*اطلاعات دارویی*

[مستور]

اسي‌کلوير سديم - ACYCLOVIR SODIUM

نام فارسى اسي‌کلوير سديم نام انگليسىACYCLOVIR SODIUM نام تجارى داروAcycloguanosine, Zovirax گروه دارويى آنتي‌ويرال گروه شيميايى داروآنالوگ غيرحلقوى پورين نوكلئوزيد مكانيسم اثرتداخل در ساخت DNA موردنياز همانندسازى ويروس. موارد مصرف هرپس سيمپلكس جلدى - مخاطي، هرپس ژنيتال (تيپ 1 و 2). واريسلازوستر (VZV) و ابشتاين‌بار (EBV). ميزان مصرف هرپس سيمپلكس:
بالغين و بچه‌هاى بالاى 12سال: انفوزيون وريدى 5mg/Kg درمدت يك‌ساعت هر 8 ساعت به‌مدت 5 روز.
بچه‌هاى زير 12 سال: انفوزيون وريدى 250mg/m2 درمدت يك‌ساعت هر ۸ساعت به‌مدت 7 روز.
درمان واريسلازوستر منتشر:
در بيماران با مشكل ايمنى كه مبتلا به واريسلا يا انسفاليت هرپسى شده‌اند 10mg/Kg درمدت يك‌ساعت هر 8 ساعت.
هرپس ژنيتال:
بالغين: 200mg خوراكي، هر 4ساعت، 5 بار در روز، در زمان بيدارى به‌مدت 10 روز در هرپس ژنيتال اوليه، 5 روز در هرپس ژنيتال راجعه. درمان ساپرس‌كننده در هرپس ژنيتال راجعه بايد به‌صورت 200mg سه‌بار در روز و حداكثر به‌مدت 6 ماه تجويز شود.
دوزاژ در نارسائى كليه:
خوراكي: باكاهش كليرانس كراتينين به كمتر از 10ml/min به‌مقدار 200mg هر 12ساعت.
وريدي: دوز دارو با توجه به ميزان كليرانس كراتينين تجويز مي‌شود.
موارد منع مصرف:
حساسيت مفرط به دارو. توضيحات داروعوارض جانبي:
دستگاه عصبى مركزي: تومور، حواس‌پرتي، بي‌حالي، توهم‌، تشنج، سرگيجه، سردرد.
خوني: افزايش BT، دِپرسيون مغز استخوان، گرانولوسيتوپني، ترومبوسيتوپني، لكوپني، كم‌خونى مگالوبلاستيك.
گوارشي: تهوع، استفراغ، اسهال، افزايش ALT،AST، درد شكمي، التهاب زبان، کوليت.
ادرارى تناسلي: اليگوري، پروتئينوري، هماچوري، واژينيت، مونيليازيس، گلومرولونفريت، نارسائى حاد کليوي، تغييرات قاعدگي.
پوستي: راش، کهير، خارش، فلبيت در محل انفوزيون. التهاب موضعى در تزريق اشتباه خارج عروقي.
احتياطات:
در شيردهي، بيمارى کليوى و کبدي، عدم تعادل الکتروليتي، دهيدراتاسيون، و حاملگى (گروه C) با احتياط مصرف شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ علائم عفونت، کم‌خونى نسبت I&O؛ هماچوري، اليگوري، ضعف و خستگى را بايد گزارش نمود که ممکن است نشانگر مسموميت کليوى باشد. در طول درمان، پروتئين ادرارى را کنترل کنيد.
ـ در هر فردى که گرفتارى سيستم کليوى دارد، چون سيستم کليوى ضعيف، دارو را به آهستگى دفع مي‌کند به‌سرعت مسموميت ايجاد شود.
ـ مطالعات کبدي: AST و ALT.
ـ مطالعات خوني: گلبول‌هاى سفيد، گلبول‌هاى قرمز، هماتوکريت، هموگلوبين، زمان سيلان، در صورت بروز ديسکرازى خوني، بايد دارو قطع شود.
ـ مطالعات کليوي: تست کامل ادرار، پروتئين، BUN، کراتينين، کليرانس کراتينين.
انجام C&S قبل از دارودرماني، بلافاصله بعد از کشت داور داده مي‌شود، انجام C&S بعد از درمان.
توصيه‌ها:
ـ در صورت مصرف وريدى دارو به‌خاطر کاهش کريستال‌هاى ادراري، مصرف مايعات را تا ۳ ليتر در روز افزايش دهيد.
ـ پس از ايجاد غلظت mg/mL ۵۰ ( با حل ۵۰۰mg دارو در ۱۰mL محلول)، آن را تکان دهيد و در مدت ۱۲ ساعت به مصرف برسانيد، به‌خاطر جلوگيرى از مسموميت کليوى حداقل در مدت يک ساعت آن را با پمپ انفوزيون مصرف کنيد.
روش تهيه / تجويز:
ـ در دماى اتاق حداکثر تا ۱۲ ساغت پس از تهيه، قابل نگهدارى است.
ـ دريافت مقدار کافى مايعات (۲ ليتر) به‌خاطر جلوگيرى از رسوب در کليه‌ها.
ارزيابى باليني:
پاسخ درماني: از بين رفتن خارش و ضايعات دردناک.
بررسى کار روده‌ها: قبل و در زمان درمان، و در صورت وجود درد شديد شکمى و خونريزي، دارو قطع شود.
ضايعات جلدي: راش، کهير، خارش.
آلرژي‌هاى قبل از درمان: واکنش نسبت به‌هر يک از داروها، ثبت مواد آلرژى در CHART بيمار، آگاه کردن تمام افرادى که دارو را دريافت مي‌کنند.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ دارو بايد به‌صورت خوراکى و قبل از پيش‌امدن عفونت، زمانى که خارش و درد وجود دارد و معمولاً قبل از ظهور ضايعات پوستى مصرف شود.
ـ لازم است به شريک جنسى گفته شود که چون بيمار هرپس دارد ممکن است دچار عفونت شود.
ـ دارود عفونت را کاملاً درمان نمي‌کند، ولى علائم را کنترل مي‌کند.
ـ گلودرد و خستگى را که مي‌تواند نشانگر اضافه‌شدن عفونت جديد باشد گزارش کنند.
ـ دارو به فواصل زمانى مساوى داده شود تا سطح خونى متناسبى از آن در مدت درمان ايجاد شود.
ـ به‌محض مشاهده عوارض جانبى مثل کوفتگي، خونريزي، خستگى و بي‌حالى که مي‌تواند نشانگر ديسکرازى خونى باشد، پزشک را باخبر سازيد.

[مستور]

اشک مصنوعى - ARTIFICAL TEARS (Hypromellose)

نام فارسى اشک مصنوعى نام انگليسىARTIFICAL TEARS (Hypromellose) نام تجارى داروAdapettes, Adsorbotear, Hypotears, Isopto Alkaline, Isopto tears, Muri Tears Solution, Neotears, Tears Plus,… گروه دارويى اشك مصنوعى گروه شيميايى دارومشتقات پلي‌وينيل الكل و سلولز مكانيسم اثراين ماده با افزايش ضخامت لايه اشكى جلوى قرنيه، به مرطوب نگه‌داشتن قرنيه كمك مي‌كند و درنتيجه در بيماري‌هائى كه با خشك‌شدن چشم همراه است چشم را نرم‌كرده و از خشك‌شدن محافظت مي‌كند. موارد مصرف رفع خشكى و تحريك چشم در موارد آسيب غدد اشكي، محافظ قرنيه هنگامى كه پلك‌ها بازند و عمل پلك‌زدن به‌هر علتى (حالت اغما، سوختگى پلك) متوقف شده باشد، براى نرم‌كردن چشم هنگام استفاده از كنتاكت لنز و يا چشم مصنوعي). ميزان مصرف در بالغين: درصورت لزوم 2-1 قطره، سه يا چهار بار در روز در چشم چكانده شود. توضيحات داروملاحظات پرستاري:
آموزش به خانواده:
ـ بهتر است بيمار درهنگام استفاده از اين دارو از كنتاكنت لنز نرم استفاده نكند، به‌خصوص اگر بافت پوششى قرنيه دچار اختلال باشد يا نياز به استفاده مكرر از دارو طى روز باشد. دارو را بيش از سه روز مصرف نكنيد مگر با نظر پزشك.
ـ در صورت استفاده از کنتاکت لنز سخت، مراقب باشيد عدسى از چشم خارج نشود.

[مستور]

افدرين سولفات يا هيدروکلرايد - EPHEDRINE SULFATE OR HCL

نام فارسى افدرين سولفات يا هيدروکلرايد نام انگليسىEPHEDRINE SULFATE OR HCL نام تجارى داروEctosule, Efedron, Ephedsol, Vatronol گروه دارويى ضداحتقان بينى گروه شيميايى داروآمين مقلد سمپاتيك به‌طور مستقيم و غيرمستقيم (مشتق فنيل‌ايزوپروپيل‌آمين). مكانيسم اثرشل‌كردن عضلات صاف برونش، افزايش قطر مجراى بينى با اثر برروى گيرنده‌هاى B-2‌ آدرنرژيك. موارد مصرف احتقان بينى به‌همراه سرماخوردگي، تب يونجه، سينوزيت، حالت‌هاى آلرژيك ديگر، داروى كمكى در دماى عفونت‌هاى خفيف گوش مياني، شب‌ادراري، ناركولپسي، آسم مزمن، بهبود تنفسى در مسموميت با موادمخدر و باربيتورات‌ها، هيپوتانسيون مخصوصاً ناشى از بي‌حسى نخاعي، داروى كمكى در مياستنى گراو تسكين ديس‌منوره ادم محيطى ناشى از نفروپاتى ديابتى تيپ I. ميزان مصرفگشادكننده برونش، ضداحتقان:
بالغين: 25 تا 50mg‌ خوراكى هر 4-3 ساعت (حداكثر 150mg/day) يا 12/5 تا 25mg از راه عضلاني، وريدى يا زيرجلدي.
كودكان 12-6 سال: روزانه 6/25 تا 12/5mg خوراكى هر 4 ساعت (حداكثر 75mg/day).
كودكان بزرگ‌تر از 2 سال: روزانه 2 تا 3mg/kg خوراكى در 6-4 دوز منقسم.
هيپوتانسيون:
بالغين: روزانه 25mg خوراكي، 4-1 بار در روز و حداكثر 150mg/day)؛ يا 10 تا 50mg از راه عضلانى يا زيرجلدي؛ يا 10 تا 25mg با تزريق آهسته داخل وريدي، اين موارد درصورت لزوم در فواصل 10-5 دقيقه تكرار مي‌شود (حداكثر 150mg/day).
كودكان: روزانه 3mg/kg خوراكي، عضلاني، وريدى يا زيرجلدى در 6-4 دوز منقسم (حداكثر 75mg/day).
مياستنى گراو:
بالغين: 25mg خوراكى 4-3 بار در روز.
شب‌ادراري:
25mg خوراكى قبل از خواب.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط به مقلدهاى سمپاتيك، گلوكوم با زاويۀ بسته. توضيحات داروعوارض جانبي:
دستگاه عصبى مركزي: لرزش، اضطراب، بي‌خوابي، سردرد، سرگيجه، توهم، تشنج، دپرسيون سيستم عصبى مركزي.
ادرارى تناسلي: سوزش ادرار، احتباس ادراري.
قلبى عروقي: طپش قلب، تاكيكاردي، افزايش فشارخون، درد سينه، اختلال ريتم.
گوارشي: بي‌اشتهائي، تهوع، استفراغ.
تنفسي: تنگي‌نفس.
احتياطات:
در حاملگى (در گروه C قرار دارد)، شيردهى اختلالات قلبي، پرکارى تيروئيد، ديابت قندي، هيپروتروفى پروستات هيپرتانسيون، آرتريواسکلروز، اختلالات کروزي، بيمارى قلبى با احتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: کامل. اوج اثر: ۱۵ دقيقه تا يک‌ساعت. مدت اثر: اتساع برونش: ۴ـ۲ ساعت، اثر قلبى عروقي: خوراکى تا ۴ ساعت، وريدى يک‌ساعت. انتشار: از CNS رد مي‌شود. متابوليسم: کبدي. دفع: کليوى (نيمه عمر ۶ـ۳ ساعت).
تداخلات داروئي: فوراز و ليدون، گوانيتيدين، MAOI, TCA باعث تشديد اثر آلفا ـ آدرنرژيک (سردرد، افزايش فشارخون، هيپرکسي) مي‌شوند؛ بي‌کربنات سديم باعث کاهش دفع کليوى افدرين و تشديد عوارضى مغزى ـ عصبى مي‌شود؛ آدرنالين و نورآدرنالين باعث تخفيف اثر بلوک گيرنده‌هاى α مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ نسبت I&O.
ـ ECG مداوم در زمان تجويز دارو، در صورت افزايش فشارخون مقدار دارو کاهش مي‌يابد.
ـ اندازه‌گيرى فشار خون و نبض هر ۵ دقيقه بعد از استفاده تزريقي.
ـ در صورت امکان اندازه‌گيرى CVP و يا PWP در زمان تزريق.
توصيه‌ها:
ـ داروى رقيق‌شده از راه لوله Y يا شير سه‌راه که هر دقيقه ۱۰mg يا کمتر از دارو تزريق مي‌شود صورت گيرد.
ـ از افزاينده‌هاى حجم پلاسما براى هيپوولمى استفاده شود.
روش تهيه / تجويز:
ـ محلول آماده شده را بيش از ۲۴ ساعت در يخچال نگهدارى نکنيد.
ـ از محلول‌هائى که تغيير رنگ داده‌اند استفاده نشود.
ارزيابى باليني:
کرختى و سردى اندام‌ها؛ جريان خون محيطى ممکن است کاهش يابد.
محل تزريق: نکروز بافتي، در اين صورت بايد مخلوط فنتول‌آمين و سالين نرمال تجويز شود.
پاسخ درماني:
با پايدارى وضعيت مريض فشارخون افزايش مي‌يابد.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ علت تجويز دارو را توضيح دهيد.
درمان مصرف بيش از حد دارو: فنتول آمين براى افزايش فشارخون، ديازپام براى تشنج.

[مستور]

افلوکساسين - OFLOXACIN

نام فارسى افلوکساسين نام انگليسىOFLOXACIN نام تجارى داروFloxin گروه دارويى آنتى‌بيوتيک گروه شيميايى دارو مشتق کينولون‌ها مكانيسم اثربا مهار DNA ژيراز در باکتري‌هاى حساس از دوباره‌سازى و ترميم DNA باکترى جلوگيرى مي‌کند و داراى اثرات باکتريسيد است. موارد مصرف عفونت‌ مجراى ادرارى و STD، پروستاتيت (ناشى از E.Coli) و عفونت‌هاى مجارى تنفسى و پوستي. ميزان مصرف عفونت مجراى ادراري:
بالغين: يک قرص ۲۰۰mg به‌صورت خوراکى هر ۱۲ ساعت.
عفونت‌هاى مجراى تنفسى و پوست:
بالغين: مقدار ۴۰۰mg به‌صورت خوراکى هر ۱۲ ساعت به‌مدت ۱۰ روز.
پروستاتيت، سرويسيت، اورتريت (STD):
بالغين: ۳۰۰mg به‌صورت خوراکى هر ۱۲ ساعت.
گونوره حاد بدون عارضه:
بالغين: ۴۰۰ mg دوز واحد به‌صورت خوراکي.
موارد منع مصرف: حساسيت به کينولون‌ها، سيفيليس، کودکان کمتر از ۱۸ سال. توضيحات داروعوارض جانبي:
شايع: تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکمي، سردرد، سرگيجه، بي‌خوابي.
گهگير: خشکى و درد دهان، خستگي، خواب‌آلودگي، خارش، بثورات، اختلالات بينائي، تب.
نادر: افسردگي، يبوست، افت شنوائي، افزايش فشارخون، سنکوپ، آنژين.
احتياطات: اختلالات CNS، حملات صرع، اختلالات کليوي، مصرف همزمان تئوفيلين يا کافئين، حاملگى (گروه C) و شيردهي.
فارماکوکنيتيک: جذب گوارشي: سريع. انتشار: وسيع (منجمله به CNS). متابوليسم: کبدي. دفع: عمدتاً کليوى (نيمه عمر ۷ـ۷/۴)، طى همودياليز به مقدار اندک از خون خارج مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ تحقيق در مورد سابقه حساسيت به دارو يا ديگر کينولون‌ها.
ـ از نظر سيفيليس: مصرف دارو ممکن است باعث پنهان شدن علائم سيفيليس شود. آزمون‌ەاى سرولوژيک مي‌بايست قبل از درمان و ۳ ماه بعد از درمان انجام شود.
توصيه‌ها:
ـ بهترين زمان مصرف دارو ۲ـ۱ ساعت قبل از غذا است.
ـ از تجويز آنتي‌اسيد، يا محصولات حاوى آهن و روى تا ۲ ساعت پس از مصرف دارو خوددارى کنيد.
ـ بهتر است همراه هربار مصرف يک ليوان آب، يا آب مرکبات (به‌منظور اسيدى کردن ادرار) تجويز کنيد.
ارزيابى باليني:
درماني: از بين رفتن علائم ادرارى مانند سوزش و تکرر ادرار.
پوست: با ظهور علائم حساسيت به دارو مانند خارش و بثورات دارو را قطع کنيد.
عصبي: از نظر سرگيجه، سردرد، ترمور و اختلالات بينائي.
کنترل وضعيت عمومى از نظر نبض، تنفس، دماى بدن و فشارخون حداقل ۲ بار در روز.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ در صورت ايجاد حساسيت به نور، به بيمار توصيه کنيد از تماس با نور آفتاب اجتناب کند.
ـ به بيمار توصيه کنيد در صورت شکايت از بي‌خوابي، بي‌قرارى و ديدن کابوس پزشک را در جريان مشکلات خود قرار دهد.

[مستور]

اکاليپتوس - EUCALYPTUS

نام فارسى اکاليپتوس نام انگليسىEUCALYPTUS نام تجارى داروTumagrippe گروه دارويى بخور گروه شيميايى داروعصاره اوكاليپتوس موارد مصرف تخفيف علائم سرفه، گرفتگى بيني، التهاب و خشكى مجارى هوائى ناشى از سرماخوردگي، سينوزيت و برونشيت. ميزان مصرف يك قاشق از محلول را در ظرف مناسب محتوى آب بريزيد و به‌دفعات لازم به‌مدت 10-5 دقيقه بخور دهيد. توضيحات داروملاحظات پرستاري:
آموزش به بيمار و خانواده:
به بيمار توضيح دهيد از مصرف خوراكى دارو خوددارى كند.
به بيمار توصيه كنيد درصورت ادامه يافتن سرفه و التهاب برونش براى رد احتمال بيماري‌هاى جدي‌تر به پزشك مراجعه كند.

[مستور]

اکتروتوئيد - OCTREOTIDE

نام فارسى اکتروتوئيد نام انگليسىOCTREOTIDE گروه دارويى هورمون سوماتواستاتين گروه شيميايى داروآنالوگ هورمونى مكانيسم اثرهورمون سوماتواستاتين داراى اثرات مختلفى است از جمله کاهش ترشح هورمون رشد، گلوکاگون، انسولين، سروتونين و VIP؛ همچنين باعث افزايش زمان توقف روده‌اى مي‌شود. موارد مصرف آکرومگالي، درمان علامتى سندرم کارسينوئيد (اسهال شديد و گرگرفتگي)، اسهال شديد ناشى از تومورهاى VIP ، شيم‌درماني، ايلنوستومي، ايدز. ميزان مصرف بالغين: مقدار ۳۰۰ـ۲۰۰ mcg در ۲ دوز منقسم روزانه.
موارد منع مصرف: حساسيت به دارو. توضيحات داروعوارض جانبي:
گوارشي: تهوع، استفراغ، نفخ شکم، هپاتيت.
دستگاه عصبي: سردرد، سرگيجه، احساس خستگي، ضعف، اضطراب، صرع.
قلبى ـ عروقي: آريتمي، هيپرتانسيون، ايسکمى عروقي، CHF.
ديگر موارد: افزايش فشار داخل چشمي، آسم، ژينکوماستي، گالاکتوره، عفونت، آنمي، ترومبوفلبيت.
احتياطات: حاملگى (گروه B)، شيردهي.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ اندازه‌گيرى هورمون رشد: در آکرومگالى قبل از شروع درمان و طى درمان در فواصل منظم.
ـ در سندرم کارسينوئيد: اندازه‌گيرى 5HLAA, 5HT و ماده P.
ـ اندازه‌گيرى T4, TSH: و کنترل از نظر احتمال هيپوتيروئيدي.
ـ سطح سرمى کلسيم: از نظر احتمال هيپوو يا هيپرکلسمي.
ـ EKG: و مراقبت از نظر رويداد آريتمي.

[مستور]

اکسپکتورانت ـ دى - EXPECTORANT-D

نام فارسى اکسپکتورانت ـ دى نام انگليسىEXPECTORANT-D نام تجارى داروHistolit-D گروه دارويى خلط‌آور، ضدسرفه، ضداحتقان گروه شيميايى داروتركيب اكسپكتورانت به‌همراه دكسترومتورفان موارد مصرف تخفيف سرفه و علائم سرماخوردگي. ميزان مصرف بالغين: 5 تا 10ml به‌صورت خوراكى هر 6-4 ساعت.
كودكان (6-4 سال): ۵ـ۵/۲ ml خوراكى هر 6-4 ساعت.
كودكان (4-2 سال): ۵/۱ ml خوراكى هر 6-4 ساعت. توضيحات دارو(براى اطلاعات بيشتر به تك‌نگار هريك از اجزاء تركيب مراجعه شود).

[مستور]

اکسي‌تتراسايکلين - OXYTETRACYCLINE

نام فارسى اکسي‌تتراسايکلين نام انگليسىOXYTETRACYCLINE نام تجارى داروEP Mycin, Terramycin, Uri-Tet گروه دارويى آنتى‌بيوتيک گروه شيميايى داروتتراسيکلين مكانيسم اثربا مهار سنتز پروتئين در باکترى داراى اثرات باکتريواستاتيک وسيع‌الطيف است. موارد مصرف عفونت‌هاى ادراري، تنفسي، STD، آکنه، مؤثر بر بسيارى از عوامل باکتريائي. ميزان مصرف۵۰۰ـ۲۵۰ mg به‌صورت خوراکي۴ـ۲ بار در روز؛ يا تزريق عضلانى ۱۰۰mg براى ۳ـ۲ بار در روز؛ يا مقدار ۵۰۰ـ۲۵۰ mg به‌صورت وريدى هر ۱۲ ساعت (حداکثر ۵۰۰mg هر ۶ ساعت).
کودکان بيش از ۸ سال: مقدار ۵۰ـ۲۵ mg/kg به‌صورت خوراکى در ۴ دوز منقسم، يا روزانه ۲۵ـ۱۵ mg/kg از راه عضلانى در ۳ـ۲ دوز (حداکثر ۲۵۰mg در هر دوز)، يا مقدار ۲۰ـ۱۰ mg/kg به‌صورت وريدى در ۲ دوز منقسم. توضيحات داروفارماکوکينتيک: جذب: ۶۰% از راه گوارشى و عضلاني. اوج اثر: ۴ـ۲ ساعت. جذب: ۶۰% از راه گوارشى و عضلاني. انتشار: در کبد تغليظ مي‌شود، از جفت رد مي‌شود. متابوليسم: داراى متابوليسم نسبى است. دفع: کليوى (نيمه عمر ۱۰ـ۶ ساعت).
ملاحظات پرستاري:
توصيه‌ها:
ـ براى تزريق وريدى تنها از فرم HCl دارو مي‌توان استفاده کرد. محلول وريدى با افزودن ۱۰۰ml آب استريل رقيق کنيد و به آهستگى طى ۳۰ـ۱۵ دقيقه تزيق کنيد (از فرم عضلانى نيز براى تزريق وريدى استفاده نکنيد).
(براى اطلاعات بيشتر مراجعه شود به تک‌نگار TETRACYCLINE).

[مستور]

اکسي‌توسين - OXYTOCIN

نام فارسى اکسي‌توسين نام انگليسىOXYTOCIN نام تجارى داروPitocin, Syntocin گروه دارويى اکسي‌توسيک گروه شيميايى داروهورمون‌ها مكانيسم اثربه‌طور مستقيم برروى ميوفيبريل‌ها اثر کرده و باعث انقباض رحمى و تحريک ترشح شير توسط پستان مي‌شود. موارد مصرف تحريک و القاء زايمان، سقط ناقص يا فراموش‌شده، خونريزى پس از زايمان، تحريک خروج شير در مادران شيرده و تسکين درد ناشى از بزرگ شدن پستان‌ها، بررسى ديسترس جنينى در حاملگي‌هاى پرخطر بعد از هفته ۳۱ حاملگى (Oxytocin Challenge Test) ميزان مصرف تحريک زايمان:
بالغين: به‌صورت انفوزيون وريدى (محلول ۱ml در ۱۰۰ml دکستروز يا ۹/۰% Nacl) و به ميزان ۲ـ۱ ميلى واحد در هر دقيقه که در هر ۳۰ـ۱۵ دقيقه قابل افزايش است و مقدار آن نبايد از ۲۰ ميلى واحد در دقيقه تجاوز کند.
سقط ناقص:
بالغين: به‌صورت انفوزيون وريدى (۱۰واحد در ۵۰۰ ميلي‌ليتر دکستروز يا کلريد سديم ۹/۰%) و به ميزان ۴۰ـ۲۰ ميلي‌واحد در دقيقه داده مي‌شود (هر ml از محلول رقيق شده شامل ۲۰ ميلي‌واحد اکسي‌توسين است).
خونريزى پس از زايمان:
بالغين: به‌صورت انفوزيون وريدى (۴۰ـ۱۰ واحد در ۱۰۰۰ ميلي‌ليتر دکستروز يا کلريد سديم %۹/۰) و به ميزان ۴۰ـ۲۰ ميلي‌واحد در دقيقه داده مي‌شود.
موارد منع مصرف:
حساسيت مفرط، توکسمي، عدم تناسب سر نوزاد و لگن، ديسترس جنين، رحم هيپرتونيک، جفت سرراهي، زمينه آمبولى مايع آمنيوتيک، جداشدن زودرس جفت، زايمان‌هاى متعدد. توضيحات داروعوارض جانبي:
دستگاه عصبى مرکزي: هيپرتانسيون، تشنج، انقباضات کزازي‌شکل.
گوارشي: تهوع، استفراغ، يبوست.
قلبي‌عروقي: هيپوتانسيون، ديس‌ريتمي، افزايش ضربان.
ادراري‌تناسلي: سقط، کاهش خون رحم
پوستي: راش.
خوني: افزايش بيلي‌روبين.
قلبي‌عروقي: براديکاردي، تاکيکاردي، PVC.
تنفسي: بي‌اشتهائي، خفگي.
عوارض مربوط به جنين: ديس‌ريتمي، يرقان، هيپوکسي، خونريزى داخل جمجمه‌اي.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: در مجراى گوارشى از بين مي‌رود. شروع اثر: وريدى بلافاصله. مدت اثر: وريدى يک ساعت. انتشار: به مايع خارج سلولي، مقدار اندکى از جفت رد مي‌شود. متابوليسم: در کبد و کليه. دفع: مقادير اندکى بدون تغيير از کليه دفع مي‌شود. نيمه عمر ۵ـ۳ دقيقه.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ نسبت I&O.
ـ انقباض قلب جنين، فشارخون، نبض و تنفس.
ـ فشارخون، نبض، دقت در تغييراتى که بيانگر خونريزى است.
ـ سرعت، ريتم و عمق تنفس؛ پزشک را در جريان موارد غيرعادى بگذاريد.
توصيه‌ها:
ـ تزريق وريدى را پس از رقيق کردن به ميزان ۱۰ واحد در يک ليتر نرمال سالين %۹/۰ يا دکستروز و نرمال سالين و با مقدار ۲ـ۱ ميلي‌واحد در دقيقه شروع کنيد و در فواصل ۳۰ـ۱۵ دقيقه‌اى به ميزان ۲ـ۱ ميلي‌واحد به اين مقدار بي‌افزايند تا زايمان طبيعى شروع شود. در خونريزى پس از زايمان ۴۰ـ۱۰ واحد از آن را در يک ليتر رقيق کرده و با مقدار ۲۰ـ۱۰ ميلي‌واحد در دقيقه انفوزيون را شروع کنيد و تا کنترل خونريزى آن را ادامه دهيد. در سقط ناقص ۱۰ واحد از آن را در ۵۰۰ ميلي‌ليتر رقيق کرده و به ميزان ۲۰ ميلي‌واحد در دقيقه انفوزيون را شروع کنيد. در هر زمان تجويز را تنها از يک راه انجام دهيد و از پمپ انفوزيون استفاده کنيد.
ـ در هنگام استفاده از دارو سولفات منيزيم را در يونيت خود داشته باشيد.
ارزيابى باليني:
مدت، شدت، و طول انقباضات، در صورتي‌که انقباضات بيش از يک دقيقه طول بکشد يا انقباضى وجود نداشته باشد، پزشک را باخبر کنيد و مريض را به پهلو بخوابانيد.
صداهاى قلب جنين، تحت فشاربودن جنين، توجه به سريع يا کندشدن زايمان، اگر مشکل به‌وجود آمد پزشک را باخبر کنيد.
ـ علائم و نشانه‌هاى مسموميت با آب.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ به مريض گفته شود تا چگونگى خونريزى بيش از حد، کرامپ‌هاى شکمي، افزايش درجه حرارت يا ترشحات بدبو از واژن را گزارش کنند.

[مستور]

اکسيمتولون - OXYMETHOLONE

نام فارسى اکسيمتولون نام انگليسىOXYMETHOLONE نام تجارى داروAdroyd, Anadrol, Anapolon گروه دارويى استروئيد آنابوليک آندروژنى گروه شيميايى دارومشتق هالوژنه تستوسترون مكانيسم اثروزن را با ايجاد بافت‌هاى بدن افزايش مي‌دهد، سطح پتاسيم، فسفر، کلريد نيتروژن را افزايش مي‌دهد، رشد و نمو استخوانى را افزايش مي‌دهد. موارد مصرف ساختن بافت بعد از درمان استروئيدي، اوستئوپورز، کم‌خونى آپلاستيک، کم‌خونى حاصل از کمبود توليد گلبول قرمز. ميزان مصرف آنمى پلاستيک:
بالغين و کودکان: ۵ـ۱ mg/kg خوراکى در روز که نسبت به پاسخ بيمار سنجيده مي‌شود، حداکثر به‌مدت ۳ ماه.
استئوپورز / ساختن بافت (انديکاسيون احتمالي):
بالغين: ۱۵ـ۵ mg در روز خوراکي، حداکثر ۳۰mg در روز يا به‌مدت ۳ ماه.
کودکان بزرگتر از ۶ سال: خوراکى تا ۱۰mg در روز، حداکثر ۱ ماه.
کودکان کوچکتر از ۶ سال: ۲۵/۱ mg تا ۴mg در روز حداکثر به‌مدت ۱ ماه.
موارد منع مصرف: بيمارى کليوى شديد، بيمارى قلبى شديد، بيمارى کبدى شديد، حساسيت مفرط، حاملگى (در گروه X قرار دارد)، شيردهي، خونريزى ژينتال (غيرطبيعي). توضيحات داروعوارض جانبى:
پوستي: راش، ضايعات شبه‌ آکنه، موى چرب، گرگرفتگي، تعريق، آکنه ولگاريس، آلوپسي، هيرسوتيسم.
دستگاه عصبى مرکزي: سرگيجه، سردرد، خستگي، ترمور، بي‌حسي، گرگرفتگي، تعريق، اضطراب، بي‌خوابي.
عضلانى اسکلتي: کرامپ، اسپاسم.
قلبي‌عروقي: افزايش فشارخون.
ادراري‌تناسلي: هماچوري، آمنوره، واژينيت، کاهش ميل جنسي، کاهش اندازه پستان، هيپرتروفى کليتوريس، آتروفى بيضه.
گوارشي: تهوع، استفراغ، يبوست، افزايش وزن، يرقان کلستاتيک.
چشم، گوش، حلق و بيني: سندرم تونل‌کارپ، ادم ملتحمه، احتقان بيني.
اندوکرين: GTT غيرطبيعي.
احتياطات: در ديابت قندي، بيمارى قلبي‌عروقي، انفارکتوس ميوکارد بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: کامل. متابوليسم: در کبد متابوليزه مي‌شود. دفع: عمدتاً از راه ادرار، (نيمه عمر ۹ ساعت).
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ بررسى روزانه؛ افزايش وزن بيش از ۵ پوند در هفته را به پزشک اطلاع دهيد.
ـ فشارخون هر ۴ ساعت.
ـ نسبت I&O: مراقب کاهش برون‌ده و افزايش ادم باشيد.
ـ سرعت رشد در بچه‌ها: زيرا در مصرف طولاني‌مدت ممکن است سرعت رشد (رشد خطى ـ رشد استخواني) نامناسب باشد.
ـ الکتروليت‌ها: Ca,Cl,Na,K، کلسترول.
ـ آزمايشات عملکرد کبدي: AST, ALT, بيليروبين.
توصيه‌ها:
ـ دوز دارو را سنجيده و کمترين دوز مؤثر را به‌کار بريد.
روش تهيه / تجويز:
ـ رژيم غذائى با افزايش کالرى و پروتئين؛ کاهش سديم در صورت ايجاد ادم.
ـ داروهاى کمکى براى کم‌خوني.
ارزيابى باليني:
پاسخ‌درماني: در استئوپورز ۴ تا ۶ هفته طول مي‌کشد.
ادم، افزايش فشارخون، علائم قلبي، يرقان.
وضعيت رواني: خلق و خوي، تغييرات رفتاري، تهاجم.
نشانه‌هاى مردانه شدن در خانم‌ها: افزايش ميل جنسي، بم‌شدن صدا، بزرگ‌شدن کليتوريس، بي‌نظمي‌هاى قاعدگي؛ در مردان: ژنيکوماستي، ناتوانى جنسي، آتروفى بيضه.
هيپرکلسمي: بي‌حالي، پرادراري، پرنوشي، تهوع، استفراغ، يبوست؛ ممکن است لازم شود مقدار دارو کاهش يابد.
هيپوگليسمى در ديابتي‌ها زيرا اثر ضدانعقادي‌هاى خوراکى کاهش مي‌يابد.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ لازم است که دارو با ديگر اقدامات حفظ سلامتى مانند تغذيه، استراحت و ورزش همراه شود.
ـ در صورت کاهش پاسخ‌درمانى به پزشک اطلاع داده شود.
ـ مصرف دارو را به‌طور ناگهانى قطع نکند.
ـ توضيح درباره تغيير در ويژگي‌هاى جنسي.
ـ گزارش اختلالات قاعدگى توسط بيماران زن.
ـ در سرطان پستان درمان ۱ تا ۳ ماهه لازم است.
ـ روش مصرف قرص‌هاى دهانى به بيمار گفته شود (۶۰ـ۳۰ دقيقه براى حل شدن آن وقت لازم است، با هر دوز محل جذب را تغيير دهيد، از خوردن، آشاميدن، جويدن و سيگارکشيدن در مواقعى که قرص در داخل دهان است خوددارى شود).
تداخل با تست‌هاى آزمايشگاهي:
افزايش: کلسترول سرم، پتاسيم سرم، T3, T4 آزمايش برداشت I۱۳۱ تيروئيدي، OHCSـ۱۷ ادراري، KSـ۱۷، BSP, PBI.

[مستور]

اگزازپام - OXAZEPAM

نام فارسى اگزازپام نام انگليسىOXAZEPAM نام تجارى داروOx-Parn, Serax, Zepex گروه دارويى آرام‌بخش / خواب آور گروه شيميايى داروبنزوديازپين مكانيسم اثربا تشديد اثر مهارى GABA سطح زيرقشرى دستگاه عصبى مرکزى شامل سيستم ليمبيک و تشکيلات مشبک را تضعيف مي‌کند. موارد مصرف اضطراب، محروميت الکل. ميزان مصرف اضطراب:
بالغين: ۳۰ـ۱۰ mg خوراکى سه تا چهار بار در روز.
محروميت الکل:
بالغين: ۳۰ـ۱۰ mg خوراکى سه تا چهار بار در روز.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط به بنزوديازپين‌ها، گلوکوم با زاويه تنگ، جنون، حاملگى (در گروه C قرار دارد)، بچه‌هاى کوچکتر از ۱۲ سال. توضيحات داروعوارض جانبي:
دستگاه عصبى مرکزي: سرگيجه، خواب‌آلودگي، منگي، سردرد، اضطراب، ترمور، خستگي، افسردگي، بي‌خوابي، هذيان، هيجان، پارادوکس، فراموشى گذرا.
گوارشي: تهوع، استفراغ، بي‌اشتهائي.
پوستي: راش، درماتيت، خارش.
قلبي‌عروقي: کاهش فشارخون وضعيتي، تغييرات نوار قلب، تاکيکاردي، کاهش فشارخون.
چشم، گوش، حلق و بيني: تارى ديد، وزوز گوش، ميدرياز.
احتياطات: در پيري، ناتواني، بيمارى کبدي، بمارى کليوي، سابقه اعتياد، COPD، افسردگى بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: کامل. اوج اثر: ۳ـ۲ ساعت. انتشار: از جفت رد مي‌شود. متابوليسم: کبدي. دفع: عمدتاً کليوى و مقدارى از راه مدفوع (نيمه عمر ۱۵ـ۵ ساعت).
تداخلات داروئي: داروهاى ضدتشنج، سداتيوها و الکل باعث افزايش تضعيف CNS مي‌شوند؛ باعث کاهش اثر ضدپارکينسونى لوودوپا مي‌شود؛ سايمتيدين باعث افزايش سطح پلاسمائى و عوارض آن مي‌شود؛ سيگار باعث کاهش اثر سداتيو و ضداضطرابى آن مي‌شود؛ باعث افزايش سطح فني‌توئين مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ فشارخون (ايستاده و خوابيده)، نبض: در صورتي‌که فشار سيستوليک ۲۰mmHg کاهش يابد، مصرف دارو را قطع کرده و به پزشک اطلاع دهيد؛ کنترل تنفس هر ۵ تا ۱۵ دقيقه در درمان وريدي.
ـ آزمايشات خوني: CBC در طول درمان طولاني‌مدت، ديسکرازى خونى به‌ندرت ايجاد مي‌شود.
ـ بيارى کبدي: ALT, AST, بيليروبين، کراتينين، LDH، آلکالن فسفاتاز.
توصيه‌ها:
ـ به‌خاطر ايجاد علائم گوارشى دارو با غذا يا شير مصرف شود.
ـ آدامس بدون قند، آب‌نبات سفت، جرعه‌هاى مکرر آب براى خشکى دهان استفاده شود.
روش تهيه / تجويز:
ـ به‌هنگام حرکت کردن در شروع درمان به‌خاطر احتمال ايجاد خواب‌آلودگى و سرگيجه به بيمار کمک شود.
ـ اقدامات حفاظتى شامل نرده‌هاى کنار تخت فراهم شود.
ـ بلعيده‌شدن دارو را چک کنيد.
ارزيابى باليني:
پاسخ‌درماني: کاهش اضطراب، بي‌قراري، بي‌خوابي.
وضعيت‌ رواني: خلق و خوي، احساس، الگوى خواب، خواب‌آلودگي، سرگيجه.
وابستگى فيزيکي: علائم محروميت: سردرد، تهوع، استفراغ، درد عضلاني، ضعف، ترمور، تشنج، بعد از استفاده طولاني‌مدت، تمايلات خودکشي.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ دارو ممکن است با غذا مصرف شود.
ـ براى استرس‌هاى روزانه يا به‌مدت بيش از ۴ ماه استفاده نشود مگر با نظارت پزشک، بيش از مقدار تجويزشده مصرف نشود زيرا ممکن است باعث ايجاد عادت شود.
ـ اجتناب از داروهاى OTC (ضدسرفه، ضدسرماخوردگى و تب يونجه) مگر با صلاحديد پزشک.
ـ به‌خاطر ايجاد خواب‌آلودگي، از رانندگى و ديگر فعاليت‌هائى که نياز به هوشيارى دارد خوددارى کند.
ـ اجتناب از مصرف الکل و ديگر مضعف‌هاى سيستم عصبى مرکزى مگر با موافقت پزشک.
ـ مصرف دارو بعد از استفاده طولاني‌مدت به‌طور ناگهانى قطع نشود.
ـ به‌خاطر احتمال غش‌کردن به آهستگى بلند شويد.
ـ خواب‌آلودگى ممکن است در شروع درمان بدتر شود.
تداخل با تست‌هاى آزمايشگاهي:
افزايش: ALT, AST, بيلي‌روبين.
کاهش: RAIU
افزايش کاذب: OHCSـ۱۷
درمان مصرف بيش از حد دارو: لاواژ، علائم حياتي، اقدامات حمايتي.

[مستور]

اگزاندرونول - OXNADROLONE

نام فارسى اگزاندرونول نام انگليسىOXNADROLONE نام تجارى داروOxandrin گروه دارويى محرک آنابوليسم بافتى گروه شيميايى دارومشتق استروئيدى مكانيسم اثرباعث پيشرفت روند ساخت و ساز بافتى مي‌شود. موارد مصرف درمان کمکى در درمان پوکى استخوان. ميزان مصرف مقدار ۵/۲ mg براى ۴ـ۲ بار در روز به‌مدت ۴ـ۲ هفته (حداکثر ۳ ماه).
موار منع مصرف:
سرطان پروستات و پستان، حساسيت مفرط، حاملگي، سندرم نفروتيک، کودکان و نوجوانان (به‌علت تسريع در بسته شدن اپي‌فيز استخواني)، شيردهي. توضيحات داروعوارض جانبي:
در زنان: علائم Virilism مانند هيرسوتيسم، ريزش مو، کلفتى صدا، اختلالات قاعدگي، آگنه، افزايش يا کاهش ميل جنسي.
ديگر موارد: تهوع، اسهال، تحريک و بي‌خوابي، هپاتيت کولستاتيک، بروز خونريزى در افرادي‌ که ضدانعقاد خوراکى مصرف مي‌کنند.
احتياطات: هيپرپلازى خوش‌خيم پروستات، نارسائى کبد، کليه و قلب (تشديد ادم) مصرف همزمان آنتي‌کواگولان خوراکي.