ارسال شده: سهشنبه ۱۴ آذر ۱۳۸۵, ۱۰:۲۸ ب.ظ
اين رو بگم که منبع مطالبي که پيرامون دکتر شريعتي ميزارم برگرفته از جايي نيست حاصل تحقيق خودم و يکي از دوستان منه 
گزيده اي از آثار دكتر علي شريعتي
آري اينچنين بود برادر
و برادر علي تمامي عمرش را بر روي اين سه كلمه گذاشت .
نتوانست ! نتوانست ! اما توانست مذهب و پيشوايي و سيادتي را براي هميشه به من و ما , برادر اعلام كند . مذهب عدل و مذهب رهبري خلق و سه شعار , گذاشت كه همه هستي خود و خاندانش را فداي اين سه كرد .
مكتب , وحدت , عدالت
ابوذر غفاري
ابوذر شب و روز در مسجد پيغمبر به سر ميبرد و يكسره غرق در نيايش بود و جز به خدا نمي انديشيد , از زخارف و زينتهاي و زيبندگي هاي اين جهان و از لذتها و ثروتهايي كه مردم بدان سرگرم بودند چشم پوشيده و پارسايي پيشه كرده بود و شبها او هم مانند ديگر ياران محمد (ص) كه خانه و زندگي اي نداشتند در صفه ي مسجد مي خوابيد ....
از كجا آغاز كنيم
اصولا وقتي تاريخ تحولات اجتماعي را در دنيا ورق ميزنيم به يك دوره ي خاصي ميرسيم كه آثار متعددي وجود دارد كه نام آنها : (( از كجا آغاز كنيم ؟ )) و يا (( چه بايد كرد ؟)) است .
وقتي سئوال ميشود كه از كجا آغاز كنيم ؟ اين سئوال ـ خود به خود ـ نشانه ي آن است كه دو سئوال ديگر ـ كه مقدم بر اين سئوال است ـ براي من گوينده و شماي شنونده روشن است و آن دو سئوال اين است كه (( كي ها ؟ )) و (( براي چه كار ؟ )) ....
اسلام دين تاريخ
در تمام جامعه هاي اسلامي در اين قرون انحطاط جامعه هاي اسلامي و در ميان فرقه ها و مذهبهاي گوناگون اسلامي , مذاهبي كه , و پيروان مذاهبي كه اينها مذهبهاي دولتي و حكومتي در تاريخ اسلام بودند و رهبرهايشان و مكتبشان و پيروانشان و تشكيلشان به دست سياستهاي حاكم بني عباس و بني اميه بود ....
اگر پاپ و ماركس نبودند
اگر پاپ و ماركس نبودند هم فلسفه تاريخ به گونه اي ديگر تدوين ميشد و هم نهضت عدالت خواهي و ضد طبقاتي و ض استثماري و گرايش وجدان عصر ما بسوي سوسياليسم و نفي نظام سرمايه داري د جهان كه در اين يك قرن گسترش يافته و جهت فكري عام روشنفكران جهان را مشخص ساخته است به گونه ديگري طرح ميشد ....
به سر عقل آمدن سرمايه داري
وقتي سرمايه داري ميداند كه يكي از عوامل ايجاد انقلاب رقابت است و اين رقابت به ناچار سرمايه داري را در يك جبري قرار مي دهد كه تورم ايجاد مي شود , بحران و بيكاري را به وجود مي آورد و همه ي اينها به انقلاب طبقه ي كارگر كمك ميكند , مي تواند اين عوامل را از بين ببرد ....
پدر , مادر , ما متهميم
دو اشتباه بزرگ, غلط مشهور
خانمها و آقايان ! همين دختر و پسر شما كه متهمش ميكنيد به فساد و لااباليگري و انحراف فكري , يعني به اندازه شما حقيقت را نميتواند بفهمد ؟ اين هم يكي از اشتباهات رايج پدر و مادرها است , قضاوت عمومي اين است كه زنها كمتر از مردها شعور دارند و جوانها كمتر از پيرها ميفهمند ....
تاريخ تكامل فلسفه
تاريخ فلسفه در طي عمر خود راه بسيار دراز و پر شيب و فرازي را پيموده است . بعضي از كساني كه در تاريخ فلسفه خواسته اند تحقيق كنند , تاريخ فلسفه را با تاريخ سياسي جهان يكي كرده اند , در حاليكه راهي كه فلسفه از آن عبور كرده است با مسير اجتماعات و حكومتها فرق دارد و در عين حال كه بسيار با هم مرتبطند از يكديگر جدا هستند ....
تشييع سرخ
و تشييع , اسلامي بود كه با (( نه )) ي علي بزرگ , وارث محمد و مظهر اسلام عدالت و حقيقت در تاريخ اسلام چهره خود را مشخص كرد و نيز جهت خود را . (( نه )) اي كه وي , در شوراي انتخاب خليفه , در پاسخ عبدالرحمن ( مظهر اسلام , اشرافيت و مصلحت ) گفت ....
توتم پرستي
هنوز هم توتم پرستيم . هر كسي كه توتمي دارد , از ميان اشياء اين عالم , هر كسي خود را با يكي از آنها خويشاوند مي يابد , احساس ميكند كه ميان او و آن پيوندي است مرموز كه حس ميشود و وصف نميشود و آن توتم است , شخصيت خويش را در توتم خويش احساس ميكند , خود را در آن ميبيند ....
حج
حج : جاري شو , آهنگ , قصد , يعني حركت و جهت حركت نيز هم . همه چيز با كندن تو از خودت , از زندگيت و از همه ي علقه هايت آغاز ميشود ....
در اين كنگره , هر سال , به موسم , خدا از همه ي مردم جهان دعوت ميكند تا در بازگشت از جبهه ي عقبه , قربانگاه اسماعيل , در اين كنگره حضور يابند و در حضور خداوند , با ابراهيم تجديد عهد كنند ....
حسين وارث آدم
عاشورا زانوي مهربان سر نهادن و دامن محرم گريستن نيز هست و در اين فاجعه ي هولناك بشري , هر كسي فاجعه ي خويش را نيز مي نالد و دلهايي كه , در اين روزگار , نه حق انتخاب , كه حق احساس , و چشمهايي كه نه نگاه , كه حق اش , و حلقومهايي كه نه فرياد , كه حق ناله نيز ندارند , از عاشورا است كه حقهاي از دست رفته خويش را , هر ساله , ميستانند ....
خداحافظ شهر شهادت
و چه پر معني اين (( بارگاه ولايتمدار سلطان ارض طوس )) و چه سمبل فصيح و بليغي اين (( گنبد طلا )) بام حرم . حرمي كه در آن خليفه و امام , جلاد و شهيد در كنار هم آراميده اند . . . چه ميگوييم ؟ ....
خودسازي انقلابي
مقصود از خودسازي اين نيست كه يا همچون مرتاضان , رهبانان و عابدان مذهبي , مجرد از ديگران , مجرد از زمان و مجرد از همه ي رابطه هائيكه ميان خود و جامعه هم هست و هم بايد باشد , خويش را بر اساس ارزشهاي خيالي, ذهني, موروثي , فرقه اي و قومي و يا ايده آل هاي ويژه اي كه در اخلاق روحاني و صوفيانه هست بار آوريم و يا همچون ماركسيستها خودسازي را وسيله اي براي شركتمان در يك حركت سياسي زمان تلقي كنيم ....
روش شناخت اسلام
براي اينكه اسلام را درست و دقيق و با متد امروزي بشناسيم دو راه اصلي وجود دارد . اول قرآن به عنوان مجموعه ي انديشه ها و آثار فكري و علمي شخصيتي به نام اسلام , دوم تاريخ اسلام يعني شرح تحولاتي كه از آغاز بعثت تا به امروز بر آن گذشته است ....
زمينه شناخت قرآن
نيايش , خواستن است . خواستن انساني است كه از آنچه دارد خوشنود نيست , و در آنچه كه هست , رنج ميبرد . به عبارت ديگر نيايش طرح خواسته ها و ايده آلهاي متعالي و برتر از آنچه كه هست , انساني است كه از بودن رنج ميبرد , و به شدن گرايش دارد ....
زن در چشم و دل محمد
مسئله ي زن چه از نظر احساس و چه از نظر اجتماع , همچنان در قرن ما مطرح است و چون علم هنوز نتوانسته است آن را حل كند , خواه نا خواه , در مرحله ي عقيده مانده است و بنابراين , همچون همه ي مسائلي كه هنوز علم بدان پاسخ قاطعي نداده است , ناچار , فلسفه , دين , سنن , پسند و يا نياز آن را تفسير و توجيه ميكند....
زن مسلمان
سخن گفتن درباره ي حقوق زن , شخصيت زن , نقطه نظر اسلام درباره ي زن يك مسئله است و عمل كردن به آن و بر اساس ارزشهايي كه معتقديم كه اسلام قائل است , حقوقي كه معترف است , نظام اجتماعي و زندگيمان را تطبيق بدهيم مسئله ي ديگري است ....
عقيده
آدمي مثل من در اين جامعه , براي اينكه مردم را آگاه كند كه چه عقايدي دارد ؟ دين و مذهبش چيست ؟ درباره ي خدا , فردا , پيغمبر , قرآن , علي و عمر , ابوذر , عبدالرحمن ابن عوف ,حسين , يزيد , امام موعود, دجال , نيايش , حج , امامت , عدالت ووو ... چه مي انديشد و چه مي گويد ؟ تنها وسيله اي كه دارد يكي گفتن است , يكي نوشتن اما , در آن محيطي كه نه عوامش و نه خواصش , هيچ كدام عادت ندارند كه نه بشنوند , نه بخوانند , وي چه كاري ميتواند بكند ؟ ....
علي بنيان گذار وحدت
وحدت در تفكر , وحدت در تحقيق , وحدت در عقايد , مرگ عقايد , توقف عقل و پوسيدن و ماندن است . بنابراين در اين وحدت اسلام , امكان وحدت تشيع و تسنن نيست . اگر هم يكي بشوند معلوم مي شود يا به زور يكي شده اند و يا به خاطر اينكه هيچ كدامشان هيچ چيزي نبودند , يكي شده اند , يعني هيچ يك از موازين عقلي دستشان نبوده است ....
علي حقيقتي بر گونه ي اساطير
گاه به عنوان يك مورخ , علي را ميخواهيم بررسي كنيم و بشناسيم , يعني نقشي كه علي در يكي از دوره هاي حساس و مهم تاريخ بشر يعني تاريخ اسلام داشته است . در اينجا باز مسائل تازه اي براي ما مطرح مي شود ....
فاطمه , فاطمه است
... خواستم بگويم : فاطمه دختر خديجه ي بزرگ است ,. ديدم كه فاطمه نيست . خواستم بگويم كه فاطمه دختر محمد است , ديدم كه فاطمه نيست . خواستم بگويم فاطمه همسر علي است , ديدم كه فاطمه نيست . خواستم بگويم كه فاطمه مادر حسين است , ديدم كه فاطمه نيست . خواستم بگويم كه فاطمه مادر زينب است , ديدم كه فاطمه نيست . خواستم بگويم كه فاطمه مادر زينب است , باز ديدم كه فاطمه نيست . نه , اين ها همه هست و اين همه فاطمه نيست . فاطمه , فاطمه است ....
فلسفه نيايش
اي خداوند !
به علماي ما مسئوليت , و به عوام ما علم , و به مومنان ما روشنايي و به روشنفكران ما ايمان , و به متعصبين ما فهم , و به فهميدگان ما تعصب , و به زنان ما شعور , و به مردان ما شرف , و به پيران ما آگاهي , و به جوانان ما اصالت , و به اساتيد ما عقيده , و به دانشجويان ما ... نيز عقيده , و به خفتگان ما بيداري , و به بيداران ما اراده , و به مبلغان ما حقيقت , و به دينداران ما دين , و به نويسندگان ما تعهد , و به هنرمندان ما درد , و به شاعران ما شعور , و به محققان ما هدف , و به نوميدان ما اميد , و به ضعيفان ما نيرو , و به محافظه كاران ما گستاخي , و به نشستگان ما قيام , و به راكدان ما تكان , و به مردگان ما حيات , و به كوران ما بينايي , و به خاموشان ما فرياد , و به مسلمانان ما قرآن , و به شيعيان ما علي , و به فرقه هاي ما وحدت , و به حسودان ما شفا , و به خودبينان ما انصاف , و به فحاشان ما ادب , و به مجاهدان ما صبر , و به مردم ما خودآگاهي , و به همه ي ملت ما , همت تصميم و استعدادِ فداكاري و شايستگي ِ نجات و عزت ببخش ! ....
قاسطين , مارقين , ناكثين
درسي است كه بايد از خاندان علي آموخت : خودش به عنوان يك پدر , فاطمه به عنوان يك مادر , حسين به عنوان يك پسر و زينب به عنوان يك دختر . و آنچه از آن مجهول تر است درسي است كه بايد از جبهه ي دوستان علي آموخت : ابوذر , سلمان , بلال , ميثم , عمار , حجر و... و از آن هر دو مجهول تر ! درسي است كه بايد از جبهه ي دشمنان علي آموخت ! . . . .
قاسطين از ريشه ي قسط به معناي عدل و برابري است . در اينجا كلمه ي قاسط به معني ((ضد قسط)) ــ يعني ستمگر , استثمارگر , حقكش , دشمن قسط و دشمن عدل ... ــ است . بنابراين , منظور از قاسطين , همان ظلمه هستند : يعني كساني كه آشكارا ستمكار , حبار , جلاد , دشمن آزادي و حقوق مردم , زرپرست , زور پرست, قدرت طلب , منفعت طلب , متجاوز و مستبد ... هستند و جبهه شان , چهره شان , جهت شان , روششان , گذشته شان , شعارشان ووو جملگي , كاملا معلوم و مشخص است و مردم هم بدان شك و ترديدي همه آنها را مي شناسند.
مارقين , كساني هستند كه در اثر اشتباه , بد انديشي , كج فهمي , بي شعوري , تعصب , كم آگاهي , انتخاب راه بد , تبليغات خارجي , سمپاشي و زمينه سازي دشمن , شايعه سازي خيانت كارا ن , بد آموزي مغرضان و فريب كاران و منافقان و شرايط اجتماعي و مسموم فكري يي كه دشمنان داخلي و خارجي ايجاد كرده اند , عقده ي حسد و غرض شخصي و خود خواهي ... از راه دين , راه درستي و درست انديشي خارج مي شوند و با حق , به دشمني آغاز مي كنند , آلت فعل دشمن ميشوند و مزدور بي مزد و مغرض بي غرض اند !
ناكثين , تمام دوستان و همرزمان و هم ايمانان نيمه راهي هستند كه ... در وسط راه , از پشت , خنجر مي زنند ....
كوير
كوير ! كوير نه تنها نيستان ما است و روح و انديشه و مذهب و عرفان و ادب و بينش و زندگي و سرگذشت و سرنوشت ما همه است . كوير ! اين تاريخي كه در صورت جغرافيا ظاهر شده است !
اين عظمت بيكرانه مرموزي كه , نوميد و خاموش , خود را به تسليم , پهن بر خاك افكنده است . خشك , بي آبي و آبادي يي , بي قله ي مغرور بلندي , بي زمزمه ي شاد جويباري , ترانه ي عاشقانه ي چشمه ساري , باغي , گلي , بلبلي , منظري , مرتعي , راهي , سفري , منزلي و مقصدي , رفتار مستانه ي رودي , آغوش منتظر دريايي , ابري , برق خنده ي آذرخشي , درد گريه ي تندري .... هيچ , آرام , سوخته , غمگين , مأيوس ؛ منزل غول و جن و ارواح خبيث و گرگان آدميخوار ! زادگاه خيال و افسون و افسانه ,. سرزمين نه آب , سراب ,. ساكت , نه از آرامي از هراس؛ با هواي آتشناك بيرحمش كه مغز را در كاسه ي سر به جوش مي آورد و زمين تابته اش كه گياه نيز از روييدن و سر از خاك برون آوردن مي هراسد؛ و مردمش , پوست و استخوان سوخته ؛ با جهره هايي بريان و پيشاني هايي چين خورده ! كه نگاه كردن در كوير دشوار است . چشمها را با دست سايه ميكنند تا كوير نبيند . نبيند كه مي بينند ! نداند كه ميدانند ! گاه طوفان برميخيزد و خاك بر افلاك مي فشاند و آسمان را تيره مي دارد و روستاها را بر مي آشوبد و چون فروكش ميكند , از پس آن , باز چهره ي كوير ! همچنان كه بود ....
مذهب عليه مذهب
در اواخر , يعني از قروني كه تمدن و تفكر و تعقل و فلسفه رشد كرده , گاه به افرادي بر ميخوريم كه معاد يا خدا را قبول نداشته اند .
اما اين افراد هرگز در طول تاريخ به شكل يك طبقه , يك گروه و يك جامعه نبوده اند . كه به قول آلكسيس كارل گذشته تاريخ همواره داراي جامعه هايي بوده است كه اين جامعه ها به طور كلي يك سازمان مذهبي بوده اند . محور و قلب و ملاك هر جامعه , معبود , ايمان مذهبي, پيغمبر يا كتاب مذهبي و حتي شكل مادي هر شهر , نشان دهنده ي وضع روحي آن جامعه بوده است ....
حتي ما كه پيرو مذهب هستيم , يعني تيپهاي مذهبي , نميدانيم كه در طول تاريخ , در شكلهاي مختلف ولي در حقيقت واحد , دو تا مذهب بوده كه با هم در جدال و جنگ و كشمكش بوده اند , دو مذهب نه تنها با هم اختلاف دارند بلكه با هم ميجنگند ....
مسئوليت شيعه بودن
مسئوليت شيعه بودن غير از آنكه يك بحث علمي و فلسفي و اعتقادي بسيار عميق است و در قلمرو تحقيق محقق و متفكر و آشنا با مسائل علمي , خود به خود , بحثي عمومي نيز هست , كه هر كه به مكتبي ــ يا مذهبي ــ معتقد مي شود , مسئوليت هايي را متوجه خويش ميكند , و شيعه بودن نيز از اين قاعده مستثني نيست ....
نماز تسليم انساني عصيانگر
من نمازم را وقتي ميخوانم كه خورشيد هنوز طلوع نكرده باشد , زيرا اگر خورشيد طلوع كند ( سرو ) را خواهند ديد كه در محراب ايستاده است و طوفان را خواهند گفت كه سرو را زير صفير تازيانه هاي خويش به ركوع افكند , باغبان همه را ( بيد مجنون ) مي خواند , اما ميداند كه اگر سر سرو را قطع كند سرو نمي ميرد و او در انتهاي آن ميماند ....
هنر در انتظار موعود
در تاريخ هنر از مسئله اي كه صحبت مي شود به عنوان زمينه هنر , زيبايي است . و من خواهم گفت كه زيبايي به عنوان زمينه و اساس هنر , درست نيست . بلكه به عنوان يكي از منزلهايي است كه هنر بايد از آن بگذرد و به يك مرحله ي متعالي تر برسد ....
اين متن از كتاب هبوط دكتر است.
)