مرکز انجمنهای تخصصی

 «بسم الله الرحمن الرحیم» 

ساختار بلوری اتمی :
  اگر در یک ماده جامد اتم ها یا یون ها به صورت منظم و تکراری تشکیل یک ساختار سه بعدی دهند و این ساختار باعث فشردگی کاملاً نزدیک اتم ها شود ، ساختار بلوری به دست می آید . در این ساختار تعداد پیوند های اولیه حداکثر و انرژی فعالیت و جابه جایی حداقل می شود . ساختارهای کریستالی اغلب با واحدهای تکراری یا تقسیمات کریستالی که به آن سلول واحد(Unit cell) گفته میشود ، مشخص می گردند . سلول واحد تمام خصوصیات هندسی بلور را داراست . برای فهم بهتر ساختارهای کریستالی ، اتم ها را به شکل کره های مساوی و هم اندازه در نظر می گیریم . قرارگیری کره ها در کنار هم سبب ایجاد ساختارهای متفاوت کریستالی می گردد .
ساختارهای کریستالی به هفت کلاس و چهارده دسته شبکه تقسیم بندی می شوند . ساده ترین شکل ساختار کریستالی ، ساختار مکعبی (cubic) است که اتم ها در کنار هم و به صورت کاملاً متقارن در سه بعد بسط یافته اند . ساختار مکعبی به سه ساختار مکعبی ساده یا اولیه ، مکعبی اتم در مرکز و مکعبی اتم در رویه تقسیم بندی می شود . ساختارهای بلوری در ترکیبات فلزی و سرامیکی رخ می دهند و مبنای بسیاری از تحلیل رفتارها در این مواد هستند . در مورد پلیمرها نیز ساختار بلوری مطرح است ، ولی به شکلی دیگر بیان می شود .   [IMG]http://dc376.4shared.com/img/cixekspV/s7/0.31496776805047655/_______.png?async[/ ]  ساختارهای بلوری در جامدات فلزی و  

جامدهای شبکه ای و غیربلوری :
  بعضی از مواد جامد نظیر شیشه ها ، ساختار بلوری شکل ندارند ، موادی با چنین ساختار اتمی را بی شکل (Amorph) می نامند . این مواد اغلب از وضعیت مایع به سرعت سرد می شوند و در نتیجه ساختار مولکولی شبه مایع آنها حفظ می گردد . به دلیل وجود جای خالی در فضای بین اتمی ، چگالی مواد بی شکل از چگالی بلورینه همان مواد کمتر است . با توجه به ساختار حالت شبه تعادلی ، مواد بی شکل تمایل زیادی به بلورینگی دارند و اغلب ترد و شکننده هستند . در مورد فلزات باید گفت که تبدیل ساختار بلوری ومنظم فلزات به حالت بی شکل و نامنظم بسیار دشوار است ، چرا که اتم های فلزات به سرعت در حال حرکت هستند . سرامیک ها و پلیمرها می توانند به حالت بی شکل و نامنظم تبدیل شوند، زیرا تحرک مولکول های این مواد بسیار کم است . ساختار شبکه ای مواد جامد بیانگر ساختار بی شکل و نامنظم آنها است . پلیمرهای گرماسخت (Thermo set) نظیر فنل فرمالدئید یا مواد سرامیکی نظیر شیشه ساختار بی نظم و شبکه ای دارند .
عدم نظم در ساختمان اتمی مواد بی شکل باعث می شود تا این مواد قابلیت گذردهی خوبی نسبت به نور داشته باشند و شفاف به نظرآیند . از مهم ترین مواد پلیمری بی شکل می توان به پلی متیل متاکریلات و پلی کربنات اشاره نمود . بنابراین پلیمرها را به دودسته پلیمرهای بی شکل و پلیمرهای نیمه بلورین (Semi-crystalline) تقسیم بندی می کنند . بسته به اینکه میزان بلورینگی پلیمر چقدر باشد مقدار شفافیت یا مات بودن پلیمر نیز متفاوت است .