مرکز انجمنهای تخصصی

 شوالیه های پارسی...داستان فنسرهای ایرانی  
  به قلم: بابک تقوایی  
  برگرفته از نشریه: Airforces Monthly January 2014  
    [External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]    [External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]    [External Link Removed for Guests]   دانلود نسخه کامل از سرورهای مختلف... 30    ://www.mediafire.com/?  ://filepost.com/files/fb3e2cd4/AirforcesMonthly201401.pdf/  

نکته اول اینه که همه ما خوشحال میشیم وقتی اسم ایران رو تو رسانه های خارجی می شنویم، بابک جان خدمت بزرگی به نظام می کنن که چهره نیروی هوایی رو به عنوان یک نیروی پویا معرفی می کنن.


اما با توجه به پیش زمینه ای که قدیمی های ما از بابک جان دارند، ذکر چند نکته به نظر لازم میرسه.
اگر دقت کرده باشید بابک هیچوقت به جنبه های فنی نمی پردازه، کانتکست تاریخی یا فنی از یک خرید یا حادثه ارائه نمی کنه مقالات یکسری فرض و اطلاعات هستند که صرفا بر مبنای اعتبار نویسنده بنا میشن.

این اعتبار از کجا میاد؟ با تمام احترامی که به جسارت بابک و فعالیت خستگی ناپذیرش میذارم، بابک پیشینه خیلی خوبی در تئوری های فنی نداره.
به واسطه شرکت در چند تا جشنواره، و دو سه تا صحبت رو در رو نمیشه نتیجه گیری های به این قاطعی کرد!

ما نمونش رو در یکی از مقالات فانتوم بابک دیدیم. جایی که از پروژه دوران به عنوان یک پروژه دوفازی برای ارتقا فانتوم ها با اوییونیک چینی نام برد و حتی اون رو به عنوان یک استاندارد عنوان کردیم ولی بعدها با رونمایی رسمی دیدیم که پروژه دوران در واقع پروژه هماهنگی موشکهای کروز بود.
حتی در همون حد گزارش هماهنگی موشکهای کروز دیدیم که بابک یک بخش مهمی رو ندید.

در همینمقاله بابک خیلی شق و رق و تمیز ادعا می کنه که در ورود فنسر ها بخش عمده ایشون غیر عملیاتی بودن، از غیر عملیاتی بودن کایرا صحبت می کنه و ...
اولین ماک آپ خا58 رو سال 86 بود که در شیراز نشون دادن بدون هیچ سر و صدایی، چطور میشه ادعا کرد که حداقل 6 سال این موشک در نهاجا بوده بدون اینکه تست بشه!
عجب!
ما در دنیایی زندگی می کنیم که بلاروس به سودان تحت تحریم شورای امنیت سوخو24 میفروشه اما سوخو24 های ما توانایی های عادی و اولیه شلیک مهمات دقیق رو ندارن؟
دراین مقاله هیچ حرفی از KAB-1500 یا KH-29 ها وجود نداره که در نوع خوش قابل توجهه
حرف از آموز خلبانان تامکت برای فنسر زده میشه!
در کانتکست سیاسی هم خیلی چیزها خنده داره، ما در 2007 سفارش بوک دادیم، در 2012 نمونه تحت لیسانسش رو رونمایی کردیم، قرار داد تائید شده سال 2011 برای خرید موشک اسکندر داریم.
بعد تحریم ولادیمیر پوتین سال 2008 باعث عدم ارتقا شد؟ سال 2008 ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه بود؟

جای مهمات وطنی کجاست این وسط؟ قدر، قاصد3، موشکهای کروز .... کدوم منطقی می تونه حکم کنه که ما فانتوم هامون رو با این سلاحها هماهنگ کردیم اما فنسر رو در نظر نگرفتیم؟
یک سوال مهم: بابک چجوری وجود سریالهای 50 به بالا رو توجیه می کنه؟ حتی در شیوه معمول "قصه گویی" که ما تو مقالات بابک سراغ داریم این باید یک موضوع مهم باشه!

Morteza313 نوشته شده: اما با توجه به پیش زمینه ای که قدیمی های ما از بابک جان دارند، ذکر چند نکته به نظر لازم میرسه.
اگر دقت کرده باشید بابک هیچوقت به جنبه های فنی نمی پردازه، کانتکست تاریخی یا فنی از یک خرید یا حادثه ارائه نمی کنه مقالات یکسری فرض و اطلاعات هستند که صرفا بر مبنای اعتبار نویسنده بنا میشن.

این اعتبار از کجا میاد؟ با تمام احترامی که به جسارت بابک و فعالیت خستگی ناپذیرش میذارم، بابک پیشینه خیلی خوبی در تئوری های فنی نداره.
به واسطه شرکت در چند تا جشنواره، و دو سه تا صحبت رو در رو نمیشه نتیجه گیری های به این قاطعی کرد!

در مجلات AirForces Monthly و Combat Aircraft Monthly بیشتر به مولفه های تاریخی و خبری هواپیماها توجه میشه تا فنی. اما در Air International این مسئله متفاوت است و اولویت با مسائل فنی است.

Morteza313 نوشته شده: ما نمونش رو در یکی از مقالات فانتوم بابک دیدیم. جایی که از پروژه دوران به عنوان یک پروژه دوفازی برای ارتقا فانتوم ها با اوییونیک چینی نام برد و حتی اون رو به عنوان یک استاندارد عنوان کردیم ولی بعدها با رونمایی رسمی دیدیم که پروژه دوران در واقع پروژه هماهنگی موشکهای کروز بود.
حتی در همون حد گزارش هماهنگی موشکهای کروز دیدیم که بابک یک بخش مهمی رو ندید.

پروژه دوران در اصل یک پروژه واحد هست که فاقد فازبندی است و ولی با توجه به روند انجام اون در صها حالت فاز بندی پیدا کرده.
پروژه دوران شامل ارتقا اویونیک فانتوم از جمله رادیو و سامانه های ناوبری و در فاز بعد ارتقا تسلیحاتی اون هست.
فاز دو پروژه که ارتقا تسلیحاتی فانتوم هست برای F-4D اجرا نگردید و علت آنها هم این هست که سیستم اسلحه اکثر این هواپیما ها در سالهای گذشته در حین تعمیرات رده دپویی در یاشی دست نخورده باقی موند و تعمیر و نگهداری ضعیف و بد در چابهار نیز موجب آسیب شدید به سیستم اسلحه اونها شد که تقریبا امکان استفاده حتی بمب های سقوط آزاد هم برای اونها وجود نداره و وظیفه اونها CCT یا تربیت خلبانان آینده فانتوم نیرو هست و نه وظیفه رزمی. تنها شماری فانتوم دی که در سالهای 1386 و 1387 که هر دو آنها توسط مرکز اورهال مهرآباد تحت نظر کارشناسان جهاد خودکفایی سیستم اسلحه اونها تحت بازسازی قرار گرفت.

فازهای بعدی پروژه شامل مسائل مربوط به سوختگیری هوایی این هواپیما هست.

Morteza313 نوشته شده: در همینمقاله بابک خیلی شق و رق و تمیز ادعا می کنه که در ورود فنسر ها بخش عمده ایشون غیر عملیاتی .

هرگز چنین ادعایی نکردم و همین طور که در مقاله ذکر شده است تا سالهای اواسط دهه 1370 اکثرا در حد عملیاتی کامل (Fully Mission Capable) بودند به جز عراقی ها که یک سری مشکلات عدیده در سیستم اسلجه و حتی ناوبریشون داشتند که به خاطر اون هم اواسط دهه 1370 یک سوخو 24 را از دست دادیم.

البته به علت آموزشهای ناقص روسها سامانه های سلف دفنس و تسلیحاتی این هواپیما قابلیت بهره وری ازشون وجود نداشت و این امر با بازنشستگی پرسنل فنی نیروی در سالهای 1375 و 1376 موجب کاهش توان رزمی سوخو 24 ها شد.
این مشکلات به تدریج از سال 1386 به این ور حل شده است.

Morteza313 نوشته شده: اولین ماک آپ خا58 رو سال 86 بود که در شیراز نشون دادن بدون هیچ سر و صدایی، چطور میشه ادعا کرد که حداقل 6 سال این موشک در نهاجا بوده بدون اینکه تست بشه!

موشک خا-58 یو همون طور که در صفحه 77 مقاله ذکر شده به تعداد 50 فروند در قرار داد اولیه به همراه شماری پاد فانتاسماگوری 1 مورد استفاده برای هدف یابی اون خریداری شدند و تحویل نیرو شدند. اما قابلیت استفاده از اون وجود نداشت. جهاد در جریان پروژه ای در سال 1373 در تهران و سپس ادامه آن در شیراز در سال 1374 پادهای فانتاسماگوری را جهت استفاده سوخو 24 آماده کرد.

Morteza313 نوشته شده: دراین مقاله هیچ حرفی از KAB-1500 یا KH-29 ها وجود نداره که در نوع خوش قابل توجهه

در این مقاله چندین با اسم این موشک و بمب تکرار شده است در صفحات 77 و 80 و حتی در صفحه 80 از تست نخستین بمب بومی کاب 1500 ال ساخت مهام در رنج سمنان در مهرماه امسال سخن به میان آمده است.

Morteza313 نوشته شده: حرف از آموز خلبانان تامکت برای فنسر زده میشه!

چنین ادعایی در مقاله دیده نمیشود. خلبانان نسل اول سوخو 24 قبلا تایگری یا فانتومی بودند. و در حال حاضر هم از میگ 29 یا اف 7 میان.

Morteza313 نوشته شده: جای مهمات وطنی کجاست این وسط؟ قدر، قاصد3، موشکهای کروز .... کدوم منطقی می تونه حکم کنه که ما فانتوم هامون رو با این سلاحها هماهنگ کردیم اما فنسر رو در نظر نگرفتیم؟

هیچ مهمات وطنی به جز بمب های دامی سری فاب برای سوخو 24 ساخته نشده است. قدر و قاصد هم توسط معاونت جهاد همدان در سالهای اوایل 1370 توسعه یافتند و بعدا کار در فرماندهی جهاد در تهران پیگیری شد. بمب قاصد 3نتیجه نهایی تمام دستاورهای جهاد در طی 20 سال در راستای توسعه سلاح های هدایت شونده نقطه زن بود که کار ساخت آن هم اکنون بر عهده مهام هست و تعداد مناسبی از آن از سال 1387 تولید شده است و تست های موفقیت آمیزی هم داشته اند.

Morteza313 نوشته شده: بابک چجوری وجود سریالهای 50 به بالا رو توجیه می کنه؟ حتی در شیوه معمول "قصه گویی" که ما تو مقالات بابک سراغ داریم این باید یک موضوع مهم باشه!

میتوانید در ایرلاینرز تصاویر زیادی از سوخو 24 ها با شماره سریالهای بالای 6850-3 پییدا کنید.

يك نوع هواپيما كه به طور مداوم در طی بيش از 30 سال گذشته در نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران، فعال بوده، Su-24 فنسر مي باشد.از زمان انحلال اتحاد جماهير شوروي در سال 1991 ، ايالات متحده و اسرائيل براي زمينگير كردن دائمي ناوگان فنسر ايران ، قاطعانه سعي در مجاب كردن و فشار به روسيه در زمینه پشتيباني آموزش خدمه پروازي و زميني و ارائه قطعات يدكي به منظور تعمير و نگهداري كرده اند.در نتیجه ناوگان براي دوره ای چند ساله بي دندان شد و تعداد هواپيماهاي عملياتي در سال 2002 از مجموع حدوداً 40 جت به 9 فروند، تنزل يافت.همچنين در طول دهه 90 ميلادي به علت آموزش و تعمير و نگهداري نامناسب، تعدادي سقوط مرگبار اتفاق افتاد و 4 خلبان جان خود را از دست دادند.


زیرنویس ( بالا به پایین )

فنسرهای 6804-3 ( جلویی ) و 6805-3 در هنگام پاشیدن سوخت به منظور کاهش وزن هواپیما برای فرود در مهرآباد، پس از یک پرواز تمرینی در می سال 1993 .

این سوخو-24 ام کا ، 6851-3 ، از حالت ذخیره در شیراز اخیراً به وضعیت عملیاتی درآمده است.این هواپیما یکی از جت های نیروی هوایی سابق عراق بود و تمایل بود که اینها برای تمرین با اسکادران آموزشی 71 مورد استفاده قرار گیرند.





هر چند اخيراً نيروي هوايي ايران بسيار بيشتر ؛ خودكفا شده و مهارت هايش در آموزش و تعمير و نگهداري؛ رشد يافته است.

فنسر در گذر زمان


در پايان جنگ ايران و عراق در سال 1988 ، نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران حدود نيمي از ناوگان جت هاي جنگنده اش را از دست داده بود.قبل از جنگ؛ 9 اسكادران شكاري به F- 4 D و F- 4 E مكدانل داگلاس فانتوم II مجهز بود، اما در سال 1988 تنها 4 اسكادران وجود داشت.ناوگان نورثروپ F- 5 E تايگر II ، وضعيت تاسف آور مشابهي داشت.ايران هنوز هم از عراق ترس داشت،چرا كه نيروي هوايي عراق تبديل به پنجمين نيروي هوايي جهان در هر دو بعد قدرت و اندازه شده بود.نيروي هوايي ايران فقط حدود 230 فروند F- 4 D/E ، F- 5 E / F و F-14 A داشت كه تنها حدود 60 درصد آنها قابل پرواز بودند.ايران براي بازسازي توانايي هاي نظامي اش به اتحاد جماهير شوروي به عنوان تنها شانس نگاه مي كرد، و پس از آتش بس در كمترين زمان ممكن؛ روابطش را با شوروي بهبود بخشيد.ايران در سال 1989 قراردادي 800 ميليون دلاري ( 500 ميليون يورويي ) براي خريد 12 فروند Su-24 MK همراه با طيفي از موشك هاي هوا به سطح ، ضد رادار و بمب ها امضا كرد- براي مثال 50 خا-29 ال ، 50 خا-29 تی ، 50 خا-58 یو ، 12 غلاف تسلیحاتی فانتسماگوری آ ، 50 خا-25 ام ال ، 20 کاب-1500 ال ، 3 سيستم سوخترساني هوا به هواي ساخالين UPAZ-1 A و يكسري بمب هاي آهنی، غلاف هاي تسليحاتي و پرتابگرهاي راكتي؛ همه در توافقنامه گنجانده شده بود.30 خلبان با سابقه F- 4 و F- 5 انتخاب و براي آموزش خلباني و تيراندازي به اتحاد جماهير شوروي فرستاده شدند. به خاطر عدم دسترسی به هيچ نوعی از شبيه ساز Su-24 ، قبل از شروع پروازهاي آموزشي و تيراندازي، آنها با يك شبيه ساز Su-22 ؛ تمرین پرواز انجام دادند.10 خلبان موفق به پرتاب زنده موشك هوا به هواي هدايت مادون قرمز R-60 MK شدند و اکثر آنها در طول دوره آشنايي ، شليك زنده Kh-25 ML را تجربه کردند.تكنسين هاي ايراني- كه قبلاً روي F-4 E و F-14 A كار مي كردند- 6 ماه آموزش را سپري كردند،اگرچه به آنها اجازه يادگيري همه چيز درباره سیستم های جنگ الکترونیک ،گيرنده هشدار راداري و هدفيابي هواپیما داده نشد.
6 فروند نخست فنسر در تابستان سال 1990 برای شکل دهی اسكادران 12 شكاري- تاكتيكي به پايگاه هوايي مهرآباد در تهران تحويل داده شد.مشاوران نظامي روس و تكنسين ها نيز با آنها آمدند.سوخوها بسيار بزرگتر از اندازه پناهگاه های بتني بودند كه پيش از آن توسط F-4 ها مورد استفاده بود،بنابراين آنها در فضاي باز پارك شدند.تا آن زمان نيمي از نخستین گروه خلبانان ايراني به عنوان معلم خلبان آموزش ديده بودند،بنابراین پروازهاي آموزش تیراندازی و پروازی شروع شد.دومين دسته 6 تايي فنسرها در سال 1991 تحويل داده شد


زیرنویس:

Su-24 MK به شماره سریال 6857-3 ( جلویی) و 6810 – 3 در رزمایش نیروی هوایی ایران در آگوست سال 2010 در همدان در غرب ایران . 2 تیر آموزشی بمب های سقوط آزاد FAB-100 توسط هر دو هواپیما حمل می شوند. 6857-3 در آن زمان کاملاً عملیاتی نبود.


سوانح فنسرهای ایرانی- عامل انسانی


عامل انسانی علت اصلی سقوط های Su-24 MK نیروی هوایی ایران است. 2 سانحه در نیمه نخست دهه 90 میلادی به سبب استفاده نادرست خلبانان از فلپ های هواپیماها ، منجر به واماندگی و سقوط آنها شده است.در سانحه دیگری در آوریل سال 2008 ، خدمه یک فروند Su-24 MK ارابه فرود را پس از 3 بار نشست سالم بر روی باند مهرآباد، شکستند.در آخرین سانحه که در 10 آوریل سال 2011 روی داد، یک فروند Su-24 MK پس از 5 مرتبه غلت زدن حول محور طولی در طول تمرین تیراندازی به زمین برخورد کرد.هر دو خدمه اقدام به خروج اظطراری کردند اما خلبان، سرهنگ فغانی به علت عملکرد نادرست صندلی پران K-36 DM ، کشته شد.




و آخرين گروه از خلبانان ، فارق التحصيل شدند.زماني كه اتحاد جماهير شوروي در سال 1992 فروپاشيد،دولت جديد روسيه در توافقات نظامي با ايران پيمان شكني كرد- تكنسين هاي روس؛ رفتند و آموزش مكانيك هاي ايراني در سال 1993 متوقف شد.حال نيروي هوايي ایران باید روی خودش حساب می کرد.

انتقال به شيراز

در فوريه سال 1993 ، 30 فروند جنگنده- بمب افكن همراه با 8 فروند هواپيماي ترابري در يك رژه هوايي به مناسبت تاسيس نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران، شركت كردند.5 فروند Su-24 MK از اسكادران 12 شكاري-تاكتيكي هم در میان گروه پروازی حاضر بر فراز ميدان آزادي ( شهياد سابق ) حضور داشتند.در بازگشت؛ هنگام نشستن در فرودگاه مهرآباد، یک فروند Su-24 با توپولفTu-154 M به شناسه EP-ITD متعلق به ايران ايرتورز،كه در حال برخواست بود، برخورد كرد.Su-24 با شماره سریال 6802-3 به هدایت سرگرد حق شناس متلاشی شد، علاوه بر مرگ هر دو خدمه فنسر ؛ 119 مسافر و 12 خدمه پروازي Tu-154 نیز فوت کردند.بازرسي ،كنترل ترافيك هوايي را به دليل دادن اجازه به خلبان Tu-154 براي برخواست؛ مورد انتقاد قرار داد.در نتيجه سر فرماندهي نيروي هوايي ايران تصميم به انتقال تمام Su-24 MK هاي اسكادران 12 شكاري-تاكتيكي به پايگاه هفتم شكاري شيراز در جنوب ايران مابين اكتبر 1993 و مارس 1994 نمود.اسکادران 12 شکاری-تاکتیکی دارای 32 فروند Su-24 MK بود اما 4 فروند به عنوان NORS ( غیر عملیاتی آماده برای ذخیره ) طبقه بندی شده بودندو مجبور بودند برای انجام پروازهای گشتی آماده شوند.شیراز دومین پایگاه هوایی بزرگ پس از پایگاه یکم شکاری مهرآباد بود،با دو باند با طول بیش از 4000 متر ( 13000 فوت ) ، 4 رمپ نظامی و 18 آشیانه هواپیمای مقاوم سازی شده، گر چه آنها به اندازه کافی خانه بزرگی برای Su-24 MK ها نبودند.در سپتامبر 1994 نخستین گروه از معلم خلبانان Su-24 MK نیروی هوایی ایران


زیرنویس تصویر بالا:

2 فروند سوخو-24 ، 6807-3 ( جلویی ) و 6811 -3 – در طی یک فرمیشن پروازی در کنار کوه دماوند، مرتفع ترین نقطه خاورمیانه با 18،536 پا ( متر 5650 ) دیده می شوند . این تصویر در سال 1993 زمانی که این هواپیماها در خدمت اسکادران 12 شکاری-تاکتیکی بودند، گرفته شده است.

زیرنویس تصویر پایین( بالا به پایین)

3-6801 ، یکی از معدود فنسرهای کاملاً عملیاتی در سال 2011 بود.پخش کننده مربع شکل چف/ فلیر APP-161 قابل مشاهده است ، نشانه ای که این هواپیما یکی از هواپیماهای خریداری شده از اتحاد جماهیر شوروی است.

Su-24 MK به شماره سریال 6810-3 مجهز به غلاف سوخت رسانی هوا به هوای ساخالین UPAZ-1A - فنسرها با استفاده از این سیستم قادر به سوخت رسانی به " همنوع " هستند.


هدیه ای از عراق


در طی جنگ ایران و عراق در سال 1986 ، نیروی هوایی پیشین عراق ( IrAF ) به دنبال خرید جنگنده-بمب افکن Su-24 MK ، نسخه صادراتی Su-24 M ، از روسیه بود .در سال 1986 ، 2 فروند Su-24 MK برای ارزیابی و آزمایش به عراق فرستاده شدند.عراق تصمیم به خرید 18 فروند برای جایگزینی بمب افکن های پروازی باقیمانده توپولف Tu-16 و Tu-22 گرفت و معامله ای در سال 1988 به امضا رسید.همزمان با ایران، آموزش خلبانان آینده فنسرهای عراقی و خدمه زمینی شان در روسیه شروع شد و در ژوئن 1989 نخستین 2 فروند Su-24 MK برای شکل دهی اسکادران هشتم به پایگاه هوایی البکر در شمال بغداد ، تحویل داده شد.نیروی هوایی پیشین عراق تا سال 1990 ، 18 فروند فنسر در اسکادران هشتم داشت و طرحی نیز برای شکل دهی دومین اسکادران ( اسکادران دهم ) با 18 فروند Su-24 MK دیگر داشت.7 فروند دیگر قبل از تجاوز عراق به کویت توسط اتحاد جماهیر شوروی تحویل داده شده بود، اما این تجاوز ؛ سبب لغو تمام موافقتنامه های نظامی با شماری از کشورها شد.خلبانان Su-24 MK عراقی در ماموریت های رزمی با تجربه نبودند؛ بنابراین دور از جنگ نگه داشته شدند.در 27 ژانویه سال 1991 ، 25 فروند سوخو-24 ام کا ، 25 فروند Su-22 فیتر از نسخه های مختلف همراه با 7 فروند Su-25 K فراگفوت به سمت ایران رهسپارشدند تا به بیش از 70 فروند هواپیمای عراقی دیگر که در هفته های گذشته فرار کرده بودند، بپیوندند. یک فروند ( 24635 ) نقص سیستم هیدرولیک داشت و ماموریت خلبانش ناتمام ماند، هواپیمای دیگری ( 24631 ) راهش را گم کرد ، خدمه در حال خروج از داخل ابر به رشته کوهی در نزدیکی کرمانشاه برخورد کردند .افسر ناوبری ، به صورت ایمن خروج اظطراری کرد اما خلبان هنگامی که جنگنده به قله کوه برخورد کرد، کشته شد.
بقیه به پایگاه شکاری-تاکتیکی سوم همدان ( سابقاً پایگاه هوایی شاهرخی ) در غرب ایران رسیدند، اما یک فروند Su-24 MK ( 24659 ) در هنگام فرود بدلیل کمبود سوخت و دریافت برخی آسیب های جزئی مجبور به انحراف به سمت باند اظطراری در شمال غربی پایگاه شد. این هواپیما برای بیشتر از 3 هفته زیر تور استتار باقی ماند و در نهایت توسط کامیون به سمت همدان یدک کشیده شد ، جایی که این هواپیما توسط تکنسین های ایرانی؛ بازسازی شد.جنگنده دیگری ( 24648 ) که به دنبال ترکیدن یکی از لاستیک هایش، فرود سختی داشت و به شدت آسیب دیده بود ، عاقبت به خاطر قطعات یدکی؛ اوراق شد.فنسرهای عراقی نخستین هواپیماهای فراری نیروی هوایی پیشین عراق بودند که پس از دستور فرمانده کل نیرو، سرتیپ منصور ستاری در سال 1992 به خدمت نیروی هوایی ایران در آمدند. Su-24 MK های قابل پرواز به سمت پایگاه یکم شکاری در تهران پرواز کردند در حالی که 24652 همراه با 24629 ( نوک بال راستشان در هنگام ورود در اثر برخورد با یک دیوار ، صدمه دیده بود ) در پایگاه سوم شکاری به منظور تعمیر، باقی ماندند.فنسرهای عراقی؛ پیشرفته ترین ماشین های ایرانی ها نبوده و قدیمی تر بودند- Su-24 های نیروی هوایی ایران زوائد آئرودینامیکی مربع شکلی داشتند که پخش کننده های چف و فلیر APP-161 در آن جای می گرفت و تفاوت هایی نیز در سیستم های ناوبری، دفاع از خود و تسلیحاتی بین آنها وجود داشت.





از جمله نخستین گروهی که در سال 1989 به اتحاد جماهیر شوروی فرستاده شدند؛ فارق التحصیل گردیدند.تعداد فنسرها با توانایی کامل عملیاتی به دلیل نبود پشتیبانی تعمیر و نگهداری از جانب روسیه و بازنشستگی نخستین گروه از تکنسین ها در سن 50 سالگی، پایین بود.مسئولیت تعمیر و نگهداری اسکادران به تعداد انگشت شماری تکنسین با مهارت پایین که در روسیه آموزش ندیده بودند؛ منتقل شد- آنها فقط یک اطلاعات ابتدایی از هواپیما ناشی از یک دوره آشنایی داشتند.هیچ متخصصی در زمینه حسگرهای تلویزیونی/ مادون قرمز در نورِکمِ KAYRA-24 M و آشکار ساز لیزری یا سیستم های گیرنده هشدار راداری SPO- 10 و SPO- 15 وجود نداشت.تا سال 1997 تنها 2 جت با توانایی کامل عملیاتی وجود داشت که همراه با بقیه ناوگان غیرفعال به تعمیرات اساسی عمده ای نیازمند بودند.در حالی که روسیه به منظور اطمینان بخشی از خطرناک نبودن این هواپیمای تهاجمی به اسرائیل نزدیک شده بود ، نیروی هوایی ایران ایده های دیگری داشت و در حال مهیا کردن سفارشات فنی جدید با استفاده از اطلاعات قزاقستان و اکراین به منظور آغاز تعمیرات اساسی هواپیما به شکل بومی بود.
سر فرماندهی نیروی هوایی ایران به معاونت پشتیبانی لجستیک، معاونت خودکفایی و گردان فنی اسکادران شکاری-تاکتیکی 71 ، دستور داد تا برای تعمیرات اساسی Su-24 MK ها، آماده شوند.آشیانه مناسبی در شیراز وجود نداشت ، بنابراین نیروی هوایی تصمیم به شکافتن و تغییراتی اندک در سقف 3 آشیانه مقاوم سازی شده گرفت تا جای دادن یک فنسر در هر کدام ، امکان پذیر شود. برخی تجهیزات " غربی سازی " شده بودند، برای مثال گیرنده-فرستنده سیستم تشخیص دوست از دشمن SRO-1P برای کار با تجهیزات غربی دیگر هواپیماهای نیروی هوایی ایران، سازگار شده بود.در ابتدای دهه اول قرن 21 ، [ پایگاه ] شیراز کار را برای مهیا کردن مکان اسکان بهتری برای Su-24 MK ها شامل- 2 رمپ جدید ، 9 پناهگاه بتنی محافظت شده و یک سیستم ILS/ SHORAN برای ناوبری به عهده گرفت.تا سال 2006 ، نیروی هوایی ایران قادر به تعمیرات اساسی 2 فروند Su-24 MK در هر سال بود اما مسئولیت تعمیر و نگهداری به صنایع هواپیمایی ایران ( IACI ) منتقل شد ، که برای ایجاد ناوگانی با استاندارد Su-24 M2 از روسیه درخواست کمک کرد. توافقنامه ای در سال 2007 به امضا رسید که بر طبق آن قرار بود یک مرکز تعمیرات اساسی در داخل یکی از آشیانه های مهرآباد ساخته شود.اما تحریم های اعمال شده توسط رئیس جمهور روسیه؛ ولادیمیر پوتین، منجر به لغو پروژه در سال 2008 شد.اعتقاد بر این است که صنایع هواپیمایی ایران کمک هایی از بلاروس در قالب قطعات یدکی و سفارشات فنی به منظور تعمیر و نگهداری سیستم های حساس همچون سیستم های دفاعی کمکی، جنگ الکترونیک و تسلیحاتی؛ دریافت کرده است.


زیرنویس ( بالا به پایین )

این سوخو-24 ام کا ، 6856-3 ، توسط واحد فنی اسکادران 72 شکاری-تاکتیکی به وضعیت کاملاً عملیاتی ارتقا یافته است.مهندسان تعمیر و نگهداری با کارکنانی از نیروی هوایی ایران در سال 2010 بر روی آن کار کرده اند. این هواپیما به یک موشک ضد رادار Kh-58 U و غلاف " Fantasmagorie A" برای رزمایشی در تبریز در سپتامبر سال 2011 ، مجهز شده است.

Su-24 MK به شماره سریال 6860-3 در حال استفاده از سیستم چتر کند ساز دوقلوی خود ، این هواپیما در سال 2010 تعمیر اساسی و مدرنیزه شده است. این هواپیما در زیر بال در حال حمل پرتابگرهای AKU-58 مربوط به موشک های هوا به سطح Kh-59 L است.

فنسر به شماره سریال 6810-3 یکی از 2 فروند Su-24 MK که در حال حمل غلاف سوخترسان هوا به هوای ساخالین UPAZ-1Aدر طی رژه هوایی روز ارتش در آوریل سال 2013 دیده می شود .

در 18 آوریل ، نیروی هوایی ایران با 21 فروند هواپیما در رژه هوایی روز ارتش شرکت کرد- 2 فروند Su-24 MK در حالت سوخت رسانی به همنوع، پرواز کردند.

Su-24 MK نیروی هوایی پیشین عراق به شماره سریال 6852-3 ، در حال حاضر یکی از هواپیماهای کاملاً عملیاتی اسکادران 72 شکاری- تاکتیکی است.این هواپیما در سال 2010 توسط پایگاه هفتم شکاری ارتقا یافت.





گروه ، نخستین تعمیر اساسی بومی خود را در سال 2009 آغاز و در فوریه سال 2012 به پایان رساند و هواپیما تحویل داده شد و به واحد خود در ماه مارس؛ بازگشت.فنسری که کار آن به پایان رسیده بود، مزین به طرح استتار آسیای صغیر II ( مشابه ناوگان F-4 و F-5 نیروی هوایی ایران ) بود.در همین حال، نخستین فنسر مدرنیزه شیرازی، 6801-3 ( c/n 4160652103116 ) در تابستان سال 2010 از خط تعمیر خارج شد و به اسکادران 71 شکاری-تاکتیکی در یک الگوی استتار جدید4 رنگ، بازگشت. این هواپیما نخستین Su-24 MK کاملاً عملیاتی بود و با یک سیستم هدفیابی کایرا، مجهز شده بود.دومین هواپیما پس از گذشت 4 ماه از سال بعد؛ یعنی در مارس سال 2011 از خط تعمیر خارج شد .

فنسرهای کاملاً عملیاتی


6801-3 نخستین Su-24 MK کاملاً عملیاتی بود که در رزمایشی در پایگاه سوم شکاری همدان مابین 1 – 7 آگوست سال 2010 شرکت کرد.خلبانان فنسر ، یک هدف ساختگی را در شب با بمب های سقوط آزاد FAB-500 و هدایت لیزری FAB-500 L ، بمباران کردند.در بهار سال 2011 ، نیروی هوایی ایران اولین شلیک زنده موفقیت آمیز موشک ضد رادار( Kh-58U ( AS-11 Kilter را بر ضد یک هدف شبیه سازی شده در نزدیکی شیراز به انجام رساند.رزمایش " مدافعان حریم ولایت-3 " در سپتامبر آن سال شاهد صف آرایی 5 فروند Su-24 MK کاملاً عملیاتی از اسکادران 72 شکاری- تاکتیکی در پایگاه دوم شکاری تبریز در دوردست شمال ایران بود، جایی که فنسرها برای اولین بار در سال های اخیر سوختگیری هوا به هوا را با بوئینگ هایKC-707 نیروی هوایی ایران ، تمرین کردند ( مادربزرگ های ایرانی، ماهنامه نیروی هوایی ، اکتبر 2013 دیده شود) .امسال نیروی هوایی ایران 2 فروند Su-24 MK مدرنیزه شده دیگر را از صنایع هواپیمایی ایران ( IACI ) و مرکز تعمیرات اساسی پایگاه هفتم شکاری شیراز دریافت کرد و حداقل 4 فروند دیگر نیز تا مارس سال 2014 تحویل داده خواهد شد.در ماه اکتبر ؛ 2 تیر موشک KAB-1500 L تولیدی وزارت دفاع ایران از یک Su-24 MK در میدان تیر سمنان در مرکز ایران با موفقیت شلیک شد.سرفرماندهی نیروی هوایی ایران آموزش های پروازی و تیراندازی خدمه فنسر را به منظور بالا بردن آمادگی رزمی، افزایش داده است.در اواخر جولای، 5 فروند F-4E از اسکادران 91 شکاری-تاکتیکی به منظور تمرین تیراندازی مشترک با فنسرهای اسکادران 71 شکاری-تاکتیکی ، به شیراز اعزام شدند.2 سورتی پرواز تهاجم زمینی برد بلند پس از سوختگیری هوا به هوا ، از شیراز به سمت میدان تیر سمنان انجام شد.تا پایان سال 2016 ، حداقل 12 فروند Su-24 MK دیگر تعمیر اساسی و مدرنیزه خواهد شد و ناوگانی با حدود 24 فروند هواپیمای عملیاتی به وجود خواهد آورد.


زیرنویس ( بالا به پایین )

2 فروند Su-24 MK مجهز به مخازن سوخت خارجی PTB-3000 در طی یک فرمیشن پروازی بر فراز پایگاه هوایی دزفول در غرب ایران.

Su-24 MK به شماره سریال 6801-3 در حالی که بمب های سقوط آزاد FAB-100 زیر بالهایش جای گرفته است برای شرکت در یک ماموریت شبانه در طول رزمایش " مدافعان حریم ولایت-3 " در سپتامبر سال 2011 آماده می شود.

Su-24 ها در شیراز ؛ تمرینات منظمی با همتایان قدیمی شان ، F-4E فانتوم II های نیروی هوایی ایران دارند.






مترجم:apadana11

منبع:Airforces Monthly January 2014


استفاده از این مطلب با ذکر نام سنترال کلابز،بدون اشکال است

Zox Faox نوشته شده:

Morteza313 نوشته شده: اما با توجه به پیش زمینه ای که قدیمی های ما از بابک جان دارند، ذکر چند نکته به نظر لازم میرسه.
اگر دقت کرده باشید بابک هیچوقت به جنبه های فنی نمی پردازه، کانتکست تاریخی یا فنی از یک خرید یا حادثه ارائه نمی کنه مقالات یکسری فرض و اطلاعات هستند که صرفا بر مبنای اعتبار نویسنده بنا میشن.

این اعتبار از کجا میاد؟ با تمام احترامی که به جسارت بابک و فعالیت خستگی ناپذیرش میذارم، بابک پیشینه خیلی خوبی در تئوری های فنی نداره.
به واسطه شرکت در چند تا جشنواره، و دو سه تا صحبت رو در رو نمیشه نتیجه گیری های به این قاطعی کرد!

در مجلات AirForces Monthly و Combat Aircraft Monthly بیشتر به مولفه های تاریخی و خبری هواپیماها توجه میشه تا فنی. اما در Air International این مسئله متفاوت است و اولویت با مسائل فنی است.

Morteza313 نوشته شده: ما نمونش رو در یکی از مقالات فانتوم بابک دیدیم. جایی که از پروژه دوران به عنوان یک پروژه دوفازی برای ارتقا فانتوم ها با اوییونیک چینی نام برد و حتی اون رو به عنوان یک استاندارد عنوان کردیم ولی بعدها با رونمایی رسمی دیدیم که پروژه دوران در واقع پروژه هماهنگی موشکهای کروز بود.
حتی در همون حد گزارش هماهنگی موشکهای کروز دیدیم که بابک یک بخش مهمی رو ندید.

پروژه دوران در اصل یک پروژه واحد هست که فاقد فازبندی است و ولی با توجه به روند انجام اون در صها حالت فاز بندی پیدا کرده.
پروژه دوران شامل ارتقا اویونیک فانتوم از جمله رادیو و سامانه های ناوبری و در فاز بعد ارتقا تسلیحاتی اون هست.
فاز دو پروژه که ارتقا تسلیحاتی فانتوم هست برای F-4D اجرا نگردید و علت آنها هم این هست که سیستم اسلحه اکثر این هواپیما ها در سالهای گذشته در حین تعمیرات رده دپویی در یاشی دست نخورده باقی موند و تعمیر و نگهداری ضعیف و بد در چابهار نیز موجب آسیب شدید به سیستم اسلحه اونها شد که تقریبا امکان استفاده حتی بمب های سقوط آزاد هم برای اونها وجود نداره و وظیفه اونها CCT یا تربیت خلبانان آینده فانتوم نیرو هست و نه وظیفه رزمی. تنها شماری فانتوم دی که در سالهای 1386 و 1387 که هر دو آنها توسط مرکز اورهال مهرآباد تحت نظر کارشناسان جهاد خودکفایی سیستم اسلحه اونها تحت بازسازی قرار گرفت.

فازهای بعدی پروژه شامل مسائل مربوط به سوختگیری هوایی این هواپیما هست.

Morteza313 نوشته شده: در همینمقاله بابک خیلی شق و رق و تمیز ادعا می کنه که در ورود فنسر ها بخش عمده ایشون غیر عملیاتی .

هرگز چنین ادعایی نکردم و همین طور که در مقاله ذکر شده است تا سالهای اواسط دهه 1370 اکثرا در حد عملیاتی کامل (Fully Mission Capable) بودند به جز عراقی ها که یک سری مشکلات عدیده در سیستم اسلجه و حتی ناوبریشون داشتند که به خاطر اون هم اواسط دهه 1370 یک سوخو 24 را از دست دادیم.

البته به علت آموزشهای ناقص روسها سامانه های سلف دفنس و تسلیحاتی این هواپیما قابلیت بهره وری ازشون وجود نداشت و این امر با بازنشستگی پرسنل فنی نیروی در سالهای 1375 و 1376 موجب کاهش توان رزمی سوخو 24 ها شد.
این مشکلات به تدریج از سال 1386 به این ور حل شده است.

Morteza313 نوشته شده: اولین ماک آپ خا58 رو سال 86 بود که در شیراز نشون دادن بدون هیچ سر و صدایی، چطور میشه ادعا کرد که حداقل 6 سال این موشک در نهاجا بوده بدون اینکه تست بشه!

موشک خا-58 یو همون طور که در صفحه 77 مقاله ذکر شده به تعداد 50 فروند در قرار داد اولیه به همراه شماری پاد فانتاسماگوری 1 مورد استفاده برای هدف یابی اون خریداری شدند و تحویل نیرو شدند. اما قابلیت استفاده از اون وجود نداشت. جهاد در جریان پروژه ای در سال 1373 در تهران و سپس ادامه آن در شیراز در سال 1374 پادهای فانتاسماگوری را جهت استفاده سوخو 24 آماده کرد.

Morteza313 نوشته شده: دراین مقاله هیچ حرفی از KAB-1500 یا KH-29 ها وجود نداره که در نوع خوش قابل توجهه

در این مقاله چندین با اسم این موشک و بمب تکرار شده است در صفحات 77 و 80 و حتی در صفحه 80 از تست نخستین بمب بومی کاب 1500 ال ساخت مهام در رنج سمنان در مهرماه امسال سخن به میان آمده است.

Morteza313 نوشته شده: حرف از آموز خلبانان تامکت برای فنسر زده میشه!

چنین ادعایی در مقاله دیده نمیشود. خلبانان نسل اول سوخو 24 قبلا تایگری یا فانتومی بودند. و در حال حاضر هم از میگ 29 یا اف 7 میان.

Morteza313 نوشته شده: جای مهمات وطنی کجاست این وسط؟ قدر، قاصد3، موشکهای کروز .... کدوم منطقی می تونه حکم کنه که ما فانتوم هامون رو با این سلاحها هماهنگ کردیم اما فنسر رو در نظر نگرفتیم؟

هیچ مهمات وطنی به جز بمب های دامی سری فاب برای سوخو 24 ساخته نشده است. قدر و قاصد هم توسط معاونت جهاد همدان در سالهای اوایل 1370 توسعه یافتند و بعدا کار در فرماندهی جهاد در تهران پیگیری شد. بمب قاصد 3نتیجه نهایی تمام دستاورهای جهاد در طی 20 سال در راستای توسعه سلاح های هدایت شونده نقطه زن بود که کار ساخت آن هم اکنون بر عهده مهام هست و تعداد مناسبی از آن از سال 1387 تولید شده است و تست های موفقیت آمیزی هم داشته اند.

Morteza313 نوشته شده: بابک چجوری وجود سریالهای 50 به بالا رو توجیه می کنه؟ حتی در شیوه معمول "قصه گویی" که ما تو مقالات بابک سراغ داریم این باید یک موضوع مهم باشه!

میتوانید در ایرلاینرز تصاویر زیادی از سوخو 24 ها با شماره سریالهای بالای 6850-3 پییدا کنید.

ایا شما بابک تقوایی هستید اگر آری چند سوال دارم از شما بدون هیچ گونه اعصب و تنها سوال های من علمی است