مرکز انجمنهای تخصصی

بُزُرگمِهر بُختَگان، وزیر خردمند خسرو انوشیروان، پادشاه ساسانی بود. او ابتدا برای امر آموزش هرمز، فرزند انوشیروان گماشته شده بود اما به تدریج مقام و منزلت یافت و به پست وزارت رسید و در امور کشوری با شایستگی خدمت کرد.
نقل است در پیشگاه انوشیروان پرسیدند که "بزرگترین بدبختی چیست؟" فیلسوف یونانی گفت : "پیری و کودنی که با تنگدستی و نداری با هم باشد"؛ دانشمند هندی پاسخ داد : "بیماری های جسمی که با درد های روحی فزون گردد" و بزرگمهر چنین گفت که "آدمی ببیند که عمرش در حال به پایان رسیدن است و کار نیکی نکرده باشد، این بدترین بدبختی ها است."
همچنین زمانی که پادشاه هند بازی شطرنج نزد انوشیروان فرستاد، بزرگمهر اسرار آن را کشف کرد. نوشتاری به نام پندنامه بزرگمهر بختگان نیز به او منسوب است که به زبان پهلوی نوشته شده است.
او نهایتا در 13 می 590 میلادی، به دستور خسروپرویز کشته شد.

حظ كردم ..همچنين شاعر مي فرمايد:اي كي پنجاه رفت و در خوابي مگر اين چند روزه را دريابي
احتمالا مرتبط با همين سخنان بزرگمهر بوده است

همچنین گفته اند است که در پاسخ به آزمون هندوان در ارسال شطرنج، بزرگمهر حکیم نرد را به هند فرستاد تا هندوان را بیازماید که انان از پاسخ درماندند و در این زورازمایی ایرانیان پیروز گشتند.

اورده اند که در روزگاری که شاه بر حکیم خشم گرفت گفت سه چیز برگزین تا به تو دهم برای ادامه زندگی
حکیم گفت شیر، پوستین و زیر زمین، دلیلش را پرسیدند گفت شیر از ان روی که هم خوراک است و هم نوشیدنی، پوستین از ان جهت که میتوان در هنگام گرما و سرما از دیگر روی پوشید و زیرزمین به ان جهت که در سرما گرم است و در گرما خنک.