انار
نام قرآني: رُمّان
نامهاي متداول:
فارسي، اردو، هندي، پنجابي: انار؛ عربي: رمان؛ عبري: رمُّن؛ بنگالي: دالم؛ مراتي: دالم؛ مراتي: دالمب، سانسكريت، گجراتي: دادِم؛ بنگالي، تلگو: دارِم؛ كشميري: دان؛ مليالمي: متلوم، تاميلي: مادولاي؛ انگليسي:pomegranate؛ فرانسوي:grenade؛ ايتاليايي: melograno, melagrana ؛ آلماني:Granatapfel؛ لاتيني:granatum؛ اسپانيايي:granada؛ روسي: granat؛ يوناني:rodi.
نام علمي: Punica granatum( از تيره انارPunicaceae)
اشارات قرآني:
1- وهوالذي انزل من السماء ماء فاخرجنا به نبات كل شيء فاخرجنا منه خضرا نخرج منه حبا متراكبا و من النخل من طلعها قنوان دانية و جنات من اعناب والزيتون و الرمان مشتبها وغيرمتشابه انظروا الي ثمره اذا اثمر وينعه ان في ذلكم لايات لقوم يومنون. (انعام/99)
اوست خدايي كه از آسمان باران فرستاد و بدان باران هر گونه نباتي را رويانيديم، و از آن نبات ساقه اي سبز و از آن دانه هايي بر يكديگر چيده و نيز از جوانه هاي نخل، خوشه هايي سر فروهشته پديد آورديم، و نيز بستانهايي از تاكها و زيتون و انار، همانند و ناهمانند. به ميوه هايش آنگاه كه پديد مي آيند و آنگاه كه مي رسند بنگريد كه در آنها عبرتهاست براي آنان كه ايمان مي آورند.
2- و هوالذي انشا جنات معروشات و غيرمعروشات والنخل و الزرع مختلفا اكله و الزيتون و الرمان متشابها و غيرمتشابه كلوا من ثمره اذا اثمر و اتوا حقه يوم حصاده ولا تسرفوا انه لا يحب المسرفين.( انعام/141)
و اوست كه باغهايي آفريد نيازمند به داربست و بي نياز از داربست، و درخت خرما و كشتزار، با طعمهاي گوناگون، و زيتون و انار، همانند، در عين حال ناهمانند. چون ثمره آوردند از آنها بخوريد و در روز درو حق آن را نيز بپردازيد و اسراف مكنيد كه خدا اسراف كاران را دوست ندارد.
3- فيهما فاكهة و نخل و رمان.( رحمن/68)
در آن دو، ميوه هست و نخل هست و انار هست.
در قرآن مجيد سه جا از رمان نام برده است. در سوره انعام/141 درباره ميوه اين درختان توصيه مهمي شده است. در آن ذكر شده: چون ثمر آوردند از آنها بخوريد و در روز درو، حق آن را بپردازيد؛ معني اين دستور آن است كه خداوند انحصار يا مالكيت فردي محصولات كشاورزي و نباتي را نمي پسندد.
تاريخچه انار
زادگاه انار كه نام علمي آن" پونيكا گرانتوم" مي باشد، ايران است؛ هر چند نوع خودروي آن در هندوستان( در كوههاي هيماليا)، افغانستان و سوريه مي رويد. انار ميوه اي بسيار لذيذ و آبدار است و از روزگاران بسيار قديم به عنوان ميوه اي خوراكي و هم براي مصارف پزشكي اهميت بسيار داشته است. در باغهاي معلق بابل درختان انار بسيار خوبي كاشته بودند و در مصر باستان انار را مي شناختند. در زمان حضرت موسي انارهايي بسيار مرغوب در فلسطين، سوريه و لبنان كاشته مي شد. شهر رِمُّن به واسطه انار مرغوب آن، رمان(انار)، شهري معروف بود.
كاشت انار در منطقه مديترانه و كشورهاي شرقي مانند هندوستان در زمانهاي آخر متداول شد. اما پس از نفوذ اسلام در اسپانيا كاشت انار در آن سرزمين معمول شد و در قرن سيزدهم ميلادي در انگلستان متداول گرديد. بعدها اسپانياييها اين ميوه پرارزش را به دنياي جديد يعني مكزيك و فلوريدا بردند. كاشت آن كم كم در ديگر كشورها گسترش يافت و اكنون تقريباً در تمام كشورهاي منطقه گرمسير و معتدل مي رويد. اكنون نوع مرغوب انار از ايران، تركيه، افغانستان، سوريه، مراكش و اسپانيا وارد مي شود. شهر شلاپور(شعله پور) هند به داشتن انارهاي شيرين شهرت دارد. در ضيافتهاي بزرگ در تركيه، انار از جمله ميوه هايي است كه مهمانان را با آن پذيرايي مي كنند.
فوائد انار
ارزش انرژي زايي ميوه انار65% است. آب انار بسادگي هضم مي شود و شامل 15% مواد قندي است كه منبعي سرشار از سديم است و نيز شامل مقدار زيادي ريپوفلاوين، تيامين، نياسين، ويتامين C، كلسيم و فسفر مي باشد. پروتئين و چربي آن بسيار اندك است.
انار ماده اي غذايي مطبوع و داراي خواص طبي بسيار است. دارويي مقوي براي قلب است و براي التهاب معده و جلوگيري از درد دل نافع است. آب انار شربتي مبّرد و بسيار عالي است و به هنگام اسهال تشنگي را برطرف مي كند. در درمان اسهال ساده و اسهال خوني مؤثر است. آب انار براي انواع ناخوشيها از قبيل التهاب قولون، كم خوني، يرقان، فشارخون، بواسير و درد مفاصل دارويي مفيد است. و اگر با عسل خورده شود صفرا را كم مي كند. در بسياري از ناراحتيهايي كه با روش هومياپاتي- هومياپاتي(Homeopathy) يك روش درماني كه در آن بيماران را با داروهايي درمان مي كنند كه همان داروها در بدن سالم علايم همان بيماري را ايجاد مي كند.( فرهنگ پزشكي انگليسي- فارسي، احدوت)- معالجه مي شوند ميوه انار تجويز مي شوند.
جوشانده پوست ريشه انار كه شامل ماده قليايي پلاتريرين و جوهر مازواست، دارويي بسيار مؤثر براي دفع كرمها از جمله كرم روده است. نقل شده كه اين جوشانده براي بيماري سل مؤثر است.
پوست ضخيم انار سبب مي شود كه اين ميوه با كيفيت خوبي نگهداري شود. انار را مي توان تا شش ماه نگهداري كرد. پوست انار بيش از 20% جوهر مازو دارد و گاهي در صنعت چرم سازي به كار مي رود. چرم معروف مراكشي و اسپانيايي در زمان گذشته با پوست انار دباغي مي شد.
گل انار داراي خاصيت طبي بسيار زيادي است. و در مورد سقط جنين غيرعمدي تجويز مي شود. گلهاي سرخ روشن انار شامل رنگ دانه هايي با كيفيت عالي است.
منبع : تبيان