سیاست خارجی - سایر حوزه ها
شماره : 13931113001486
93/11/25 - 10:02
سیاست خارجی منطقهای ایران در سال ۲۰۱۴/ عربستان(بخش اول)
زنگنه: تنش تهران و ریاض ناشی از قدرتگیری منطقهای ایران/ شبیبی: رویکرد جدید با عربستان عملگرایانهتر و منطقیتر
کارشناس مسائل خاورمیانه اختلاف تهران و ریاض را بیشتر ناشی از قدرتگیری منطقهای و بینالمللی ایران دانست و گفت: سعودیها انتظار داشتند روحانی به جای اولویت به پرونده هستهای، وقت بیشتری را برای رابطه با آنها اختصاص دهد.به گزارش خبرنگار گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس، سال 2014 میلادی در حالی به پایان رسید که شاهد تحولات و رخدادهای بزرگی در سطح منطقه بودیم که تاثیراتی بینالمللی به همراه داشت. کشورهای بحرین، تونس، لیبی، سوریه، عراق، مصر، ترکیه، لبنان، عربستان و برخی دیگر از کشورهای منطقه شاهد تحولات و چالشهایی بودند که محیط خاورمیانه را دچار تغییراتی کرده و حتی چیدمان قدرت و توازن در منطقه را در معرض تغییر قرار داده است. در این شرایط از جمهوری اسلامی ایران به عنوان قدرتی منطقهای انتظاراتی میرود که به نقش آفرینی بپردازد تا در چیدمان جدید قدرت منطقه جایگاه مناسبی داشته باشد.
همین نگاه باعث شد تا به بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در خصوص تحولات در کشورهای مهم منطقه پرداخته و دیدگاههای مختلف در این خصوص را مورد مداقه قرار دهیم که حاصل آن تحت عنوان سلسله گزارشها و گفتوگوهایی درباره «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در منطقه در سال 2014» از نظر خوانندگان میگذرد.
در ادامه این گفتوگوها نگاهی به عربستان سعودی و تحولات رخ داده در این کشور طی سال گذشته میلادی و بخصوص ماههای گذشته و نیز روابط ایران و عربستان با حضور «صباح زنگنه» و «رسول شبیبی» کارشناسان مسائل خاورمیانه داشتیم که بخش اول آن از نظر خوانندگان میگذرد.
***
* وزنه منطقهای و بینالمللی عربستان برای روحانی مشخص استفارس: دولت روحانی از ابتدای روی کار آمدن خود بر گسترش روابط با همسایگان و بخصوص عربستان سعودی تاکید داشت. به نظر شما دلیل این انتخاب چه بود و ماحصل آن طی یک سال گذشته چه بود؟زنگنه: دولت روحانی با ذهنیت خالی به بحث روابط خارجی وارد نشد. با توجه به حضور قبلی روحانی در شورای عالی امنیت ملی و مسئولیتهای وی در پروندههای مهم منطقهای، شناخت خوبی نسبت به عربستان و مؤلفههای قدرت و تصمیمگیری در این کشور داشت و اینکه سیاست عربستان در کجای نظام منطقهای و بینالمللی قرار میگیرد نیز برای آقای روحانی مشخص بود.
* تنش عربستان و ایران ناشی از قدرت گیری منطقهای ایران استروحانی با این شناخت نسبتاً جامع سیاستهای اولیه را اعلام کرد، اما این سیاستها طبعاً نمیتوانست به طور دقیق نگرانیهای سعودی را برطرف کند. همچنانکه عربستان نتوانست نگرانیهای جمهوری اسلامی را برطرف کند و لذا فاصلهها همچنان باقی مانده و در برخی مقاطع تنش هم افزایش یافته است. این تنش ناشی از عملکرد دولت به طور مشخص علیه عربستان نبود، بلکه ناشی از افزایش توان ملی و بینالمللی ایران بود که خود این افزایش توان نگرانی دیگری به عربستان اضافه کرد.
با آمدن برخی مقامات سعودی به ایران و عربستان، دیدارهای دوجانبه و غیر دوجانبه تلاش شد تا تنشها افزایش نیابد و به عادیسازی روابط کمک شود، اما به نظرم چنین اتفاقی نیفتاد.
* تشدید اقدامات عربستان پس از جدی شدن احتمال توافق ایران و 1+5عربستان انتظار داشت که روحانی به جای اولویت قرار دادن پرونده هستهای، به رابطه با عربستان بپردازد و وقت بیشتری با عربستان بگذارد و رفت و آمدهای بیشتری طراحی شود، اما طبیعی است که هر دولتی اولویتهای خاص خود را دارد و نمیتوان نسبت به آن اشکالتراشی کرد. زمانی که سعودیها از این وضعیت ناامید شدند، به تعارض بیشتر افتادند. یعنی تا جدی شدن مذاکرات، عربستان جزو معترضان اصلی مذاکرات هستهای نبود. گاهی کویت و امارات مواضعی داشتند، اما با جدی شدن مذاکرات و نزدیک شدن به حصول توافق جامع هستهای، عربستان وارد میدان شد تا با شدت نسبت به احتمال توافق هستهای اقدام کند.
این به معنای قدرت عربستان برای ایجاد اخلال در این مذاکرات نیست، یعنی عربستان در مناطقی دارای وزن خوبی است، اما درباره ایران و 1+5 این وزنه چندان تاثیرگذار نیست و اگر بخواهیم سطح بندی کنیم باید عربستان را جزو ردیفهای پنجم یا ششم تاثیرگذار بدانیم.
فارس: آیا سعودیها نگران آن هستند که ایران رابطه با غرب را در اولویت کار خود قرار دهد؟شبیبی: با توجه به اتفاقات روی داده در سالهای اخیر در منطقه خاورمیانه و جهان، دولت یازدهم سیاست خود را بر همگرایی، توسعه و تعمیق روابط با همه همسایهها به ویژه اعضای شورای همکاری خلیجفارس قرار داده و این در حالی است که حتی سیاست جمهوری اسلامی ایران در برخی از عرصهها با سیاست ریاض تعارض پیدا کرده بود که مهمترین این حوزهها مربوط به رهبری بحرانهای منطقهای بود.
متعاقب بهار عربی و به تعبیر مقام معظم رهبری بیداری اسلامی شاهد بودیم که عربستان سعودی به دنبال گسترش حوزه نفوذ خود بود و بنابراین لازم بود که بهبود روابط با دولتها به ویژه همسایگان در دستور کار دولت جدید قرار گیرد و در همین راستا شاهد سفرهای متعددی در طول مدت زمان یک ساله و نیم روی کار آمدن دولت یازدهم بودیم که سفر محمدجواد ظریف به کشورهای مختلف همسایه از جمله امارات، قطر، کویت و عمان شاهد این مدعاست. همچنین سفر امیر کویت به تهران و سفر ریاست جمهوری اسلامی ایران به عمان هم بخشی از این سفرهای متقابل بود که همگی ناشی از سیاست خارجی دولت جدید در ایران به حساب میآید که مبنای اصلی آن هم توسعه و تعمیق روابط با همه همسایگان و تلاش در جهت کاهش واگرایی با همسایگان بود.
متأسفانه با توجه به حوزههایی که اشاره کردم و مهمترین این حوزهها هم بحرانهای منطقهای مانند بحران سوریه بود که در 4 سال اخیر محور اصلی سیاست خارجی سعودی را شکل داده بود و موجب تفاوت رویکردی این کشور با دیدگاه ایران شده بود، باعث شد که ما در این حوزه بعضاً نظرات متفاوتی با طرف مقابل (عربستان) داشته باشیم.
بحث عربستان و رویکرد آن ناشی از چند دلیل بود. یک دلیل آن است که رویکرد و نگرش ریاض در سیاست خارجی به لحاظ فنی در بلوک غرب قرار میگیرد و معنایش آن است که این کشور متأثر از دولتهای غربی حرکت میکند، بنابراین طبیعی است که بحث ایرانهراسی و فاصله گرفتن از ایران که در رأس سیاستهای ایالات متحده آمریکاست، مورد توجه عربستان نیز قرار گیرد.
* غرب با القائاتی واهی سعی کرده ایران را تهدید نشان دهدبر همین اساس ما شاهد بودیم که تلاشهای زیادی از سوی قدرتهای فرامنطقهای صورت میگرفت که عربستان نه تنها نسبت به همگرایی با ایران سوق پیدا نکرد، بلکه با القائات واهی و تلاش برای تهدید نشان دادن ایران در عرصههای مختلف سعی شد فاصله بیشتری بین دو کشور ایجاد شود تا به همگرایی سوق پیدا نکند و سیاستهای دولت یازدهم برای بهبود روابط محقق نشود.
ضمن اینکه در همین مدت وزارت خارجه و در رأس آن وزیر خارجه بارها آمادگی خود را اعلام کردند که فارغ از همه پروتکلها به عربستان سفر کنند و با همتای سعودی خود گفتوگو کنند؛ این اتفاق برخلاف عرف مرسوم دیپلماتیک بارها از سوی وزارت خارجه تکرار شد. علاوه بر آن در شهریور ماه سال جاری نیز شاهد سفر حسین امیرعبداللهیان معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه به جده بودیم که دیدار بسیار دوستانهای را با سعود الفیصل وزیر خارجه عربستان داشت که در آن ملاقات گفتوگوهای صمیمانهای مبنی بر آمادگی طرفین برای بهبود روابط صورت گرفت و متعاقب آن در اواخر شهریور نیز در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل سعود الفیصل و محمدجواد ظریف دیداری یک ساعته با هم داشتند که طرفین نقاط مشترک بین دو کشور، بهبود، توسعه روابط و ضرورت مبارزه با افراطگرایی و تعمیق عرصههای مشترک برای بهبود روابط دوجانبه را مورد تأکید قرار دادند.
* عربستان سعودی، ایران را رقیب جدی خود تلقی میکرداما متأسفانه چون سیاست خارجی عربستان متأثر از غرب و ایالات متحده است به ناآگاه مقامات سعودی مواضع مختلفی را اعلام کردند که به هیچ وجه با سیاستهای حسن همجواری و بهبود روابط و اصل حسن نیت همراهی نمیکرد، برای مثال مصاحبه تندی از سوی سعود الفیصل پس از نشست مجمع عمومی سازمان ملل صورت گرفت که در آن اتهاماتی متوجه جمهوری اسلامی ایران شد. علاوه بر آن سعود الفیصل در دیداری که با همتای آلمانیاش یعنی «فرانک والتر اشتاین مایر» داشت اتهاماتی را متوجه تهران کرد که با موضعگیری شدید وزارت امور خارجه کشورمان مواجه شد.
بحث دیگری که در رابطه با چرایی ناکامی یا عدم موفقیت کامل در بهبود روابط با عربستان برخلاف سایر اعضای شورای همکاری خلیجفارس صورت گرفته و صاحبنظران به آن اشاره کردند آن است که متاسفانه دیدگاه سعودی متأثر از القائات صورت گرفته و دیدگاه رقابتی آنها با ایران است. در چند سال اخیر شاهد بودیم که عربستان سعودی، ایران را به عنوان یک رقیب جدی در حوزه افغانستان، یمن، فلسطین، لبنان، سوریه و بحرین برای خود تلقی میکرد و تصور سعودیها هم این بود که همواره در عرصه رقابت با جمهوری اسلامی ایران قرار دارند.
* غرب به دنبال ایجاد فضای رقابتی بین ایران و عربستاناین در حالی است که ما شاهد بودیم غربیها و در رأس آن آمریکاییها سعی میکردند به جای اینکه عربستان سعودی را متوجه دشمن اصلی جهان اسلام یعنی رژیم صهیونیستی کنند، اما نوک پیکان اتهام را به سمت جمهوری اسلامی ایران نشانه رفتند و با استفاده از دیدگاه غلطی که به شورای همکاری خلیجفارس دیکته شده بود، سعی میکردند که نه تنها فشار بر رژیم صهیونیستی را کمتر کنند، بلکه فضای رقابتی بین دو کشور اصلی منطقه یعنی عربستان و ایران را به وجود بیاورند و متأسفانه تا حدودی هم این سیاست موفق بود.
گسترش موج خشونت، افراطیگری و حمایت از برخی گروهکهای تروریستی از جمله جبهة النصره و برخی از سران وابسته به آنها و اتخاذ رویکرد نظامی برای حل بحران سوریه همگی متأثر از سیاست غربی و دیکته شده آمریکاییها بود که سعودیها دچار آن شده بودند، با این حال وزارت امور خارجه کشورمان و سایر دستگاهها و همچنین دبیر شورای عالی امنیت ملی بارها تأکید کردند که بهبود روابط با عربستان همواره جایگاه ویژهای در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دارد و مشترکات زیادی بین دو کشور اصلی منطقه یعنی جمهوری اسلامی ایران و عربستان وجود دارد.
همچنین ایران به منظور جلوگیری از سوءاستفاده بازیگران خارج از منطقه و فرامنطقهای بارها عنوان کرد برای اینکه واگرایی را به حداقل برساند سعی میکند با تأکید بر منافع مشترک و دشمن مشترک نه تنها فرصت را از دست سایر بازیگران فرامنطقهای خارج کند، بلکه منافع بیشتری را متوجه جهان اسلام و مردم منطقه از طریق همکاری متقابل داشته باشد.
فارس: با این ترتیب دو کشور نمیتوانند با یکدیگر روابط خوبی داشته باشند، چرا که به طور طبیعی جمهوری اسلامی ایران به دنبال افزایش قدرت منطقهای خود است که این موضوع به مذاق عربستان خوش نخواهد آمد.زنگنه: به اندازه افزایش نفوذ و قدرت ایران، عربستان احساس بیشتری از ترس خواهد داشت. هر کشوری به دنبال افزایش قدرت است، اما اینکه کشوری تصور کند قدرتیابی یک کشور در منطقه به ضررش است، محل اشکال میشود و هر کشور باید تعبیر منفی از افزایش قدرت ایران نداشته باشد. ما از افزایش قدرت عربستان خوشحال میشویم و آنها نیز میتوانند چنین رویکردی داشته باشند.
فارس: سیاست کاهش قیمت نفت از سوی عربستان و تأثیرگذاری این موضوع بر سیاست خارجی ایران را چگونه ارزیابی می کنید؟شبیبی: تلاشهای زیادی از سوی دستگاه سیاست خارجی و سایر مسئولان کشورمان برای اصلاح و بهبود روابط با عربستان سعودی به عنوان یکی از کشورهای بزرگ و مهم منطقه و همسایه مسلمان صورت گرفت و در همین راستا تلاش شد فارغ از تمام پروتکلهای دیپلماتیک سفرهایی برای دیدار رؤسای دستگاه سیاست خارجی دو کشور انجام شود.
محمدجواد ظریف هم تمایل خود را برای سفر به ریاض و دیدار با همتایش برای حل و فصل موضوعات و یا رفع سوء تفاهمات ابراز کرد. علاوه بر آن ریاست جمهوری ایران هم بارها تأکید کرد که بهبود روابط با شورای خلیجفارس و در رأس آن عربستان سعودی در دستور کار دولت یازدهم قرار گرفته و هم اکنون هم به صورت ویژه این موضوع در حال پیگیری است، ضمن اینکه پیامهای متعددی نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم به عربستان ارسال و نظر ایران به آنها منعکس شد، اما با کمال تأسف شاهد بودیم که علیرغم اینکه طرف مقابل یعنی عربستان سعودی در دیدارهای دوجانبه سیگنالهای مثبتی را از خودش بروز میداد، ولی در رفتارهای بیرونی و عملی خود کاملاً مغایر این سیاستها عمل میکرد.
* سیاست اشتباه ریاض و دخالت در عراق و کاهش قیمت نفتدر بحثها و بحرانهای منطقهای اسناد و ادلهای از دخالت عربستان سعودی وجود داشت که مقامات عراقی به صورت رسمی آن را اعلام کردند که برای نمونه نوری المالکی نخستوزیر سابق عراق صراحتاً اعلام کرد که عربستان سعودی در تجهیز و حمایت از گروهکهای تروریستی موجود در عراق دخالت دارد که این موارد اسناد و ادلهای برای ادعای این دخالت سعودیها بود، ضمن اینکه در بحثهای دیگر مانند بحرانهای یمن و بحرین نیز وضع به همین صورت است و شاهد بودیم که ریاض کاملاً مغایر با رفتارها و صحبتهایی که به صورت دوجانبه شده بود از خودش رفتار و عکسالعملی نشان میداد که جدیدترین و مهمترین بحث آن در مورد سقوط قیمت نفت بود.
کشورهای تولیدکننده نفت از کاهش قیمت آن آسیب دیدند که جمهوری اسلامی ایران هم یکی از آن کشورهاست. ضمن اینکه در آمریکای لاتین و در آفریقا هم شاهد بودیم که کشورهای دیگر هم از کاهش قیمت نفت آسیب دیدند، ولی تلاشهای زیادی برای جلوگیری از این روند صورت گرفت که مانع از این اقدام شود.
در ملاقاتهای چندجانبه و دوجانبهای که در حاشیه اجلاس اوپک بین وزرای نفت کشورهای عضو با وزیر نفت عربستان برگزار شد این موضوع بررسی و این پیام به آنها منعکس شد که کاهش نفت خواسته کشورهای غربی و ایالات متحده آمریکا برای ضربه زدن به اقتصاد کشورهای در حال توسعه و کشورهای منطقه است. علاوه بر آن تاکید شد که سیاست غربیها برای بهبود وضعیت خودشان در این زمینه کاملاً مشهود است، زیرا آنها تلاش میکنند از طریق کاهش قیمت نفت و به کارگیری عوامل اصلی در این روند یعنی عربستان سعودی به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت با تولید بیش از 10 میلیون بشکه در روز بتوانند سیاستهای خودشان را اعمال کنند و این موضوع هم بارها از طرف جمهوری اسلامی ایران تکرار شد، ولی با کمال تأسف شاهد بودیم که این تلاش و گفتمان نتیجه مثبتی نداد و عربستان همواره سیاستهای خودش را در رابطه با کاهش قیمت نفت ادامه داده و ادامه میدهد.
اتحادیه عرب در رابطه با مسائل منطقهای بیش از 60 سال است که در رابطه با رژیم اشغالگر قدس دو طرف را (رژیم صهیونیستی و فلسطین) دعوت به مذاکره و گفتمان میکند، در حالی که در رابطه با بحران سوریه شاهد بودیم که برخی کشورهای عربی و در رأس آن عربستان سعودی راهحل نظامی را پیشنهاد میکردند و این در حالی است که سوریه کشوری مسلمان و عضو اتحادیه عرب و در خط اول مبارزه با رژیم صهیونیستی است و طبیعتاً این رویکرد نمیتوانست به هیچ وجه به نفع جهان اسلام، منطقه و جهان عرب باشد.
* رویکرد جدید با عربستان باید عاقلانهتر، عملگرایانهتر و منطقیتر باشدبا توجه به سیاستهای جمهوری اسلامی ایران در رابطه با عربستان سعودی و علیرغم حسن نیتی که مسئولان مختلف دولتی و غیردولتی نشان دادند، اما جواب مثبتی را دریافت نکردیم؛ پس بنابراین طبیعی بود که رویکرد دیگری آغاز شود که باید رویکرد عاقلانهتر، عملگرایانهتر و منطقیتر با توجه به رفتارهای بازیگر طرف مقابل را در دستور کار قرار دهیم و به همین جهت این مطلب را تمام مسئولان نظام در دستور کار خود قرار دادند.
فرمایشات مقام معظم رهبری در رابطه با کاهش قیمت نفت و همچنین سخنان ریاست جمهور در سفر به بوشهر همگی دال بر این است که اسناد و ادلهای مبنی بر اینکه سعودیها آگاهانه دست به اقداماتی میزنند تا اقتصاد کشورهای در حال توسعه، منطقه و مسلمان را تحت تأثیر قرار دهند، وجود دارد و طبیعی است که رویکرد قبلی در مورد آنها باید مورد توجه و اصلاح قرار گیرد.
جمهوری اسلامی ایران و دستگاه سیاست خارجی در حال تدوین رویکرد جدیدی برای بهبود رابطه با همسایگان است و به همین جهت گفتوگوهای مختلفی به صورت مستقیم و غیرمستقیم با سایر اعضای شورای همکاری خلیجفارس صورت گرفته است.
* یکجانبه نمیتوانیم روابط با عربستان را بهبود ببخشیمآمادگی جمهوری اسلامی ایران برای توسعه و تعمیق روابط در همه زمینهها با کشورها صورت گرفته و در همین راستا شاهد بودیم که وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران در مراسم درگذشت پادشاه فقید عربستان شرکت کرد و علاوه بر آن رئیس جمهور و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز پیام تسلیت دادند، ولی معنایش این نیست که باید یکسو عمل کرد، بلکه باید منتظر شد که بازیگر دیگر یعنی عربستان هم سیگنالهای مثبتی بفرستد تا این روند و رابطه سر بگیرد. بدیهی است که به صورت یکجانبه نمیتوانیم روابط را با عربستان بهبود دهیم.
روابط و منافع در عرصه بینالملل دوسویه است و تا زمانی که کشور اصلی متوجه این رابطه نشود، طبیعتاً هر نوع گفتمان دیگر هم نمیتواند منجر به موفقیت شود و باید از سایر بازیگران، همسایگان، افراد و سازمانهای بینالمللی و موضوعات مشترک و مورد علاقه طرفین برای بهبود روابط به صورت عملگرانهتر استفاده شود.
* عربستان در لبنان به دنبال تحمیل خواستهای غیر منطقی استفارس: ایران و عربستان در لبنان، سوریه، عراق و ... پروندههای مشترکی دارند. تاثیر روابط دو کشور بر این پروندهها چیست؟زنگنه: در لبنان هر دو کشور حوزه نفوذ خاص خود را داشته و دارند و همچنان عربستان نسبت به نقشی که حزبالله میتواند در حفاظت از امنیت لبنان ایفا و در مقابل تجاوز رژیم صهیونیستی ایستادگی کند، گویی رضایت خاطر ندارد. ساختار سیاسی لبنان هم به گونهای است که تا 3 مؤلفه اصلی اجتماعی توافقی نکنند، پیشبرد کارها و اقدامات ممکن نخواهد بود.
در مورد مجلس لبنان، هر جمعیتی میتواند در حیطه اجتماعی خود، نمایندگانی معرفی و به اندازه وزنش نمایندگانی داشته باشد. ریاست مجلس طبق توافق طائف شیعی است، نخست وزیری برای اهل سنت است که با اعمال نفوذ عربستان انتخاب میشود و ریاست جمهوری هم توسط احزاب مسیحی انتخاب میشود.
اصرار عربستان بر اینکه شخصی به اسم سمیر جعجع به عنوان کاندیدای مسیحیان برای پست ریاست جمهوری تلقی شود و بر همه مؤلفههای اجتماعی تحمیل شود، عجیب است چرا که سوابق مزدوری وی برای رژیم صهیونیستی و کشتار وی از مردم لبنان معروف و نقش او در جنگهای لبنان مشخص است، اما این دیدگاه بر گروه 14 مارس تحمیل میشود و از آنها میخواهند که فقط همین کاندیدا معرفی شود.
امروز بیش از 200 روز از معرفی رئیس جمهور میگذرد، اما هنوز طرفین به نتیجه نرسیدهاند و حزبالله با صراحت به روشنی به دنبال انتخاب یک رئیس جمهور است که نسبت به تعدیهای رژیم صهیونیستی، مقاوم و بر علیه مقاومت مردم لبنان موضع نگیرد.
این موضوع نیازمند اختیار بیشتر به سعد حریری از سوی عربستان است تا با دست باز و برای منافع ملی تصمیم بگیرد و نه منافع برخی گروهها یا کشورها.
* سعودی با تسلیح تروریستها برای براندازی نظام سوریه، این کشور را تبدیل به یک کشتارگاه کرددر موضوع سوریه نقشههای زیادی از سوی سعودی به منظور ایجاد اختلال در تعادل منطقهای علیه سوریه طراحی شد و سعودی با مسلح کردن افراطیها و جلب کمک سایر کشورها تحت عنوان مبارزه با حکومت بشار اسد، سوریه را تبدیل به یک کشتارگاه کرد که بعدها مشخص شد این سلاحها به دست القاعده، النصره و داعش رسیده است. سعودی به جای رفتن به سراغ راهحل سیاسی برای سوریه به سراغ خشنترین و بدترین راه رفت. البته در طول این چند سال عربستان متوجه اشتباه خود شده است. آنها دهها گروه را به وجود آوردند که ناتوان و ضعیف بودند و نتوانستند اهداف عربستان را پیاده کنند.
این گروهها جنگی طائفهای علیه همه ادیان و مذاهب به راه انداختند و اخیراً نیز عربستان تلاش کرد با کمک کشورهای غربی به تجهیز و تبلیغ گروههای معارض بشار اسد بپردازد و همچنان اولویت این کشور فروپاشی دولت سوریه است و نه مقابله با داعش و تکفیریها. این موضوع برای سعودی هزینههای زیادی خواهد داشت به خصوص با کم شدن قیمت نفت در سال جاری.
اجازه سعودی به سفر گروههای تحت نظارت آن به مسکو برای مذاکره با دولت سوریه نشانگر یأس آنها از سیاست در پیش گرفته شده در سوریه است.
عربستان به مصر فشار زیادی آورد تا هم جهت با آن در مورد سوریه حرکت کند، اما به نظر میآید سوریها خطرناک بودن این سیاست را درک کرده و خواستار کشیده شدن این جریانات به کشور خود نیستند که نشانه آن ترورهای اخیر در صحرای سینا است.
ادامه دارد...
انتهای پیام/
©2015 Fars News Agency. All Rights Reserved