مرکز انجمنهای تخصصی

"ديده ها و شنيده ها" در افكار عمومي منبع و منشأ دانسته هاي افراد قلمداد مي شود ، تا گذشته هاي نه چندان دور از افراد كهنسال و با تجربه با عنوان" جهان ديده" ياد مي شد و هنوز هم در پاره ايي از مناطق فرهنگي چنين است.

محققان بر اساس تجارب و آزمايشات خود آشكار ساخته اند كه قسمت اعظم دريافت هاي حسي انسان محصول ديدن و بينايي است . به راستي تا كنون انديشيده ايم كه بوئيدن گلي بدون ديدن آن، چشيدن ميوه خوش طعمي بدون دريافت رنگ و شكل آن و شنيدن آواي جويباري بدون ديدن تلاطم مفرح آن چگونه است؟ آيا تا كنون لحظه ايي و يا لحظاتي چشمان خود را بسته ايم تا جهان را بدون ديدن تجربه كنيم؟ و آيا اين تجارب كامل، اقناع كننده و رضايت بخش اند؟ براي آنان كه بينايي را تجربه كرده اند، براي آنان كه ديدن جزء لاينفك زندگي است ، نديدن كابوس هولناكي است. نديدن بستن تمام راههاي ارتباطي با جهان اطراف است به ويژه درعصر ارتباطات كه توانا بودن و روزآمد شدن جزء از طريق مطالعه فراوان ممكن نيست.

هلن آدامز كلر دانشمند نابينا و ناشنواي آمريكايي مي گويد: كتاب ، بينايي ما نابينايان است ، از شگفتي هاي جهان نور و روشنايي پرده بر مي دارد و با دستاوردهاي ديگر انسان ها آشنايمان مي سازد و ياريمان مي دهد تا از محدوديت جسمي امان فراتر رويم.

خط لمسي بريل از سال 1824 امكان مطالعه را براي نابينايان فراهم كرد. ولي روند طولاني چاپ كتب به خط بريل و در نتيجه پرهزينه بودن توليد اينگونه كتاب ها سبب شده است كه تعداد اين كتب چندان قابل توجه نبوده و مقايسه تعداد اين كتب با كتاب هاي نوشتاي ، مثل معروف " ميان ماه من تا ماه گردون" را به خاطر مي آورد، و فراموش شدن و ناديده گرفتن هموطنان كم توان و معلول را به دفعات پيش چشمان قرار مي دهد. مجتمع فرهنگي نابينايان رودكي از مراكز حوزه توانبخشي سازمان بهزيستي به منظور ارائه خدمات به نابينايان و نيمه نابينايان از سال 1364 شروع به كار كرده است. اين مجتمع مسئوليت مهم چاپ و توليد كتب بريل و گويا را به عهده دارد. كتب گويا كتاب هايي مستند كه توسط گويندگاني خوانده شده و در استوديوهاي ضبط صوت بر روي نوار ، ضبط مي شوند. اولويت در توليد كتب گويا با كتاب هايي است كه به تصويب مجتمع مي رسد.

بر اساس آمار ارائه شده توسط مجتمع فرهنگي نابينايان رودكي ميزان كتب منتشره به خط بريل در حدود 1400 عنوان و كتب گويا نيز در همين حدود است. يعني تا كنون اين مجتمع توانسته است 2800 عنوان كتاب را براي استفاده نابينايان به صورت بريل و گويا آماده سازي نمايد.
بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط كارشناس كتابدار كتابخانه گوياي اين مجتمع هر كتاب به خط بريل تنها در 2 نسخه به چاپ مي رسد و در صورت تقاضاي نابينايان با تخصيص يارانه هاي دولتي اين كتب چاپ و در اختيار ايشان قرار مي گيرد.

كتب گويا 3 سري ضبط آزاد( بدون استوديو صدابرداري) و 2 سري ضبط استوديوي تهيه شده و در كتابخانه در اختيار عزيزان روشندل قرار مي گيرد.

همچنان كه گفته شد و آمار به خوبي بيانگر اين مطلب است تعداد كتب بريل و گويا توليد شده، با نيازمندي هاي روشندلان عزيز در جامعه رو به رشد و در عصر انفجار اطلاعات فاصله بسيار زيادي دارد ، از اينرو برخي از متخصصين كوشيده اند با استفاده از تجهيزات و نرم افزارهاي رايانه اي ويژه نابينايان اين فاصله را كاهش دهند. سيستم هاي رايانه اي نابينايان كه نمونه هاي فارسي آن نيز در كشورتهيه شده اند مي توانند هزاران كتاب الكترونيكي عادي را به صورت بريل يا گويا در اختيار نابينايان قرار دهند. اين سيستم ها هم چنين قادرند امكان دسترسي ساده اين گروه از كاربران را به تمامي سايت ها و بانك هاي اطلاعاتي موجود در شبكه اينترنت و ساير شبكه ها فراهم كنند. اين فن آوري نتيجه تلاش 11 ساله پژوهشگران شركت فني پكتوس است و تجهيزاتي نظير نمايشگر لمسي بريل، مبدل رايانه نابينايان سامانه كمك آموزشي لمسي ، گويا، رايانه و يادداشت الكترونيكي بريل گويا و دستگاه تايپ هوشمند و چاپگر بريل را توليد و در اختيار نابينايان كشور قرار داده اند . با استفاده از اين نرم افزار، كتابخانه گويا توانسته است در مدت 2 ماه1000 عنوان كتاب را در اختيار مراجعه كنندگان خود قرار دهد كه با مقايسه با 2800 عنوان كتاب گويا و بريل در طي دوره فعاليت مجتمع فرهنگي نابينايان رودكي رقم بسيار قابل توجهي است.

فاصله نابينايان و بينايان در كشور ما در دسترسي به امكانات بسيار زياد و باور نكردني است. در كشور تنها سه كتابخانه( ملي و پارك فدك تهران و ملي سنندج) به سيستم هاي ويژه نابينايان مجهز شده اند، و پر واضح است كه وجود دو كتابخانه در تهران و يك كتابخانه در شهرستان پاسخگوي نيازهاي انبوه نابينايان كشور نيست.

اميد است كه مسئولان سازمان بهزيستي، وزارت ارشاد و شهرداري ها در جهت تجهيز كتابخانه ها و مراكز آموزشي به امكانات مورد نياز روشندلان عزيز، بيش از پيش همت گمارند.

و برماست كه شجاعت اين عزيزان را در رويارويي با مشكلاتشان آفرين گفته، عزم و اراده شان را بستائيم.


تبیان