مرکز انجمنهای تخصصی

با سلام

دوستان مصاحبه زیر توسط محمد منتظری خبرنگار نشریه هوا فضا با دکتر رسولیلن سخنگوی سازمان هوا فضای ایران انجام شده و به دلیل جنبه اطلاع رسانی تصمیم گرفتم که در یک پست ارسال کنم . امیدوارم مورد توجه شما قرار بگیره . قرار دادن این مصاحبه به معنی رد و یا تایید نظرات ایشون نیست .

 ناگفته هایی از سازمان هوا فضا در مصاحبه با دکتر رسولیان  

آقای دکتر شما معاونت فنی و برنامه ریزی سازمان هوا فضا و در عین حال سخنگوی سازمان هستید و سابقه ای طولانی در این سازمان دارید .کمی درباره گذشته این سازمان برای خوانندگان صحبت کنید .

از این که شما تصمیم گرفتید سازمان را در نشریه به خوانندگان و دانش دوستان در زمینه هوا فضا معرفی کنید جای تشکر دارد . امیدوارم در دتی که برای این کار وقت میگذارید بتوانید بر معلومات خوانندگان نشریه هوا و فضا هم اضافه کنید .

پیشینه سازمان صنایع هوا و فضا یا بهتر است بگوییم پدر دانش فضایی ایران به سالهای اولیه پیروزی انقلاب بر می گردد. . پس از سال 1359 با اغاز جنگ تحمیلی و پس از رویارویی رزمندگان ما با سلاحهای جدید و هوشمند ، نیاز بود که به ابزارهای دفاعی در مرزها دستیابی داشته باشیم .
یکی از اولین آسیبها روبرو شدن با تانکهای رژیم بعثی عراق بود. این رژیم به تانکهای پیشرفته سال 1990 مجهز شده بود که دارای امکانات ویژه ای بودند و سلاحهای معمول تولید شده نمی توانستند با انها مقابله کنند . . تنها سلاح ضدتانک موجود در ان زمان سلاح آر پی جی 7 بود . این سلاح ، دارای خطای بالای شلیک و اصابت بود و توان نفوذ در آن تانکهای پیشرفته را نداشت. سلاح جایگزین مناسب موشک تاو آمریکایی بود که در کشور دیگری به جز امریکا تولید نمی شد . . مقدمات تولید این موشک در کشور انجام شده بود (منظورشان در قبل از انقلاب است ) ولی با پیروزی انقلاب متوقف شده بود . . برخی از دوستان آن زمان این موضوع را پیگیری کردند و کار ساخت و تولید موشک ضد زره را به عنوان اولین کار موشکی در ایران پایه گذاری کردند.

این رژیم به تانکهای پیشرفته سال 1990 مجهز شده بود 8) 8) 8)
********
البته احتمالا منظور ایشان سال 1980 بوده و این یک اشتباه چاپیست چون در سال 1980 جنگ آغاز و در سال 1988 به پایان رسید

ان زمان هیچ دانشمند هوا فضایی در مملکت نبود که موشک را از نزدیک دیده باشد ، با دانشمندان هوا فضایی سرو کار داشته باشد و یا دازای اطلاعاتی در این زمینه باشد . . چاره ای جز شروع نبود.. لذا کار با اتکا به خداوند آغاز شد و ایران توانست در مدتی کوتاه و بی سابقه این سلاح را شناخته و کارهای مربوط به ساخت آن را اغاز کند و با فراهم کردن تجهیزات لازم پس از تستهای موفق پیروزی در ساخت این سلاح را جشن بگبرد .

در آن زمان ما فقط یک سلاح ضد زره داشتیم . سلاحی که حد اکثر دارای قابلیت اطمینان بالای 65 درصد بود و توان نفوذ در تانکهای معمولی را داشت . . امروزه بیش از 10 نوع موشک ضد زره داریم که میتوانند کاربردهای متفاوتی در تانکهای مختلف داشته باشند. .
اصابت مستقیم و غیر مستقیم نفوذ در تانکهای معمولی و ضد زره و واکنشگر به همراه سامانه هدایت با سیم و بی سیم و دیگر هدایت سیستم های هدایت الکترونیکی .
برد راکتها در ان زمان بین 300 تا 400 متر بود ، امروزه این برد به 6 کیلومتر رسیده است که شاید این رقم برای جنگ تانکها بیشترین توان جهانی در رویارویی با تانکها باشد . همین گونه که می بینید توانایی های ما فقط در مورد موشکهای ضد زره ، هم در حوزه برد و هم در حوزه نفوذ و دقت انها واقعا قابل مقایه با اوایل انقلاب نیست و توانمندی های بسیار چشمگیری در کشور کسب شده است .
ان زمان هیچ دانشمند هوا فضایی در کشور نداشتیم ولی امروز در سازمان صنایع هوا فضا دانشمندانی در رشته های مختلف هوافضا در کنار نیروی انسانی توانمند و متخصص مشغول به کارند . ان زما ن در هیچ دانشگاهی رشته هوا و فضا تدریس نمی شد ولی امروز این رشته راه اندازی شده است و حتی دانشجویانی در سطوح دکترا مشغول به تحصیل هستند . هوا فضا در بسیاری از دانشگاههای کشور در حال حاضر تدریس می شود .
آن زمان تنها در سازمان هوا فضا (موشک ) ساخته می شد . ولی امروز علاوه بر سازمان هوافضا بحث مطرح دانشگاهها ، صنایع مختلف و حتی خانواده ها بحث هوا فضاست . حتی وقتی بچه ها میخواهند آینده خودشان را به تصویر بکشند گزینه های هوافضایی مورد بحثشان است و این دیدگاه برای کشور خوب است .
ایران به وجود آقای دکتر حسابی (( پدر فیزیک ایران )) به خود می بالد .اکنون به جایی رسیده ایم که جهان می خواهد در دانش اتمی کشورها را محدود کند تا وارد بحث انرژی هسته ای و حوزه های دانش پیشرفته فیزیک نشود . در هوا فضا هم به این حد رسیده ایم . اما سابقه بین هوا فضا و فیزیک از گذشته تا امروز بسیار متفاوت است .. در مورد فیزیک سی الی 40 سال طول کشید . ولی پیشرفت در هوا فضا فقط بیست سال طول کشید .تا غربی ها به فکر محدود کردن ا افتادند .

سرعت پیشرفت علم هوا فضا در کشور بیش از سایر علوم بوده است . این تفاوت را ، اراده و اعتقاد بچه ها و توکل انها ، توانست در کشور ایجاد کند . و از نقاط قوتی است که مردم و جوانان این حوزه در کشور ایجاد کرده اند و اگر ادامه دهیم فاصله ما با خارجی ها روز به روز کمتر خواهد شد . و میتوانیم از آنها سبقت بگیریم .

آقای دکتر : برخی معتقدند که بسیاری از سازمانها و نهادهای ایران تنها به تقلید از کشورهایدیگر مانند آمریکا ، درست شده است . مثلا اگر امریکا یی ها ناسا دارند ما هم باید یک ناسا داشته باشیم . ایا سازمان هوا فضا با چنین دیدگاهی تشکیل شده است

ببینید تقلید چیز بدی نیست .این را میتوان میان بر نامید نه تقلید . یعنی نیاز نیست راهی را که دیگران رفتند ما دوباره از صفر شروع کنیم و الزاما هرکاری که دیگران انجام دادند نادرست نیست . این دو تنها از نظر موقعیت زمانی و جغرافیایی و حتی از نظر موقعیت کاربردی با هم متفاوت هستند .
در جایی یک سازمان با یک فلسفه ایجاد شده است ولی ما میتوانیم همان سازمان را در کشورمان با فلسفه ونیت دیگری تشکیل دهیم . شاید ناسا برخلاف سازمان هوا فضایی ما برای فرمان روایی بر جهان ایجاد شده باشد . ولی دانش و بنیان دانش هردو یکی هستند. ممکن است از نظر ساختاری هم یکی باشند ولی از نظر فلسفه بنیاد شاید اینها با هم یکساین نباشند.
سازمان صنایع هوا و فضا یک سازمان تهاجمی با فلسفه تهاجمی نیست . ایران هرگز هوا فضا را برای جهان گشایی ، رز شکنی و نا امن سازی برای دیگران تشکیل نمی دهد . شاید به عنوان یک برنامه بازدارنده از آن استفاده کند ولی ناسا ممکن است این کار را نکند و به شکل تهاجمی به آن نگاه کند . . بنابراین اگر تشکیل سازمان هوا فضا در مبانی علمی نوعی تقلید محسوب شود ولی در مبانی کاربردی تقلید محسوب نخواهد شد. . ما فلسفه دیگری داریم و در این زمینه تقلیدی انجام نمی دهیم .

آقای دکتر شما به عنوان کسی که سالیان سال در سازمان صنایع هوا و فضا و صنایع مرتبط با آن فعالیت داشته اید منتهای آرزویتان برای این سازمان چیست .

منتهای ارزوی مناین است که ما روزی خودمان ارائه کننده ایده های نو به جهان باشیم .

یعنی الان نیستیم ؟

هرکسی قدرت ارائه اندیشه دارد ولی حد و میزان مهم است و اثر آن نیز همچنین . مهم است که ما چقدر می توانیم برای دیگران الگو قرار بگیریم . هر سازمانی زمان تشکیل ممکن است الگوپذیر باشد ، هنگام رشد ممکن است الگو پذیر باشد ولی وقتی به حد بالای اشباع یا رشد خود رسید ف اثر گذار و الگو دهنده میشود . ما هنوز به حدی در جها ن نرسیده ایم که به عنوان یک سازمان الگو دهنده مطرح باشیم ، چون عمر زیادی نداریم . در این حوزه همواره در تحریم و فشار بودیم و با چالش های بین المللی روبرو بودیم . ولی انشا الله با توجه به پیشرفت این علم در مقایسه با سایر علوم این هدف را زیاد دور نمی بینیم . ما الان هم برای برخی از کشورها الگو هستیم ف منتها حجم انقدر زیاد نیست که بگوییم از نظر کم و کیف میزان ایده ها و نو اوری ها به ان حد رسیده ایم که که بتوانیم در جهان الگو باشیم .
چشم انداز ما اینست که در بیست سال اینده در منطقه خاورمیانه اول باشیم ، الان هم تا اول بودن فاصله زیادی نداریم .
ما اکنون صادر کننده ایم . 25 درصد محصولات ما در حوزه خدمات فنی است و صدور خدمات فنی نشان از وجود ایده است . اگر این عدد به 75 درصد برسد ما در جهان اول خواهیم بود.

آقای دکتر آیا حاضرید سوار موشک سرنشین داری شوید که ایرانیان طراحی کرده اند؟

مگر این کار را کرده اند . ؟

نه چنین موشکی هنوز ساخته نشده ولی اگر بشود چه ؟

بله . میدانید چرا ؟ چون که وقتی ما تست میکنیم خودمان کنار موشک می ایستیم و بعضا ما به طراحانموشک میگوییم : فاصله بگیرید . زیرا تا تستهای لازم در شرایط محیطی امن و نا امن در بدترین شرایط دمایی ، در کرم ترین و سردترین ، در تنشهاییکه شاید چندین برابر آن در شلیک و رها سازی به موشک وارد میشود ، در حمل و نقل ، تستهای جامع و تسترهای مختلف انجام نگیرد یک محصول هوا فضا به بهره برداری نمی رسد. شاید فقط تحویل یک محصول هوا فضایی 3 الی 4 ماه طول بکشد و به این راحتی نیست که امروز بسازید و فردا بر روی لانچر برای پرتاب قرار دهید . . تا ضریب اطمینان و چک لیست های لازم انجام نگردد و اطمینان حاصل نگردد موشک را به محل پرتاب حمل نمی کنند . وقتی این کارها انجام شد خیال همه راحت است اما این وسط ریسکی است و کسی که میخواهد در این زمینه کار کند باید پذیرای آن باشد .

یعنی شما این ریسک را می پذیرید ؟

من قطعا دوست دارم اولین ایرانی باشم که حتی بایک محصول ایرانی کشته می شود .

آقای دکتر اصولا سازمان صنایع هوا فضا برای ورود به مقوله هایی چون فضا چه اقداماتی کرده است .

ایران عضو کنوانسیون بین المللی هوا فضاست یعنی اینکه سندی را برای استفاده صلح امیز از هوا فضا امضا کرده است . بالاخره این کشور عضو است و باید در این راه برنامه داشته باشد و رسما کار کند .در کشور تقسیم بندی انجام شده است و سازمان فضایی ایران مسئول این برنامه هاست . و سازمان صنایع هوا فضا هم مسئول دو یا سه موضوع از این بخش است . یکی بحث پرتاب کننده ها و حامل ماهواره هاست . بحث دیگر ایستگاه پرتاب یا پایگاههای پرتاب .و دیگری هم بحث راکتهای کاوشگر و یا جستجوگر است . .
ما در این سه حوزه در استفاده صلح آمیز در فضا ماموریت داریم و برای ان برنامه ریزی کرده ایم . کاری که ما کردیک کمک به نهادینه شدن دانش استفاده صح آمیز از هوا فضا در ایران بوده و کار نخست را هم در این حوزه شروع کردیم . . ما کار طراحی و ساخت ماهواره برها را اغاز کردیم و اماده ایم امکانات پرتاب ماهواره سفیر را تا پایان سال 1386 در کشور تولید کنیم . تا ماهواره سفیر پس از ساخت در داخل توسط این پرتابگر به فضا پرتاب شود . . این برای جمهوری اسلامی ایران در منطقه فرصت خوبیست که بتواند هم ماهواره بر را خودش بسازد ف هم ماهواره را ، و هم مدیریت ان را انجام دهد . . به حمدالله ما برنامه داریم با همکاری سایر سازمان ها این کار را در کشور به نتیجه برسانیم و انشالله این افتخار را برای کشور به ارمغان آوریم .

آقای دکتر :جایگاه هوا و فضای ایران را در جهان چگونه می بینید. ایا ایران در سطح مناسبیست .

خوب است در بررسی وضعیت جمهوری اسلامی ایران سه سطح را در نظ بگیریم .
سطح منطقه ای : در میا همسایه ها
سطح خاورمیانه
سطح جهانی

در منطقه ما کشورهایی داریم که دارای پیش بینی های محوری در زمینه هوا فضا هستند . کشورهایی هستند که برای مطرح شدن در این زمینه اقذاماتی انجام میدهند. . شاید هنوز به نتیجه نرسیده اند یا نتایج خود را هووز ارائه نکرده اند. اما به جرات میتوان گفت که ایران در منطقه خاورمیانه و جنوب اسیا در بسیاری از زمینه ها از کشورهای مطرح گوی سبقت را ربوده است .و در زمینه های مختلف حرف اول را میزند .

ببینید ما کشورهایی داریم که شاید نیازی به نام بردن آنها نیست موشک می سازند تجهیزات هوا فضا می سازند ولی اینها قطعات اصلی را از جای دیگر وارد میکنند . و مجموعه های اصلی خود را از کشورهای دیگر میخرند .

با توجه به اینکه مورد حمایت هم هستند

بله . بهتر است بگوییم که کشورهای خارجی که از انها حمایت میکنند. . به انها فرصت ساخت قطعات را نمی دهند . و هرگاه که خارجی ها خواستند انها را متوقف می سازند. . در حقیقت دانش عمیق هوا فضایی ندارند . . مثلا کشورهایی وجود دارند که در حوزه هوا فضا حرفهای زیادی برای گفتن دارند اما نمی توانند سوخت بسازند . در حالیکه ما در کشورمان در همه زمینه ها از صفر شروع کردیم . مثلا ما انواع سوختها را با ترکیبات مختلف از مواد اولیه تا فناوری سوخت و تا شارژ و نگه داری ان داریم . ولی در همان کشورهای منطقه این امکانات وجود ندارد . و انها وارد کننده انواع سوختها هستند.

سوخت چیز مهمی در موشک است وقتی شما نتوانی سوخت را تولید و فراوری کنی موشک به درد نمی خورد . به همین دلیل ما در همین زمینه به خاطر عمق در ساخت بسیاری از مجموعه ها و عدم نیاز به مجموعه اصلی موشک وضعمان از کشورهای منطقه بهتر است .

در سطح خاورمیانه .میتوان گفت در حوزه هوا فضا وضعیتمان نسبت به تما م کشورهای مطرح بهتر است فقط رژیم اشغالگر قدس است که به خاطر حمایتهای همه جانبه آمریکا و تکنولوژی های مختلفی که این کشور دراختیارش قرار داده و محدودیت های بین المللی هم در هیچ زمینه ای برایش وجود ندارد مقداری در سطوح مختلف هوا و فضا از ما جلوست و با شناسایی که ما انجام دادیم و اطلاعاتی که در اختیار داریم خواهیم توانست به زودی گوی سبقت را از این رژیم هم برباییم و انشالله این فاصه در کمتر زمانی کم خواهد شد و ما در همه زمینه ها از این رژیم جلوتر خواهیم بود .

در سطح جهان ادعایی که ما نسبت به سایر کشورها داریم اینست که کیفیت ما در سطح جهانی کیفیت اروپاییست و هزینه مان شرقیست . یعنی ما با قیمت ارزان در حد کیفیت اروپا کالا تولید میکنیم . اگر بخواهیم از لحاظ کیفیت پایینتر باشیم کسی ازما چیزی نمی خرد .
بنابر این هم اکنون در این دیته بندی ایران در دسته دوم قرار دارد و در
اخرین بررسی انجام شده در سطح جهان موقعیت ما در حوزه هوا فضا رتبه 12 است . انشالله وضعمان از این هم بهتر شود .

یکی از محصولات غرور انگیزتان را برای ما معرفی کنید .

گروهی از محصولات سازمان هوا فضا تنوعی از موشک شهاب است که شاید خیلی از خوانندگان شما با این محصول کمابیش آشنا شده باشند.
موشک شهاب یکی از افتخاراتیست که دانشمندان حوزه هوا فضا در کشور برای ایجاد توان بازدارندگی در کشور ایجاد کرده اند و توانسته اند به دانش طراحی و ساخت ان پی ببرند . و توانسته اند هواره برآن مسلط باشند . به نحوی که هر روز از نو آوری های خود برای

، برای بهتر کردن و کیفی کردن این محصول و کاربدردی کردن بهتر آن بهره گیرند .. به نحوی که ما امروز به راحتی میتوانیم از هر نقطه ای از کشورمان هر تهدید خارجی را کنترل کنیم . موشک های شهاب موشکهایی هستند که قدرت طراحی ایرا را به جهان نشان داده اند د نشان داد که کار کشور ما در این زمینه تقلید نیست . بلکه دانشمندان ما دنبال ایجاد ایده های نو در ساخت محصولات هستند و موشک های شهاب بهینه شده همین ایده نویی بودند که در سازمان صنایع هوا فضا به بار نشست .

ما توانستیم در این محصول توان مقاومت سر جنگی را در هنگام ورود به جو با اطمینان بالایی افزایش دهیم و در منطقه ورود به جو سرعت آن را به بالای 5.5 ماخ برسانیم که این سعت هم از لحاظ سر جنگی و هم از لحاظ کاهش قدرت رهگیری توسط دشمن سرعت بالاییست . علاوه بر این ما دقت اصابت ان موشک را تا 0.1 در صد برد افزایش دادیم .
این یکی از افتخاراتی است که ملت شهید پرور ما به دست فرزندان خودشان به دست آورده است . و از این دست موشکها بسیار داریم مانند فاتح 110 بهینه شده که از محصولات بسیار خوب ماست . یک موشک زمین به زمین با هدایت و ناو بری بسیار عالی که این موشک تا برد 300 کیلومتری به راحتی با دقت 0.1 درصد بردمی تواند اهداف خو را بزند .
به هر حال رشد توان بازدارندگی یکی از موضوعاتی است که همواره باعث افتخار ملیست . یعنی ما هر چه تولید کنیم که بیگانگان و کسانی که چشم طمع به این خاک دارند بتوانند احساس کنند که ملت ابزارهای لازم را علاوه بر توکل به خدا ایثار واز خود گذشتگی در اختیار دارند اینها باعث غرور ملی می شود .
 
انشا الله به زودر خبر های خوبی در زمینه موشکهای ماهواره بر هم به مردم و جوانانمان اعلام خواهیم کرد .

 
نشریه هوا فضا شماره 20