تغيير ساعت رسمی كشور
ارسال شده: یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۸۶, ۱۲:۰۹ ق.ظ
بسیاری از کشورهای جهان با آغاز فصل بهار ساعتهایشان را برای صرفهجویی در انرژی به جلو میکشند. در آمریکا امسال به طور آزمایشی تغییر ساعت فصلی سه هفته زودتر از وقت معمول در سالهای قبل و در 11 مارس (20 اسفند) انجام شد و نیز قرار است این ساعت تابستانی یک هفته بیشتر از دوره معمول ادامه پیدا کند.جلو بردن ساعت در اول فصل بهار که روزها در حال بلندشدن هستند، با کاهش نیاز به روشنکردن چراغها باعث کاهش مصرف انرژی و صورتحسابهای برق میشود.وزارت انرژی آمریکا امسال با طولانیکردن آزمایشی دوره وقت تابستانی به اندازه یک ماه (سه هفته در آغاز و یک هفته در انتها) میخواهد بررسی کند آیا میتوان میزان این صرفهجویی انرژی را افزایش داد یا نه.در صورتی که این طولانیتر کردن دوره ساعت تابستانی باعث صرفهجویی بیشتر در مصرف انرژی شود، ممکن است به صورت دائمی درآید.دو تفر از نمايندگاني كه اين طرح را پيشنهاد كرده بودند مي گويند اين طرح احتمالا تا سال 2020 حدود 4.4 ميليارد دلار براي آمريكا صرفه جويي در پي خواهد داشت .
اروپا و ساير نقاط جهان
روسيه هم مانند هر سال از آخرين هفته ماه مارس زمان رسمي را يك ساعت افزايش مي دهد و اين تغيير تا آخرين يكشنبه ماه اكتبر ( ›خرين ماه پايييز ) برقرار است .گفته مي شود اين تغيير ساعت در روسيه باعث كاهش مصرف دو ميليارد كيلووات ساعت برق و يك و نيم ميليون تن زغالسنگ مي شود .. به نوشته مطبوعات مسكو كاهش مصرف انرژي همچنين باعث ميشود ۵۰هزار تن مواد آلودهكننده جو زمين، كمتر توليدشود . به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از دفتر اطلاعرساني مركز پژوهشها، دفتر مطالعات زيربنايي اين مركز با بررسي تجربيات موفق ساير كشورها در خصوص تغيير ساعت رسمي خود متذكر شد كه در حال حاضر دستكم 77 كشور جهان اقدام به تغيير ساعت رسمي خود ميكنند كه اين مجموعه شامل كشورهاي اروپايي، آسيايي، خاورميانه، آمريكاي شمالي و حوزه كارائيب ، آمريكاي جنوبي ، حوزه استراليا و اقيانوس آرام و سه كشور آفريقايي ميشود و در واقع بيش از يك ميليارد و 500 ميليون نفر از جمعيت جهان كه در فاصله مدار 3+ ساكن هستند با تغيير ساعت زندگي ميكنند و به عبارت ديگر كشورهاي مختلف امروزه به اين نتيجه رسيدهاند كه براي هماهنگي با ساير سازمانها و ارگانها و از منظر بين الملل، به تغيير ساعت رسمي اقدام كرده و يك تا دو ساعت، ساعت رسمي كشور خود را جابهجا كنند و در اغلب دنيا اين موضوع به صورت مصوبه قانوني درآمده است.
مركز پژوهشها با اشاره به مزاياي بسيار تغيير ساعت رسمي كشور افزود: تغيير ساعت رسمي مزاياي بسياري دارد به گونهاي كه حتي بعضي از كشورها زمان رسمي خود را به جاي يك ساعت، 2 تا 3 ساعت تغيير ميدهند. در مورد ايران نيز محاسبات حكايت از آن دارند كه تغيير يك ساعت بهترين حالت ممكن براي ايران است و هيچ مشكلي ايجاد نميكند ضمن اين كه اجراي طرح تغيير ساعت كشور در طول سالهاي 1370 تا 1384 مدعاي اين موضوع است زيرا اجراي تغيير ساعت باعث استراحت بيشتر مردم در فصول گرم بهار و تابستان ميشود كه اين امر از لحاظ بهداشت رواني و رفاه عمومي بسيار حائز اهميت است.
همچنين با توجه به ارتفاع مناطق مسكوني و گرماي هوا در فلات ايران، حداقل افزودن يك ساعت به استراحت شبانهروزي مردم سودمند بوده و براي بالا بردن ميزان بهرهوري از اهميت خاصي برخوردار است. اين در حالي است كه از يكسو، مردم كار روزانه را هر صبح زودتر و با گذراندن يك خواب كامل شروع ميكنند و از سوي ديگر با صرفهجويي در مصرف انرژي، ساعت كار نيروگاهها به همان نسبت كم شده و به طول عمر آنها اضافه ميشود.
به علاوه در دنيا پيرامون اين تغيير ساعت مطالعات متنوعي انجام شده كه نتيجه آنها علاوه بر مسلمبودن صرفهجويي در مصرف انرژي ، بيانگر فوايدي نظير كاهش تصادف اتومبيل و آسايش بيشتر مردم با توجه به ازدياد ساعت خواب بوده است.
دفتر مطالعات زيربنايي مركز پژوهشها همچنين از تقليل ساعت بيمصرف بين اذان صبح تا ساعت شروع كار و تنظيم اوقات استراحت در 6 ماه اول سال به عنوان نتيجه قطعي تغيير ساعت رسمي در ايران نام برد و ضمن اين كه خواستار تغيير ساعت رسمي از ابتداي سال 1386 شد ، افزود: اگر ساعت رسمي كشور از ابتداي سال 1386 تغيير نكند، اهالي شرق ايران، كار روزانه خود را در بهار و تابستان 5/3 تا 4 ساعت پس از اذان صبح شروع خواهند كرد كه قطعا ساعات تلف شده زيادي در پي دارد و اين در حالي است كه طبق نظر موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران، در ايران ميتوان دو ساعت رسمي داشت كه يكي هماهنگ با نصفالنهار نزديك به مشهد براي بهار و تابستان و ديگري هماهنگ با نصفالنهاري كه از نزديك اروميه ميگذرد براي پاييز و زمستان مي باشد .
ايران از سال 1370 با تغيير ساعت رسم سعي كرد تا از زمان مفيد روز حداكثر استفاده را ببرد تا اين كه در اسفند 1384 سخنگوي دولت اعلام كرد :
پس از پايان جلسه هيات وزيران ، با اشاره به اين كه مبناي مصوبه قبلي تغيير ساعت رسمي كشور صرفهجويي در مصرف برق بوده است ، گفت: از طرفي بررسيهاي دقيق و كارشناسانهاي كه تاييد كننده اين صرفهجويي باشد و مشخص كند كه آيا تفاوتي در مصرف برق در 6 ماهه اول سال با تغيير ساعت ايجاد ميشود يا خير وجود ندارد و از طرف ديگر تغيير ساعت رسمي كشور باعث سردرگمي در بخشهاي زيادي از جامعه ميشود ، بنابراين هيات وزيران در جلسه امروز خود ، پس از بحث و بررسي و ارايه گزارشهاي كميسيونهاي تخصصي مصوبه تغيير ساعت رسمي كشور را لغو كرد.
الهام ، خاطرنشان كرد: براساس مصوبه امروز هيات وزيران ، پس از پايان تعطيلات نوروزي ، در نيمه اول سال ، ساعت كاري ادارات و بانكها از ساعت 7 و 30 دقيقه و در مدارس از ساعت 7 صبح آغاز خواهد شد.
البته الهام دليل ديگر را اوقات شرعي ذكر كرد ( ؟)
تا اين كه در آخرين ماه سال 85 طرح دو فوريتي در مجلس براي تغيير ساعت رسمی کشور در سال بعد مطرح شد . حالا استدلال هاي مجلسي ها را بخوانید :
امير رضا خادم :
به صورت كاملاً ملموس، بيشترين بار مصرف انرژي در ساعات اوليه شب يعني تقريباً از غروب آفتاب تا حداكثر 11 شب است. غروب آفتاب در 6 ماهه اول سال بهطور متوسط حدود ساعت 7 و سيدقيقه بعدازظهر است.
بنابراين مدت زمان بيشترين بار مصرف در اين 6 ماه، حدود 5/3 ساعت ميشود. حال اگر ساعت رسمي كشور در اين 6ماه به ميزان يك ساعت جلو برود، به اين معنا كه غروب آفتاب از ساعت 5/7 به 5/8 بعدازظهر تغيير يابد، توانستهايم از اين طريق زمان 5/3 ساعته پرمصرف را به 5/2 ساعت كاهش دهيم.
با توجه به اينكه يكي از اصليترين مشكلات مبحث صرفهجويي در مصرف انرژي، كاستن از حجم فشار وارده بر نيروگاهها در زمان پرمصرفي است، لذا تغيير ساعت در شش ماه اول هر سال، در كاهش اين حجم بار مؤثر خواهد بود.
ميزان كل صرفهجويي در مصرف انرژي در طول مدت 6 ماه مسئله قابل توجهي است. هرچند با توجه به بلندي طول روز و روشن شدن زودتر هوا، اين تغيير ساعت تفاوتي در ميزان مصرف انرژي صبحگاهي ندارد، اما همانطور كه در فوق گذشت، تغيير ساعت باعث كاهش مصرف انرژي شبانگاهي ميشود.
براساس نظرات كارشناسي شده و متفاوتي كه در اين مورد اعلام شده، رقم ريالي اين صرفهجويي در 6 ماه، بين هزار تا 3 هزارو 500 ميليارد ريال است. چنان كه در بدبينانهترين حالت، در قبال هريك درصد صرفهجويي انرژي متأثر از تغيير ساعت، 600 ميليارد ريال صرفهجويي ريالي حاصل ميشود.
با توجه به گزارشهاي نشر يافته از تأثيرات اين تغيير بر صرفهجويي انرژي و مالي، هيچ برآوردي كمتر از 5/1درصد كاهش مصرف وجود ندارد. يعني در نازلترين حالت، همانطور كه گفته شد، هزار ميليارد ريال صرفهجويي، قطعي است.
نكته قابل اشاره ديگر فرهنگ مصرف در جامعه ايراني است. مردم ما عادت كردهاند حداكثر استفاده و گاه استفاده غير ضرور از اقلام متنوع انرژي بنمايند. البته يكي از علل اين عادت، ارزان بودن انرژي در كشور و پرداخت يارانه قابل توجه بابت آن توسط دولتها بوده است.
متأسفانه اين نوع از اسراف در كشور ما نهادينه شده است. لذا، يكي از راهكارهاي كاستن غيرمحسوس از مصرف بالا، طرح تغيير ساعت بوده است كه البته نتيجه آن نيز مثبت ارزيابي ميشود.
البته ديدگاه ديگري هم در ارتباط با اين موضوع وجود دارد. عدهاي معتقدند: «به فرض تأثير مثبت تغيير ساعت بر صرفهجويي انرژي، نبايد با اين كار باعث اختلال در زندگي مردم شويم! بهتر است به جاي تغيير ساعت رسمي كشور، ساعت شروع به كار مردم را تغيير دهيم.»
اگر بخواهيم اين ديدگاه را مورد نقد قرار دهيم، طرح چند نكته ضروري به نظر ميرسد. اين نكات عبارتند از:
اولاً؛ تجربه كوتاهمدت تغيير ساعت كاري در ابتداي سال85، كه اصليترين تبلور آن در تغيير ساعت شروع به كار مدارس بود، تجربه موفقي به نظر نميرسد. اين اتفاق باعث كاهش ساعت استراحت گروه سني كودكان، نونهالان و نوجواناني شد كه در اين سنين، بيش از سايرين به مراقبتهاي خاص دوران رشد چون خواب خوب و كافي نياز دارند.
در صورتي كه تغيير ساعت كار مدارس باعث زودتر بيدار شدن آنان در صبح و تغيير نيافتن ساعت به بالين رفتنشان در شب ميشود. اين حالت براي بزرگسالان نيز با درصد تأثيرگذاري كمترتر صادق است.
ثانياً؛ همانطور كه در بالا اشاره شد، مسئله اصلي در بحث انرژي، كاستن از بار مصرف در شامگاهان است و از اين رو تغيير زمان شروع به كار روزانه، تغييري در ميزان مصرف انرژي ندارد.
ثالثاً؛ ايجاد اختلال در برنامهريزي زندگي مردم به عكس نظر فوق زماني اتفاق ميافتد كه مردم ساعت شروع و اتمام كارشان در هر 6 ماه متفاوت با 6 ماه قبل باشد. در حالي كه با توجه به تغيير ساعت رسمي در ابتداي سال و عيد نوروز، تقريباً كسي متوجه اين تغيير در روند زندگي نميشود و خيلي سريع به آن عادت ميكنيم. (هر چند اگر مسئله صرفهجويي در مصرف نبود، طبيعتاً همان روال عادي زندگي، بهترين روش ميتوانست باشد اما...)
در بحث تغيير نكردن ساعت در اروپا اين نكته قابل توجه است كه فرهنگ مصرف بيرويه در كشور ما و ارزان بودن انرژي در ايران، مسئلهاي است كه به هيچ وجه در ديگر كشورها وجود ندارد و به همين خاطر بايد گفت، به فرض نبود چنين طرحي در ديگر كشورها نيز در ايران اين كار با توجه به وضع موجود بايد اتفاق بيفتد.
در اين بين سازمان بازرسي كل كشور هم بيكار نبود و دست به يه سري تحقيقات زد كه به اين صورت گزارش كارش رو اعلام كرد :
طبق اين گزارش، با تغيير ساعت رسمي كشور شاهد صرفهجويي معادل ٥/١ درصدي مصرف برق در كل كشور خواهيم بود. اين ميزان صرفهجويي با توجه به حدود ١٠٠ ميليون مگاوات ساعت انرژي مصرف شده در شش ماهه اول سال ١٣٨٥، كاهش مصرف انرژي برق معادل ٥/١ ميليون مگاوات ساعت به ارزش تقريبي ٤٥٠ ميليارد ريال را در پي خواهد داشت. اين گزارش ميافزايد: چنان چه سوخت نيروگاهها گازوييل در نظر گرفته شود، تغيير ساعت رسمي کشور، صرفه جويي به ميزان ٦٢٢ ميليون ليترگازوييل را نيز در پي خواهد داشت. از سويي اين تغيير ساعت ميتواند از سرمايهگذاريهاي اضافي در احداث نيروگاهها كه به ازاي هر كيلوواتساعت ١٠٠٠ دلار نياز دارد، جلوگيري كند.
اما گزارش مركز پژوهش هاي مجلس :
مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، در گزارشي با اشاره به اجراي موفق طرح تغيير ساعت در 77 کشور جهان، بر لزوم تغيير مجدد ساعت رسمي كشور از ابتداي سال آينده تاكيد كرد. در اين گزارش آمده است: در دنيا پيرامون تغيير ساعت مطالعات متنوعي انجام شده كه نتيجه آنها علاوه بر مسلم بودن صرفهجويي در مصرف انرژي بيانگر فوايدي نظير كاهش تصادف اتومبيل و آسايش بيشتر مردم با توجه به ازدياد ساعت خواب بوده است. دفتر مطالعات زيربنايي مركز پژوهشها همچنين افزود: اگر ساعت رسمي كشور از ابتداي سال 1386 تغيير نكند، اهالي شرق ايران، كار روزانه خود را در بهار و تابستان 3 تا 4 ساعت پس از اذان صبح شروع خواهند كرد كه قطعاً ساعات تلف شده زيادي در پي دارد. (تغییر ساعت میتواند از سرمایهگذاریهای اضافی در احداث نیروگاهها که به ازاء هر کیلووات ساعت 1000 دلار هزينه دارد، جلوگیری نماید).
حالا قضاوت كنيد...
دولت به دو دليل تغيير ساعت رو لغو كرد اما اين همه دليل قانع كننده وجود دارد كه كار دولت اشتباه بوده
منابع :
سايت بازتاب / روزنامه هاي شرق و همشهري / خبرگزاري هاي فارس و ILNA
اروپا و ساير نقاط جهان
روسيه هم مانند هر سال از آخرين هفته ماه مارس زمان رسمي را يك ساعت افزايش مي دهد و اين تغيير تا آخرين يكشنبه ماه اكتبر ( ›خرين ماه پايييز ) برقرار است .گفته مي شود اين تغيير ساعت در روسيه باعث كاهش مصرف دو ميليارد كيلووات ساعت برق و يك و نيم ميليون تن زغالسنگ مي شود .. به نوشته مطبوعات مسكو كاهش مصرف انرژي همچنين باعث ميشود ۵۰هزار تن مواد آلودهكننده جو زمين، كمتر توليدشود . به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از دفتر اطلاعرساني مركز پژوهشها، دفتر مطالعات زيربنايي اين مركز با بررسي تجربيات موفق ساير كشورها در خصوص تغيير ساعت رسمي خود متذكر شد كه در حال حاضر دستكم 77 كشور جهان اقدام به تغيير ساعت رسمي خود ميكنند كه اين مجموعه شامل كشورهاي اروپايي، آسيايي، خاورميانه، آمريكاي شمالي و حوزه كارائيب ، آمريكاي جنوبي ، حوزه استراليا و اقيانوس آرام و سه كشور آفريقايي ميشود و در واقع بيش از يك ميليارد و 500 ميليون نفر از جمعيت جهان كه در فاصله مدار 3+ ساكن هستند با تغيير ساعت زندگي ميكنند و به عبارت ديگر كشورهاي مختلف امروزه به اين نتيجه رسيدهاند كه براي هماهنگي با ساير سازمانها و ارگانها و از منظر بين الملل، به تغيير ساعت رسمي اقدام كرده و يك تا دو ساعت، ساعت رسمي كشور خود را جابهجا كنند و در اغلب دنيا اين موضوع به صورت مصوبه قانوني درآمده است.
مركز پژوهشها با اشاره به مزاياي بسيار تغيير ساعت رسمي كشور افزود: تغيير ساعت رسمي مزاياي بسياري دارد به گونهاي كه حتي بعضي از كشورها زمان رسمي خود را به جاي يك ساعت، 2 تا 3 ساعت تغيير ميدهند. در مورد ايران نيز محاسبات حكايت از آن دارند كه تغيير يك ساعت بهترين حالت ممكن براي ايران است و هيچ مشكلي ايجاد نميكند ضمن اين كه اجراي طرح تغيير ساعت كشور در طول سالهاي 1370 تا 1384 مدعاي اين موضوع است زيرا اجراي تغيير ساعت باعث استراحت بيشتر مردم در فصول گرم بهار و تابستان ميشود كه اين امر از لحاظ بهداشت رواني و رفاه عمومي بسيار حائز اهميت است.
همچنين با توجه به ارتفاع مناطق مسكوني و گرماي هوا در فلات ايران، حداقل افزودن يك ساعت به استراحت شبانهروزي مردم سودمند بوده و براي بالا بردن ميزان بهرهوري از اهميت خاصي برخوردار است. اين در حالي است كه از يكسو، مردم كار روزانه را هر صبح زودتر و با گذراندن يك خواب كامل شروع ميكنند و از سوي ديگر با صرفهجويي در مصرف انرژي، ساعت كار نيروگاهها به همان نسبت كم شده و به طول عمر آنها اضافه ميشود.
به علاوه در دنيا پيرامون اين تغيير ساعت مطالعات متنوعي انجام شده كه نتيجه آنها علاوه بر مسلمبودن صرفهجويي در مصرف انرژي ، بيانگر فوايدي نظير كاهش تصادف اتومبيل و آسايش بيشتر مردم با توجه به ازدياد ساعت خواب بوده است.
دفتر مطالعات زيربنايي مركز پژوهشها همچنين از تقليل ساعت بيمصرف بين اذان صبح تا ساعت شروع كار و تنظيم اوقات استراحت در 6 ماه اول سال به عنوان نتيجه قطعي تغيير ساعت رسمي در ايران نام برد و ضمن اين كه خواستار تغيير ساعت رسمي از ابتداي سال 1386 شد ، افزود: اگر ساعت رسمي كشور از ابتداي سال 1386 تغيير نكند، اهالي شرق ايران، كار روزانه خود را در بهار و تابستان 5/3 تا 4 ساعت پس از اذان صبح شروع خواهند كرد كه قطعا ساعات تلف شده زيادي در پي دارد و اين در حالي است كه طبق نظر موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران، در ايران ميتوان دو ساعت رسمي داشت كه يكي هماهنگ با نصفالنهار نزديك به مشهد براي بهار و تابستان و ديگري هماهنگ با نصفالنهاري كه از نزديك اروميه ميگذرد براي پاييز و زمستان مي باشد .
ايران از سال 1370 با تغيير ساعت رسم سعي كرد تا از زمان مفيد روز حداكثر استفاده را ببرد تا اين كه در اسفند 1384 سخنگوي دولت اعلام كرد :
پس از پايان جلسه هيات وزيران ، با اشاره به اين كه مبناي مصوبه قبلي تغيير ساعت رسمي كشور صرفهجويي در مصرف برق بوده است ، گفت: از طرفي بررسيهاي دقيق و كارشناسانهاي كه تاييد كننده اين صرفهجويي باشد و مشخص كند كه آيا تفاوتي در مصرف برق در 6 ماهه اول سال با تغيير ساعت ايجاد ميشود يا خير وجود ندارد و از طرف ديگر تغيير ساعت رسمي كشور باعث سردرگمي در بخشهاي زيادي از جامعه ميشود ، بنابراين هيات وزيران در جلسه امروز خود ، پس از بحث و بررسي و ارايه گزارشهاي كميسيونهاي تخصصي مصوبه تغيير ساعت رسمي كشور را لغو كرد.
الهام ، خاطرنشان كرد: براساس مصوبه امروز هيات وزيران ، پس از پايان تعطيلات نوروزي ، در نيمه اول سال ، ساعت كاري ادارات و بانكها از ساعت 7 و 30 دقيقه و در مدارس از ساعت 7 صبح آغاز خواهد شد.
البته الهام دليل ديگر را اوقات شرعي ذكر كرد ( ؟)
تا اين كه در آخرين ماه سال 85 طرح دو فوريتي در مجلس براي تغيير ساعت رسمی کشور در سال بعد مطرح شد . حالا استدلال هاي مجلسي ها را بخوانید :
امير رضا خادم :
به صورت كاملاً ملموس، بيشترين بار مصرف انرژي در ساعات اوليه شب يعني تقريباً از غروب آفتاب تا حداكثر 11 شب است. غروب آفتاب در 6 ماهه اول سال بهطور متوسط حدود ساعت 7 و سيدقيقه بعدازظهر است.
بنابراين مدت زمان بيشترين بار مصرف در اين 6 ماه، حدود 5/3 ساعت ميشود. حال اگر ساعت رسمي كشور در اين 6ماه به ميزان يك ساعت جلو برود، به اين معنا كه غروب آفتاب از ساعت 5/7 به 5/8 بعدازظهر تغيير يابد، توانستهايم از اين طريق زمان 5/3 ساعته پرمصرف را به 5/2 ساعت كاهش دهيم.
با توجه به اينكه يكي از اصليترين مشكلات مبحث صرفهجويي در مصرف انرژي، كاستن از حجم فشار وارده بر نيروگاهها در زمان پرمصرفي است، لذا تغيير ساعت در شش ماه اول هر سال، در كاهش اين حجم بار مؤثر خواهد بود.
ميزان كل صرفهجويي در مصرف انرژي در طول مدت 6 ماه مسئله قابل توجهي است. هرچند با توجه به بلندي طول روز و روشن شدن زودتر هوا، اين تغيير ساعت تفاوتي در ميزان مصرف انرژي صبحگاهي ندارد، اما همانطور كه در فوق گذشت، تغيير ساعت باعث كاهش مصرف انرژي شبانگاهي ميشود.
براساس نظرات كارشناسي شده و متفاوتي كه در اين مورد اعلام شده، رقم ريالي اين صرفهجويي در 6 ماه، بين هزار تا 3 هزارو 500 ميليارد ريال است. چنان كه در بدبينانهترين حالت، در قبال هريك درصد صرفهجويي انرژي متأثر از تغيير ساعت، 600 ميليارد ريال صرفهجويي ريالي حاصل ميشود.
با توجه به گزارشهاي نشر يافته از تأثيرات اين تغيير بر صرفهجويي انرژي و مالي، هيچ برآوردي كمتر از 5/1درصد كاهش مصرف وجود ندارد. يعني در نازلترين حالت، همانطور كه گفته شد، هزار ميليارد ريال صرفهجويي، قطعي است.
نكته قابل اشاره ديگر فرهنگ مصرف در جامعه ايراني است. مردم ما عادت كردهاند حداكثر استفاده و گاه استفاده غير ضرور از اقلام متنوع انرژي بنمايند. البته يكي از علل اين عادت، ارزان بودن انرژي در كشور و پرداخت يارانه قابل توجه بابت آن توسط دولتها بوده است.
متأسفانه اين نوع از اسراف در كشور ما نهادينه شده است. لذا، يكي از راهكارهاي كاستن غيرمحسوس از مصرف بالا، طرح تغيير ساعت بوده است كه البته نتيجه آن نيز مثبت ارزيابي ميشود.
البته ديدگاه ديگري هم در ارتباط با اين موضوع وجود دارد. عدهاي معتقدند: «به فرض تأثير مثبت تغيير ساعت بر صرفهجويي انرژي، نبايد با اين كار باعث اختلال در زندگي مردم شويم! بهتر است به جاي تغيير ساعت رسمي كشور، ساعت شروع به كار مردم را تغيير دهيم.»
اگر بخواهيم اين ديدگاه را مورد نقد قرار دهيم، طرح چند نكته ضروري به نظر ميرسد. اين نكات عبارتند از:
اولاً؛ تجربه كوتاهمدت تغيير ساعت كاري در ابتداي سال85، كه اصليترين تبلور آن در تغيير ساعت شروع به كار مدارس بود، تجربه موفقي به نظر نميرسد. اين اتفاق باعث كاهش ساعت استراحت گروه سني كودكان، نونهالان و نوجواناني شد كه در اين سنين، بيش از سايرين به مراقبتهاي خاص دوران رشد چون خواب خوب و كافي نياز دارند.
در صورتي كه تغيير ساعت كار مدارس باعث زودتر بيدار شدن آنان در صبح و تغيير نيافتن ساعت به بالين رفتنشان در شب ميشود. اين حالت براي بزرگسالان نيز با درصد تأثيرگذاري كمترتر صادق است.
ثانياً؛ همانطور كه در بالا اشاره شد، مسئله اصلي در بحث انرژي، كاستن از بار مصرف در شامگاهان است و از اين رو تغيير زمان شروع به كار روزانه، تغييري در ميزان مصرف انرژي ندارد.
ثالثاً؛ ايجاد اختلال در برنامهريزي زندگي مردم به عكس نظر فوق زماني اتفاق ميافتد كه مردم ساعت شروع و اتمام كارشان در هر 6 ماه متفاوت با 6 ماه قبل باشد. در حالي كه با توجه به تغيير ساعت رسمي در ابتداي سال و عيد نوروز، تقريباً كسي متوجه اين تغيير در روند زندگي نميشود و خيلي سريع به آن عادت ميكنيم. (هر چند اگر مسئله صرفهجويي در مصرف نبود، طبيعتاً همان روال عادي زندگي، بهترين روش ميتوانست باشد اما...)
در بحث تغيير نكردن ساعت در اروپا اين نكته قابل توجه است كه فرهنگ مصرف بيرويه در كشور ما و ارزان بودن انرژي در ايران، مسئلهاي است كه به هيچ وجه در ديگر كشورها وجود ندارد و به همين خاطر بايد گفت، به فرض نبود چنين طرحي در ديگر كشورها نيز در ايران اين كار با توجه به وضع موجود بايد اتفاق بيفتد.
در اين بين سازمان بازرسي كل كشور هم بيكار نبود و دست به يه سري تحقيقات زد كه به اين صورت گزارش كارش رو اعلام كرد :
طبق اين گزارش، با تغيير ساعت رسمي كشور شاهد صرفهجويي معادل ٥/١ درصدي مصرف برق در كل كشور خواهيم بود. اين ميزان صرفهجويي با توجه به حدود ١٠٠ ميليون مگاوات ساعت انرژي مصرف شده در شش ماهه اول سال ١٣٨٥، كاهش مصرف انرژي برق معادل ٥/١ ميليون مگاوات ساعت به ارزش تقريبي ٤٥٠ ميليارد ريال را در پي خواهد داشت. اين گزارش ميافزايد: چنان چه سوخت نيروگاهها گازوييل در نظر گرفته شود، تغيير ساعت رسمي کشور، صرفه جويي به ميزان ٦٢٢ ميليون ليترگازوييل را نيز در پي خواهد داشت. از سويي اين تغيير ساعت ميتواند از سرمايهگذاريهاي اضافي در احداث نيروگاهها كه به ازاي هر كيلوواتساعت ١٠٠٠ دلار نياز دارد، جلوگيري كند.
اما گزارش مركز پژوهش هاي مجلس :
مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، در گزارشي با اشاره به اجراي موفق طرح تغيير ساعت در 77 کشور جهان، بر لزوم تغيير مجدد ساعت رسمي كشور از ابتداي سال آينده تاكيد كرد. در اين گزارش آمده است: در دنيا پيرامون تغيير ساعت مطالعات متنوعي انجام شده كه نتيجه آنها علاوه بر مسلم بودن صرفهجويي در مصرف انرژي بيانگر فوايدي نظير كاهش تصادف اتومبيل و آسايش بيشتر مردم با توجه به ازدياد ساعت خواب بوده است. دفتر مطالعات زيربنايي مركز پژوهشها همچنين افزود: اگر ساعت رسمي كشور از ابتداي سال 1386 تغيير نكند، اهالي شرق ايران، كار روزانه خود را در بهار و تابستان 3 تا 4 ساعت پس از اذان صبح شروع خواهند كرد كه قطعاً ساعات تلف شده زيادي در پي دارد. (تغییر ساعت میتواند از سرمایهگذاریهای اضافی در احداث نیروگاهها که به ازاء هر کیلووات ساعت 1000 دلار هزينه دارد، جلوگیری نماید).
حالا قضاوت كنيد...
دولت به دو دليل تغيير ساعت رو لغو كرد اما اين همه دليل قانع كننده وجود دارد كه كار دولت اشتباه بوده
منابع :
سايت بازتاب / روزنامه هاي شرق و همشهري / خبرگزاري هاي فارس و ILNA