مرکز انجمنهای تخصصی

تصادف كهكشانها


ژول ورن و اچ.جي. ولز هيچكدام نمي توانستند وقايعي را كه بعد از وقوع يك تصادف در جهان رخ مي دهد پيش بيني نمايند. جهان ، مجموعه هايي از ستارگان عظيم الجثه اي است كه هر يك از آن مجموعه ها كهكشان ناميده مي شوند و هر يك تركيبي از ميليون ها ستاره مي باشند. اكنون با وسعت ديد فوق العاده تلسكوپ هاي فضايي هابل بخوبي مي توان دريافت كه برخورد كهكشان ها حوادث ديگري همچون تولد ستاره ها را به دنبال خواهد داشت. تصاوير جديد و جاب توجه هابل، تركيب دو كهكشان را به معرض نمايش مي گذارد. آنها آنتن هاي تماس (موجگير) را به فضا پرتاب مي نمايند زيرا كه تصادف دم يك جفت از اين ستاره هاي دنباله دار، شبيه به دم حشره ها مي باشد. بيشترين نقطه تصادف در ميان بيش از هزار توده درخشان و آتشين ستارگان جديد مي باشد كه نور آبي رنگي را به دنبال دارند. ستاره شناسان احتمال مي دهند كه حاصل انفجار اين گلوله هاي روشن بيش از يك ميليون ستاره تازه توليد يافته باشد. بردلي وايت مور از موسسه علمي تلسكوپ هاي فضايي، واقع در بلتي مورد اظهار داشت: درخشش نور برخي از اين ستاره هاي جوان شگفت انگيز است. اما چرا اين پديده را تولد مي دانيم و نه مرگ؟




هنگامي كه كهكشانها به يكديگر نزديك مي شوند، جاذبه نيرومندي توده هاي گاز هيدروژن را به يكديگر مي فشارد و بعد از آنكه تراكم آنها به نقطه حساسي رسيد اين دسته ها به ستاره هاي جديدي تبديل مي شوند. ستاره شناسان اميدوارند كه تصاوير هابل روزنه اي به سوي كشف راز جهان را به روي ما بگشايد. همچنين تصاوير آنها به ما كمك مي كند تا حوادثي را كه از هم اكنون تا سالهای آينده وقوع آنها ميرود پيش بيني كنيم، چنانكه برخي از داشنمندان پيش بيني نموده اند كهكشان راه شيري ما، در آينده به كهكشان Andromeda برخورد مي كند.

منبع:دانشنامه رشد

در میان ستاره‌های پر شمار آسمان صورت فلکی نه چندان جذابی جاخوش کرده است، که اگر با یک ابزار رصدی متوسط بررسی شود، حرف‌های زیادی برای گفتن دارد!

باد گرمی از جنوب می وزد، بعد از غروب خورشید ستاره زیبایی (سماک رامح) سر از افق شرق بیرون می آورد، و با رنگ نارنجی خود خبر از رسیدن بهار می دهد. بعد از اینکه گنبد آسمان را ستاره های زمستانی و بهاری می آرایند، صداهای زیبایی از آسمان به گوشتان می رسند! اگر دقت کنید سایه هایی سیاه رنگ را در میان ستاره ها تشخیص می دهید که به سمت شمال آسمان پرواز می کنند!

مکان صورت فلکي تازي ها در آسمان

اما زیبایی آسمان اسفند ماه و اوایل بهار به اینجا ختم نمی شود. صورت فلکی تازی ها، یکی از صورت های فلکی ناشناخته آسمان به شمار می رود؛ که در میان دو صورت فلکی گیسوان برنیکه و دب اکبر قرار دارد. صورت فلکی تازی ها یا همان سگهای شکاری در نقشه های نجومی به صورت خطی متشکل از دو ستاره دیده میشود.

گشت و گذارمان را از ستاره های انتهایی ملاقه دب اکبر یا همان اتا دب اکبر(قائد) شروع می کنیم، از قائد به طرف ستاره آلفا تازي ها(از قدر ۲.۸) خطي فرضی در آسمان بكشيد، اگر از قائد به طرف اين ستاره برويد پایین قائد دو ستاره نسبتاً پرنور ميبينيد كه پایین اين دو ستاره مثلثي وجود دارد، که اضلاع آن را ستاره هایی از قدر حدود ۷ تشکیل داده اند، در ضلع پاييني اين مثلث( يعني به طرف تازي) لكه اي مه آلود و ناپيوسته از قدر ۸ ميبينيد كه اين جرم کهکشان معروف M ۵۱ يا همان كهكشان گرداب است. اين جرم اولين كهكشاني بود كه در سال ۱۸۴۵ بازوهاي مارپيچي آن توسط رصدگر معروف، لرد راس تشخيص داده شد. يكي از عوارض جالب توجه در اين كهكشان حضور يك كهكشان اقماري ( NGC ۵۱۹۵ ) در انتهاي يكي از بازوهاي آن است که درابزارهای رصدی متوسط به صورت زائده ای بسیار زیبا دیده می شود. با تلسكوپ كوچك هسته کهکشان M ۵۱ به صورت ستاره ای ریز و کم نور دیده می شود و با تلسكوپ هاي متوسط تشخیص بازوهای مارپیچی این کهکشان کار سختی نیست. اگر باز هم روي اين خط فرضي حركت كنيد ميتوانيد كهكشان بسيار زيباي M۶۳ يا گل آفتابگردان را از قدر ۸.۵ به خوبي ببينيد. اين كهكشان ظاهري بيضي گون دارد و بازوهاي این جرم به حالت چسبیده به مرکز کهکشان، دیده می شود؛ اگر دقت کنید، حتی می توانید ابرهای سیاه رنگ بازوهای کهکشان را نیز تشخیص دهید!
شکار بعدی می تواند کهکشان M۹۴ باشد، کهکشانی از قدر حدود ۸ که با کمک ستاره ۱۰ تازی، که در میان خط اصلی صورت فلکی سگهای شکاری قرار دارد، به آسانی رصد می شود، بعد از یافتن این ستاره ، حدود ۲ درجه به سمت دب اكبر حرکت کنید، تا كهكشان M۹۴ را در میدان دید داشته باشید ، اين لكه ي مه آلود حدود ۴ دقيقه ي قوسي در اسمان پهنا دارد، كهكشاني كه اگر شرایط رصدی مناسب باشد، بازوهای زیبایش را به نمایش می گذارد.

نقشه اجرام
براي يافتن كهكشان بعدي به سراغ ستاره بتا تازي ها برويد، ستاره اي از قدر ۴.۳ كه به اشتباه در فهرست NGC و IC با نام NGC۴۵۳۰ ثبت شده است. در سمت غربي و در ۴ دقيقه قوسي اين ستاره لكه ي مه آلودي منتظر شماست اين ابر مه آلود، به كهكشان پيله كرم ابريشم معروف است که با نام NGC۴۴۹۰ نیز شناخته می شود. كهكشاني از قدر ۹.۵ كه براي ديدن جزئيات آن به تلسكوپهاي بالاتر از ۸ اينچ نيازمنديم. اگرابزار رصدی مناسب و آسماني تاريك داشته باشيد ميتوانيد چسبيده به اين كهكشان جرم ديگري را نيز با نام NGC۴۴۸۵ ازقدر ۱۱.۶ ببينيد.
جرم بعدی برای رصد، كهكشان زيباي M۱۰۶ در ۱.۳ درجه اي ستاره ۳- تازي ها (از قدر ۵.۲ ) است، كهكشاني از قدر ۹ كه در دوربينهاي دوچشمي به صورت لكه اي بيضي شکل مي درخشد و در تلسكوپهاي متوسط ميتوانيد هسته ي مركزي را به صورت ستاره اي زيبا ببينيد. اگر این کهکشان را در بزرگنمایی های بالا رصد کنید، تصویری بسیار استثنایی در ذهن شما حک می شود.

درست در ميان خط واصل ستاره ي بتا تازي ها و M۱۰۶ به كهكشان ديگري با نام NGC۴۴۴۹ از قدر ۹.۱ ميرسيم كه مرکزی کشیده و درخشان دارد و هاله اي بودن آن مشخص است در حالی که قطر مياني این جرم حدود ۶ دقيقه قوسي است .
به مرز تازي ها و گيسوا ن برنيكه برويم، اگر ستاره بتا تازي ها را به ستاره قدر پنجمي ۶- تازي ها وصل كنيم و همين مقدار را به طرف جنوب ادامه دهيم، كهكشان كم نور NGC۴۲۴۴ را از قدر ۱۰.۷می توانیم تشخیص دهیم، که برای رصد به خاطر درخشندگی سطحی کم نیاز به تلاش بیشتری دارد.
اگر اين كهكشان را در میدان دید داشته باشید، به کشیده بودن این کهکشان دقت کنید.
اگر از NGC۴۲۴۴ به سمت جنوب بياييد ستاره اي را از قدر ۵ مي بينيد و اگر از اين ستاره به سمت شرق بياييد دو ستاره كه به صورت عمودي روي هم قرارگرفته اند در ميدان ديد شما پديدار مي شوند، در ۱.۵ درجه اي شرق اين دو ستاره مي توانيد كهكشانهاي NGC۴۶۳۱ و NGC۴۶۵۶ را در فاصله ۳ دقيقه قوسي از هم ببينيد.
كهكشان NGC۴۶۳۱ که با نام کهکشان نهنگ نیز شناخته می شود از قدر ۹.۳ و ظاهري كاملاً كشيده با قطر مياني حدود ۱۵ دقيقه قوس به زیبایی این منطقه ازآسمان را آراسته است در حالی که كهكشان NGC۴۶۵۶ با قدري حدود ۱۰.۷ با قطری برابر همسایه اش دیده میشود.
اگر توانستيد اين دو كهكشان را رصد كنيد پس به يقين ، ميتوانيد كهكشان NGC۴۳۹۵ را نيز در ۳ درجه اي غرب اين كهكشانها ببينيد، البته براي ديدن كهكشان بايد زحمت زيادي به خرج دهيد!

[External Link Removed for Guests]

تندبادهای عظیم كهكشانی



چاندرا و هابل تصویری تركیبی از بادهای كهكشانی در قلب NGC ۳۰۷۹ آشكار كرده اند. در تصور حیرت انگیزی كه با كمك تركیب دو تصویر نور مریی و پرتوهای ایكس از كهكشان NGC ۳۰۷۹ به دست آمده است تندبادكهكشانی عظیمی آشكار شده است در این تصویر نقاط آبی رنگ را تلسكوپ فضایی پرتوX چاندرا و نقاط قرمز و سبز را تلسكوپ فضایی هابل از این ناحیه تهیه كرده است.
در این تصور تركیبی، دو ستون از گازهای داغ مشخص شده است كه در بخش مركزی این تصویر ساختاری نعل اسبی شكل را ایجاد كرده اند. بخشی از این گازها دمایی در حد ۱۰ هزار درجه سلسیوس دارند در حالیكه بخش دیگر این ستونهای گازی تا ۱۰ میلیون درجه سلسیوس ملتهب شده است. به نظر می رسد این ساختار نتیجه ای از وزش یك تند باد مهیب در مركز این كهكشان باشد.این تندباد عظیم حجمهای عظیمی از گاز را از مركز این كهكشان جدا كرده و در نتیجه حفره ای از گازهای سرد در مركز این ناحیه به وجود آمده است و گازهایی كه توسط این تند باد از كهكشان جدا شده اند در طول این شكاف به هم فشرده شده و دمای آنها افزایش یافته و در امتداد ساختاری رشته مانند متراكم شده و در نهایت این ساختار نعل اسبی را تشكیل داده اند.
وسعت این تند باد عظیم را می توان در ناحیه سهمی شكل مركز تصویر مشاهده كرد.چنین تندباد های عظیمی، نظیر آنچه در قلب این كهكشان تفكیك شده است احتمالا ناشی از فعالیتهای سیاهچاله ابر پر جرم مركزی كهكشان و یا زنجیره ای از انفجارهای ابر نواختری در این ناحیه بوده است. بررسی این ساختارها در تعیین سیر تحول كهكشان بسیار مهم است چراكه این تندبادها نقش مهمی در تولد ستارگان جوان و توزیع آنها در كهكشانها ایفا می كنند و در همین حال به جداسازی عناصر سنگین و سبك و پراكندگی انها در نواحی مختلف كهكشان یاری می دهند.
تصویر اخیر نشان داد كه دانشمندان تا كنون در تخمین جرمی از گاز كه با كمك این تندباد ها منتقل می شده است، دچار اشتباه بوده و مقدار آن را بسیار كمتر از آنچه كه هست برآورد می كرده اند.

شبکه فیزیک هوپا

دانشمندان مي‌گويند دو خورشيد بسيار بزرگ با فاصله 165000 سال نوري از زمين در كهكشان راه شيري وجود دارند.


[External Link Removed for Guests]

در صورت ادغام اين دو ستاره با يكديگر بزرگترين خورشيد اين كهكشان شكل مي‌گيرد. اين ستاره‌هاي دوقلو كه LH54-425 نام گرفته‌اند كمتر از سه ميليون سال عمر كرده‌اند و در قياس با ستارگان ديگر بسيار جوانند.

يكي از اين دو ستاره 62 برابر خورشيد كنوني ما و ديگري 37 بار بزرگتر است. به گفته دانشمندان، كشف ستاره با سن و سال كم معمولا به ندرت اتفاق مي‌افتد.

در صورت ادغام اين دو ستاره با هم، ابرستاره‌اي به بزرگي 80 برابر خورشيد شكل مي‌گيرد.
[External Link Removed for Guests]

با اينكه كهكشانهاي كوتوله خيلي كوچكند اما نقش تعيين‌كننده‌اي در تكامل كيهاني دارند.اخترشناسان براين‌باورند كه آنها اولين كهكشاني بودند كه در عالم تشكيل شدند و مانع از تجمع ماده براي تشكيل تشكيل كهكشانهاي بزرگترند.بيشترين تعداد كهكشانها را در عالم كهكشانهاي كوتوله هستند.آنها مهمترين ماده براي كشف ساختارهاي كيهاني در مقياس بزرگ و كشف جهان و نظام حاكم بر آن هستند.
شبيه سازي هاي كاﻣﭙﻴﻮتري از تكامل كيهان تعداد بيشتري كهكشان كوتوله را در نواحي چگال مثل خوشه‌هاي غول ﭘيش بيني كرده‌بود.
تعداد آنها با تعدا داده‌ها مطابقت ندارد و اين يكي از موارد قابل توجه در اين بررسي است.

گروه تحقيقاتي به سرﭘرستي «لي جنكينز»( Leigh Jenkins)اين ناحيه را در صورت فلكي گیسوان برنيكه به فاصله ۳۲۰ميليون سال نوري از ما بررسي كردند.آنها نواحي دور افتاده كم چگال را طي اين ﭘروژه بررسي كردند تا با مقايسه آنها با يكديگر تاثير تفاوت جمهيت را بر تكامل كهكشاني بدست آورند.
تعداد كهكشانها در اين خوشه آنقدر زياد است كه مي‌تواند با تعداد كهكشانهاي ابر ماژلان باشد.جنكينز ﭘيش بيني كرده است كه ۱۲۰۰ تا ۳۰۰ تا از اين اجرام كهكشانهاي كوتوله‌اند.او افزود:«قابليتهاي بي‌نظير اﺳﭙﻴﺘﺰﺭ ناسا اين امكان را فراهم كرد تا اين بررسي انجام شود و تعدا بسيار زياد كهكشانها آشكار شود.»


 [External Link Removed for Guests] 
  عكس ناحيه مورد بررسي را نشان مي‌دهد.بعضي از كهكشانها در نور فروسرخ و برخي در محدوده مرئي قابل رؤيتند، به همين دليل عكس بالا تركيبي از هر دو محدوده طيف را نشان مي‌دهد تا تعداد زياد كهكشانها اشكار شود.رصدهاي بسيار نشان داد كه بسياري از اين لكه‌هاي سبز كمرنگ در اين ناحيه احتمالا ككهكشانهاي كوتوله هستند كه در خوشه شعر برنيكه تعلق دارند.دو كهكشان بيضويNGC۴۸۸۹و NGC۴۸۷۴ بر كهكشانهاي ديگر تسلط  
[External Link Removed for Guests]
توضیح slayer1: کهکشانهای کوتوله همانطور که از اسمشان پیداست از چندین بیلیون ستاره تشکیل شده اند در حالیکه کهکشان راه شیری از چیزی حدود 400-200 بیلیون ستاره و ابر ماژلان بزگ از 30 بیلیون ستاره.
در خوشه کهکشانی ما تعداد زیادی کهکشان کوتوله وجود دارد که به دور کهکشان های بزرگتر مثل راه شیری- کهکشان آندرومدا و کهکشان تریانگلوم در حال گردشند.
انواع کهکشانهای کوتوله شامل: بی نظم- بیضوی و مارپیچی

با اينكه كهكشانهاي كوتوله خيلي كوچكند اما نقش تعيين‌كننده‌اي در تكامل كيهاني دارند.اخترشناسان براين‌باورند كه آنها اولين كهكشاني بودند كه در عالم تشكيل شدند و مانع از تجمع ماده براي تشكيل تشكيل كهكشانهاي بزرگترند.بيشترين تعداد كهكشانها را در عالم كهكشانهاي كوتوله هستند.آنها مهمترين ماده براي كشف ساختارهاي كيهاني در مقياس بزرگ و كشف جهان و نظام حاكم بر آن هستند.


(اين عكس ناحيه مورد بررسي را نشان مي‌دهد.بعضي از كهكشانها در نور فروسرخ و برخي در محدوده مرئي قابل رؤيتند، به همين دليل عكس بالا تركيبي از هر دو محدوده طيف را نشان مي‌دهد تا تعداد زياد كهكشانها اشكار شود.رصدهاي بسيار نشان داد كه بسياري از اين لكه‌هاي سبز كمرنگ در اين ناحيه احتمالا ككهكشانهاي كوتوله هستند كه در خوشه شعر برنيكه تعلق دارند.دو كهكشان بيضويNGC۴۸۸۹و NGC۴۸۷۴ بر كهكشانهاي ديگر تسلط دارند)
شبيه سازي هاي كاﻣﭙﻴﻮتري از تكامل كيهان تعداد بيشتري كهكشان كوتوله را در نواحي چگال مثل خوشه‌هاي غول ﭘيش بيني كرده‌بود.
تعداد آنها با تعدا داده‌ها مطابقت ندارد و اين يكي از موارد قابل توجه در اين بررسي است.

گروه تحقيقاتي به سرﭘرستي «لي جنكينز»( Leigh Jenkins)اين ناحيه را در صورت فلكي گیسوان برنيكه به فاصله ۳۲۰ميليون سال نوري از ما بررسي كردند.آنها نواحي دور افتاده كم چگال را طي اين ﭘروژه بررسي كردند تا با مقايسه آنها با يكديگر تاثير تفاوت جمهيت را بر تكامل كهكشاني بدست آورند.
تعداد كهكشانها در اين خوشه آنقدر زياد است كه مي‌تواند با تعداد كهكشانهاي ابر ماژلان باشد.جنكينز ﭘيش بيني كرده است كه ۱۲۰۰ تا ۳۰۰ تا از اين اجرام كهكشانهاي كوتوله‌اند.او افزود:«قابليتهاي بي‌نظير اﺳﭙﻴﺘﺰﺭ ناسا اين امكان را فراهم كرد تا اين بررسي انجام شود و تعدا بسيار زياد كهكشانها آشكار شود.

منبع: سایت اینترنتی نجوم

کهکشان راه شیری (Milky Way)

در شبی تاریک و صاف ، ستارگان چنان می‌درخشند که گویی می‌توان با دست آنها را لمس کرد. در واقع بیشتر ستارگان قابل دید برای چشم غیر مسلح ، در محدوده یک هزار سال نوری واقع هستند. گذشته از ستارگان چشمک زن ، نواری مه مانند و کم نور در سرتاسر آسمان کشیده شده است که به آن راه شیری می‌گوییم. این مه حفره فام ، دهها هزار سال نوری با ما فاصله دارد. با دوربین دو چشمی یا تلسکوپ کوچک ، به صورت اجتماع انبوهی از هزاران هزار ستاره کم نور دیده می‌شود. گرچه این ستارگان بسیار دور دست هستند، ولی مجموع نور آنها را می‌توان با چشم دید . کهکشان راه شیری ، کهکشانی مارپیچی است که شامل حدود ۵۰۰ میلیارد ستاره است.

  

دانشمندان به توده های بزرگی از ستاره ها که به دلیل نیروی جاذبه کنار هم قرار دارندن کهکشان (Galaxy) می گوید. شاید بدانید در تقسیم بندی کهکشان ها، آنها را درسه دسته مختلف قرار می دهند که عبارتند از مارپیچی (Spiral)، بیضوی (Elliptical) و بی قاعده (Irregular). وجه نام گذاری آنها طبیعتا" به آنگونه که این کهکشانها از بیرون دیده می شوند باز می گردد.

برخلاف تصور بسیاری از ما کهکشان راه شیری (Milky Way) یعنی جایی که زمین و منظومه شمسی جزوی از آن هست بصورت یک روبان نیست، بلکه از نوع مارپیچی می باشد. هنگامی که از بیرون به کهکشان راه شیری نگاه می کنید ممکن است آنرا بعنوان توده ای از ابر و یا غبار تعبیر کنید اما آن چیزی نیست جز تعداد غیرقابل شمارش از ستاره ها که برای چشم قابل رویت نیستند.

این کهکشان حدود ۱۰ میلیارد سال پیش ، از یک ابر عظیم گاز و غبار تشکیل یافت . در قسمت مرکزی کهکشان راه شیری هسته‌ای کروی قرار دارد که ممکن است شامل یک حفره سیاه نیز باشد. هسته توسط گروهی از دنباله‌های مارپیچی در برگرفته شده است. این دنباله‌ها از ستاره‌های فروزان تازه شکل یافته تشکیل شده‌اند. هسته و قرص کهکشان با هاله‌ای از ستاره‌هایی با طول عمر بسیار زیاد ، در بر گرفته شده‌اند .قطر هسته یک کهکشان در حدود ۱۰۰۰۰ سال نوری است. قسمت احاطه کننده هسته دارای قطری برابر با ۱۲۰۰۰۰ سال نوری (اگر ابرهای پیچی اطراف آنرا هم در نظر بگیریم این قطر می تواند به 300 هزار سال نوری هم برسد.) و ضخامتی برابر با ۱۰۰۰ سال نوری است . هاله کهکشان دارای قطری تا ۵۰۰۰۰ سال نوری است . منظومه شمسی شامل ابر اوپتیک-اورت با عرضی برابر با سه سال نوری نسبتا کوچک به نظر می‌رسد. خورشید با سرعتی حدود ۲۲۰ کیلومتر (۱۳۵ مایل) در ثانیه ، مرکز کهکشان را در مدت زمانی حدود ۲۵۰ میلیون سال دور می‌زند. تا کنون خورشید ۱۵ تا ۲۰ دور به گرد هسته کهکشان چرخیده است .

فاصله خورشید ما از مرکز کهکشان راه شیری چیزی حدود 30 هزار سال نوری میباشد و برآوردها نشان می دهد که حدود 400 بیلیون ستاره در کهکشان ما وجود دارد. برای درک عظمت هستی همین بس که تا کنون برآورد دانشمندان از تعداد کهکشان هایی که وجود دارد به عددی حدود 120 بیلیون میرسد.

بیرون از راستای راه شیری تعداد بسیار کمی ستاره کم نور وجود دارد. بطوری که درخشش مبهمی نیز از آنها آشکار نمی‌شود. به علت آنکه راه شیری دایره کاملی در سرتاسر آسمان تشکیل می‌دهد، در هر نقطه روی زمین می‌توان بخشهایی از آن را دید. چند صورت فلکی مهم که راه شیری از میانشان می‌گذرد، شامل ذات الکرسی ، برساوش ، ممسک الاعنه (ارابه ران) ، تکشاخ ، بادبان ، صلیب ، عقرب ، قوس ، دلو و دجاجه است . انبوهترین میدان ستاره‌ای ، در راه شیری جنوبی قرار دارد که منظر زیبایی در آسیای جنوبی و آفریقایی جنوبی بوجود می‌آورد. برای رصد کنندگان واقع در نیمکره شمالی ، بهترین حالت راه شیری اواخر تابستان دیده می‌شود. هنگامی که دجاجه را بتوان در بالای سر دید . ما منظره کهکشان عظیم و پرستاره‌ای را که درون آن زندگی می‌کنیم، به صورت راه شیری می‌بینیم.

قسمتهای اصلی کهکشان ما

قسمتهای مختلف کهکشان راه شیری در قسمت مرکزی یک هسته برآمده وجود دارد که به آن Bluge گفته میشود. تراکم جرمی ستاره ها در این محدوده بسیار بالا می باشد و سن ستاره هایی که در این قسمت قرار دارد به بیش از 10 بیلیون سال میرسد.

  

دیسک (Disk) قسمت تقریبا" مسطحی است شامل تعداد زیادی ستاره و اجرام آسمانی که همراه کهکشان حرکت می کند. خورشید و منظومه شمسی نیز در همین قسمت از کهکشان راه شیری قرار دارند که در هر 250 میلیون سال یکبار به دور هسته مرکزی کهکشان راه شیری گردش می کنند. اغلب اجرامی که در این قسمت قرار دارند جوان بوده و سن آنها از حدود یک میلیون سال به بالا می باشد.

اطراف دیسک قسمتهایی بنام هاله (Halo) قرار دارد که شکل گیری آن به اوایل پیدایش کهکشان راه شیری بر می گردد شاید چیزی حدود 10 تا 15 بیلیون سال پیش. علاوه بر اجرام موجود در این قسمت، توده هایی از گازهای بسیار گرم و یونیزه شده نیز در هاله کهکشان راه شیری موجود هست. مطالعاتی که در باره گردش کهکشان راه شیری انجام شده است نشان می دهد که جرم این قسمت بیشتر توسط موادی که بخوبی شناسایی نشده اند و به آنها dark-matter گفته میشود تشکیل شده است و در کل جرم کلی کهکشان ما را احاطه کرده اند.

در کهکشان ما ، احتمالا صد هزار میلیون ستاره وجود دارد. ما در میان این کهکشان هستیم و به همین دلیل نمی‌توانیم شکل کلی آن را به آسانی تجسم کنیم. در واقع ، کهکشان راه شیری ، شبیه یک چرخ فلک غول پیکر است و دو بازوی پرستاره دارد، که چندین بار به دور بخش مرکزی پیچیده‌اند. طول کهکشان ما ۱۰۰۰۰۰ سال نوری است. ۳۰۰۰۰ سال طول می‌کشد تا یک پیام رادیویی از زمین به مرکز آن برسد. اگر ستارگان کهکشان را با سرعت سه ستاره در یک ثانیه بشماریم، هزار سال طول می‌کشد . روشن ترین بخش راه شیری در صورت فلکی قوس است . تلسکوپهای رادیویی فروسرخ ، علامتهای پرقدرتی از این منطقه آشکار می‌کنند. شاید درمرکز بیظلم کهکشان ما ، یعنی نقطه‌ای در راستای صورت فلکی قوس ، سیاهچاله بسیار بزرگی وجود داشته باشد که آزادانه ستارگان و سیاره‌ها را می‌بلعد و توده انبوهی از آنها را در کنار هم جمع می‌کند .
پرشين استار

  ديگر از خالق هستي: هیچ ستاره ای در این کهکشان تاریک نمی درخشد  

  
  galaxy VIRGOHI21. Image credit:  

[align=center]No Stars Shine in This Dark Galaxy[/align]

گروهی از اخترشناسان بین المللی اخیرا مدرکی قطعی مبنی بر کشف کهکشان تاریک ارائه دادند، در واقع این جرم هم اندازه با یک کهکشان است اما ماده تشکیل دهنده آن، ماده تاریک است. این جرم با نام VIRGOHI21 شناخته می شود که در سال 2000 مشاهده شد.


اما معمولا اخترشناسان تصمیم در مورد تعاریف جدید را به آرامی و دقت بررسی می کنند از این رو نتیجه نهایی دیر منتشر شد.در تحقیق جدید که لینک آن را می توانید مشاهده کنید می توانید مدارکی جدید در مورد کهکشان های اسرار آمیز را مشاهده کنید:
21-cm synthesis observations of VIRGOHI 21 – a possible dark galaxy in the Virgo Cluster

اکنون ما مشاهده خوبی را از این جرم اسرار آمیز انجام داده ایم که حاصلی از تلسکوپ رادیویی Westerbork Synthesis Radio Telescope (WSRT) است، در مشاهدات دقیق تر نیز می توان مقداری از گاز هیدروژن را مشاهده نمود. همچنین با کمک تلسکوپ هابل مدرکی برای ستاره های این جرم پیدا شده است.

اخترشناسان ابتدا بر این گمان بودند که در حضور کهکشان NGC4254 در آن ناحیه نیز کهکشانی مرئی یافت شود.این مشاهده ای غیر عادی از کهکشانی بود که در حال آماده شدن برای برخورد با یکی از کهکشان های همدم خود بود.تمام مدارک معمول از آماده شدن برای تصادم بر این اساس است که گازها از کهکشان به صورت لوله ای نازک شروع به جریان می کنند و یکی از بازوهای مارپیچی به سمت بیرون کهکشان کشیده و به سمت دیگر جرم می رود.

اما در این برخورد همدم دیگر در جریان این فرآیند قابل دیدن نبود.اخترشناسان با محاسبات خود به این نتیجه رسیدند که این جرم با جرمی معادل 10 بیلیون جرم خورشیدی باید به اندازه 100 سال به سمت NGC4254 کج شده باشد و جریان های گازی تشکیل بدهد همچنین بازوها شروع به کشیده شدن کرده باشند. چنین مشاهداتی به زیبایی روشن می ساخت که احتمالا کهکشانی به ماده تاریک در این اطراف پنهان شده است.

جزئیات این تحقیق سبب شناسایی این جرم با نامVIRGOHI21 شد که در 50 میلیون سال نوری از زمین واقع است. در این ناحیه کهکشانی معمولی وجود دارد که شما می توانید آن را با تلسکوپ های قدرتمند آماتوری مشاهده کنید، اما در واقع هیچ چیزی نخواهید دید. حتی در رصد تلسکوپ هابل نیز هیچ سیگنالی مبنی بر درخشش ستاره ای در این ناحیه پر جرم از فضا ثبت نشد.این جرم تنها در رادیو تلسکوپ ها آشکار خواهد شد که می تواند تابش هیدروژن خنثی را که در این ابر بزرگ واقع اند را ثبت کند.

هنگامی که این تیم اولین نتایج تحقیق خود را مدتی پیش منتشر کرد انجمن هایی از منجمان به دلیل نوع نگرش خاص و سعی در فهم موضوع تئوری های زیادی را برای توضیح این جرم اسرار آمیز پیشنهاد کردند.دکتر Robert Minchin رهبر این گروه محقق از رصدخانه Arecibo می گوید: هیچ نشانه ای از درخشش ستاره در این جرم به وسیله رصد با قدرتی مانند هابل یافت نشد.

برای این جرم ممکن است خاستگاهی بسیار کهن از زمان مهبانگ وجود داشته باشد، به عبارتی تشکیل آن از ماده تاریک و هیدروژن خنثی بعد از انفجار بزرگ. این جرم همواره در جهان در حال گشت زنی بوده و باعث در هم گسیختگی کهکشان ها نیز از راهشان شده است.هر چند که در این موضوعات وانمود می شود که ماده تاریک از کهکشان متمایز است اما در حدود کمتر از یک ماه پیش هابل توانست حلقه ای از ماده تاریک را که خوشه ای کهکشانی را احاطه کرده بود ثبت کند.شاید VIRGOHI21 نیز جرمی باشد از چنین خوشه ای که ذرات ماده تاریک را به بیرون فضا پرتاب می کند.

شاید مقدار بسیار زیادی از این نوع کهکشان های تاریک وجود داشته باشد. در نقشه برداری جدید از آسمان توسط تلسکوپ رادیویی Aricebo شاید بسیاری از این نوع اجرام را برای ما آشکار کند این پروژه نیز Arecibo Galaxy Environment Survey (AGES) نام دارد.

نتایج بیشتر و دقیق این تحقیق در مجله Astrophysical چاپ خواهد شد.

براي اطلاعات بيشتر به منبع زير مراجه نمائيد:
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

  پدیده ای به نام بلازار ::>سیاهچاله ای در مرکز کهکشانی دور دست 

 [External Link Removed for Guests] 

اخترشناسان سیاهچاله ای را در مرکز کهکشانی بسیار دوردست در فاصله حدود 12.5 میلیارد سال نوری یافته اند که بیش از 10 میلیارد برابر خورشید جرم دارد. این سیاهچاله سنگین وزن چنان دوردست است که تصور می شود در دورانی دیده می شود که عالم فقط 7 درصد سن فعلی اش را داشته است. سیاهچاله در مرکز کهکشان، قرص گاز و غبار اطراف خود را می بلعد. اجرام با سرعت و حرکتی مارپیچی به مرز سیاهچاله نزدیک می شوند، جائی که به افق رویداد نزدیک است و پس از آن کشش گرانشی چنان زیاد است که حتی نور هم نمی تواند بگریزد.

اما سیاهچاله نمی تواند تمام مواد در حال سقوط را یک جا ببلعد و بخشی از مواد در نزدیکی افق رویداد با سرعتی نزدیک به سرعت نور به صورت فوران( جت ) ذرات از دو سو به فضا پرتاب می شوند. اگر یک سر باریکه ذارات در امتداد خط دید ما باشد اخترشناسان این جرم را " بلازار " می نامند. این جرم، تابش شدیدی در تمام طیف های الکترومغناطیس دارد که به دلیل جت رو به ماست. تابش آنها در طول موج گاما بسیار شدید است به طوری که دیگر اجرام در این تابش ممکن است در فروغ بلازارها رنگ ببازند و در آسمان پیدا نشوند. یکی از دلایل جست و جوی بلازار ها این است که که پس از شناسایی آنها می توان منابع پرتوی گامای دیگر مثل ستاره های نوترونی را در کهکشان خودمان تمیز داد. امسال با پرتاب تلسکوپ فضائی پرتو گامایی به نام " گلاست " این چشمه های پرتو گاما به خوبی شناسایی خواهند شد.

[External Link Removed for Guests]

  فاجعه در يک کهکشان  

  

ابرنواخترها پدیده هایی نادر اند که در هر 25 تا 100 سال یکبار در کهکشان رخ می دهند. به همبن دلیل سازمان فضایی ناسا از کشف چنین پدیده ای بسیار حیرت انگیز شد، این واقعه در حالی رخ داد که ماهواره سوئیفت توانست دو ابرنواختر با فاصله 16 روز از انفجار را در یک کهکشان ردیابی کند.

تاکنون اخترشناسان ابرنواختری به اینگونه؛ MCG +05-43-16 مشاهده نکرده بودند، که ناگهان انفجاری مهیب رخ می دهد. این دو ابر نواختر با نام های SN 2007ck و SN 2007co شناخته می شوند.

اخترشناسان بر این باورند که این پدیده بسیار نادر و متمایز است، SN 2007ck ابرنواختری نوع II است و هنگامی رخ می دهد که ستاره بسیار پرجرم تر از خورشید است در این هنگام ستاره شروع به بیرون ریزی شدید ماده و در نهایت انفجاری مهیب را به وجود می آورد و واقعه ای عظیم پدیدار می شود سیاهچاله، ستاره نوترونی یا دمیدن پوسته های گازی ستاره به دیگر نواحی فضا.

ابرنواختر بعدی، یعنی، SN 2007ck از نوع Ia است و در حالی رخ داده که ماده کوتوله ای سفید توسط همدمی غیر قابل دید ربوده شده است تا جایی که ستاره توانایی نگهداری هیچ ماده ای را بر خود نداشته سپس انفجاری مهیب و پرصدا و حجیم رخ داده است.

در حقیقت این پدیده تصادفی و نادر در دو بازه زمانی کم سبب پر نور تر شدن کهکشان به اندازه دهها هزار بار بیشتر از آنچه بوده شده است.
[External Link Removed for Guests]

  

 [External Link Removed for Guests] 

کهکشان مجموعه ایست از ستارگان، غبار و گاز که توسط گرانش در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. منظومه شمسی ما در کهکشانی به نام راه شیری قرار گرفته است. دانشمندان تخمین می زنند که بیش از 100 بیلیون کهکشان در فضای مرئی کائنات پراکنده شده اند. ستاره شناسان به کمک تلسکوپ از میلیونها کهکشان تصویر گرفته اند. دورترین کهکشانهایی که تا کنون عکس آنها تهیه شده است، در فاصله 10 تا 13 بیلیون سال نوری از ما قرار گرفته اند. قطر کهکشانها از چند هزار تا نیم میلیون سال نوریست. کهکشانهای کوچکتر کمتر از یک بیلیون ستاره دارند اما کهکشانهای بزرگ دارای بیش از یک تریلیون ستاره هستند. قطر کهکشان راه شیری حدود 100.000 هزار سال نوریست. منظومه شمسی در فاصله 25.000 سال نوری از مرکز کهکشان قرار گرفته است. حدود 100 بیلیون ستاره در این کهکشان وجود دارد .

تنها 3 کهکشان خارج از منظومه شمسی، از روی زمین با چشم غیر مسلح قابل رویت است. مردم نیمکره شمالی می توانند کهکشان آندرومدا که 2 میلیون سال نوری دورتر از ما قرار دارد را ببینند و مردم نیمکره جنوبی ابر ماژلانی بزرگ در فاصله 160.000 سال نوری و ابر ماژلانی کوچک در فاصله 180.000 سال نوری را می بینند.

خوشه های کهکشانی

کهکشانها به طور نامنظم در فضا توزیع شده اند. بعضی از آنها هیچ همسایه ای ندارند و بعضی به صورت جفت بوده و حول یکدیگر در گردشند. البته بیشتر آنها در گروه هایی به نام خوشه تجمع کرده اند. یک خوشه ممکن است از ده ها تا چندین هزار کهکشان را در بر گیرد. یک خوشه می تواند قطری به بزرگی 10 میلیون سال نوری داشته باشد.

خوشه ها نیز به نوبه خود در گروه هایی قرار گرفته اند که ابر خوشه نامیده می شوند. در مقیاس بزرگ همه کهشکشانها در شبکه ای از رشته های میله ای کهکشانی که با یکدیگر در ارتباطند، قرار گرفته اند. فضای اطراف آنها را فضایی نسبتا خالی پر کرده است. یکی از بزرگترین ساختارهای کهکشانی که تا به حال نقشه برداری شده است، دیوار بزرگ نام دارد. این ساختار بیش از 500 میلیون سال نوری طول و 200 میلیون سال نوری عرض دارد.

شکل کهکشانها

ستاره شناسان بیشتر کهکشانها را بر اساس شکل آنها در دو دسته مارپیچ و بیضی طبقه بندی می کنند. کهکشان مارپیچ ظاهری مانند دیسک با مرکزی متورم دارد. این دیسک شبیه به فرفره، بازوهای مارپیچ درخشانی دارد که از مرکز آن بیرون زده اند. راه شیری یک کهکشان مارپیچ است. همه کهکشانهای مارپیچ مانند فرفره در گردشند اما با سرعت کم. برای مثال راه شیری یک دور گردش کامل خود را در مدت 250 میلیون سال انجام می دهد.

در کهکشانهای مارپیچی ستاره های جدید دائما در حال به وجود آمدن از دل گاز و غبار می باشند. گروه های کوچک ستارگان که خوشه های محلی نامیده می شوند اغلب پیرامون کهکشانهای مارپیچ قرار دارند. یک خوشه محلی معمولی حدود 1 میلیون ستاره دارد.

اشکال کهکشانهای بیضی از کره کامل تا بیضی های مسطح متفاوت است. در مرکز اینگونه کهکشانها نور بسیار شدید است اما تدریجا به سمت لبه ها از شدت آن کاسته می شود. تا آنجا که ستاره شناسان تشخیص داده اند، کهکشانهای بیضی شکل با سرعت بسیار کمتر از کهکشانهای مارپیچ در گردشند و یا اصلا حرکت نمی کنند. به نظر می رسد ستارگان درون این کهکشانها در مدار های تصادفی در گردشند. ظرفیت گاز و غبار این نوع کهکشانها کمتر از کهکشانهای مارپیچ است، بنابراین ستارگان کمتری در آنها متولد می شوند.

کهکشانهای نوع سوم، اشکال بی قاعده ای دارند. بعضی از آنها بیشتر شامل ستارگان آبی و گازهای پف کرده اند اما غبار کمی دارند. ابرهای ماژلانی جز این گروه از کهکشانها هستند. بعضی دیگر از این کهکشانها بیشتر شامل ستارگان جوان نورانی در میان گاز و غبارند.

کهکشانها نسبت به یکدیگر در حرکتند و دو کهکشان به طور محلی به قدری به یکدیگر نزدیک می شوند که نیروهای گرانشی آنها باعث تغییر شکلشان می شود. کهکشانها حتی می توانند با هم برخورد کنند. اگر دو کهکشان با سرعت زیاد با هم برخورد کنند، بدون اثر یا با تاثیرات اندک از یکدیگر عبور می کنند.

اما اگر دو کهکشان با سرعت کم با یکدیگر برخورد نمایند، ممکن است با یکدیگر متحد شده و کهکشانی بزرگتر از دو کهکشان قبل ایجاد کنند. نتیجه این اتحاد می تواند میله ای مارپیچی از ستارگان را که تا 100.000 سال نوری در فضا امتداد دارند به وجود آورد.

انتشارات کهکشانی

همه کهکشانها انرژی را به صورت امواج مرئی و دیگر امواج الکترومغناطیس، منتشر می کنند. به ترتیب کاهش طول موج (فاصله دو تاج متوالی موج)، این پرتوها عبارتند از، امواج رادیویی، امواج فروسرخ، نور مرئی، پرتوی فرابنفش، اشعه ایکس و پرتوی گاما. همه این امواج در کنار یکدیگر طیف الکترومغناطیس را ایجاد می کنند.
منابع زیادی از انرژی در کهکشانها نهفته است. مقدار زیادی از آن مربوط به گرمای ستارگان و ابرهای گاز و غبار یا سحابی ها می باشد. تعدادی از پدیده های مهیب کهکشانی نیز مقادیر بسیار زیادی انرژی آزاد می کنند. این پدیده ها دو نوع انفجار ستاره ای را در بر می گیرند. اول) انفجارهای نواختر، که در آنها یکی از دو ستارهء ساختارهای دوتایی، به فضا گاز و غبار پرتاب می نماید. دوم) انفجارهای ابر نو اختر، که در آنها یک ستاره متلاشی شده و سپس بیشتر مواد خود را به فضا پرتاب می کند. یک ابر نواختر ممکن است که از خود جرمی فشرده و نامرئی به نام سیاهچاله بر جای گذارد.

سیاهچاله آنچنان نیروی گرانش قدرتمندی دارد که هیچ چیز حتی نور نیز نمی تواند از آن عبور کند. ابر نواختر همچنین ممکن است که از خود یک ستاره نوترونی بر جای گذارد. این نوع ستاره آکنده از ذرات نوترون است. به طور طبیعی این ذرات فقط در هسته اتمها وجود دارند. برخی ابر نواختر ها نیز چیزی از خود باقی نمی گذارند.

شدت پرتوهایی که از یک ستاره در طول موجهای متفاوت منتشر می شود، به دمای سطح ستاره وابسته است. برای مثال خورشید که دمای سطحی معادل 5500 K دارد، بیشتر انرژی خود را در طیف نور مرئی گسیل می کند. به این نوع انتشار انرژی، پرتوی حرارتی می گویند.

درصد کمی از کهکشانها که کهکشانهای فعال نامیده می شوند، مقادیر بسیار بسیار زیادی انرژی منتشر می نمایند. منبع این انرژی پدیده هایی است که در اجرام مرکزی این کهکشانها ایجاد می شود. توزیع این طول موجهای منتشر شده با ستارگان معمولی فرق می کند. به این نوع انتشار، پرتوی غیر حرارتی می گویند.

قدرتمندترین منابع انتشار این تابش، اجرامی به نام کوازار می باشند. کوازارها مقادیر شگرفی امواج رادیویی، فروسرخ، فرابنفش، ایکس ری و گاما منتشر می کنند. برخی از کوازارها، که در تصاویر شبیه به ستارگانند، 1000 برابر کل کهکشان راه شیری انرژی تولید می کنند. کوازار مخفف عبارتی به معنای شبه ستاره ای (quasi-stellar) است. دراصل به معنای منبع رادیویی شبه ستاره ای می باشد. این نام در پی این حقیقت به این اجرام اطلاق گردید که نخستین بار این اجرام به واسطه انتشار امواج رادیویی شناخته شدند و بسیار شبیه ستارگان به نظر می رسیدند.

نوعی کهکشان مارپیچی به نام سیفرت (Seyfert) وجود دارد. این نوع کهکشان مقادیر زیادی پرتوی فرو سرخ، امواج رادیویی و اشعه ایکس منتشر می کند. این نوع کهکشانها به یاد ستاره شناس آمریکایی، کارل سیفرت (Carl K. Seyfert)، نامگذاری شده اند. وی موفق شد برای نخستین بار در سال 1943، این نوع کهکشانها را کشف نماید.

برخی از کهکشانهای فعال، فواره ها و حبابهایی از ذرات باردار الکتریکی منتشر می کنند. این ذرات شامل پروتونها و پوزیترونها با بار الکتریکی مثبت و الکترونها با بار الکتریکی منفی هستند. الکترون و پروتون ذرات تشکیل دهنده ماده می باشند اما پوزیترونها ذرات ضد ماده ها هستند. آنها ذرات ضد الکترون می باشند و جرمی معادل جرم الکترون دارند.

اینطور تصور می شود که شدت فعالیتهای کهکشانهای فعال به دلیل وجود سیاهچاله ای عظیم در مرکز کهکشان باشد. این سیاهچاله می تواند یک بیلیون بار سنگینتر از خورشید باشد. از آنجا که این سیاهچاله بسیار پر جرم و فشرده است، نیروی گرانش آن برای بلعیدن ستارگان اطراف قدرت لازم را دارد. گاز و غباری که به این صورت وارد سیاهچاله می شود، جرم دیسک موادی را که به دور سیاهچاله در گردش است، بیشتر می کند. در همین حال موادی که در گوشه درونی این دیسک قرار گرفته اند وارد سیاهچاله می شوند. ماده ضمن سقوط، انرژی خود را از دست می دهد.این انرژی به شکل دسته پرتوهایی به بیرون از کهکشان پرتاب می شوند.
راه شیری یک کهکشان فعال نیست اما یک منبع بسیار قوی تابشی در مرکز خود دارد. دلیل انتشار این تابش ممکن است سیاهچاله ای باشد که جرم آن یک میلیون برابر جرم خورشید است.

 [External Link Removed for Guests] 

منشا کهکشانها

دو نوع تئوری اصلی در مورد منشاء کهکشانها مفروض است. سرآغاز هر دو نوع تئوری انفجار بزرگ است. انفجاریکه 10 تا 20 بیلیون سال پیش رخ داد و سرآغاز جهان شد. اندکی پس ازآن انفجار، مقادیری از گاز به یکدیگر پیوستند. سپس گرانش به آرامی آنها را به کهکشانها تبدیل نمود.

تفاوت این دو تئوری در بیان نحوه رشد کهکشانها است. تئوری نوع اول بر این اساس است که ابتدا اجرام کوچک شکل گرفتند و از پیوستن این اجرام کهکشانها به وجود آمدند. بر اساس تئوری نوع دوم نخست کهکشانها و خوشه های کهکشانی به وجود آمده اند. سپس ستارگان و اجرام کوچک در دل این کهکشانها پدیدار شدند.

با اینحال همه تئوریهای مربوط به تشکیل کهکشانها پس از انفجار بزرگ به این نتیجه رسیده اند که پس از شکل گیری نخستین کهکشانها، این روند متوقف شده و هیچ کهکشان جدیدی به وجود نیامده است یا دست کم تعداد بسیار اندکی کهکشان جدید ایجاد شده است.

ستاره شناسان مدارکی به دست آورده اند که شرایط پیش از تشکیل کهکشانها را بیان می کند. در سال 1965، دو فیزیکدان آمریکایی آرنو پنزیاس (Arno Penzias) و روبرت ویلسون (Robert Wilson)، امواج رادیویی ضعیفی را در آسمان شناسایی کردند.

بر اساس تئوری انفجار بزرگ، این امواج، تشعشعات باقیمانده از انفجار بزرگ می باشند. ابتدا چنین به نظر می رسید که قدرت این امواج از هر سوی یک اندازه است. تا اینکه در سال 1992، ماهواره ای به نام کاوشگر گذشته کائنات (COBE) تفاوتهای بسیار اندکی را در قدرت این امواج کشف کرد. این تفاوت از تفاوت چگالی مواد پس از انفجار بزرگ ناشی می شود. در قسمتهایی از فضا که چگالی بیشتر بود، نیروی گرانشی قویتری به وجود آمد. در نتیجه انبوه مواد در این مناطق شکل گرفته و با افزایش تراکم مواد، کهکشانها پدیدار شدند.

بیشتر مشاهدات ستاره شناسی به منظور تائید تئوری انفجار بزرگ صورت گرفته اند. بر اساس این تئوریها جهان همچنان در حال گسترش است. دو نوع از مشاهدات به شدت، این امر یعنی گسترش جهان را تائید می کنند. این مشاهدات ثابت می کنند که همه کهکشانها در حال دور شدن از یکدیگر هستند. علاوه بر آن، کهکشانهای دورتر از کهکشان راه شیری با سرعت بیشتری در حال دور شدن می باشند. این ارتباط مابین فاصله و سرعت کهکشانها به نام قانون هابل شناخته می شود. ادوین هابل (Edwin P. Hubble)، ستاره شناس آمریکایی، در سال 1929 این ارتباط را کشف و گزارش نمود.

ستاره شناسان سرعت حرکت کهکشانها را به کمک شیوه انتقال به سرخ (redshift) تخمین می زنند. انتقال به سرخ نوعی اندازه گیری امواج الکترومغناطیس می باشد که توسط جرمی در فضا منتشر می شود. با تجزیه نور کهکشانها، طیف آنها به دست می آید. در طیف یک کهکشان تعدادی خطوط تیره وجود دارد که بیانگر دما، چگالی و ترکیبات شیمیایی می باشند. چنانچه کهکشانی در حال دور شدن از ما باشد، این خطوط به انتهای طیف یعنی به سمت رنگ قرمز متمایل می شوند. هرچه این تمایل و انتقال به سمت رنگ قرمز در طیف بیشتر باشد، سرعت دور شدن کهکشان مورد نظر از ما بیشتر است.

انتقال به سرخ باعث می شود که خطوط جذبی طیف یک کهکشان که در حال دور شدن از ما است، به سمت رنگ قرمز گرایش پیدا کنند. اگر کهکشانی نسبت به کره زمین ثابت بود، خطوط جذبی آن به شکلی بود که در نمودار بالاتر می بینید.

دانشمندان با بررسی درخشش یک کهکشان و یا بررسی مقدار درخشش اجرام خاصی مانند ستارگان متغیر و ابر نواخترها در آن، فاصله بین کهکشانها را تخمین می زنند.



تکامل کهکشانهای مارپیچ

ستاره شناسان نمی توانند به درستی بفهمند که مارپیچهای کهکشانی چگونه تکامل یافته و هنوز وجود دارند. معما زمانی آشکار می شود که درباره چرخش این کهکشانها فکر کنیم. چرخش این کهکشانها بسیار شبیه به خامه روی سطح فنجان قهوه است.

بخش مرکزی کهکشان تقریبا مانند یک چرخ، می چرخد و بازوها به دنبال آن. یک بازوی مارپیچ در حال گردش حول مرکز را تصورکنید که در هر 250میلیون سال یکبار گردش خود را کامل می کند، مانند بازوهای کهکشان راه شیری. بعد از چند بار گردش، احتمالا ظرف 2 بیلیون سال، این انتظار می رود که عمر بازوی مارپیچ به پایان رسیده و شکل خود را از دست بدهد. اما تقریبا همه کهکشانهای مارپیچی عمری بیش از 2 بیلیون سال دارند!.

یک راه حل برای این معما ارائه شده و آن این است که تفاوت نیروی گرانش در این نوع از کهکشانها می تواند ستارگان، غبار و گاز موجود را بکشد و یا هل دهد. این فعالیت باعث به وجود آمدن موجهایی می شود که شبیه به امواج صوتی می باشند. از آنجا که کهکشان در حال گردش است این امواج در یک مسیر مارپیچ حرکت می کنند و باعث تراکم چگالی در این مسیرهای مارپیچ می شوند.

براي دريافت اطلاعات بيشتر به منبع زير مراجعه نمائيد:
Brecher, Kenneth. "Galaxy." World Book Online Reference Center. 2005. World Book, Inc
منبع: [External Link Removed for Guests]

  كهكشانهائي جديد در مرزهاي  

  به مشاهدات انجام شده تعدادی کهکشان جدید که تاکنون
از دید بشر پنهان بودند در اعماق فضا و در فاصله ای حدود 13 میلیارد سال نوری از ما مشاهده و ثبت شدند  

  

بنا به مشاهدات انجام شده تعدادی کهکشان جدید که تاکنون از دید بشر پنهان بودند در اعماق فضا و در فاصله ای حدود 13 میلیارد سال نوری از ما مشاهده و ثبت شدند. گزارش این موضوع به صورت تحقیقی در نشریه Astro Physic به چاپ رسید.

تیمی از اخترشناسان بین المللی اعلام کردند که اگر واقعا چنین کهکشان هایی وجود داشته باشند و مشاهدات آنها صحیح باشد، بدان معنی خواهد بود که این کهکشان ها در لحظات اولیه عالم یعنی حدود 500 میلیون سال بعد از مهبانگ به وجود آمده اند. این در حالی است که نور، تنها 300 هزار سال بعد از مهبانگ در جهان گسترشی قابل توجه داشته و قبل از آن هیچ چیز نمی درخشیده است، این دوره را زمان تاریکی می نامند.لذا این کهکشان ها نیز بسیار کم نور هستند.

کشف ستاره ها و کهکشان هایی که در نخستین لحظات عالم شکل گرفته اند یکی از اهداف کیهان شناسان است، ولی در بعضی موارد به علت آنکه تلسکوپ های موجود توان ثبت چنین اجرامی را ندارند، آنها را مجبور به استفاده از برخی قوانین فیزیکی می کند.

یکی از این قوانین، لنز گرانشی است که پیش بینی این پدیده توسط آلبرت اینشتن انجام گرفته بود. این پدیده سبب می شود تا به کمک تاثیر گرانشی توده کهکشان ها، نور منحرف و در نقطه ای کانونی شود و در این صورت ما می توانیم آنها را ثبت و مشاهده کنیم.

با کمک همین پدید بود که اخترشناسان پس از سه سال رصد با تلسکوپ کک بر فراز کوه موناکی در هاوایی توانستند 6 کهکشان را در چنین فاصله ای دور و نخستین لحظات تولد عالم کشف کنند زمانی که عالم تنها 4 درصد از عمر خود را گذرانده بود.

منابع بيشتر: New Scientist Space و Nasa News
[External Link Removed for Guests]