عراق؛ چرخشی آشكار در سياست خارجی فرانسه

[ghadami2005]

"برنار كوشنر" وزيرامور خارجه فرانسه روز يكشنبه سفري غيرمنتظره به بغداد، پايتخت عراق را آغازكرد. سفر كوشنر به بغداد نخستين سفر وزير امور خارجه فرانسه به عراق پس از عمليات نظامي آمريكا و انگليس در اين كشور در سال ‪ ۲۰۰۳‬ميلادي است كه تحولي نوين در سياست خارجي پاريس و بويژه در زمينه تحولات عراق محسوب مي‌شود.

بدون ترديد فرانسويان در اعمال سياستي قاطع در برابر آمریکا كه به طور طبيعي متحد سياسي آنان از ‪۲۵۰‬سال پيش تاكنون بوده، بهاي سنگيني پرداختند.

"كاندوليزا رايس" وزير امور خارجه آمريكا در سال ‪ ۲۰۰۳‬ميلادي در سخناني در خصوص مواضع ضد آمريكايي پاريس در بحران عراق از ضرورت تنبيه فرانسه سخن گفته بود.

آمريكاييان از نظر اقتصادي با تحريم اعلام‌نشده بسياري از كالاهاي فرانسوي و از نظر سياسي با ايجاد شكاف و گسست در اتحاديه اروپا و منزوي ساختن پاريس در خانواده اروپايي‌اش ضربات سختي به فرانسه وارد آوردند.

فرانسه در زمان رياست جمهوري شيراك ۱۹۹۵ -۲۰۰۷‬در بسياري از مسايل جهاني همواره از مواضع واشنگتن فاصله گرفته بود. در اين زمان بسياري بر اين اعتقاد بودند كه سياست‌هاي شيراك است كه بر حفظ جايگاه فرانسه به عنوان قدرتي بزرگ و مستقل در مسايل جهاني تاكيد داشته است. سياست‌هايي كه اعمال آن مي‌تواند به رويارويي با قدرتي بزرگ چون آمريكا بيانجامد.

به هنگام مبارزات انتخابات رياست جمهوري فرانسه و هنگامي كه دورنماي پايان رياست شيراك بر كاخ اليزه آشكار شده بود، "نيكلا ساركوزي" به عنوان نامزد پرانرژي و كار كشته رياست جمهوري، آشكارا از ضرورت ايجاد تغييراتي در مديريت سياسي پاريس سخن گفته بود.

وي كه گرايش خود در اتخاذ سياستي دوستانه نسبت به واشنگتن را هيچگاه پنهان نكرده است، به عنوان نسل جديدي از سياستمداران فرانسوي كه فاصله‌اي قابل تامل از پيشينيان خود دارند، شناخته مي‌شد.

ساركوزي به هنگام مبارزات انتخابات رياست جمهوري در فوريه گذشته و در جمع خبرنگاران در پاريس اعلام كرد، به روابطي نزديك و صميمانه با آمريكا اعتقاد دارم.

وي در نخستين تعطيلات تابستاني خود پس از به قدرت رسيدن در فرانسه راهي منطقه‌اي در نزديكي اقامتگاه خانوادگی بوش در ايالت "مين" در شمال شرق آمريكا شد.

ساركوزي هفته گذشته در اقامتگاه خانوادگي بوش حضور يافت و در ضيافتي كه از سوي رييس جمهوري آمريكا دوستانه و صميمانه خوانده شد، به رايزني با زمامدار كاخ سفيد پرداخت.

رييس جمهوري فرانسه اختلافات واشنگتن و پاريس را امري مربوط به گذشته خواند و از آنچه گشوده شدن فصلي جديد در روابط دوجانبه با آمريكا خواند، سخن گفت.

با اين همه به‌نظرمي‌رسد ثمرات سفر غيررسمي ساركوزي به آمريكا بسيار زود آشكار شده باشد چرا كه سفر غيرمنتظره وزير امور خارجه فرانسه به عراق، پيام- هاي آشكار و نهان فراواني را به همراه دارد.

بدون ترديد سفر رييس ديپلماسي فرانسه به عراق از نظر نمادين اقدامي مثبت در نزديكي هر چه بيشتر روابط واشنگتن و پاريس محسوب مي‌شود.

سفر "برنار كوشنر" به بغداد كه با هماهنگي كامل مقام‌هاي نظامي و سياسي آمريكايي صورت گرفته‌است، مي‌تواند زمينه‌ساز حضور احتمالي بيشتر فرانسويان در سرزميني باشد كه به مدت دو دهه درهاي آن به گونه‌اي ناخواسته بر روي آنان بسته بود.

آمريكا به دليل مخالفت فرانسه با عمليات نظامي اين كشور در عراق تاكنون به هيچ روي اجازه مشاركت شركت‌هاي بزرگ بازرگاني فرانسه و سرمايه‌گذاران اين كشور را در خاك عراق نداده است.

فرانسه همچنين از دهه ‪ ۱۹۸۰‬ميلادي و به دليل سرمايه‌گذاري‌هاي هنگفتي كه در عراق به‌عمل آورده‌بود، دستكم هفت ميليارد دلار از اين كشور طلبكار است.

احتمالا فشردن دست دوستي بوش از سوي ساركوزي فرصت مغتنمي براي فرانسويان در راه گشودن مجدد به سوي بغداد فراهم آورده باشد. رئیس جمهور جدید فرانسه و مواضع نزديك وي به كاخ سفيد در مسايل جهاني مي‌تواند به يكي از بهترين دوستان واشنگتن در ديگر سوي اقيانوس اطلس تبديل شود.