مرکز انجمنهای تخصصی

تحقق‌پذیری چندگانه که از مؤلفه‌های مهم کارکردگرایی است، می‌گوید ذهن می‌تواند در سازوکارهای فیزیکی و غیرفیزیکی گوناگونی تحقق پیدا کند. درد همان‌طور که می‌تواند در فیزیولوژی اعصاب انسانی تحقق پیدا کند، بر اساس تحقق چندگانه می‌تواند، به عنوان مثال، در یک سازوکار فلزی یا الکتریکی هم متحقق شود. هوش مصنوعی کلاسیک بر همین تصور مبتنی است؛ حالات ذهنی اساساً برنامه‌ها یا نرم‌افزارهایی هستند که در سخت‌افزارهای کامپیوتری هم قابل تحقق‌اند (البته دیدگاه پیوندگرایی هوش مصنوعی را فقط بر اساس شبیه‌سازی شبکه‌های عصبی انسان ممکن می‌داند).

مسئله‌ای که در اینجا می‌خواهم مطرح کنم یک مسئلۀ اخلاقی است: اگر موجودی مصنوعی ساخته شود که دقیقاً حالات ذهنی انسان را تحقق می‌دهد، آیا مسئولیت اخلاقی دارد؟ و آیا سایر انسان‌ها در برابر آن مسئولیت اخلاقی دارند؟

بر اساس هوش مصنوعی کلاسیک، انسان‌های عادی هم کامپیوترهای پیچیده و پیشرفته‌اند، پس در این صورت، از نظر حیات ذهنی میان انسان و کامپیوتر تفاوتی وجود ندارد. پس ربات پیشرفته‌ای که از لحاظ ذهنی دقیقاً مثل انسان است و صرفاً از نظر مادۀ تشکیل‌دهنده با ما تفاوت دارد، چرا نباید مسئولیت اخلاقی داشته باشد یا ما در برابرش مسئولیت اخلاقی داشته باشیم؟

برای پاسخ به این پرسش‌ها باید به شهودهای درونی خودمان دربارۀ مسئولیت اخلاقی مراجعه کنیم و پس از ارزیابی این شهودها، دریابیم که مسئولیت اخلاقی چه مؤلفه‌ها و معیارهایی دارد. نظر شما در این باره چیست؟ امیدوارم با طرح نظراتتان کمک کنید تا این بحث را دنبال کنیم.