مرکز انجمنهای تخصصی

  گرمايي

 

نویسنده : دكتر شهرام علمداري-استاديار و مدير گروه طب اورژانس-دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

زماني كه دماي محيط اطراف معادل با دماي بدن شما باشد بدنتان نمي‌تواند گرما را از طريق تشعشعي دفع كند و اگر محيط اطراف مرطوب باشد، تبخير عرق بدن نيز محدود مي‌شود. در اين‌گونه موقعيت‌ها به خصوص هنگامي كه فعاليت جسمي زياد نيز صورت بگيرد، بدن، حرارتي بيش از حد معمول توليد مي‌كند كه ممكن است به ايجاد خستگي گرمايي و حتي گرمازدگي منجر شود.


عامل شايع و خطرناك ديگر در افزايش دماي بدن، سوء مصرف داروهاي ويژه‌اي، از جمله اكستازي است كه براي سرخوشي نامتعارف به كار مي‌رود. تعريق شديد ناشي از فعاليت بيش از حد القا شده تحت تاثير اين‌گونه داروهاي محرك مي‌تواند باعث از دست رفتن بيش از اندازه مايعات بدن گرديده و به ايجاد خستگي گرمايي منجر شود.

خستگي گرمايي به علت از دست رفتن آب بدن از طريق تعريق بيش از حد بروز مي‌نمايد و به طور معمول در افرادي ايجاد مي‌شود كه به فعاليت در محيط گرم و مرطوب عادت ندارند. افرادي كه به بيماري‌هاي توام با اسهال و استفراغ مبتلا مي‌شوند نيز مستعد بروز خستگي گرمايي هستند.



تشخيص

با پيشرفت خستگي گرمايي ممكن است علايم زير مشاهده شود:

*‌ سردرد، گيجي و منگي

* تعريق، پوست رنگ پريده با قوام خميري

* تنفس و نبض سريع رو به ضعيف‌شدن

* از دست دادن اشتها و بروز تهوع

* بروز كرامپ يا انقباض بيش از حد عضلاني در بازوها، پاها يا ديواره شكم



اقدامات

* به بيمار كمك كنيد تا به مكاني خنك برود. وي را خوابانده و قدري پاهايش را از سطح زمين بلند كنيد.

* به وي مقادير مناسبي آب بدهيد كه بهتر است در صورت امكان حاوي محلول‌هاي نمكي ضعيف نيز باشد مثل استفاده از محلول ORS و يا حل‌كردن يك قاشق چاي‌خوري نمك در يك ليتر آب.

* حتي اگر بيمار سلامت خود را به سرعت به دست آورد، حتما بايد به مراكز درماني ارجاع داده شود.

* اگر حال عمومي بيمار بدتر شد، وي را در وضعيت بهبود قرار داده و با اورژانس تماس بگيريد.

* تنفس، نبض و سطح پاسخ‌دهي بيمار را هر 10 دقيقه ارزيابي كرده و در صورت لزوم آماده انجام عمليات احيا باشيد.‌