آداب طعام خوردن از ديد خواجه نصير
ارسال شده: دوشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۵, ۱۰:۲۳ ب.ظ
آداب طعام خوردن
اول دست و دهن و بيني پاك كند، آنگاه به كنار خوان حاضر آيد، و چون بر مائده بنشيند به طعام خوردن مبادرت نكند الا كه ميزبان بود و دست و جامه آلوده نكند، و به زيادت از سه انگشت نخورد، و دهن فراخ باز نكند، و لقمه بزرگ نكند، و زودتر فرو نبرد و بسيار نيز در دهن نگاه ندارد، بلكه اعتدال نگاه دارد، و انگشت نليسد، و به الوان طعام نظر نكند و طعام نبويد و نگزيند، و اگر بهترين طعام اندك بود بدان ولوع ننمايد، و آن را بر ديگران ايثار كند، ودسومت بر انگشت بنگذارد، و نان و نمكتر نكند، و در كسي كه با او مؤاكله كند ننگرد، و در لقمه او نظر نكند و از پيش خود خورد، و آن چه به دهن برد مانند استخوان و غير آن، بر نان و سفره ننهد، و اگر در لقمه استخوان بود چنان از دهن بيفگند كه كسي وقوف نيابد.
و آن چه از ديگري منفر يابد ارتكاب نكند، و پيش خود چنان دارد كه اگر كسي خواهد كه بقيت طعام او تناول كند از آن متنفر نشود، و چيزي از دهان و لقمه در كاسه و برنان نيفگند.
و پيش از ديگران به مدتي دست باز نگيرد، بل اگر سير شده باشد تعللي ميآرد تا ديگران نيز فارغ شوند، و اگر آن جماعت دست بازگيرند، او نيز دست بازگيرد و اگر چه گرسنه بود؛ مگر در خانه خود يا به موضعي كه بيگانگان نباشند، و اگر در ميان طعام به آب حاجت افتد به نهيب نخورد، و آواز از دهن و حلق بيرون نيارد، و چون خلال كند با طرفي شود و آن چه به زبان از دندان جدا شود فرو برد، و آن چه به خلال بيرون كند به موضعي افگند كه مردم [را] نفرت نگيرد، و اگر در ميان جمعي بود در خلال كردن توقف كند، و چون دست شويد در پاك كردن انگشتان و اصول ناخنان جهد بليغ نمايد و همچنين در تنقيه لب و دهن و دندانها؛ و غرغره نكند، و آب دهن در تشت نيفگند، و چون آب دهن بريزد به دست بپوشد، و در دست شستن سبقت نكند بر ديگران، و اگر پيش از طعام دست شويند، شايد كه ميزبان سبقت كند بر ديگر حاضران در دست شستن.
خواجه نصير طوسي
اول دست و دهن و بيني پاك كند، آنگاه به كنار خوان حاضر آيد، و چون بر مائده بنشيند به طعام خوردن مبادرت نكند الا كه ميزبان بود و دست و جامه آلوده نكند، و به زيادت از سه انگشت نخورد، و دهن فراخ باز نكند، و لقمه بزرگ نكند، و زودتر فرو نبرد و بسيار نيز در دهن نگاه ندارد، بلكه اعتدال نگاه دارد، و انگشت نليسد، و به الوان طعام نظر نكند و طعام نبويد و نگزيند، و اگر بهترين طعام اندك بود بدان ولوع ننمايد، و آن را بر ديگران ايثار كند، ودسومت بر انگشت بنگذارد، و نان و نمكتر نكند، و در كسي كه با او مؤاكله كند ننگرد، و در لقمه او نظر نكند و از پيش خود خورد، و آن چه به دهن برد مانند استخوان و غير آن، بر نان و سفره ننهد، و اگر در لقمه استخوان بود چنان از دهن بيفگند كه كسي وقوف نيابد.
و آن چه از ديگري منفر يابد ارتكاب نكند، و پيش خود چنان دارد كه اگر كسي خواهد كه بقيت طعام او تناول كند از آن متنفر نشود، و چيزي از دهان و لقمه در كاسه و برنان نيفگند.
و پيش از ديگران به مدتي دست باز نگيرد، بل اگر سير شده باشد تعللي ميآرد تا ديگران نيز فارغ شوند، و اگر آن جماعت دست بازگيرند، او نيز دست بازگيرد و اگر چه گرسنه بود؛ مگر در خانه خود يا به موضعي كه بيگانگان نباشند، و اگر در ميان طعام به آب حاجت افتد به نهيب نخورد، و آواز از دهن و حلق بيرون نيارد، و چون خلال كند با طرفي شود و آن چه به زبان از دندان جدا شود فرو برد، و آن چه به خلال بيرون كند به موضعي افگند كه مردم [را] نفرت نگيرد، و اگر در ميان جمعي بود در خلال كردن توقف كند، و چون دست شويد در پاك كردن انگشتان و اصول ناخنان جهد بليغ نمايد و همچنين در تنقيه لب و دهن و دندانها؛ و غرغره نكند، و آب دهن در تشت نيفگند، و چون آب دهن بريزد به دست بپوشد، و در دست شستن سبقت نكند بر ديگران، و اگر پيش از طعام دست شويند، شايد كه ميزبان سبقت كند بر ديگر حاضران در دست شستن.
خواجه نصير طوسي