کارتگرافيک خود را منفجر کنيد
ارسال شده: چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۳۸۶, ۱۱:۱۹ ق.ظ
اگر از عملكرد كارتگرافيك خود در بازيها و برنامههاي سهبعدي گله داريد يا نميتوانيد بازيهاي جديد و مهيج را بر روي كامپيوتر خود به خوبي اجرا نماييد حتما به فكر ارتقا كارتگرافيك خود خواهيد افتاد. اما قبل از اينكه دست به جيب ببريد مطمئن شويد كه از حداكثر كارايي كارتگرافيك خود تا مرز «انفجار» بهره برده ايد . افزايش كارايي كارت گرافيك فراتر از عملكردي كه در حالت عادي دارد با «اُوركلاكينگ» (Overclocking) كارت حاصل ميشود . «اُوركلاكينگ» كارتگرافيك سرعت پردازنده و حافظه گرافيكي را افزايش داده در نتيجه نرخ پردازش داده هاي ويديويي ، نرخ نمايش تعداد «فريم در ثانيه» و به طور كلي كارايي كارت گرافيك بيش از پيش افزایش خواهد یافت . در اين مقاله قصد داريم تا «اُوركلاكينگ» كارت گرافيك را به صورت آماتوري بررسي نماييم و شما را با خطرها ، مزيتها و چگونگي آن آشنا نماييم .
در حالت كلي به اعمال تغييرات در مشخصههاي يك قطعه كامپيوتر با هدف افزايش كارايي آن قطعه «اُوركلاكينگ» گفته ميشود . اين عمل براي تمام قطعات كامپيوتر قابل تعريف ميباشد اما تنها اُوركلاكينگ پردازنده ، مادربرد ، كارتگرافيك و حافظه اصلي سيستم عموميت پيدا كرده است ، چرا كه افزايش كارايي حاصل از «اُوركلاكينگ» ساير قطعات آنچنان در عملكرد كلي كامپيوتر تاثير گذار نميباشد . اعمال تغييرات در مشخصه هاي اصلي هر قطعه در درجه اول نيازمند شناخت سختافزاري آن قطعه و وظيفه آن در يك سيستم كامپيوتري و در درجه دوم چگونگي ارتباط آن با ساير قطعات ميباشد . به همين دليل بحث «اُوركلاكينگ» همانطور كه در نگاه آماتوري ساده و مختصر به نظر ميرسد در ديد افراد حرفهاي پيچيده و بسيار گسترده ميباشد به طوري كه كتابها و سايتهاي متعددي با محوريت اين موضوع عرضه شدهاند . جذابيت «اُوركلاكينگ» در واقع در پشت اين واقعيت پنهان شدهاست كه سرعت و مشخصههاي حياطي يك قطعه توسط كاربر قابل ارتقا ميباشد به عنوان مثال در اُوركلاكينگ آماتوري كارتگرافيك Geforce 6200 سعي ميگردد تا سرعت و كارايي كلي كارت را تقريبا به اندازه كارتگرافيك رده بالاتر با هسته مشابه (هسته NV43) يعني Geforce 6600 ارتقا داده شود و در اُوركلاكينگ حرفهاي اين كارت گرافيك سعي ميشود تا كارايي كارت Geforce 6200 به حداكثر ميزان ممكن يا در مرز «انفجار» و فراتر از Geforce 6600 افزايش داده شود .
پاسخ به يك سئوال
اگر به تازگي با دنياي «اُوركلاكينگ» آشنا شدهايد حتمي از خود ميپرسيد وقتي كه يك قطعه مانند كارتگرافيك Geforce 6200 ميتواند عملكرد بيشتري در اوروكلاكينگ آزاد نمايد چرا توليد كننده اين كارت گرافيك از حداكثر توان آن استفاده نكرده تا محصول غير قابل رقابتتري را راهي بازار كند ؟
استفاده از حداكثر توان هيچ محصولي به نفع سازندگان آن نميباشد چرا كه اين محصول در سرتاسر دنيا بر روي سيستمهاي مختلف با تنظيمات و مشخصههاي گوناگون بسته شده و در هر سيستم به يك شيوه خاص از آن بهره برده مي شود ، لذا جهت اطمينان ، توانايي محصول كمتر از حداكثر توان آن ذكر و در برخي موارد محدود ميگردد . به عنوان مثال يك آساسنسور كه بر روي درب آن حداكثر ظرفيت 4 نفر نوشته شده است ميتواند ده ها شخص سنگين وزن را به راحتي حمل كند اما به خاطر كم كردن احتمال خرابي و سقوط ظرفيت ، بسيار كمتر از واقعيت ذكر شده است .
بنابر اين قطعات اصلي كامپيوتر را ميتوان به ميزان مشخصي اوركلاك نمود ، هرچند اين كار به اندازه سوار شدن ده نفره در يك آسانسور خطرناك نيست اما نميتوان از عوارض جانبي آن چشمپوشي كرد . عوارض «اُوركلاكينگ» هر قطعه با توجه به اهميت و نحوه «اُوركلاكينگ» بيان مي شود كه در ادامه مقاله به عوارض اُوركلاكينگ كارت گرافيك اشاره خواهد شد .
اگر به وادي تجارت گريزي بزنيم پاسخ ديگري براي اين سوال پيدا خواهيم كرد . به عنوان مثال شركت NVIDIA توليدكننده پردازندههايگرافيكي مشهور Geforce بايد براي پوشش كامل بازار ، محصولات خود را از نظر قيمت به صورتي عرضه كند كه هم براي شخصي كه قصد دارد 130 هزار تومان هزينه كارتگرافيك سيستم خود بكند و از آن لذت ببرد محصول داشته باشد و هم براي شخصي كه تنها 90 هزار تومان پول در جيب مبارك دارد . در غير اين صورت بخشي از بازار را به رقيب ديرينه خود ATI واگذار خواهد كرد . علاوه بر اين ، اين شركت بايد براي چندين سليقه و بودجه ديگر نيز محصول ارائه كند ، مسلما طراحي دهها كارتگرافيك براي تمام سليقهها و بودجهها براي شركت به صرفه نمي باشد چرا كه هزينه طراحي يك كارتگرافيك به همراه پردازنده گرافيكي و پياده كردن خط توليد آن آنچنان بالاست كه شركت را به سوي برشكستگي هدايت ميكند . به همين دليل در هر نسل از خانوادههاي پردازندههاي گرافيكي خود معمولا 3 پردازندهگرافيكي طراحي و توليد ميگردد ، حال براي شخصي كه 90 هزار تومان بودجه دارد همان پردازنده گرافيكي را كه روي كارت گرافيك 130 هزار توماني سوار مي شود ارائه ميگردد ، با اين تفاوت كه سرعت پردازنده پايين آورده شده و از حافظه هاي كند تري روي كارت 90 هزار توماني استفاده شده (تفاوت هاي ديگري هم وجود دارد) . با اين توصيف هم به اندازه 40 هزار تومان اختلاف كارايي ميان دو كارتگرافيك وجود دارد و هم اينكه بازار كارت گرافيك هاي ارزان قيمت براي شركت تضمين مي شود . لذا اوروكلاكينگ اين كارت گرافيك به منزله فراتر رفتن از محدوده توانايي هاي آن نمي باشد .
برنامههاي محكزن
پس از «اُوركلاكينگ» كارت گرافيك ، بايد از پايداري تنظيمات جديد اطمينان پيدا كرد . در اين مقاله به برنامههايي استناد شده كه فشار پردازشي سنگيني بر روي كارت گرافيك اعمال ميكنند تا از عملكرد و پايداري آن اطمينان حاصل شود . برنامه هاي متعددي براي اين كار در دسترس قرار دارند كه از جمله آنها 3DMark05 و 3DMark03 و AquaMark مي باشد . هنگام اجراي برنامه محكزن Demo هاي فوقالعاده سنگيني راندو و به صورت همزمان نمايش داده مي شود و در پايان با توجه به نرخ «فريم در ثانيه» به كارتگرافيك سيستم يك امتياز تعلق ميگيرد كه ميتوان از اين امتياز به عنوان ملاك مقايسه كارايي كارتگرافيك استفاده كرد . برنامه هاي محكزن مذكور به سادگي در بازار قابل تهيه ميباشند همچنين برنامه AquaMark در سیدی ماهنامه كاربر شماره ۱۱ (شهريورماه) گنجانده شده است اما در صورتي كه امكان دسترسي به هيچ يك از آنها مقدور نبود ميتوانيد از يك بازي كامپيوتري با گرافيك سنگين كه بر روي كارت گرافيك شما بسيار كند اجرا مي شود جهت محك زدن پايداري سيستم بعد از اُوركلاكينگ استفاده كنيد .
اُوركلاكينگ كارت گرافيك
كارتگرافيك داراي دو مشخصه اصلي ميباشد كه در عملكرد آن به شدت تاثير گذارند . سرعت هسته «پردازندهگرافيكي» (GPU Core Speed) و سرعت حافظهگرافيكي (Vedio Memory Speed) ، «پردازندهگرافيكي» وظيفه راندو كردن هر فريم سه بعدي را بر عهده دارد و اوركلاك كردن آن به معني افزايش سرعت هسته ميتواند نرخ «فريم در ثانيه» بيشتر و درنتيجه كارايي بالاتري را ارائه نمايد . در صورتي كه تا كنون بازي ها كُند و «فريم فريم» اجرا ميكرديد با اين ترفند ميتوانيد تا حدودي اجراي بازي در حالت عادي را تجربه نماييد و يا اگر براي راندو كردن انميشينها و طراحيهاي خود ساعتها وقت صرف ميكنيد هم اكنون ميتوانيد اين زمان را كاهش دهيد . اما اگر پردازنده گرافيكي شما تكنولوژي هاي به كاربرده شده در طراحي يك بازي را به همراه نداشته باشد و نتواند آن را اجرا نمايد اُوركلاكينگ پردازنده گرافيكي هيچ مزيتي براي شما در اين مورد به شمار نميآيد .
دادههاي ويديويي كه پردازندهگرافيكي موظف به پردازش آنها ميباشد در داخل حافظههاي گرافيكي ذخيرهسازي ميشوند ، تراشههاي اين حافظه بر روي كارت نصب شدهاند و افزايش سرعت آنها موجب ميشود تا «پردازنده گرافيكي» را سريعتر تغذيه نمايند لذا زمان انتظار براي دسترسي به حافظه گرافيكي كمتر از پيش خواهد گشت .
در اُوركلاكينگ اصولي كارت گرافيك سرعت پردازنده گرافيكي و حافظه آن تواما افزايش داده ميشود اما اين افزايش سرعت چه عوارضي را به همراه دارد ؟
آيا اُوركلاكينگ به كارت گرافيك صدمه ميزند ؟
بله ، امكان صدمه ديدن كارتگرافيك در اُوركلاكينگ وجود دارد اما براي افرادي كه سعي ميكنند كارت گرافيك خود را به شدت اوركلاك و برنامه هاي سه بعدي را بر روي آن اجرا نمايند در غير اين صورت آسيب ديدن كارتگرافيك به خصوص كارتگرافيكهاي مدرن بعيد به نظر ميرسد ، هرچند كه غير ممكن نميباشد . تنها راه «منفجر كردن» كارت گرافيكهاي مدرن ، اُوركلاكينگ آنها بسيار فراتر از حالت استاندارد و پافشاري براي اجراي برنامه هاي سه بعدي سنگين روي آنها ميباشد . اين كار موجب ميشود تا درجه حرارت پردازنده گرافيكي و حافظه هاي آن بسيار بالاتر از محدوده مجاز رفته و تراشهها را دچار آسيب نمايد . وجود يك سيستم تهويه مناسب براي ايجاد جريان هواي پيوسته بالاي خنك كننده كارتگرافيك در اُوركلاكينگ پيشنهاد داده ميشود اما الزامي به وجود همچين سيستمي نميباشد و مزيت استفاده از آن اُوركلاكينگ بيشتر و افزايش ضريب اطمينان آن ميباشد . پردازندههاي گرافيكي جديد ATI و NVIDIA به همراه يك «كنترلگر حرارتي» عرضه ميشوند كه در صورت بالابودن درجه حرارت سطح تراشه قبل از اينكه به آن آسيبي برسد سرعت و توان مصرفي آن را كاهش مي دهد . در صورتي كه اُوركلاكينگ كارتگرافيك مطابق با مراحلي كه در ادامه به آن اشاره شده صورت گيرد احتمال صدمه ديدن كارت به حداقل خواهد رسيد .
در حالت كلي به اعمال تغييرات در مشخصههاي يك قطعه كامپيوتر با هدف افزايش كارايي آن قطعه «اُوركلاكينگ» گفته ميشود . اين عمل براي تمام قطعات كامپيوتر قابل تعريف ميباشد اما تنها اُوركلاكينگ پردازنده ، مادربرد ، كارتگرافيك و حافظه اصلي سيستم عموميت پيدا كرده است ، چرا كه افزايش كارايي حاصل از «اُوركلاكينگ» ساير قطعات آنچنان در عملكرد كلي كامپيوتر تاثير گذار نميباشد . اعمال تغييرات در مشخصه هاي اصلي هر قطعه در درجه اول نيازمند شناخت سختافزاري آن قطعه و وظيفه آن در يك سيستم كامپيوتري و در درجه دوم چگونگي ارتباط آن با ساير قطعات ميباشد . به همين دليل بحث «اُوركلاكينگ» همانطور كه در نگاه آماتوري ساده و مختصر به نظر ميرسد در ديد افراد حرفهاي پيچيده و بسيار گسترده ميباشد به طوري كه كتابها و سايتهاي متعددي با محوريت اين موضوع عرضه شدهاند . جذابيت «اُوركلاكينگ» در واقع در پشت اين واقعيت پنهان شدهاست كه سرعت و مشخصههاي حياطي يك قطعه توسط كاربر قابل ارتقا ميباشد به عنوان مثال در اُوركلاكينگ آماتوري كارتگرافيك Geforce 6200 سعي ميگردد تا سرعت و كارايي كلي كارت را تقريبا به اندازه كارتگرافيك رده بالاتر با هسته مشابه (هسته NV43) يعني Geforce 6600 ارتقا داده شود و در اُوركلاكينگ حرفهاي اين كارت گرافيك سعي ميشود تا كارايي كارت Geforce 6200 به حداكثر ميزان ممكن يا در مرز «انفجار» و فراتر از Geforce 6600 افزايش داده شود .
پاسخ به يك سئوال
اگر به تازگي با دنياي «اُوركلاكينگ» آشنا شدهايد حتمي از خود ميپرسيد وقتي كه يك قطعه مانند كارتگرافيك Geforce 6200 ميتواند عملكرد بيشتري در اوروكلاكينگ آزاد نمايد چرا توليد كننده اين كارت گرافيك از حداكثر توان آن استفاده نكرده تا محصول غير قابل رقابتتري را راهي بازار كند ؟
استفاده از حداكثر توان هيچ محصولي به نفع سازندگان آن نميباشد چرا كه اين محصول در سرتاسر دنيا بر روي سيستمهاي مختلف با تنظيمات و مشخصههاي گوناگون بسته شده و در هر سيستم به يك شيوه خاص از آن بهره برده مي شود ، لذا جهت اطمينان ، توانايي محصول كمتر از حداكثر توان آن ذكر و در برخي موارد محدود ميگردد . به عنوان مثال يك آساسنسور كه بر روي درب آن حداكثر ظرفيت 4 نفر نوشته شده است ميتواند ده ها شخص سنگين وزن را به راحتي حمل كند اما به خاطر كم كردن احتمال خرابي و سقوط ظرفيت ، بسيار كمتر از واقعيت ذكر شده است .
بنابر اين قطعات اصلي كامپيوتر را ميتوان به ميزان مشخصي اوركلاك نمود ، هرچند اين كار به اندازه سوار شدن ده نفره در يك آسانسور خطرناك نيست اما نميتوان از عوارض جانبي آن چشمپوشي كرد . عوارض «اُوركلاكينگ» هر قطعه با توجه به اهميت و نحوه «اُوركلاكينگ» بيان مي شود كه در ادامه مقاله به عوارض اُوركلاكينگ كارت گرافيك اشاره خواهد شد .
اگر به وادي تجارت گريزي بزنيم پاسخ ديگري براي اين سوال پيدا خواهيم كرد . به عنوان مثال شركت NVIDIA توليدكننده پردازندههايگرافيكي مشهور Geforce بايد براي پوشش كامل بازار ، محصولات خود را از نظر قيمت به صورتي عرضه كند كه هم براي شخصي كه قصد دارد 130 هزار تومان هزينه كارتگرافيك سيستم خود بكند و از آن لذت ببرد محصول داشته باشد و هم براي شخصي كه تنها 90 هزار تومان پول در جيب مبارك دارد . در غير اين صورت بخشي از بازار را به رقيب ديرينه خود ATI واگذار خواهد كرد . علاوه بر اين ، اين شركت بايد براي چندين سليقه و بودجه ديگر نيز محصول ارائه كند ، مسلما طراحي دهها كارتگرافيك براي تمام سليقهها و بودجهها براي شركت به صرفه نمي باشد چرا كه هزينه طراحي يك كارتگرافيك به همراه پردازنده گرافيكي و پياده كردن خط توليد آن آنچنان بالاست كه شركت را به سوي برشكستگي هدايت ميكند . به همين دليل در هر نسل از خانوادههاي پردازندههاي گرافيكي خود معمولا 3 پردازندهگرافيكي طراحي و توليد ميگردد ، حال براي شخصي كه 90 هزار تومان بودجه دارد همان پردازنده گرافيكي را كه روي كارت گرافيك 130 هزار توماني سوار مي شود ارائه ميگردد ، با اين تفاوت كه سرعت پردازنده پايين آورده شده و از حافظه هاي كند تري روي كارت 90 هزار توماني استفاده شده (تفاوت هاي ديگري هم وجود دارد) . با اين توصيف هم به اندازه 40 هزار تومان اختلاف كارايي ميان دو كارتگرافيك وجود دارد و هم اينكه بازار كارت گرافيك هاي ارزان قيمت براي شركت تضمين مي شود . لذا اوروكلاكينگ اين كارت گرافيك به منزله فراتر رفتن از محدوده توانايي هاي آن نمي باشد .
برنامههاي محكزن
پس از «اُوركلاكينگ» كارت گرافيك ، بايد از پايداري تنظيمات جديد اطمينان پيدا كرد . در اين مقاله به برنامههايي استناد شده كه فشار پردازشي سنگيني بر روي كارت گرافيك اعمال ميكنند تا از عملكرد و پايداري آن اطمينان حاصل شود . برنامه هاي متعددي براي اين كار در دسترس قرار دارند كه از جمله آنها 3DMark05 و 3DMark03 و AquaMark مي باشد . هنگام اجراي برنامه محكزن Demo هاي فوقالعاده سنگيني راندو و به صورت همزمان نمايش داده مي شود و در پايان با توجه به نرخ «فريم در ثانيه» به كارتگرافيك سيستم يك امتياز تعلق ميگيرد كه ميتوان از اين امتياز به عنوان ملاك مقايسه كارايي كارتگرافيك استفاده كرد . برنامه هاي محكزن مذكور به سادگي در بازار قابل تهيه ميباشند همچنين برنامه AquaMark در سیدی ماهنامه كاربر شماره ۱۱ (شهريورماه) گنجانده شده است اما در صورتي كه امكان دسترسي به هيچ يك از آنها مقدور نبود ميتوانيد از يك بازي كامپيوتري با گرافيك سنگين كه بر روي كارت گرافيك شما بسيار كند اجرا مي شود جهت محك زدن پايداري سيستم بعد از اُوركلاكينگ استفاده كنيد .
اُوركلاكينگ كارت گرافيك
كارتگرافيك داراي دو مشخصه اصلي ميباشد كه در عملكرد آن به شدت تاثير گذارند . سرعت هسته «پردازندهگرافيكي» (GPU Core Speed) و سرعت حافظهگرافيكي (Vedio Memory Speed) ، «پردازندهگرافيكي» وظيفه راندو كردن هر فريم سه بعدي را بر عهده دارد و اوركلاك كردن آن به معني افزايش سرعت هسته ميتواند نرخ «فريم در ثانيه» بيشتر و درنتيجه كارايي بالاتري را ارائه نمايد . در صورتي كه تا كنون بازي ها كُند و «فريم فريم» اجرا ميكرديد با اين ترفند ميتوانيد تا حدودي اجراي بازي در حالت عادي را تجربه نماييد و يا اگر براي راندو كردن انميشينها و طراحيهاي خود ساعتها وقت صرف ميكنيد هم اكنون ميتوانيد اين زمان را كاهش دهيد . اما اگر پردازنده گرافيكي شما تكنولوژي هاي به كاربرده شده در طراحي يك بازي را به همراه نداشته باشد و نتواند آن را اجرا نمايد اُوركلاكينگ پردازنده گرافيكي هيچ مزيتي براي شما در اين مورد به شمار نميآيد .
دادههاي ويديويي كه پردازندهگرافيكي موظف به پردازش آنها ميباشد در داخل حافظههاي گرافيكي ذخيرهسازي ميشوند ، تراشههاي اين حافظه بر روي كارت نصب شدهاند و افزايش سرعت آنها موجب ميشود تا «پردازنده گرافيكي» را سريعتر تغذيه نمايند لذا زمان انتظار براي دسترسي به حافظه گرافيكي كمتر از پيش خواهد گشت .
در اُوركلاكينگ اصولي كارت گرافيك سرعت پردازنده گرافيكي و حافظه آن تواما افزايش داده ميشود اما اين افزايش سرعت چه عوارضي را به همراه دارد ؟
آيا اُوركلاكينگ به كارت گرافيك صدمه ميزند ؟
بله ، امكان صدمه ديدن كارتگرافيك در اُوركلاكينگ وجود دارد اما براي افرادي كه سعي ميكنند كارت گرافيك خود را به شدت اوركلاك و برنامه هاي سه بعدي را بر روي آن اجرا نمايند در غير اين صورت آسيب ديدن كارتگرافيك به خصوص كارتگرافيكهاي مدرن بعيد به نظر ميرسد ، هرچند كه غير ممكن نميباشد . تنها راه «منفجر كردن» كارت گرافيكهاي مدرن ، اُوركلاكينگ آنها بسيار فراتر از حالت استاندارد و پافشاري براي اجراي برنامه هاي سه بعدي سنگين روي آنها ميباشد . اين كار موجب ميشود تا درجه حرارت پردازنده گرافيكي و حافظه هاي آن بسيار بالاتر از محدوده مجاز رفته و تراشهها را دچار آسيب نمايد . وجود يك سيستم تهويه مناسب براي ايجاد جريان هواي پيوسته بالاي خنك كننده كارتگرافيك در اُوركلاكينگ پيشنهاد داده ميشود اما الزامي به وجود همچين سيستمي نميباشد و مزيت استفاده از آن اُوركلاكينگ بيشتر و افزايش ضريب اطمينان آن ميباشد . پردازندههاي گرافيكي جديد ATI و NVIDIA به همراه يك «كنترلگر حرارتي» عرضه ميشوند كه در صورت بالابودن درجه حرارت سطح تراشه قبل از اينكه به آن آسيبي برسد سرعت و توان مصرفي آن را كاهش مي دهد . در صورتي كه اُوركلاكينگ كارتگرافيك مطابق با مراحلي كه در ادامه به آن اشاره شده صورت گيرد احتمال صدمه ديدن كارت به حداقل خواهد رسيد .