مرکز انجمنهای تخصصی

آن چه مي خوانيد خاطرات سرلشكر عراقي«صبار فلاح اللامي» است از تجاوز رژيم بعثي عراق به ايران اسلامي. وي به هنگام آغز جنگ تحميلي از افسران فعال و وفادار حزب بعث بود كه البته چند سال بعد از عراق گريخت و خاطرات خود را به رشته تحرير در آورد.

پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران يگان تحت امر من در «موصل» مستقر بود و من فرماندهي گردان يكم تيپ سه لشكر چهار را بر عهده داشتم. در همين هنگام فرمانده لشكر چهار، طي دستورهايي به ما اعلام كرد كه عراق در حال گذر از مرحله حساسي است. من كه منظور او را از اين سخنان و دستورها به خوبي نفهميده بودم براي پي بردن به جزييات اين موضوع، نزد دوست عزيزم سرگرد «سلطان العامري» رفتم و در مورد آن سوال كردم.
وي گفت:‌ «پيروزي انقلاب اسلامي ايران مساوي با پيدايش دوره‌اي جديد در منطقه است.» سپس در توضيح اين مطلب افزود: «تمام دولت‌هاي منطقه در مرحله حساسي قرار گرفته‌اند؛ چون حوادث ايران مي‌تواند الگوي عملي زنده‌اي براي تمام ملت‌هاي منطقه باشد.»
از سخنان سرگرد عامري چنين برداشت كردم كه برنامه‌هاي جديدي براي ارتش عراق تدارك ديده شده است. اين پيش‌بيني درست از آب درآمد و ديري نپاييد كه روند توسعه و نوسازي ارتش با همكاري و مساعدت كشورهاي غربي آغاز شد. به طور كلي ارتش عراق پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران خيلي سريع در تمام عرصه‌ها توسعه و پيشرفت پيدا كرد. من خود ناظر بخش عمده‌اي از تحقيقات مربوط به شيوه‌هاي نوسازي ارتش بودم و حتي به همراه سرتيپ ستاد «سليم التكريتي» و «ابوعلاءالتكريتي» براي وارد كردن سلاح، محرمانه به فرانسه، ژاپن، چين، روسيه، مصر، پاكستان و ديگر كشورها سفر مي‌كرديم.
در اين مورد وزارت دفاع، چندين كميته كارشناسي تشكيل داده بود كه هركدام از آنها با توجه به مأموريت‌هاي محول شده، ويژگي‌هاي خاصي داشتند. من رئيس كميته واردات اسلحه بودم. اين كميته‌ها به صورت دوره‌اي با حضور نماينده ويژه وزير دفاع براي بررسي نحوه انجام مأموريت‌هاي مربوط تشكيل مي‌شدند.
نمي‌دانم در پشت پرده سياست چه مي‌گذشت اما بنابر اظهارات سرتيپ التكريتي، «عدنان خيرالله»-وزير دفاع عراق- تأكيد بر خريد بيشترين ميزان ممكن سلاح و مهمات از همه كشورهاي جهان حتي از اسراييل داشت؛ آري از اسراييل! به گفته نماينده ويژه وزير دفاع، اگر لازم بود كه از اين كشور سلاح وارد شود اين كار مي‌بايست از كانال يك واسطه انجام مي شد و اين واسطه همان «عدنان خاشقچي» ميلياردر سعودي تبار و ساكن فرانسه بود كه بزرگترين تاجر سلاح به شمار مي‌رود.
در همين زمينه به وسيله سرتيپ «سليم التكريتي» با خاشقچي در هتل اينترنشنال پاريس تماس گرفته شد و قرارداد معامله بزرگ خريد سلاح از اسراييل با او به امضا رسيد. عدنان پس از بستن قرارداد، در حالي كه لبخند مي‌زد، گفت: «مسئوليت ملي و انساني ما حكم مي‌كند كه چنين وظيفه‌اي را انجام دهيم و ما تمام تلاش خود را براي اجراي همه بندهاي اين قرارداد به كار خواهيم بست.»
وزارت دفاع عراق نيز اقدام به اعزام گروه‌هايي از افسران ارشد خود به چندين كشور از جمله فرانسه، شوروي، مصر و چين كرد تا نحوه كار با سلاح ويژه‌اي را كه قرار بود در آينده وارد عراق شود فراگيرند.
همچنين شمار زيادي از خلبانان براي آموزش هواپيماي جنگي سوپر اتاندارد و گروه ديگري براي آموزش قايق‌هاي دريايي جديد راهي فرانسه شدند.
شهيد «اكرم قاسم»[كه بعدها در جريان انتفاضه شعبانيه به انقلابيون وپيوست و به شهادت رسيد] در اين باره مي‌گويد: «وقتي به فرانسه رفتيم نخستين مرحله برنامه آموزش، به فساد كشاندن ما بود؛ به طوري كه مقامات فرانسه، تعدادي از دختران را در اختيار ما گذاشتند تا مدتي را با آنها خوش باشيم. بدين ترتيب، اغلب افسران به ورطه فساد كشيده شدند و حتي گروهي از آنان با زنان فرانسوي ازدواج كردند و از دين و آداب و رسوم خود دست شستند.»
در همين زمان، دولت عراق متولدان سال‌هاي مختلف را پي در پي به خدمت سربازي فرا مي‌خواند؛ اما هيچ كس دليل آن را نمي‌دانست. اين اقدام دولت در زمان صلح، از نظر امنيتي بي در و پيكر بود و تمام جريانات و اخبار مربوط به آن در ميان مردم كوچه و بازار، دهان به دهان مي‌گشت.
با تدابير و اقدامات دولت براي توسعه و تجهيز ارتش اعم از خريد سلاح از خارج و فراخواني خيل عظيمي از نيروهاي جوان به خدمت نظامي ديري نپاييد كه ارتش، دچار نوغي انباشت نيرو شد و اين امر به صورت معضل بزرگي درآمد؛ زيرا توسعه بيش از حد بخش هاي مختلف ارتش متناسب با امكانات و ظرفيت آن نبود و اساسا شيوه‌هاي نادرستي براي توسعه ارتش در پيش گرفته شده بود. از طرفي نيز نيروها و كادرهاي به كار گرفته شده كارايي لازم را نداشتند و همين عوامل، ضربه بزرگي بر پيكره ارتش عراق وارد مي‌كرد. براي روشن شدن اين مسئله كافي است بدانيم كه ارتش عراق پيش از جنگ داراي د لشكر بود اما كمي پيش از آغاز جنگ، اين تعداد به شصت لشكر افزايش يافت. مسلما چنين نيروي عظيمي نياز به نگهداري، پشتيباني تداركاتي و برنامه ريزي داشت. همين زمان يعني پيش از شروع جنگ و همزمان با روند تحكيم و تقويت ارتش سياست تبليغاتي خاصي در عراق به اجرا درآمد؛ از جمله راديو عراق به تمجيد و تعريف از صدام و عربيت پرداخت و مسئله فلسطين كه مدت‌هاي مديدي در رسانه‌ها و سطح جامعه مطرح بود، به بوته فراموشي سپرده شد. طبق سياست جديد، تلويزيون عراق، شروع به پخش سريالها و نمايشنامه‌هايي با مضامين ملي‌گرايانه و ناسيوناليستي كرد. محور عمده اين فيلمها، تبليغ انديشه ناسيوناليسم عربي كه به اعتقاد ملي گرايان، حق سلب شده اعراب است و نيز تمجيد از «رهبر يگانه» و شرافت ميهن و مسائلي از اين دست بود.بدين ترتيب عراق تا چند روز پيش از آغاز جنگ شاهد تغيير و تحولاتي اينچنيني بود.

*توليد سلاح‌هاي شيميايي، ‌سياست جديد عراق

من در 25 اكتبر 1979 (58/8/3) در يك مأموريت سري براي تهيه تجهيزات توليد سلاح‌هاي شيميايي، رهسپار آلمان غربي شدم. پس از مذاكره با مسئولان شركت آلماني karl koib قراردادي در اين مورد امضا كردم اما به دليل اجرا نشدن كامل اين قرارداد، بنا شد كه آنان خود به عراق سفر كنند. پس از چندي، مسئولان شركت مزبور با كارشناسان نظامي ارتش در عراق ملاقات كرده راهنمايي‌هاي فني لازم را در خصوص ساخت و توليد گازهاي سمي و تركيبي از جمله گاز تابون و موستارد و گازهاي اعصاب كه قادر است نزديك به يكصدهزار نفر را نابود كند ارائه دادند.
همچنين با امضاي يك قرارداد خريد گلوله و موشك شيميايي با شركت هاي آلماني توانستيم بيش از 10755 كلاهك شيميايي اعم از بمب، گلوله توپ و موشك، وارد كنيم و با ذخيره سازي 1005 تن مواد شيمايي، ميزان ذخاير اين مواد را در انبارها به پنج هزار تومان افزايش دهيم.
بدين ترتيب، عراق پس از تلاش‌هاي بسار توانست مقادير زيادي مواد ميكروبي شامل پانصدهزار ليتر (130 هزار گالن) ماده بسيار سمي «پوتوليمن» و پنجاه هزار ليتر (13 هزار گالن) ماده «انتراكس» موسوم به «اخگرخبيث» توليد كند.
به طور كلي برنامه توليد و تكثير سلاح‌هاي شيميايي عراق براي كشورهاي جهان روشن و عيان بود. مهمترين دليل آن نيز استفاده اين رژيم اين مواد شيميايي در جنگ طولاني با نيروهاي اسلام و بعدها در عمليات سركوب كردها بود.
گفتني است كه در زرادخانه شيميايي عراق، حداقل سي هزار تن مواد گازي و مايع سمي از جمله گاز خردل، خردل فسفري و گوگردي و گازهاي اعصاب مانند سارين، تابون، سرمان، هيدروژن سياتيد و گازهاي تاول زا وجود داشت. گاز خردل، در كارخانه‌هاي «التاجي» به طور خيلي محرمانه ساخته و در موشك‌هاي جنگنده‌هاي نيروي هوايي تعبيه مي‌شد.
از سوي ديگر عراق تكيه زيادي بر نيروي هوايي خود داشت. اين ويژگي باعث شد كه به استفاده از سلاح‌هاي كمكي در نيروي هوايي روي آ‌ورد. بدين رو فكر كاربرد سلاح شيميايي در نيروي هوايي مطرح و با استقبال رو به رو شد؛ زيرا از نظر اقتصادي اين كار مقرون به صرفه بود.
به همين دليل سرتيپ ستاد «عبدالرزاق السامرايي» كه از افسران متخصص نيروي هوايي در امور شيمايي بود به فرانسه اعزام شد تا با شيوه هاي كاربرد گازهاي شيميايي در موشكها آشنا شود. او پس از سه سال به عراق بازگشت و بخش گازهاي شيميايي را در اين نيرو راه اندازي كرد

التماس دعا
منبع خبر گزاری فارس

*نكاتي درباره توان موشكي عراق

يكي از كميته‌هاي وزارت دفاع، كميته تهيه و توسعه موشك‌هاي دوربرد به رياست سرتيپ ستاد «صلاح التكريتي» متخصص رشته موشكي (توپخانه) بود. حاصل فعاليت اين كميته پيش از جنگ، توليد سه نوع موشك به نام‌هاي موشك حسين، موشك عباس و موشك عابد يا ژوئيه بود. اين موشكها با رايزنيها و مساعدت‌هاي فراوان يكي از شركت‌هاي فرانسوي به مرحله توليد رسيده بود. حتي هيأت فرانسوي به رياست «بيار موللر» چندين بار به وزارت دفاع عراق آمد و آزمايش هايي بر روي اين موشكها انجام داد. اين موشكها برخلاف ادعاي عراق، صد در صد توليد مشترك فرانسه و شوروي است. البته شايان توضيح است كه توان موشكي عراق ابتدا با موشك‌هاي «اسكاد» شوروي با برد سيصد كيلومتر تقويت و توسعه يافت، آنگاه عراقيها با استفاده از تكنولوژي و تجربيات روسها و فرانسويها اقدام به توليد سه موشك مزبور كردند كه من درباره ويژگي‌هاي هر يك از آنها توضيح مي‌دهم:

1- موشك «حسين»
برد اين موشك، 650 كيلومتر و وزن كلاهك جنگي آن، 500 كيلوگرم است. اين كلاهك هاي جنگي، حاوي مواد انفجاري خطرناكي است كه استفاده از آن در جهان ممنوع است. شعاع اصابت اين موشك حدود هزار منتر محاسبه شده است.
در طي‌ سال‌هاي 1984، 85 و 88 (1363، 64،67) با اين موشك، شهر تهران را مورد حمله قرار داديم. البته مناطق و شهرهاي مرزي مانند اهواز و آبادان نيز از تيررس اين موشكها در امان نبودند.
سرتيپ ستاد «ثابت سلطان» مدير توپخانه اصرار داشت از اين موشك براي كوبيدن مناطق مسكوني استفاده كنيم. وقتي از او علت اين اصرار را پرسيدم گفت:‌بايد مناطق مسكوني را هدف موشك قرار دهيم تا سربازان ايراني مجبور شوند به فكر خانواده هايشان بيفتند و آنگاه براي جوياشدن از حال آنان به پشت جبهه بازگردند و جبهه را خالي كنند.
گفتم: اما اين اقدام ما آنان را به ادامه جنگ مصمم‌تر خواهد كرد.
جواب داد: هرگز! اين كار به نارضايتي آنان نسبت به دولتشان كه حاضر به قبول آتش بس نيست دامن خواهد زد.

2- موشك «عباس»
برد اين موشك حدود 850 كيلومتر، وزن كلاهك جنگي آن نزديك به 350 كيلوگرم و شعاع اصابت آن تقريبا 1500 متر است. اين موشك چندين بار براي حمله به تهران، اصفهان، تبريز، يزد و نيز بندرهاي ايرن مورد استفاده قرار گرفت.
هربار كه اقدام به پرتاب اين موشك به سوي يكي از شهرهاي ايران مي‌كرديم صدام با خوشحالي با ما تماس مي‌گرفت و مي‌گفت:‌ آفرين به شما غيور مردان! شما تاريخ را رو سفيد كرديد! شما روي «قعقاع» و «سعد» را سفيد كرديد!»
عدنان خيرالله وزير دفاع استفاده از موشك عباس به دليل برد بيشتر آن نسبت به موشك حسين تأكيد داشت. دو موشك عباس و حسين، از قدرت انفجار بسيار بالايي برخوردارند. مردم عراق، اين موشكها را «زلزله» مي‌نامند؛ زيرا در هنگام اصابت اشتباهي يكي از اين موشكها به يكي از پلها در «گرمة علي» در بصره، روستاي مجاور با خاك يكسان و پل، به طور كامل منهدم شد و حفره بسيار بزرگي ايجاد گرديد كه به دليل شدت انفجار، محل پل قابل شناسايي نبود.

3- موشك عابد «ژوئيه»
طول اين موشك، 25 متر، وزن آن 48 تن و داراي سه مرحله است. اين موشك كه با مشاركت فرانسه و چين ساخته شده، قادر است يك كلاهك جنگي را به وزن حدود پانصد كيلوگرم تا مسافت حدود 1500 كيلومتر حمل كند. تفاوت اين موشك با دو موشك قبلي اين است كه آن دو براي پدافند و موشك «عابد» براي هجوم ساخته شده است. از اين موشك براي حمله به تهران، اصفهان و شهرهاي مرزي اهواز، آبادان، خرمشهر و.... استفاده شده است.
تصاوير گرفته شده توسط هواپيماهاي شناسايي، نشان دهنده حجم وحشتناك خسارات ناشي از انفجار اين موشك در اوايل و در طول جنگ بود. اين تصاوير كه به صورت فيلم‌هاي ويديويي، در معرض ديد دانشجويان دوره‌هاي 30و 44 دانشكده ستاد قرار گرفت، به قدري هولناك بود كه عده اي از آنان دچار افسردگي و بيماري‌هاي روحي و رواني شدند. همچنين نسخه‌هايي از اين فيلمها براي سران دولت‌هاي حاشيه خليج فارس- از جمله امير كويت، ملك فهد و شاه حسين- ارسال شد.

ماهواره‌هاي جاسوسي
مشكلي كه اين موشكها داشتند چگونگي هدايت و تصحيح مسير حركت آنها براي اصابت به هدف بود.
ابتدا بايد به اين نكته اشاره كرد كه موشك، وسيله‌اي با يك كلاهك جنگي است كه در قسمت فوقاني آن قرار دارد و در موقع اصابت ابتدا اين كلاهك منفجر مي‌شود.
تفاوت موشك با هواپيما در اين است كه موشك تنها يك بار مورد استفاده قرار مي‌گيرد و عمر آن با همان يك پرتاب به پايان مي‌رسد اما هواپيما مي‌تواند پروازهاي متعددي انجام دهدو در هر پرواز چندين تن بمب و كلاهك جنگي فرو ريزد. هواپيما همچنين ممكن است پيش از سرنگون شدن توسط دشمن ده ها حمله هوايي انجام داده باشد كه بدين رو در مقايسه با موشك‌هاي زمين به زمين، ارزانتر محسوب مي‌شود.
ما در هنگام استفاده از موشك يا هواپيما براي بمباران مناطق مسكوني ايران به ميزان تأثيرگذاري آنها توجه داشتيم. به همين دليل منطقي به نظر نمي‌رسيد كه مثلا يكصد ميليون دلار خرج موشكي كنيم كه خسارات مادي آن به ارتش ايران معادل يك ميليون دلار تخمين زده مي‌شد؛ به خصوص باتوجه به اينكه موشك‌هاي زمين به زميني كه برد يكصد كيلومتر دارند بسيار گران تمام مي‌شوند. بايد توجه داشت كه اينگونه موشك‌هاي يك بار مصرف براي حمل كلاهك‌هاي هسته‌اي ساخته شده اند؛‌ زيرا ارزش حجم انهدامي كلاهك هسته اي، صدها برابر ارزش موشك است. اما استفاده از اين موشكها به ويژه موشك هاي ميان برد براي حمل كلاهك‌هاي جنگي (كلاسيك)، كاري غيرعاقلانه است.
به عنوان نمونه، قيمت يك موشك مدل «3-Df» از سري موشك‌هاي چيني فروخته شده به ما معادل چهل ميليون دلار بود. اين موشك در اصل براي اين طراحي شده است كه كلاهكي هسته‌اي با قدرت انفجاري 103 مگاتن (103 ميليون تن) مواد منفجره كلاسيك را حمل كند. اين موشك در آغاز جنگ براي حمله به شهر نوسود و تمامي شهرها ايران كه استحكامات بتوني داشتند مورد استفاده قرار گرفت.
همانگونه كه گفته شد مشكل اينگونه موشكها چگونگي هدايت و تصحيح مسير حركت آنها بود اما بر اساس توافق عراق و دولت آمريكا در زمان رياست جمهوري كارتر و ريگان، قرار شد كه اين كشور به وسيله ماهواره‌هاي فضايي ما را در زمينه هدايت موشكها ياري دهد.
از لحاظ فني اگر برد موشك بيش از سيصد كيلومتر باشد لازم است در طي حركت آن تا هدف مسير موشك دو يا سه بار تصحيح شود. اگر موشك بيشترين مسير خود را در داخل خاك خودي يا فضاي كشور دوست طي كند با فرمان‌هاي داده شده از ايستگاه‌هاي زميني يا هوايي موجود بر سر راه آن مسير خود را تصحيح مي‌كند؛ اما اگر بخش اعظمي از مسير موشك، در خاك دشمن باشد هدايت آن غيرممكن خواهد بود و تنها ماهواره‌هاي فضايي قادر به تصحيح خواهند بود.
ما در طول جنگ حداكثر استفاده را از ماهواره‌هاي جاسوسي آمريكا در خليج فارس كرديم و به كمك آنها توانستيم حدود چهارصد موشك به طرف شهرهاي مرزي، مناطق مسكوني شهرهاي مختلف و يگان‌هاي عازم جبهه پرتاب كنيم.

منبع خبرگزاري فارس
التماس دعا