مرکز انجمنهای تخصصی

ادیان را می توان از جهات گوناگونى دسته بندی نمود:

* تقسیم‏بندى، بر اساس وضعیت فکرى و روانى بشر:
o ادیان ابتدایى مانند: آنچه میان اقوام ابتدایی دیده می شود
o ادیان قدیم مانند: آیینهای منقرض شده خاورمیانه
o ادیان پیشرفته یا مترقی مانند: ادیان بزرگ کنونی


* تقسیم بندی دیگر بر اساس نحوه پرستش و نحوه نگرش پیروان این ادیان:
o ادیان ساده مانند: آنیمیسم ، توتمیسم و فتیشیسم
o ادیان فلسفی مانند: هندویسم ، بودیسم ، و آیین کنفوسیوس
o ادیان وحیانی مانند: زردشتی گری ، یهودیت ، مسیحیت و اسلام.


* تقسیم بندی بر اساس اعتقاد به وجود خدا و عدم اعتقاد به خدا و شرک :
o ادیان غیر توحیدی مانند:هندوئیسم،بودیسم و دین جاینى و دین شینتو
o ادیان توحیدی مانند: یهودیت ، مسیحیت و اسلام ،صابئى، سیک و زرتشتیگرى


* تقسیم بندی بر اساس نژاد:
o ادیان سامی همچون: یهودیت، مسیحیت، و اسلام
o ادیان آریایی مانند: ادیان ایران باستان ، هندوستان ، روم و یونان قدیم
o ادیان خاور دور مانند : آیین کنفوسیوس ، تائوئیسم و شینتو.


* تقسیم بندی بر اساس شرق و غرب :
o ادیان شرقی مانند: هندویسم ، بودیسم و شینتو
o ادیان غربی مانند: یهودیت ، مسیحیت و اسلام


* یکى دیگر از تقسیم‏بندى‏هاى رایج دین، تقسیم آن به‏زنده و غیرزنده است.
o ادیان غیر زنده و به اصطلاح ادیان مرده مانند:
ادیان مصر قدیم در افریقا، ادیان‏مکزیک و پروى باستان در امریکا، ادیان قدیم بابل و آشور متعلق به اقوام فنیقى‏ و اقوام هیتى ، ادیان میترایى و مانى در آسیاى صغیر ، ادیان یونان و روم باستان، وادیان اقوام سلت و تیوتونى اروپا از این دسته‏اند.

o ادیان زنده مانند:
دین هندویى ، دین یهودى ،دین شینتو ، دین زرتشتى ، دین تائونى ،
دین جاینى (جینى) ، دین بودایى، دین کنفوسیوسى ، دین صابئى ،
دین مسیحیت، دین‏اسلام، دین سیک

* تقسیم بندی ابتدایی دین
o دین حق
o دین باطل

منابع:
دانشنامه رشد:
1- آشنایی با ادیان بزرگ ، حسین توفیقی ،
2- ادیان زنده جهان ، رابرت...هیوم ،