عدم تحمل لاکتوز
ارسال شده: دوشنبه ۲ شهریور ۱۳۸۸, ۸:۰۷ ب.ظ
علی اکبر
موجود در شیر، لاکتوز نام دارد که بوسیله آنزیم های خاصی در سیستم گوارشی تجزیه شده، به قندهای ساده تر تبدیل می شود. آنزیم تجزیه کننده لاکتوز موجود در شیر لاکتاز نام دارد که از ابتدای تولد تا سنین کودکی در سیستم گوارشی انسان ترشح می شود.
اگر به هر دلیلی این آنزیم در دوره جوانی و بزرگسالی دچار کاهش و یا عدم تولید شود، در نتیجه بدن این افراد قادر به تجزیه قند شیر نبوده و چنانچه شیر بنوشد با نفخ و تجمع گاز در شکم و سایر اختلالات گوارشی مواجه می شود، به این حالت بیماری عدم تحمل لاکتوز می گویند.
شخص با چنین مشکلی از خوردن شیر امتناع ورزیده و بدین وسیله منبع بسیار مغذی و حیاتی را از رژیم غذایی خود حذف می کند.
علائم شایع در بزرگسالان:
شکمی به صورت غار و غور، کرامپ های شکمی(دل پیچه)،اسهال، نفخ،تجمع گاز در شکم و تهوع.
علل:
یا فقدان آنزیم
برای هضم همه شیر های به غیر از شیر مادر الزامی است. در نبود این آنزیم قند شیر آب به خود جذب کرده و موجب بروز اسهال می گردد.به این افراد پیشنهاد می شود شیر را به روش های ذیل مصرف نمایند:
1-شیر را به صورت سرد مصرف کنند. 2-شیر را به مقدار کم و دفعات متعدد بنوشند. 3-از شیرهای بدون لاکتوز که در دسترس می باشد استفاده کنند. 4-از سایر فراورده های ان مانند ماست و پنیر استفاده کنند زیرا لاتکتوز شیر در این فراورده ها کاملا تجزیه شده می باشند.
رژیم غذایی در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز:
میزان لاکتوز مصرفی:
روزانه حداقل یک لیوان شیر(240 میلی لیتر حاوی 12 گرم قند لاکتوز)
یا مصرف یک دوم لیوان شیر(120 میلی لیتر حاوی 6 گرم قند لاکتوز) ماست، به دلیل اینکه نیمه جامد می باشد دیرتر از شیرف معده را ترک می کند و همین امر موجب تحمل بهتر ماست از شیر می باشد.
فراورده های شیری به دلیل میزان کمتر لاکتوز، بهتر تحمل می شوند که شامل پنیر،بستنی و ماست می باشد.
انواع فراورده های شیری قابل مصرف:
1- شیر پر چرب: چربی موجود در شیر تخلیه معده را به تاخیر می اندازد و در نتیجه لاکتوز موجود در شیر به تدریج وارد روده خواهد شد.
2- شیر کاکائو: کاکائو اضافه شده به شیر از 3 راه موجب تحمل بهتر شیر می گردد:
*افزایش فعالیت انزیم **مهار فعالیت باکتری های ایجاد کننده گاز در اثر تخمیر ***کند نمودن تخلیه
3- ماست: به دلیل وجود باکتری های اسید لاکتیکی موجود در ماست(لاکتو باسیلوس بولگاریکوس و استرپتو کوکوس ترموفیلوس) بهتر از شیر در افراد بیمار عدم تحمل لاکتوز پذیرفته می شود.
هر واحد ماست 17 گرم قد لاکتوز وجود دارد لیکن به دلیل وجود باکتری های فوق الذکر و تولید آنزیم لاکتاز توسط این باکتری ها ، لاکتوز موجود در ان به راحتی هضم و جذب می شود. علاوه بر این ماست ، ترشح اسید معده را تنظیم کرده ، همچنین منجر به تحریک سلول های روده شده که متعاقبا ترشح آنزیم لاکتاز را در پی خواهد داشت.ماست میوه
[FONT=Times New Roman (Arabic)] ا ماست هایی که حاوی طعم هستند، نسبت به ماست های ساده فعالیت لاکتازی کمتری دارند.در سنين سالمندي به دليل كاهش آنزيم لاكتاز ،ماست بهترين منبع جهت تامين كلسيم بدن است.نتيجه اينكه ماست ترشح اسيد معده را تنظيم كرده و جذب كلسيم را افزايش مي دهد.
٤- استفاده از مكمل آنزيمي كاكتاز و شيرهاي بدون لاكتوز: آنزيم لاكتاز را به شكل قرص هاي خوراكي تهيه كرده اند كه مصرف آن به همراه شير و فرآورده هاي آن باعث هضم و جذب بهتر قند لاكتوز در سيستم گوارشي مي شود. شيرهاي بدون لاكتوز موجود در بازار طی فرآینده آنزیمی ویژه ای در کارخانه حدود 99/9 درصد لاکتوز خود را از دست می دهد. کسانی که از قرص های لاکتاز استفاده می کنند بهتر است آن را به همراه شیر و فراورده های شیری مصرف کنند. های بدون لاکتوز معمولا طعم شیرین تری نسبت به شیر های معمولی دارند ، چرا که لاکتوز این شیرها به گلوکز و گالاکتوز تبدیل شده اند که طعم شیرین آن به خاطر وجود همین گلوکز می باشد.
کودکان و شیر خوارانی که به بیماری های عفونی دستگاه گوارش مبتلا می شوند به دلیل آسیب رساندن مخاط لوله گوارش دچار عدم تحمل لاکتوز به صورت ثانویه می شوند. این کودکان تا مدتی بعد از بیماری باید از شیرهای بدون لاکتوز استفاده کنند.
توصیه های لازم جهت درمان بیماران با عدم تحمل لاکتوز:
* مصرف شیر را با مقدار کم شروع کرده بدین صورت که در روزهای اول شیر را با آب رقیق نموده و از یک قاشق غذاخوری شروع نمایید. * در روزهای آغازین درمان از تعداد واحد های شیر و فراورده های [FONT=Times New Roman (Arabic)] واحد را به شیر اختصاص دهید و بقیه واحدها را از دوغ و ماست استفاده کنید.
* از مصرف شیر هنگام ناشتا بودن پرهیز کنید. * در شروع دران ، شیر پر چرب و یا شیر کاکائو میل کنید. * ماست بهترین جایگزین شیر است.
* تا جایی که امکان دارد شیر را سرد میل کنید. * بهترین راه پیشگیری از مشکلات فوق الذکر مصرف مداوم شیر و فرآورده های آن می باشد .
تن و
[FONT=Times New Roman (Arabic)]
موجود در شیر، لاکتوز نام دارد که بوسیله آنزیم های خاصی در سیستم گوارشی تجزیه شده، به قندهای ساده تر تبدیل می شود. آنزیم تجزیه کننده لاکتوز موجود در شیر لاکتاز نام دارد که از ابتدای تولد تا سنین کودکی در سیستم گوارشی انسان ترشح می شود.
اگر به هر دلیلی این آنزیم در دوره جوانی و بزرگسالی دچار کاهش و یا عدم تولید شود، در نتیجه بدن این افراد قادر به تجزیه قند شیر نبوده و چنانچه شیر بنوشد با نفخ و تجمع گاز در شکم و سایر اختلالات گوارشی مواجه می شود، به این حالت بیماری عدم تحمل لاکتوز می گویند.
شخص با چنین مشکلی از خوردن شیر امتناع ورزیده و بدین وسیله منبع بسیار مغذی و حیاتی را از رژیم غذایی خود حذف می کند.
علائم شایع در بزرگسالان:
شکمی به صورت غار و غور، کرامپ های شکمی(دل پیچه)،اسهال، نفخ،تجمع گاز در شکم و تهوع.
علل:
یا فقدان آنزیم
برای هضم همه شیر های به غیر از شیر مادر الزامی است. در نبود این آنزیم قند شیر آب به خود جذب کرده و موجب بروز اسهال می گردد.به این افراد پیشنهاد می شود شیر را به روش های ذیل مصرف نمایند:
1-شیر را به صورت سرد مصرف کنند. 2-شیر را به مقدار کم و دفعات متعدد بنوشند. 3-از شیرهای بدون لاکتوز که در دسترس می باشد استفاده کنند. 4-از سایر فراورده های ان مانند ماست و پنیر استفاده کنند زیرا لاتکتوز شیر در این فراورده ها کاملا تجزیه شده می باشند.
رژیم غذایی در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز:
میزان لاکتوز مصرفی:
روزانه حداقل یک لیوان شیر(240 میلی لیتر حاوی 12 گرم قند لاکتوز)
یا مصرف یک دوم لیوان شیر(120 میلی لیتر حاوی 6 گرم قند لاکتوز) ماست، به دلیل اینکه نیمه جامد می باشد دیرتر از شیرف معده را ترک می کند و همین امر موجب تحمل بهتر ماست از شیر می باشد.
فراورده های شیری به دلیل میزان کمتر لاکتوز، بهتر تحمل می شوند که شامل پنیر،بستنی و ماست می باشد.
انواع فراورده های شیری قابل مصرف:
1- شیر پر چرب: چربی موجود در شیر تخلیه معده را به تاخیر می اندازد و در نتیجه لاکتوز موجود در شیر به تدریج وارد روده خواهد شد.
2- شیر کاکائو: کاکائو اضافه شده به شیر از 3 راه موجب تحمل بهتر شیر می گردد:
*افزایش فعالیت انزیم **مهار فعالیت باکتری های ایجاد کننده گاز در اثر تخمیر ***کند نمودن تخلیه
3- ماست: به دلیل وجود باکتری های اسید لاکتیکی موجود در ماست(لاکتو باسیلوس بولگاریکوس و استرپتو کوکوس ترموفیلوس) بهتر از شیر در افراد بیمار عدم تحمل لاکتوز پذیرفته می شود.
هر واحد ماست 17 گرم قد لاکتوز وجود دارد لیکن به دلیل وجود باکتری های فوق الذکر و تولید آنزیم لاکتاز توسط این باکتری ها ، لاکتوز موجود در ان به راحتی هضم و جذب می شود. علاوه بر این ماست ، ترشح اسید معده را تنظیم کرده ، همچنین منجر به تحریک سلول های روده شده که متعاقبا ترشح آنزیم لاکتاز را در پی خواهد داشت.ماست میوه
[FONT=Times New Roman (Arabic)] ا ماست هایی که حاوی طعم هستند، نسبت به ماست های ساده فعالیت لاکتازی کمتری دارند.در سنين سالمندي به دليل كاهش آنزيم لاكتاز ،ماست بهترين منبع جهت تامين كلسيم بدن است.نتيجه اينكه ماست ترشح اسيد معده را تنظيم كرده و جذب كلسيم را افزايش مي دهد.
٤- استفاده از مكمل آنزيمي كاكتاز و شيرهاي بدون لاكتوز: آنزيم لاكتاز را به شكل قرص هاي خوراكي تهيه كرده اند كه مصرف آن به همراه شير و فرآورده هاي آن باعث هضم و جذب بهتر قند لاكتوز در سيستم گوارشي مي شود. شيرهاي بدون لاكتوز موجود در بازار طی فرآینده آنزیمی ویژه ای در کارخانه حدود 99/9 درصد لاکتوز خود را از دست می دهد. کسانی که از قرص های لاکتاز استفاده می کنند بهتر است آن را به همراه شیر و فراورده های شیری مصرف کنند. های بدون لاکتوز معمولا طعم شیرین تری نسبت به شیر های معمولی دارند ، چرا که لاکتوز این شیرها به گلوکز و گالاکتوز تبدیل شده اند که طعم شیرین آن به خاطر وجود همین گلوکز می باشد.
کودکان و شیر خوارانی که به بیماری های عفونی دستگاه گوارش مبتلا می شوند به دلیل آسیب رساندن مخاط لوله گوارش دچار عدم تحمل لاکتوز به صورت ثانویه می شوند. این کودکان تا مدتی بعد از بیماری باید از شیرهای بدون لاکتوز استفاده کنند.
توصیه های لازم جهت درمان بیماران با عدم تحمل لاکتوز:
* مصرف شیر را با مقدار کم شروع کرده بدین صورت که در روزهای اول شیر را با آب رقیق نموده و از یک قاشق غذاخوری شروع نمایید. * در روزهای آغازین درمان از تعداد واحد های شیر و فراورده های [FONT=Times New Roman (Arabic)] واحد را به شیر اختصاص دهید و بقیه واحدها را از دوغ و ماست استفاده کنید.
* از مصرف شیر هنگام ناشتا بودن پرهیز کنید. * در شروع دران ، شیر پر چرب و یا شیر کاکائو میل کنید. * ماست بهترین جایگزین شیر است.
* تا جایی که امکان دارد شیر را سرد میل کنید. * بهترین راه پیشگیری از مشکلات فوق الذکر مصرف مداوم شیر و فرآورده های آن می باشد .
تن و
[FONT=Times New Roman (Arabic)]