** خواص شیرین بیان
ارسال شده: دوشنبه ۲۹ اسفند ۱۳۸۴, ۲:۰۲ ق.ظ
شیرین بیان
خصوصیات عمومی
شیرین بیان با نام علمی Glycyrrhiza glabra در خانواده نخودها یا Fabaceae قراردارد. گیاهی است چند ساله و انبوه و به ارتفاع 1 تا 2 متر می رسد، برگها مرکب و دارای 4 تا 7 جفت برگچه و یک برگچه انتهایی می باشد که برگچه ها بیضوی بوده و کناره آنها صاف می باشد. گلها نامنظم و به رنگهای ارغوانی ، زرد یا بنفش به صورت مجتمع در انتهای ساقه های گلدهنده مشاهده می شوند.
زمان ظهور گلها اوایل تابستان است. ریشه شیرین بیان نسبتاً قطور بوده و طویل می باشد بطوریکه از 30 تا 200 سانتیمتر طول دارد.
شیرین بیان انواع مختلفی دارد که به شرح زیر هستند:
1- واریته اسپانیایی "G. typical" که میوه آن صا و بدون کرک و ریزومها قهواه ای و به قطر 6 تا 18 میلیمتر می باشد.
2- واریته روسی "G. glandulifera" که پیکره رویشی آن چسبناک و دارای ریشه های متعدد به ضخامت 5 سامتی متر، پوست ریشه فلس دار و قهوه ای رنگ و دارای شیرینی ملایم می باشد.
3- واریته ترکی "G. pallida" که ضخامت ریشه آن حدود 8 سانتی متر است.
4- واریته ایرانی "G. violacca" که ریشه های آن نیز بسیار ضخیم است.
خواص دارویی:
شیرین بیان از دو واژه یونانی گلیکیس به معنای شیرین و ریزا به معنای ریشه مشتق شده است.این گیاه در حدود 400 سال پیش در مصر مورد استفاده بوده و فراعنه از ریشه آن نوشیدنی به نام "مای سوس" بدست می آوردند.
ماده موثره شیرین بیان اسید گلیسریزیک می باشد که حدود 50 مرتبه از قند شیرین تر بوده و میزان آن در گیاه حدود 5 تا 20 درصد می باشد. اسید گلیسریزیک با افزایش سن گیاه افزایش می یابد و گیاهشناسان معتقدند که اسید در واریته ایرانی بیشتر از سایر واریته هاست.
1- از شیرین بیان در صنایع داروسازی، نوشابه سازی، شیرینی سازی و دخانیات استفاده می شود.
2- ماده موثره آن مدر و ملین بوده و بواسطه وجود بعضی فلاونوییدها از جمله"لیکوییریتوزید" اثر مفید بر روی زخم اثنی عشر دارد.
3- شیرین بیان به عنوان آرام بخش و خلط آور، ضد التهاب و ضد اسپام، ضد نفخ و ضد سرفه مورد استفاده قرار میگیرد.
4- در برطرف کردن التهاب مخاط برونشها، یبوست مورد استفاده دارد و به طور کلی مقوی معده می باشد.
طرق مصرف:
1- 25 تا 30 گرم شیرین بیان را در یک لیتر آب بجوشانید و سپس مصرف نمایید.
2- از مخلوط مساوی شیرین بیان با بید گیاه و دم کرده آن نوشابه ای خنک و ادرارآور بدست خواهد آمد.
3- در عفونتهای گلو و برونشها و همچنین درد روده ها ابتدا 50 گرم ریشه شیرین بیان را در یک لیتر آب به مدت 5 دقیقه بجوشانید و به مدت 12 ساعت به حال خود رها کنید تا خوب خیس بخورد سپس مصرف کنید.
4- در مواردی که زبان قرمز شده یا روی آن دانه زده و یا ترک خورده، 200 گرم شیرین بیان را در یک لیتر آب بجوشانید به طوریکه سه چهارم آب آن تبخیر و کم گردد، سپس این جوشانده را برای شستشوی دهان بکار برید.
5- جوشانده فوق برای شستشو و کمپرس چشم وقتی مبتلا به ورم ملتحمه یا بلفاریته شده است نیز مفید است.
خصوصیات عمومی
شیرین بیان با نام علمی Glycyrrhiza glabra در خانواده نخودها یا Fabaceae قراردارد. گیاهی است چند ساله و انبوه و به ارتفاع 1 تا 2 متر می رسد، برگها مرکب و دارای 4 تا 7 جفت برگچه و یک برگچه انتهایی می باشد که برگچه ها بیضوی بوده و کناره آنها صاف می باشد. گلها نامنظم و به رنگهای ارغوانی ، زرد یا بنفش به صورت مجتمع در انتهای ساقه های گلدهنده مشاهده می شوند.
زمان ظهور گلها اوایل تابستان است. ریشه شیرین بیان نسبتاً قطور بوده و طویل می باشد بطوریکه از 30 تا 200 سانتیمتر طول دارد.
شیرین بیان انواع مختلفی دارد که به شرح زیر هستند:
1- واریته اسپانیایی "G. typical" که میوه آن صا و بدون کرک و ریزومها قهواه ای و به قطر 6 تا 18 میلیمتر می باشد.
2- واریته روسی "G. glandulifera" که پیکره رویشی آن چسبناک و دارای ریشه های متعدد به ضخامت 5 سامتی متر، پوست ریشه فلس دار و قهوه ای رنگ و دارای شیرینی ملایم می باشد.
3- واریته ترکی "G. pallida" که ضخامت ریشه آن حدود 8 سانتی متر است.
4- واریته ایرانی "G. violacca" که ریشه های آن نیز بسیار ضخیم است.
خواص دارویی:
شیرین بیان از دو واژه یونانی گلیکیس به معنای شیرین و ریزا به معنای ریشه مشتق شده است.این گیاه در حدود 400 سال پیش در مصر مورد استفاده بوده و فراعنه از ریشه آن نوشیدنی به نام "مای سوس" بدست می آوردند.
ماده موثره شیرین بیان اسید گلیسریزیک می باشد که حدود 50 مرتبه از قند شیرین تر بوده و میزان آن در گیاه حدود 5 تا 20 درصد می باشد. اسید گلیسریزیک با افزایش سن گیاه افزایش می یابد و گیاهشناسان معتقدند که اسید در واریته ایرانی بیشتر از سایر واریته هاست.
1- از شیرین بیان در صنایع داروسازی، نوشابه سازی، شیرینی سازی و دخانیات استفاده می شود.
2- ماده موثره آن مدر و ملین بوده و بواسطه وجود بعضی فلاونوییدها از جمله"لیکوییریتوزید" اثر مفید بر روی زخم اثنی عشر دارد.
3- شیرین بیان به عنوان آرام بخش و خلط آور، ضد التهاب و ضد اسپام، ضد نفخ و ضد سرفه مورد استفاده قرار میگیرد.
4- در برطرف کردن التهاب مخاط برونشها، یبوست مورد استفاده دارد و به طور کلی مقوی معده می باشد.
طرق مصرف:
1- 25 تا 30 گرم شیرین بیان را در یک لیتر آب بجوشانید و سپس مصرف نمایید.
2- از مخلوط مساوی شیرین بیان با بید گیاه و دم کرده آن نوشابه ای خنک و ادرارآور بدست خواهد آمد.
3- در عفونتهای گلو و برونشها و همچنین درد روده ها ابتدا 50 گرم ریشه شیرین بیان را در یک لیتر آب به مدت 5 دقیقه بجوشانید و به مدت 12 ساعت به حال خود رها کنید تا خوب خیس بخورد سپس مصرف کنید.
4- در مواردی که زبان قرمز شده یا روی آن دانه زده و یا ترک خورده، 200 گرم شیرین بیان را در یک لیتر آب بجوشانید به طوریکه سه چهارم آب آن تبخیر و کم گردد، سپس این جوشانده را برای شستشوی دهان بکار برید.
5- جوشانده فوق برای شستشو و کمپرس چشم وقتی مبتلا به ورم ملتحمه یا بلفاریته شده است نیز مفید است.

