مرکز انجمنهای تخصصی

 AN/APQ-153 & APQ-159

F-5 E/F Radar System امرسون الکتریک سیستم رادار AN/APQ-153 را که در محدوده فرکانس باند [COLOR=#0c0c0c]L  عمل می کرد را برای هواپیمای جنگنده نورث روپ یعنی F-5E توسعه و طراحی کرد.

درسیستم رادار مذکور لازم دانستند برای سوار کردن و محدودیت فضا در اصل, رادار اف-5 کوچکتر باشد به همین جهت, مــــــــد های هوا به هوای نسبتا" ساده و یک محدوده کشف کوتاه را ارائه می داد.AN/APQ-157 هم یک سیستم مشابه بود با این تفاوت که دو صفحه نمایش و کنترل داشت و آن را برای نمونه دو سرنشینه اف-5 یعنی نمونه آموزشی F-5F ساختند. AN/APQ-153 یک سیستم رادار پالس داپلر نسبتا" ساده بود که مقرر شده بود که گانری ( تیر اندازی) را برای جنگنده اف-5 تهیه کند. 
رادار اسکای رنجر =AN/APQ-153

  [External Link Removed for Guests] 

آن رادار چهار حالت عملیاتی ارائه می کرد:

جستجوی هوا به هوای هدف AA1 و AA2 در محدوده های مختلف, داگ فایت که بر روی هدف نزدیک قفل می کرد ,فاصله را مشخص می نمود و توپ را راهنمایی می کرد و در نهایت یک مــــــــد راهنمای هدف گیری موشک که پوشش درگیری AIM-9 سایدویندر را برآورد و کمک شایانی به راهنمایی و هدایت خلبان برای پرواز درمحدوده مورد پوشش می کرد.

آنتن لزوما" کوچک بود و آن یک "دیش سهمی " وار 16*12 اینچ بود که علی الحساب برای مانور نظامی ثابت شده بود. یک نمایشگر B اسکوپ کوچک 5 اینچی در کاکپیت نیز متصل شده بود.
در طرف دیگر رادار AN/APQ-159 هم رادار اراتقا داده شده نمونه 153 بود که دوباره توسط شرکت امرسون الکتریک برای جنگنده نورث روپ یعنی اف-5 طراحی شد. این رادار جدیدتر در محدوده فرکانس باند L و J کار می کرد.

رادار مورد نظر برد تقریبا" دوبرابر را ارائه می داد.زوایای رهگیری off-boresight (تطبیق هدف گیری و سرعت بالا از یک توپ) افزایش داده شد و قابلیت اطمینان این رادار بسیار بسیار بالاتر رفته بود.
به طور نمونه اف- 5 های مدرنیزه شده برای یک رادار کاملا" جدید بنام AN/APG-69 پیشنهاد شدند و در اصل این رادار نامزد جایگزین شده برای اصلاحات بیشتر و پیشرفته تر رادار (قدیمی) AN/APQ-167 بود.

مشابه رادار سابق APQ-159 , APQ-153 صرفا" یک سیستم راداری هوا به هوا بود. سیستم 4 مــــــد اصلی عملکرد داشت, 2 مــــد جستجو با رنج متفاوت که از یک نمایشگر ساده B-scop استفاده می کرد, یک مـــد داگ فایت که در واقع یک نمایشگر گانری boresight با برد و قفل کن اتوماتیک بود و یک مـــــد مشابه استفاده AIM-9 سایدویندر که پوشش در گیری موشک را برآورد می کرد و راهنمای آماده شده برای خلبان برای پرواز به داخل پوشش بود.

رادار APQ-159 مـــد هوا به زمین را کلا" ارائه نمی داد همچنین سیستم با وجود قابلیت فرا دیدBVR فاقد توانایی شلیک AIM-7 اسپارو را داشت. 
تصویری از رادار صفحه تخت APQ-159 
 [External Link Removed for Guests]
 
آپگرید های اولیه از رادار های APQ-159 منجر به تغییر و جایگزینی آنتن سهموی شکل و دیش مانند APQ-153 با آنتن آرایه فازی شده ی پلانر (تخت) جدید بود.آنتن ساخته شده کوچکتر بود و اجازه زوایای بیشتری در دماغه را می داد.

چون گین ( بهره آنتن) بهبود داده شده بود ,بنابراین تشعشات جانبی آن خیلی کم شده بود و این اجازه می داد تا بـــــــرد تقریبا" 10 ناتیکال مایل ( 18 کیلومتر) APQ-153 به 20 ناتیکال مایل ( 36 کیلومتر) درAPQ-159 افزایش یابد. چالاکی فرکانس افزایش یافته و به طور چشمگیری مشخصه MTBF ( زمان میانگین مابین نقص فنی ) از حدود 62 ساعت در APQ-153 به 125 ساعت در مدل های اخیر 159 بهبود و افزایش داده شده بود که واقعا" نشان داده و اثبات شده که مشخصه فوق در میدان به 150 ساعت هم می رسد, به علاوه تجهیزات الکترونیک هم ارتقا داه شدند.

نگارش های چند از APQ-159 بر روی طول عمر ساخته شده بودند.در ابتدا آن در چهار مدل با رادار الکترونیک مشابه اما صفحه نمایش متفاوت ارائه شده بودند. مدل های 1 و 2 از APQ-159 یک نمایشگر به کار می بردند که می توانست در حالت تلویزیونی عمل کرده و برای موشک هوا به سطح AGM-65 مارویک عمل کند در صورتیکه مدل های 3و 4 فاقد این قابلیت بودند.

اختلاف میان اعداد زوج و فرد نمونه های نامگذاری شده به دلیل وجود یک مجموعه دوم از نمایشگر ها و کنترل ها برای گونه های نامگذاری شده ی زوج بود برای بکار بردن در نمونه دو سرنشینه F-5F!
به عنوان مثال یک جت اف-5 که از رادار 159 با شماره 1 استفاده می کرد یک هواپیمای تک سرنشین ( نمونه E ) با توانایی حمل مارویک است.
نمونه رادار APQ-159 -5 یک نمونه بهسازی شده که وزن آن کمتر,قابلیت اطمینان آن بهبود و بیشتر شده و ساختار ارتقا ها ساده تر شده بود . نمونه آخر AN/APQ-159- 7 بـــــــــود.



نوشته و ترجمه : SAMAN.M.S

منبع:

Jane's Avionics, July 12, 2002

کلیه حقوق این مطلب در ایـــــــران متعلق به سایت http://www.centralclubs.com می باشد. برداشت بدون ذکــــــــر نام سایت و نام نویسنده به هیچ عنوان مجاز نیست!!

سامان جان ممنون از نوشته پرمحتوات.
فقط همیشه یک پرسشی برای من بود و آن اینکه رادار تایگرهای ایرانی 153 است یا 159؟ با خواندن نوشته شما به این نتیجه رسیدم که از روی منطق و عقل باید APQ-153 باشند. زیرا:
1- هیچگاه دیده و شنیده نشد که تایگر ایرانی با ماوریک برای عملیات زمینی فرستاده شود.
2- در هیچ نبرد هوایی، دیده نشد که فراتر از دو موشک سایدوایندر AIM-P که در نوک بالها نصب می شدند، از موشک دیگری همچون اسپارو استفاده شود. در واقع یکی از ضعفهای اف-5 های ایران، نداشتن توانایی درگیری BVR بود. یکی از خلبانان پیشین اف-5 سالها قبل می گفت برد رادار اف-5 به سختی به 15 کیلومتر می رسد و در واقع چشمهای خلبان، زودتر از رادار اف-5، هدفهای هوایی را پیدا می کنند!

در خاطرات آقای یدالله شریفی راد (گویا از 20 سال پیش از ایران خارج شده و مدتی را در یونان گذرانده و اکنون در کانادا زندگی می کند) که توسط آقای شهریار نوشته شده بود، مشخص بود که در تمامی عملیاتهایی یاد شده که جملگی توسط اف-5 های پایگاه دوم تبریز انجام شده بودند، از بمبهای سقوط آزاد Mk82 و مسلسل استفاده شده است.
همین جا از خلبانان بزرگوار و میهن پرست اف-5 که دیگر در میان ما نیستند یاد می کنم:
علی اقبالی، پرویز ذبیحی، علی جهانشاهلو، کاظم ظریف خادم و ... که همگی در سال 1359 به شهادت رسیدند.

سلام

فقط همیشه یک پرسشی برای من بود و آن اینکه رادار تایگرهای ایرانی 153 است یا 159؟

رضا جان , رادار ها از نوع APQ-153 هستند. البته این امکان وجود داره که از 159 هم استفاده کنند. در مورد استفاده از ماوریک هم چون 159 ها 4 مدل هستند, 100% که نمونه های 1 و 2 را که قابلیت شلیک را دارند, ما در اختیار نداریم.
ولی عرض میکنم شاید های 159 های نمونه 3 و چهار , روی اف-5 ها نصب باشد. چون اگر اشتباه نکنم شاه, اف-5 ها را در چند نوبت خریداری کرد.

AN/APQ-159 (V) F-5 Tiger Radar


سری های رادار AN/APQ-159 (V یک خانواده از رادار های پالس چند حالت جلو دید هستند. در حالت سرچ, سری رادار های APQ-159 (V) بردی [HIGHLIGHT=#ffc000]فراتر از 74 کیلومتر  را دارند. برای برد های کوتاه تر جستجو, سیستم یک فضای ثابت شده ی 2 بار اسکن را با استفاده از پرتو 8 درجه ایی آنتن دووجهی آرایه ایی هدایت می کند.

در مد بروسگت (در زوایه هدف گیری) موشک, موشک هوا به هوای AIM-9 سایدویندر با پویش مادون قرمز استفاده شده است. در این حالت, رادار بر روی هدف قفل شده و اطلاعات هدایت برای رساندن هواپیما به داخل پوشش بروگست حسگر موشک را فراهم می سازد.
در برد های بلند تر پوشش جستجوی هدف, رادار, آف- بروسگت ( خارج از زاویه هدف گیری) را بسط خواهد داد.

 [External Link Removed for Guests] 

برای تیراندازی, آرایه بسمت محور هدف و جستجو دربرد 152 تا 1830 متر قفل شده و به طور اتوماتیک بر روی اولین هدف دیده شده قفل می شود. در مد الکترو اپتیک E-O ,سیستم با تقویت تصویر از حسگر الکترواپتیکی موشک AGM-65 ماوریک به صفحه نمایش کاکپیت عمل می کند. چند از این رادار ها بر [HIGHLIGHT=#fbd5b5]میگ-21   امریکا برای ارزیابی بدست آورده بود نصب شد. AN/APQ-159 وی 5 با عنوان رادرای که برد ماکزیمم رهگیری و اکتساب آن و نیز قابلیت آن[HIGHLIGHT=#ff0000] 100%  افزایش داده شده توصیف می شود. این رادار در اسکادران اف- 5 های مهاجم پرچم سرخ استفاده شده است.

رادار توسط امرسون الکتریک ( بعدا" ESCO ) و St. Louis وMissouri شاخته شد. در فوریه 1991,کمپانی الکترونیک اسپانیایی با نام CESELSA اعلام کرد که تمایل دارد که رادار AN/APQ-159 را بر روی میراژ های HID و میراژ های III E نیروی هوایی اسپانیا نصب کند. این امید صادارت را زیاد می کرد اما برنامه بعدا" به دلیل مسائل بودجه ایی کنسل شد!!

رادار در باند I و J عمـــــــــــل می کند.

منبع:

[External Link Removed for Guests]