میکروبیولوژی
ارسال شده: پنجشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۸۸, ۱:۵۰ ب.ظ
میکروبیولوژی دانشی است که درباره ریزسازوارهها یا جانداران بسیار ریز بحث و گفتگو میکند. جاندارانی که در میکروبیولوژی بیشتر بررسی میشوند شامل پروکاریوتها ( باکتریها)، ویروسها، و یوکاریوتهایی مانند قارچ و تک سلولیها یا پروتوزوآها میباشد.
پروکاریوتها ریزسازوارههایی هستند که دیانآ آنها بطور فیزیکی از سیتوپلاسم جدا نشده است.
علم میکروبیولوژی از سال ۱۶۷۴ هنگامی که آنتوان لوون هوک، با عدسیشیشهای خود دنیایی از موجودات ریز را در قطره آب برکه مشاهده کرد. دراواخر قرن ۱۷ نظریه تولید خودبخودی مورد بحث قرار گرفت. در این زمانبسیاری از دانشمندان از جمله فرانسیکو ردی،فکر میکردند میکروارگانیسمها از مواد غیر زنده ایجاد شدهاند. در سال۱۷۶۶ اسپالانزانی نتیجه گرفت که میکروبها از هوای غیرسترون وارد محلولهایغذایی شده و آنها را فاسد میکنند. دو ابرمرد دنیای علم که به کنار گذاشتننظریه خلقالساعه کمک شایانی کردند شیمیدان فرانسوی به نام پاستور و پزشک انگلیسی به نام تندال بود. در ۱۰۰ سال گذشته میکروب شناسان موفق به دریافت چند جایزه نوبل شدهاند.
خاک یکی از مکانهای عمده ریزاندامگانها(میکروارگانیسمها) محسوب میشود. فراوانترین ریزاندامگان در خاک، باکتریهاهستند. خاک باغچه در هر گرم محتوی میلیونها باکتری است. در جاهای عمیقتعداد آنها کاهش مییابد. قارچها به تعداد کمتر از باکتریها در خاک یافتمیشوند. شاید مهمترین نقش میکروارگانیسمهای خاک، شرکت آنها در چرخههایبیو- ژئوشیمیایی است که به گردش برخی عناصر شیمیایی در طبیعت کمک کرده وآنها را قابل مصرف میسازد. میکروبیولوژیستها در این زمینه تحقیقات زیادیانجام دادهاند. خاک دارای باکتری های تثبیت کنندهً ازت میباشد که ازجمله میتوان به ازتوباکتر و نیتروزموناس اشاره کرد. خاک همچنین حاویمیکروبهای بیماریزا است که عامل بیماری کزاز یعنی کلستریدیوم تتانی یکی ازآنهاست .
در میکروبیولوژی آب، ریزاندامگان ها (میکروارگانیسمها) و فعالیت آنها درآبهای طبیعی نظیر دریاچهها، برکهها، رودخانهها و دریاها مورد مطالعهقرار میگیرد. و میکروارگانیسمهای مفید و مضر برای انسان و سایر جاندارانشناسایی میشوند.
میکروارگانیسمها تغییرات مطلوب و نامطلوب در مواد غذایی پدید میآورند. واز طرف دیگر تهیه بسیاری از فرآوردههای غذایی بدون کمک میکروارگانیسم ها،امکانپذیر نیست. مانند کلم شور، زیتون رسیده و پنیر. اسیدهای حاصل توسطمیکروارگانیسم ها و اضافه کردن آنها به مواد غذیی مانند خیار شور آنها رااز گزند میکروارگانیسم های نامطلوب حفظ میکند. این بخش از میکروبیولوژی،امروزه کاربرد زیادی دارد.
مواد دارویی موادی هستند که برای درمان بیماریهای عفونی یا جلوگیری از وقوع بیماری بکار میروند. این مواد معمولاً از باکتریها و قارچهابدست میآیند و اخیرا برخی از آنها را در کارخانجات میسازند. از موادشیمیایی هنگامی میتوان برای درمان بیماریهای عفونی استفاده کرد که دارایاثر سمی انتخابی باشند. یعنی ضمن متوقف کردن رشد یا نابودی عامل مولدبیماری، به سلول میزبان آسیبی نرسانند. علاوه بر سمیت انتخابی، داروهاباید بتوانند به داخل بافتها و سلولهای میزبان نفوذ کننده و تغییری درمکانیزم دفاعی طبیعی میزبان بوجود نیاورند. از عوامل ضد میکروبی میتوانبه آنتی بیوتیکها اشاره کرد.
ارتباط میکروبیولوژی با سایر علوم میکروبیولوژی یک علم کاربردی است کهبا بسیاری از شاخههای علوم رابطه نزدیک دارد. از جمله میتوان به ژنتیک، پزشکی، زیستشناسی سلولی، انگل شناسی، قارچشناسی پزشکی و بیوشیمی اشاره کرد.
پروکاریوتها ریزسازوارههایی هستند که دیانآ آنها بطور فیزیکی از سیتوپلاسم جدا نشده است.
علم میکروبیولوژی از سال ۱۶۷۴ هنگامی که آنتوان لوون هوک، با عدسیشیشهای خود دنیایی از موجودات ریز را در قطره آب برکه مشاهده کرد. دراواخر قرن ۱۷ نظریه تولید خودبخودی مورد بحث قرار گرفت. در این زمانبسیاری از دانشمندان از جمله فرانسیکو ردی،فکر میکردند میکروارگانیسمها از مواد غیر زنده ایجاد شدهاند. در سال۱۷۶۶ اسپالانزانی نتیجه گرفت که میکروبها از هوای غیرسترون وارد محلولهایغذایی شده و آنها را فاسد میکنند. دو ابرمرد دنیای علم که به کنار گذاشتننظریه خلقالساعه کمک شایانی کردند شیمیدان فرانسوی به نام پاستور و پزشک انگلیسی به نام تندال بود. در ۱۰۰ سال گذشته میکروب شناسان موفق به دریافت چند جایزه نوبل شدهاند.
خاک یکی از مکانهای عمده ریزاندامگانها(میکروارگانیسمها) محسوب میشود. فراوانترین ریزاندامگان در خاک، باکتریهاهستند. خاک باغچه در هر گرم محتوی میلیونها باکتری است. در جاهای عمیقتعداد آنها کاهش مییابد. قارچها به تعداد کمتر از باکتریها در خاک یافتمیشوند. شاید مهمترین نقش میکروارگانیسمهای خاک، شرکت آنها در چرخههایبیو- ژئوشیمیایی است که به گردش برخی عناصر شیمیایی در طبیعت کمک کرده وآنها را قابل مصرف میسازد. میکروبیولوژیستها در این زمینه تحقیقات زیادیانجام دادهاند. خاک دارای باکتری های تثبیت کنندهً ازت میباشد که ازجمله میتوان به ازتوباکتر و نیتروزموناس اشاره کرد. خاک همچنین حاویمیکروبهای بیماریزا است که عامل بیماری کزاز یعنی کلستریدیوم تتانی یکی ازآنهاست .
در میکروبیولوژی آب، ریزاندامگان ها (میکروارگانیسمها) و فعالیت آنها درآبهای طبیعی نظیر دریاچهها، برکهها، رودخانهها و دریاها مورد مطالعهقرار میگیرد. و میکروارگانیسمهای مفید و مضر برای انسان و سایر جاندارانشناسایی میشوند.
میکروارگانیسمها تغییرات مطلوب و نامطلوب در مواد غذایی پدید میآورند. واز طرف دیگر تهیه بسیاری از فرآوردههای غذایی بدون کمک میکروارگانیسم ها،امکانپذیر نیست. مانند کلم شور، زیتون رسیده و پنیر. اسیدهای حاصل توسطمیکروارگانیسم ها و اضافه کردن آنها به مواد غذیی مانند خیار شور آنها رااز گزند میکروارگانیسم های نامطلوب حفظ میکند. این بخش از میکروبیولوژی،امروزه کاربرد زیادی دارد.
مواد دارویی موادی هستند که برای درمان بیماریهای عفونی یا جلوگیری از وقوع بیماری بکار میروند. این مواد معمولاً از باکتریها و قارچهابدست میآیند و اخیرا برخی از آنها را در کارخانجات میسازند. از موادشیمیایی هنگامی میتوان برای درمان بیماریهای عفونی استفاده کرد که دارایاثر سمی انتخابی باشند. یعنی ضمن متوقف کردن رشد یا نابودی عامل مولدبیماری، به سلول میزبان آسیبی نرسانند. علاوه بر سمیت انتخابی، داروهاباید بتوانند به داخل بافتها و سلولهای میزبان نفوذ کننده و تغییری درمکانیزم دفاعی طبیعی میزبان بوجود نیاورند. از عوامل ضد میکروبی میتوانبه آنتی بیوتیکها اشاره کرد.
ارتباط میکروبیولوژی با سایر علوم میکروبیولوژی یک علم کاربردی است کهبا بسیاری از شاخههای علوم رابطه نزدیک دارد. از جمله میتوان به ژنتیک، پزشکی، زیستشناسی سلولی، انگل شناسی، قارچشناسی پزشکی و بیوشیمی اشاره کرد.