سلام عليكم
در اين پست به صورت كاملاَ مختصر و مفيد توپ ريلي K5 با كاليبر 28 سانتيمتر معرفي ميگردد . اين توپ به لحاظ طراحي و مهندسي ، آمادگي هاي قبل ازشليك ، سامانه هدفگيري و جزئيات فني آن و ساير موارد ديگر داراي شرح و تفضيل زيادي است كه از آنها صرفنظر گرديده و سعي شده تا حد ممكن چكيده اي از آن به شرح ذيل تقديم شما گردد.
توپخانه ريلي دورزن 28 سانتيمتري K5 - 28cm K5 Eisenbahngeschütz :
[External Link Removed for Guests]اين سلاح ، يكي بهترين سامانه هاي توپخانه ريلي است كه تا كنون ساخته شده و بعنوان معياري براي سنجش اينگونه سامانه ها شناخته ميشود. طراحي K5 در سال 1934 و همزمان با طراحي توپ 21 سانتيمتري K 12 آغاز گرديد . نخستين قبضه K5 در سال 1936 وارد خدمت شد و توليد آن بطور منظم تا پايان جنگ ادامه يافت به نحوي كه تا سال 1945 تعداد 28 قبضه آز آن توليد گرديد.
[External Link Removed for Guests]كتابچه راهنماي K5
توپهاي K5 و K12 با يكديگر تشابهاتي داشتند ، هر دو آنها به عنوان يك توپخانه فوق دورزن در نظر گرفته شده بودند ، هر دو آنها از خانهاي عميقي در لوله بهره ميبردند و گلوله آنها نيز باريك و كشيده بود.
لوله K5 داراي 12 خان به عمق 10 ميليمتر بود و در ابتدا يك لوله 15 سانتيمتري براي انجام آزمايشات مربوطه ساخته شد كه به آن 15cm K 5M ميگفتند. در سال 1936 يك لوله استاندارد ساخته و در ميدان تير شركت كروپ با موفقيت تست گرديد. پس از آن در سال 1937 تمام تجهيزات متعلقه نيز به صورت كامل ساخته و آزمايش شد. از آن پس توليد انبوه آغاز و تا سال 1940 هشت قبضه توليد و تحويل گرديد. توپ K5 با خانهاي عميق 10 ميليمتري را K5 Tiefzug 10mm مينامند. اما بروز برخي اشكالات و ايجاد شكاف در لوله ها سبب شد تا تمام لوله ها بازبيني شوند و عمق خان تمام آنها از 10 ميليمتر به 7 ميليمتر كاهش يابد . اين نوع توپ K5 را با نام K5 Tiefzug 7mm مي شناسند.
برجك توپ بر روي دو بوژي 12 چرخ قرار ميگرفت. تلاشهائي نيز براي افزايش برد گلوله صورت پذيرفت. نخستين پروژه مربوط به استفاده از گلوله هائي با خرج موشكي بود. بدين معني كه بر روي نوك گلوله يك راكت پروپيلن نصب ميشد كه با كمك يك فيوز زماني پس از 19 ثانيه پرواز روشن ميشد. گازهاي خروجي راكت با يك لوله به انتهاي گلوله هدايت ميشد . اطراف لوله هم با خرجهاي شديد الانفجار پوشانده شده بود. دو فيوز ضربه اي مخصوص مابين موتور راكتي و خرجهاي شديدالانفجار قرار ميگرفت.
با ادامه جنگ و تجربيات شركت كروپ در امر متالورژي نوع جديدي از گلوله هاي K5 كه خانهاي مخصوص FEW به دور آن پيچيده شده بود را توليد كرد كه از لوله هاي معمولي اين توپ قابل شليك بود. در پايان سال 1943 و پس از تكميل اين تجربيات ، شركت كروپ نوع جديدي از لوله توپ را ساخت كه داراي چندين خان متعدد بود . اين نوع توپ را اصطلاحا"K5 Vz مينامند و تعدادي از آن نيز به توليد رسيد.
گام بعدي انطباق اين توپ با گلوله هاي پيكاني شكل بود. اين گلوله 151 كيلومتر برد و 25 كيلوگرم وزن داشت .به همين منظور خانهاي لوله را تراشيدند تا به قطر 31 سانتيمتر دست يابند. از اين نوع توپ تنها دو قبضه توليد شد كه با نام K 5 Glatt شناخته ميشوند.
با توجه به مطالب فوق ، در مجموع 4 گونه از اين توپخانه ريلي توليد شد كه اسامي آنها بدين شرح است :
K5 Tiefzug 10mm
K5 Tiefzug 7mm
K5 Vielzug
K5 Glatt
[External Link Removed for Guests]پروژه نصب K5 بر روي شاسي تانك تايگر براي سهولت در حمل و نقل
البته در طول جنگ در مورد پروژه هاي متنوع ديگري نيز بررسي هائي صورت پذيرفت كه بعضا" در مراحل تست با شكست مواجه ميشد . يكي از مهمترين پروژه ها در سال 1943 و به درخواست ارتش صورت پذيرفت. چرا كه دامنه حملات هوائي متفقين گسترش پيدا كرده بود . براين اساس توپخانه بايد توانائي حمل و جابجائي در تمام مناطق كشور را داشته باشد ، حتي مناطقي كه تحت بمباران قرار گرفته باشند. همچنين اين توپ بايستي داراي يك صفحه گردان با قابليت گردش 360 درجه باشد كه بتواند در تمامي زوايا شليك كند. بدين منظور ميباست K5 را به صورت جزئي از حالت عملياتي خارج سازند و سپس آنرا بر دوي دو شاسي تانك تايگر قرار دهند . يعني دو سر بدون بوژي بدنه اصلي شاسي توپ بر روي اين تانكها قرار ميگرفت. تا بتوانند آن را جابجا نمايند . همچنين همان لوله اصلي K5 يا لوله ديگري با كاليبر 38 سانتيمتر نيز طراحي ميشد تا بتواند يك گلوله 800 كيلوگرمي را 25000 متر پرتاب كند. تمام اين پروژه ها به لحاظ طراحي موفق بودند و هيچ شكي در موفقيت اجراي آنها وجود نداشت اما هنوز در همان مرحله طراحي بودند كه جنگ به پايان رسيد.
رنگ آميزي :
نخستين چهار قبضه توپخانه توليد شده در سال 1937 با رنگ خاكستري تيره از كارخانه خارج شدند. اما احتمالا" در مراحل تست آنها را رنگ آميزي استتاري كرده بودند. يعني از سال 1935 تا 1939 رنگ استتار آنها 3/2 خاكستري و 3/1 قهوه اي بوده است. اما هنگاميكه K5 به ارتش تحويل ميشد تمام آنها داراي رنگ خاكستري تيره بوده اند و به فرانسه و روسيه اعزام شدند. در زمستان روسيه رنگ K5 تماما" سفيد ميشد . نيروهاي آلماني مستقر در آفريقا هم از سال 1942 به بعد از رنگ زرد تيره استفاده ميكردند .
هنگام جابجائي ، بر روي توپ برزنت مخصوص ميكشديدند و روي آن را با خطهاي متقاطع نقاشي ميكردند تا از بالا به صورت جعبه هاي در حال حمل بنظر برسند.
[External Link Removed for Guests]توپ K5 در جبهه روسيه با رنگ استتار سفيد
آرايش نظامي K5E:
از سال 1940 به بعد K5 به يگانهاي توپخانه ريلي تحويل گرديد. نخستين يگانهاي K5 پس از آموزش خدمه به كانال مانش اعزام شد تا از عمليات نيروهاي آلماني براي تصرف بريتانيا حمايت كند. ( عمليات Seelowe) . عملياتي كه بعدها لغو شد. با آغاز سال 1941 چهار قبضه توپ فوق در اطراف كالايس و بولون مستقر شدند تا كشتيهاي انگليسي را در كانال مانش گلوله باران نمايند. آنها در اين ماموريت بيسار موفق و موثر عمل كردند . سپس به واحدهاي ديگر ارتش تحويل شدند تا در حمله به روسيه شركت كنند. يگانهاي K5 در جريان محاصره بندر سواستوپول و نبردهاي لنينگراد و استالينگراد بكار گرفته شدند اما بعدها مجددا" به كانال مانش برگشتند تا همان نقش قديمي خود را با شدت بيشتري ايفا كنند.
واحدهائي از K5 در سال 1944در ديوار آتلانتيك بكار گرفته شدند و در آشيانه هاي بتوني مخفي كه از پيش تعيين شده بودند موضع گرفتند. آتشبار 712 توپخانه ريلي قبل از شكست ، به آفريقا اعزام شده بود اما قبل از آنكه به آفريقا برسد نيروهاي آلماني در آنجا شكست خورده بودند .
[External Link Removed for Guests]معرفي توپ K5 در موزه نظامي آبردين واقع در مريلند آمريكا
اين آتشبار بعداَ در جريان پياده شدن متفقين درAnzio ايتاليا بكار گرفته شد اما با عقب نشيني نيروهاي آلماني و انهدام خطوط ريلي ، متفقين هر دو توپ آتشبار 712 به نام ""Leopold و"Robert" را به غنيمت خود درآوردند. البته آلمانها قبل از عقب نشيني هر دو توپ را منهدم كردند اما توپ ""Leopold كه آسيب كمتري ديده بود به آمريكا منتقل شد. توپهاي اين آتشبار در تونل مخفي شده و در هنگام استفاده از آن خارج ميشدند.
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]وضعيت فعلي توپ K5 در موزه نظامي آبردين
آتشبار 712 مجدداَ در شمال ايتاليا تجهيز شد اما در پايان سال 1944 اين يگان منحل گرديد. آخرين يگانهاي عملياتي در كانال مانش نيز در سپتامبر سال 1944 به هلند عقب نشسته و در نهايت در همانجا نابود شدند.
[External Link Removed for Guests]توپهاي آتشبار 686 در جبهه روسيه
گردان 686 عملياتي در جبهه شرق هم در اواسط سال 1944 بدليل كمبود مهمات و اهداف از روسيه خارج گرديد. كمبود مهمات بلاي جان يگانهاي K5 در دوره عملياتي آنها بود. گزارشات زيادي در دست است كه نشان ميدهد يگانهاي K5 براي مدتهاي طولاني بدليل كمبود مهمات بيكار مانده بودند. حتي در برخي موارد توليد برنامه ريزي شده 50 گلوله در ماه نيز عملي نميشد چرا كه اولويت با توليد مهمات عمومي تر و پر مصرف تر بود. گاهي اوقات تمام مهمات توليدي K5 را به يگانهاي مستقر در كانال مانش تخصيص ميدادند و بقيه يگانها بيكار و بدون مهمات باقي ميمانند.
[External Link Removed for Guests]توپ K5 آتشبار 712 در تونل مخفي خود در ايتاليا
آتشبار 712 در جريان سرپل متفقين در منطقه Anzio ، 523 گلوله را در يك دوره سه ماهه شليك نمود كه اين امر خود سبب بروز كمبود شديد مهمات در ساير جبهات نبرد گرديد. درچهاردهم آوريل سال 1944 تعداد 1486 گلوله براي 16 توپ عملياتي در دسترس بود. بايد گفت كه توپخانه ريلي K5 براي در هم كوبيدن اهداف ثابت يا مناطق محاصره شده سلاحي بسيار موثر بود در حاليكه جنگ جهاني دوم ماهيتي بسيار متحرك و پويا داشت. اين توپخانه در برابر عمليات شناسائي و بمباران هوائي بسيار آسيب پذير بود. براي مثال آتشبار 712 در ايتاليا مجبور به برجاي گذاشتن توپهايش شد چرا كه خطوط ريلي بمباران شده بود. بمب افكنها ميتوانستند ماموريتK5 را حتي از سال 1940 به نحو بسيار سهل تر و موثرتري انجام دهند . بنابراين ميتوان اينگونه نتيجه گرفت كه توپخانه K5 برغم برخورداري از سطح بالاي طراحي وتكنيكي ، از همان زمان ورود به خدمت كاملا" منسوخ بود.
[External Link Removed for Guests]توپ Leopold كه به تصرف نيروهاي آمريكائي درآمده است
مهمات و خرج پرتابه :
[External Link Removed for Guests]دو گلوله با سه كيسه خرج در تصوير ديده ميشود.
مهمات K5 با يكديگر تفاوت داشتند. يك گلوله گذاري كامل شامل : يك پرتابه با فيوز ، سه كيسه خرج جداگانه و مقداري خرج اصلي در يك پوكه برنجي با يك چاشني در كف آن بود. اين حداكثر خرج قابل استفاده در هر شليك بود و براي اهداف نزديكتر از كيسه هاي خرج كوچكتر استفاده ميشد. انهدام متوالي اين خرجها سبب ايجاد نيروي لازم براي خروج پرتابه از لوله ميگرديد. خرجهاي موجود در كيسه شماره يك و دو هركدام 50 كيلوگرم و خرج كيسه شماره سه 21 كيلوگرم وزن داشتند. هر كدام از اين كيسه ها نيز با حروف مخصوص مشخص شده بودند.
[External Link Removed for Guests]سربازان يك گلوله را به درون لوله منتقل ميكنند.
همانطور كه قبلاَ هم توضيح داده شد K5 پرتابه هاي گوناگوني را شليك ميكرد كه تا حدودي بستگي به نوع لوله هاي توپ با يكديگر تفاوت داشتند . اما برخي پرتابه ها نيز وجود داشت كه صرفاَ براي آموزش و كاليبراسيون بكار ميرفت. لوله هائي با خانهاي عميق ( نوع 10 و 7 ميليمتري) گلوله هائي با دندانه هاي چرخشي شليك ميكردند. بلندي اين دندانه ها 10 يا 7 ميليمتر بود و از جنس آهن بودند. آخرين گلوله ساخته شده براي اين توپ 31 سانتيمتر قطر داشت. در ذيل چند نوع از گلوله هاي مورد استفاده به اين شرح ارائه ميگردد.
[External Link Removed for Guests]گلوله اول از چپ : 28cm Granate 35 با 12 عدد خان برجسته با قوس 5 درجه .
گلوله دوم : 28cm R-Granate 4331 مجهز به يك فيوز زماني در نوك گلوله براي فعال نمودن خودكار خرج موشكي موجود در انتهاي آن . اين فيوز 19 ثانيه پس از پرتاب و در شرايطي كه گلوله به حداكثر ارتفاع خود در قوس پرتاب رسيده بود خرج موشكي را روشن ميساخت.
[External Link Removed for Guests]گلوله اول از چپ : 28cm Granate 42 كه مخصوص لوله هاي داراي خانهاي متعدد بوده و از لحاظ شكل و ساختار مشابه همان گلوله 28cm Granate 35 بوده اما به جاي خانهاي برجسته داراي نوارهائي از فلز نرم دور گلوله بوده است.
گلوله دوم : 28cm R-Granate 4341 كه اين گلوله هم دقيقاَ مشابه گلوله 28cm R-Granate 4331 بوده با اين تفاوت كه علاوه بر نوارهاي موجود دور گلوله ، داراي دو كمربند اضافي در شانه هاي خود بوده است. اين گلوله در توپهاي سري K 5 Vz استفاده ميشده است.
گلوله سوم : 28cm Granate 39/42 . اطلاعات كلي در مورد اين گلوله ديده شده اما از جزئيات آن اطلاعي در دست نيست.
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]گلوله پيكاندار موسوم به Peenemünder Pfeilgeschoss است كه داراي 12 سانتيمتر كاليبر و ارتفاع 1911 ميليمتر بوده است. در ميانه گلوله 3 حلقه به قطر 31 سانتيمتر و در انتهاي آن 4 بالك وجود داشته كه در آخرين نمونه هاي توليدي به 6 بالك افزايش يافته است. پس از شليك ، حلقه هاي مياني در فاصله 2 كيلومتري توپخانه از گلوله جدا شده و از آن پس هدايت گلوله تا اصابت به هدف بر عهده بالكهاي انتهائي آن بوده است. اين نوع گلوله پيكاندار از لوله توپ بدون خان K5 Glatt شليك ميشده است.
نوع گلوله وزن گلوله سرعت خروج از دهانه لوله حداكثر برد
گلوله Gr 35 استاندارد 255.50 كيلوگرم 1.128 متر بر ثانيه 62.180 متر
گلوله با خرج موشكي 248 كيلوگرم 1.130 متر بر ثانيه 86.500 متر
گلوله K5 Vz مخصوص 255.50 كيلوگرم 1.128 متر بر ثانيه 62.180 متر
گلوله K5 Glattپيكاندار 136 كيلوگرم 1.524 متر بر ثانيه 151.000 متر
[URL=http://www.img4u.net/]

]
مشخصات فني توپخانه ريلي K5(E) Tiefzug 7mm)
كاليبر 283mm
طول توپخانه 21.539 mm
طول لوله 20.548 mm
تعداد خان 12 عدد گردش از راست
زاويه لوله صفر تا +50 درجه
وزن لوله 85.000 كيلوگرم
وزن عملياتي 218.000 كيلوگرم
طول با احتساب لوله 41.234 mm
بوژي 6*2 ( دو بوژي 6 چرخ)
[/URL]
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]اين توپخانه شماره 919214 است . اجزاي پانل هدفگيري به خوبي ديده ميشود. سرباز در سمت راست بر روي سايت ايستاده است. در قسمت پائين پانل ، چرخ دستي كنترل ارتفاع و در قسمت راست پانل شير سه راهي سامانه فشار قرار دارد. دو سرباز در سمت چپ بر طبق اصول، قلاب و چنگك مخصوص را از واگن جدا ميكنند. به پله تاشو زير پاي سربازان دقت كنيد .
[External Link Removed for Guests]توپ K5 در جبهه نورماندي در آشيانه مستحكم خود مخفي شده است
[External Link Removed for Guests]اين توپ هنگام شليك براي مدت كوتاهي از آشيانه خارج ميشد و پس از شليك سريعا به درون آن بازميگشت.
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]توپ K5 در وضعيت فعلي در موزه آتلانتيك در نورماندي
[External Link Removed for Guests]سربازان دو گلوله و دو كيسه خرج را به آشيانه مخصوص نگهداري مهمات انتقال ميدهند.
[External Link Removed for Guests]K5 از روي ريل بر روي صفحه گردان 360 درجه قرار گرفته است. در تصوير دو پوكه خالي به خوبي نشان داده شده اند.