مرکز انجمنهای تخصصی

نخستین تلاش های اتحاد جماهیر شوروی در ساخت بمب های هدایت شوند به سال های 1938الی 1942 و 1947 تا 1955 باز می گردد تلاش هایی که منجر به ساخت دو نمونه بمب هدایت شونده UB-2000F Tshaika و UB-5000F Kondor شد.بمب های 2 و 5 تنی Tshaika و Kondor جز بمب های سنگین به حساب می امدند که بوسیله فرمانهای رادیویی هدایت می شدند هر چند هدایت تلویزیونی نیز برای این بمب ها امتحان شده بود ولی هیچ گاه نمونه ایی از این بمب ها که وسیله فرمانهای تصویری هدایت شوند وارد خدمت نشد.کار ساخت این مجموعه در موسسه GSNII - 642 به سرپرستی Aleksandr D. Nadiradze انجام شد.
در 20 ام جولای 1955 بمب Tshaika تحت نام UB-2F به خدمت پذیرفته شد.برای حمل این بمب سنگین دو بمب افکن Tu-16 و Il-28 انتخاب شدند و در حالی که توپولف-16 می توانست در زیر هر یکی از بالهای خود یک بمب را را تحمل کند بمب افکن ایولوشن-28 تنها می توانست یک بمب ان هم در زیر بدنه نگه دارد.
با ادغام موسسه GSNII-642 با شرکت OKB-52 تمامی طرح های بمب هدایت شونده به این دفتر منتقل و تحت نظارت Vladimir Chelomei که فردی شناخته شده در ساخت و توسعه موشک های ضد کشتی بود قرار گرفت.
بمب های تولیدی هر چند بعنوان شروع کار طرح های مناسبی بودند ولی با گذشت زمان و پیشرفت علوم مخصوصا در جبهه مقابل (ایالات متحده) چندان قابل اعتماد و پاسخ گو نیازهای به روز نبودند و با ساخته شدن بمب های هدایت شونده سبک وزن و دقیق در ایلات متحده همه چیز برای یک بازنگری کلی در این تسلیحات در شوروی بیش از بیش اماده شد.
سومین تلاش شوروی برای ساخت بمب هدایت شونده در سال 1971 و با مکلف کردن OKB-52 به ساخت بمب های 250 و 500 کیلویی اغاز شد.استفاده موفقیت امیز از بمب های هدایت لیزری (LGB) توسط نیروی هوایی ایالات متحده در جنگ ویتنام سبب شد که مسئولین زیر ربط این برنامه نیز به هدایت لیزری علاقه مند شوند و طرح های خود را برای یک پارچه سازی بمب های جدید با جنگنده های تاکتیکی شوروی که از سامانه نشانه گذار لیزری بهره می بردند ادامه دهند.حاصل تلاش های سوم شوروی در بدست اوردن تسلیحات هدایت شونده نتایج درخشانی داشت به طوریکه نخستین بمب هدایت شونده مدرن این کشور با سیستم هدایت نیمه فعال لیزری دراوایل سال 1973 ساخته شد.هر چند احتمال اینکه بمب های ایزری ساخت امریکا مخصوصا سری Paveway, Walleye و HOBOS که ما بین سال 1975 در جنوب ویتنام مورد استفاده قرار گرفتند(بخش عمل نکرده) سبب رشد هر چه سریع تر ساخت تسلیحات مشابه روسی شده باشد نیز وجود دارد به هر حال دقت بالا و قابلیت یک پارچه شدن با جنگنده های تاکتیکی شوروی سبب شد که نخستین بمب هوشمند مدرن شوروی از اعتبار و برتری قابل توجهی نسبت به بمب های پیش از خود برخوردار شود.

[External Link Removed for Guests]

خانواده بمب های هوشمند KAB (بمب های هوایی با قابلیت تصحیح مسیر: Korrektiruyeskaya Aviatsionnaya Bomba) از سه عضو برجسته کاب-250 , کاب-500 و کاب-1500 تشکیل می شود.طراحی اشکال مشترک با جستجوگرهای منحصربفرد و قابلیت استفاده از طیف وسیعی ازکلاهک های جنگی متعارف سبب شده است که بتوان اعضا این مجموعه را معادل بمب های هدایت شونده امریکایی GBU-8/15 , Paveway II/III و GBU-31/32 JDAM دانست و گفت این خانواده تسلیحاتی تمام قابلیت ها و ویژگی های همتایان امریکایی شان را دارند.

خانواده کاب را بایستی اغاز و رشدی جدی در طراحی و ساخت بمب های هدایت شونده مدرن شوروی و روسیه دانست. کارایی , تنوع و انعطاف پذیری از جمله ویژگی هایی هستند که سبب شدند تا مجموعه KAB بعنوان بمب های هدایت شونده استاندارد نیروی هوایی شوروی روسیه برگزیده شود.

KAB-500

[External Link Removed for Guests]

کاب-500 بمب هدایت شونده بدون پیشران است که بر حسب سیستم های هدایتی مورد استفاده به سه نمونه اصلی KAB-500Kr , KAB-500L و KAB-500S تقسیم می شود :

KAB-500L

[External Link Removed for Guests]

کاب-500 (این نام بعدا به کاب-500 ال(KAB-500L) تغییر پیدا کرد) بعنوان نخستین بمب هدایت لیزری شوروی در سال 1973 ساخته شد.ازمایشات کارخانه در ژوئن 1974 کامل شد و نخستین فاز تست فنی ان توسط نیروی هوایی یک سال بعد در اواخر سال 1975 به پایان رسید.تولید در سال 1976 اغاز شد و به منظور تکمیل ازمایشات فنی تا سال 1979هیچ بمبی به خدمت گرفته نشد.
KAB-500L با طول 3 متر و قطر 400 و دهانه بال 750 میلی متر از کلاهک سنگینی به وزن 400 کیلوگرم که 200 کیلوگرم انرا مواد منفجره تشکیل می دهد بهره می برد.در نوک دماغه این بمب جستجوگر نیمه فعال لیزری 27N1 قرار دارد. جستجوگر 27N1 می تواند انعکاس سیگنال لیزر را از فاصله 5-7 کیلومتری و تحت شرایطی از 10 کیلومتری رهگیری کند.این بمب با داشتن 4 باله مداومت پروازی قادر به رها شدن از ارتفاع 500 تا 5000 متری در سرعت 500 الی 1100 کیلومتر بر ساعت است.بیشترین برد ممکن برای رها شدن این بمب به سمت هدف 9 کیلومتر است در حالی که کمترین فاصله به 3 کیلومتر می رسد.
این بمب با قابلیت هماهنگی با سیستم های هدف گیری چون کایرا قابل بارگذاری در اکثر جنگنده های تاکتیکی شوروی/روسیه من جمله میگ-27 کا و سوخو-24 است و با وجود دقت 6-9 متری از مساحت تخریب 1500 مترمربع برخوردار است.

بمب KAB-500L بر حسب نوع کلاهک های مورد استفاده خود دوباره به نمونه های زیر تقسیم می شود :

1-KAB-500L-K :مجهز به کلاهک خوشه ایی

2-KAB-500L-Pr :نمونه بانکر باستر برای نفوذ به اهداف تقویت شده

3-KAB-500L-OD :مجهز به کلاهک ترموباریک

4-KAB-500L-F :مجهز به کلاهک ترکش زا

KAB-500Kr

[External Link Removed for Guests]

در راستای بهبود وارتقا سامانه های هدایتی ما بین سال های 1975 تا 1977 نمونه ایی از بمب کاب-500 تحت پروژهizdyelye K-07 ساخته شد این نمونه که نسخه هدایت تلویزیونی بمب کاب-500 به حساب مبامد KAB-500-Kr نامیده شد.مشهودترین تغییر صورت گرفته در نمونه Kr تعویض جستجوگر هدایت لیزری با یک سنسور تلویزیونی ساخت کارخانه توپاز بود این دوربین تلویزیونی با داشتن میدان دید 3.2*3.2 درجه قابلیت چرخش 40 درجه ایی به چپ و راست و 20 درجه ایی به بالا و پایین و چرخش دورانی 30درجه را دارد.
در حالی که وزن کلاهک این نمونه به 380 کیلوگرم با 100 کیلوگرم مواد منفجره تقلیل پیدا کرده بود ولی نوع مواد منفجره به کار رفته در این نمونه از قدرت بیشتری برخوردار بودند.علاوه بر کاهش سنگینی کلاهک قطر و وزن کلاهک نیز تغییر محسوسی پیدا کرده بود به طوریکه قطر به 350 م م و وزن مجموع به 530 کیلوگرم کاهش یافته بودند تغییرات صورت گرفته تنها به موارد کمی محدود نمی شد واز لحاظ کیفی نیزاین نمونه دستخوش تغییراتی شده بود که از همه مهم تردقیق تر شدن این بمب بود چرا که میزان دقت این نمونه از 6-9 متر به 4 متر ارتقا یافته بود به هر حال به غیر از موارد فوق سایر مشخصات این نمونه تغییری نیافته بود.
ما بین سال های 1989 تا 1983 فاز جدیدی از توسعه و اصلاح بمب های هدایت شونده توسط روسیه انجام شد . در این برنامه بمب KAB-500-Kr نیز دچار یک سری بهینه سازی قرار گرفت که ازبهینه سازیهای صورت گرفته می توان به تعویض دوربین تلوییونی سابق این بمب با دوربین تلویزیونی جدیدی به نام Tubus-2 اشاره کرد.دوربین توپاز-2 با داشتن دو میداد دید : 6*12 درجه برای مشاهده هدف فبل از رها شدن و 2.9*2.1 درجه برای تشریح هدف گیری قبل از رها شدن و رهگیری هدف پس از رها شدن از قابلیت بزرگنمایی بهتر و در نتیجه از ظریب اطمینان بالاتری برخوردار بود.

همانندKAB-500L این بمب نیز بر حسب نوع کلاهک مورد استفاده به زیر نمونه های زیر دسته بندی می شود :

1-KAB-500Kr-Pr : نمونه نفوذ کننده برای مقابله با اهداف تقویت شده

2-KAB-500Kr-F : مجهز به کلاهک ترکش زا

3-KAB-500Kr-OD :مجهز به کلاهک ترموباریک/ FAE

KAB-500Kr-K-4 :مجهز به کلاهک خوشه ایی

[External Link Removed for Guests]
نمونه OD
[External Link Removed for Guests]
نمونه KAB-500Kr-U که با طول 1.83 و قطر 0.35 متر و وزن 85 کیلوگرمی به منظور اموزش خلبانان و همچنین تمرین قفل بمب بر روی هدف مورد استفاده قرار می گیرد.

KAB-500S

[External Link Removed for Guests]

جدید ترین و به نوعی پیشرفته ترین عضو خانوده کاب-500 بمب هدایت ماهواره ایی KAB-500S است.هرچند که این بمب در نمایشگاه هوایی ماکس در سال 2003 به نمایش درامد ولی هنوز اطلاعات چندانی از ان منتشر نشده است به هر حال این بمب به یک دریافت کننده ماهواره ایی از نوع Kompas PSN-2001 مجهز است و از یک فیوز ضربه ایی با سه حالت قابل برنامه ریزی استفاده می کند.

[External Link Removed for Guests]

ادامه دارد...

[External Link Removed for Guests]

بمب افکن متوسط Il-28-131 مسلح به یک بمب هدایت شونده UB-2000F - UB-2F Chaika, 4A-22


[External Link Removed for Guests]

بمب هدایت شونده KRAB از اولین بمب های هدایت شونده روسی

[External Link Removed for Guests]

بمب هدایت شونده KRAB از اولین بمب های هدایت شونده روسی

به نظر می رسه که این بمب حاصل کپی برداری مستقیم شوروی از بمب هدایت شونده المان نازی fritz x باشه شکل ظاهری نحوه هدایت که احتمالا از نوع فرمان رادیویی است و ...

[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]


Tu-16 was modified for testing the SNAB-3000 Krab homing bomb

در دکترین نیروی هوایی شوروی بمب های هدایت شونده در نقش تسلیحات موج دوم حمله قرار داشتند.به همین دلیل هم اکثر جنگنده های تاکتیکی شوروی به موشک های هدایت شونده مجهز بودند و تنها این بمب افکن تاکتیکی سوخو-24 ام (Su-24-M) بود که با ترکیبی از بمب و موشک های هدایت پذیر مسلح می شد.انعطاف پذیری و ایجاد قابلیت برد و ارتفاع دلیلی بود بر پیدایش این نظریه چرا که جنگنده مجهز به موشک قادر بود از برد بیشتر و ارتفاع بالاتری به مقابله با تهدیدات بپردازد و بدین ترتنیب جنگنده های مجهز به موشک های هوا به زمین و هوا به هوا مناسب ترین گزینه برای اغاز موج نخست حملات بودند.
در موج نخست حمله ابتدا جنگنده های مجهز به موشک های هدایت پذیر از فاصله و ارتفاع بیشتری اقدام به سرکوب دفاع هوایی دشمن و نابودی شبکه پدافندی حریف می کردند و پس از ان جنگنده حامل بمب های هدایت شونده برای اغاز موج دوم وارد خاک دشمن شده و اقدام به انهدام و نابودی اهدافی چون پناهگاه ها ، مراکز فرماندهی ، پلها و... می کرد.
نکته ایی که در این میان اهمیت زیادی پیدا میکرد قابلیت انهدام یکباره و موثر اهداف بزرگ تر بود.برای انهدام اهداف با محدوده وسیع تر نیاز به بمب های با قدرت تخریب بیشتر بود که درهمین راستا کلاس سنگین تری از بمب کاب-500 با قدرت تخریب چند برابری نسبت به کاب-500 ساخته شد.

[External Link Removed for Guests]
جنگنده سوخو-30/27 قادر به حمل 3 بمب کاب-1500 و یا 6 بمب کاب-500 است

KAB-1500

[External Link Removed for Guests]

بمب هدایت شونده کاب-1500 بعنوان بزرگ ترین و سنگین وزن ترین بمب هدایت شونده جهان هیچ گونه مشابه دیگری ندارد .این بمب با وزن تقریبی 1500 کیلوگرم حتی از بزرگ ترین بمب استاندارد ایالات متحده ( مارک-84 ) نیز بزرگ تر و سنگین وزن تر است.
این بمب بعنوان طرحی مشتق شده از بمب کاب-500 بر اساس نوع سیستم های هدایتی به چهارشاخه اصلی KAB-1500S , KAB-1500Kr , KAB-1500L و KAB-1500TK تقسیم می شود

KAB-1500L

[External Link Removed for Guests]

KAB-1500L کلاس سنگین تر بمب KAB-500L است که همچون بمب کاب-500 ال از روش هدایت نیمه فعال لیزری جهت تصحیح مسیر خود استفاده می کند . KAB-1500L با کلاهکی بوزن بیش از 1000 کیلوگرم در حالی از وزن مجموع 1560 کیلوگرم برخوردار شده است که هیچ باله کنترل سطحی بر روی بدنه ان دیده نمی شود و تنها 8 باله به صورت 4 باله تا شونده و 4 باله تابت در ابتدا و انتهای ان قابل مشاهده اند.
[External Link Removed for Guests]
4 باله ثابت انتهایی بمب کاب-1500 ال

Azov 27N که بعنوان جستجوگر نیمه فعال لیزری در نمونه های اولیه مورد استفاده قرار گرفته بود بعدا با جستجوگر 27N1 مورد استفاده بمب KAB-500L تعویض شد.یکی از دلایل این تعویض اصلاح ضریب دقت بمب بود چرا که با نصب حسگر جدید دقت بمب به 7-10 متر ارتقا میافت. KAB-1500L با قابلیت پرتاب از ارتفاع 1000-8000 متری در سرعت 550-1100 کیلومتر برساعت از طول 4.6 متر و قطر بدنه 580 میلی متری بهره می برد.
KAB-1500L تنها بوسیله بمب افکن Su-24M قابل حمل است.

[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]
بمب سنگین وزن کاب-1500 ال بارگذاری شده در بمب افکن تاکتیکی سوخو-24 ام (دو نما)

از روی این بمب 3 نمونه زیر توسعه داده شده است که اختلاف همگی انان با نمونه اصلی در نوع کلاهک مورد استفاده شان است :
1-KAB-1500L-Pr
KAB-1500L-F-2
KAB-1500L-OD-3

[External Link Removed for Guests]
نمونه KAB-1500L-Pr
[External Link Removed for Guests]
نمونه OD بارگذاری شده در بمب افکن سوخو-34 ملقب به تانک پرنده

در اواخر دهه 70 میلادی شرکت NIIPGM دو نمونه جدید KAB-1500L-F وKAB-1500L-PR را از بمبKAB-1500L توسعه داد. نمونه KAB-1500L-Pr با برخورداری از کلاهک سنگینی بوزن 1120 کیلوگرم از نوع نفوذ کننده برای مقاصدی چون مقابله با اهداف تقویت شده طراحی شده است.کلاهک نفوذ کننده این بمب قادر است که 3 متر بتن مسلخ را سوراخ کند و در مقابل خاک معمولی قابلیت نفود 20 متری قبل از انفجار را دارد.
نمونهKAB-1500L-F از کلاهک 1180 کیلوگرمی از نوع انفجاری شدید (HE) استفاده می کند و در حالی که نمونه OD بعنوان اخرین نمونه توسعه داده شده از کلاهک 1500 کیلوگرمی از نوع ترموباریک بهره می برد.

KAB-1500KR

[External Link Removed for Guests]

تحت پروژه izdyelye K-021 نمونه شلیک کن فراموش کن بمب کاب-1500 ساخته شد.این نمونه که KAB-500KR نامیده شد از قابلیت هدات تلویزیونی به جای هدایت لیزری استفاده می کرد.در این نمونه افسر تسلیحات با مشاهده تصویر هدف بر روی نمایشگر موجود در کاکپیت اقدام به قفل و سپس رها سازی بمب می کند و در حالی که دوربین تلویزونی قفل شده بر روی هدف دقیقا بمب را به جایی که هذف قرار دارد هدایت می کند جنگنده می تواند صحنه را ترک کند.
KAB-500KR با طول 4.5 متری با داشتن کلاهکی به سنگینی 1075 کیلوگرم , 1475 کیلوگرم وزن مجموع دارد.تجهیز بمب به دوربین پیشرفته توپاز-2 ضمن ارتقا دقت این بمب به 4-7 متر سبب شد که این بمب قابلیت رها سازی از ارتفاع بالاتری را نیز پیدا کند.
بمب KAB-500KR با سال ورود به خدمت 1990 دارای 3 زیرنمونه تقسیم می شود به شرح زیر است:

1- KAB-1500Kr-Pr : نمونه نفوذ کننده به اهداف تقویت شده

2- KAB-1500Kr-F :نمونه مجهز به کلاهک ترکش زا

3-KAB-1500Kr-OD :مجهز به کلاهک ترموباریک / FAE

KAB-1500S
نمونه هدایت ماهواره ایی بمب KAB-1500 که احتمالا همانند بمب KAB-500S از دریافت کننده PSN-2001 استفاده می کند.

KAB-1500TK

[External Link Removed for Guests]

اخرین نمونه ساخته شده از بمب کاب-1500 نمونه KAB-1500TK است.در واقع عمده تفاوت این نمونه با KAB-1500KR در اضافه شدن یک دیتالینک به منظور افزایش ضریب امنیتی بمب در مقابل اقدامات الکترونیکی است
بمب KAB-1500TK-PR بعنوان نمونه ساخته شده از بمب KAB-1500TK به یک جستجوگر تلویزیونی و یک ارتباط دهنده رادیویی مجهز شده است.

[External Link Removed for Guests]
سوخو-30 در حال پرتاب بمب KAB-1500TK-PR

تمامی نمونه های بمب کاب-1500 ما بین سالهای 1981 تا 1985 وارد خدمت شدند و از سال 1992 به بعد نیز برای صادرات در نظر گرفته شده اند به هر حال بمب کا-1500 یکی از معدود بمب های هدایت شونده ساخت شوروی/ روسیه است که به طور وسیعی بعد از جنگ سرد به کشورهای مختلف عرضه شده است.
[External Link Removed for Guests]
نمایی کلی از اشکال نمونه های مختلف

[External Link Removed for Guests]
بمب هوشمند کاب-1500 ال ( ) در خدمت نهاجا  [External Link Removed for Guests]
(  تشکر از       عزیز بابت تصویر   )

ادامه دارد ...

KAB-250L

[External Link Removed for Guests]

تلاش های اخیر روسیه در ساخت و توسعه بمب های هدایت شونده به پیدایش سبک وزن ترین عضو خانواده کاب منجر شد.قدرت زیاد تسلیحات صرف نظر از تمام مزیت ها یک اشکال عمده دارد و ان هم به خطر انداختن جان عده زیادی از مردم بی گناه غیر نظامی است.در همین راستا روسیه به فکر ساخت و توسعه بمب های هدایت شونده کوچک تری از مجموعه کاب افتاد تا در کنار انهدام اهداف نظامی به مردم بی دفاع غیر نظامی حداقل خسارت وارد شود.بمب هدایت لیزری کاب-250 ال بعنوان اخرین عضو خانواده بمب های هدایت شونده کاب در نمایشگاه هوایی ماکس-2003 به نمایش درامد و همانند سایر اعضا با مشخصه ال کاب ازهدایت نیمه فعال لیزری بهره می برد و به همین خاطر هم به جستجوگر نیمه فعال لیزری 27N1 مجهز شده است. این بمب با داشتن 4 باله ثابت انتهایی از وزن مجموع 300 کیلوگرم و کلاهک 250 کیلویی بهره می برد.بمب کاب-250 با قابلیت پرتاب از ارتفاع 1-15 کیلومتری از سطح زمین در سرعت 550-1700 کیلومتری در ساعت برای استفاده هواگردهای نظامی مدرن روسیه نظیر سوخو-27/34 توپولف-160 و ... در نظر گرفته شده است.

UPAB-1500 KR

[External Link Removed for Guests]

این بمب بعنوان نخستین بمب هدایت شونده روسیه که برای رسیدن به هدف در هوا سر می خورد در غالب یکی از نتایج اخیر روسیه در راستای ساخت بمب های هدایت شونده در نمایشگاه ماکس-2003 به نمایش گذاشته شد. وجود چهار باله کشیده میانی در طراحی سبب شده است تا این بمب قادر به سر خوردن و داشتن حرکتی کایت مانند در هوا شود.بمب جدید بر پایه بمب هدایت شونده KAB-1500KR طراحی شده تا ضمن افزایش دقت هر چه بیشتر از قابلیت شلیک و فراموش نیز برخوردار شده باشد.برپایه اطلاعاتی که از این بمب منتشر شده UPAB-1500 KR با بهره مندی از یک ارتباط دهنده اطلاعات برای ارتباط با هواگرد حامل خود در صورتی که از بیشترین ارتفاع پرتابی خود پرتاب شود بردی در حدود 50-70 کیلومتری پیدا می کند.

منابع اصلی:sistemadearmas/Janes/keypublishing.co.uk /ausairpower.net/

shola-centralclubs