پوشش گیاهان دارویی استان قزوین
ارسال شده: شنبه ۱۲ تیر ۱۳۸۹, ۹:۰۴ ب.ظ
موقعيت ومساحت:
استان قزوين شامل بخشهاي رودبار الموت – رودبار شهرستان – مركزي – طارم سفلي – آبيك – بوئين زهرا – تاكستان و اوج.
از شمال به استان هاي گيلان و مازندران از شرق به استان تهران از جنوب به استان مركزي و همدان و از غرب به استان زنجان محدود مي شود.
بلند ترين نقطه قله سيالان الموت با4140 متر و پايين ترين نقطه در طارم سفلي با 300 متر ارتفاع.
61 درصد استان كوهستاني و 39 درصد آن دشت است.
گونه هاي داراي رويشگاههاي محدود:
Verbena officinales شاه پسند
Papaver bracteatum نوعي خشخاش
Ziziphus vulgaris عناب
گونه هاي داراي رويشگاه هاي وسيع:
Achillea millefolium بومادران
Thymus kotschyanus آويشن
Rheum ribes ريواس
آب و هوا:
متوسط بارندگي ساليانه از 200 تا 700 ميليمتر در نوسان است.
كمترين مقدار بارندگي در دشت قزوين واطراف سد سفيد رود
بيشترين ميزان بارندگي در مناطق كوهستاني الموت.
كمترين ميزان درجه حرارت2- در شمال شرق.
بيشترين ميزان درجه حرارت16 درجه در شمال غرب.
چهار نوع اقليم موجود در منطقه:
• اقليم نيمه خشك: در شمال شرق – جنوب غرب و غرب منطقه.
• اقليم بياباني: در مناطق دشت و شمال.
قسمت بيشتر منطقه در اين اقليم قرار دارد.
• اقليم معتدل با تابستانهاي گرم وخشك:شمال شرق و جنوب غرب از ارتفاعات 2000 به بالا.
• اقليم معتدل با تابستانهاي خشك وخنك:ارتفاعات بالاي 3000 متر شمال شرق.
هيدرولوژي:
• رودخانه حاجي عرب
• رودخانه هاي شمالي دشت قزوين
• رودخانه ابهر رود
• شاهرود و الموت رود وطالقان رود
منابع اراضي و خاك:
• كوهها
• تپه ها
• فلاتها و تراسهاي بالايي
• دشتهاي دامنه اي
• اراضي پست
• دشتهاي سيلابي
تيپ كوهها:
كوههاي نسبتا مرتفع ناهموار
متشكل از سنگ هاي آهكي آذرين خروجي و دگرگوني
نداشتن پوشش خاكي در بعضي قسمتها
درختان و درختچه ها پراكنده
جنگلها بطور محدود
تيپ هاي گياهي كوهستان:
Agropyron – Acantholimon
Agropyron – Bromus – Astragalus
Astragalus
Poa – Bromus – Festuca
.
.
.
تيپ تپه ها:
نسبتا مرتفع
با سنگهاي سخت آهكي آذرين دگرگوني وخاكستر هاي آتشفشاني و...
پوشش گياهي تيپ استپي ضعيف تا متوسط
تيپ گياهان موجود در تپه هابيشتر
Agropyron,Artimisia,Astragalus با Poa, Pteropyron,Stipa و...
تيپ فلاتها و تراسهاي فوقاني:
با پستي وبلندي زياد تا كم
بافت سبك تا سنگين سنگريزه دار
پوشش گياهي استپي متوسط
تيپ هاي گياهي
Agropyron – Astragalus – Stipa
Artimisia – Astragalus
Agropyron – Bromus – Astragalus & …
دشتهاي دامنه اي:
• با شيب ملايم و پستي بلندي كم
• خاكهاي عميق و بافت ريز بدون سنگريزه
• تيپ گياهي
Acantholimon - Acanthphyllum
تيپ اراضي پست:
اراضي پست وشور با شيب كم
داراي پوشش پراكنده از نباتات استپي شور
Halocnemum
Hulthemia
Salsola
Cynodon - Bromus
تيپ دشتهاي سيلابي:
دشتهاي سيلابي مسطح وشور
داراي آبراهه هاي سيلابي
خاكهاي عميق با شوري زياد
Artimisia – Halocnemon
Tamarix – Hordeum
Salsola
شكل زيستي:
گونه هاي دارويي شامل:
17 درصد درختچه وبوته
66 درصد علفي يا چند ساله
17 درصد علفي
گونه هاي شاخص استان:
Mellisa officinalis فرنجشمك
Bunium persicum زيره كوهي
َ Agrimonia eupatoria غافث
Echium amoenum گاوزبان ايراني
Biebersteina multifida چله داغي
Nepeta pogonosperma نپتا
Thymus kotschianus آويشن
Papaver braceatum خشخاش
Ziziphus vulgaria عناب
Viola odorata بنفشه معطر
Ziziphora clinopodioides كاكوتي
Heracleum persicum گلپر
ُSalvia hydrangea گل ارونه
Apiaceae:
Anethum graveolens شويد
Bunium persicum زيره كوهي
Bifora testiculata گشنيزك
Dorema ammoniacum وشا
Falcaria vulgaris قازياغي
Ferula gummosa باريجه
Ferula pectinata كما
Heracleum pesicum گلپر
Echinophora platyloba خوشاريزه
زيره كوهي در استان بسيار معطر مي باشد.
گياه قازياغي به عنوان سبزي خوراكي به بازار عرضه مي شود.
گلپر در مناطق كوهستاني الموت در ارتفاع بيش از 1800 متر در جاهاي مرطوب يافت مي شود.
Asteraceae:
Achillea sp. بومادران
Arctium lappa بابا آدم
Anthemis tinctoria بابونه
Artimisia aucheri درمنه
َ A.fragrans
A.Scoparia
Cichorium intybus كاسني
Centurea گل گندم
Conyza پير بهارك
Echinops شكرتيغال
Helianthus tuberousus سيب زميني ترشي
Inula مصفا
Lactuca scariola كاهوي وحشي
Onopordon خار پنبه
Tragopogon pratensis شنگ
Xanthium زردينه
Boraginaceae:
Anchusa italica گاوزبان بدل
ٍ Echium amoenum گاوزبان ايراني
Heliotropium europaeum آفتاب پرست
Brassicaceae:
Allysum sp. قدومه
Capsella bursa-pastoris كيسه كشيشش
Cardaria draba ازمك
Descurainia sophia خاكشير
Eruca sativa چشمك
Nasturium officinalis علف چشمه
Sinapis alba خردل
Chenopodiaceae:
Chenopodium botryis سلمك
Salicornia europea قليا
Geraniaceae:
Biebersteinia multifida چله داغي
Lamiaceae:
Lamium album گزنه سفيد
Mentha longifolia پونه
Nepeta pogonesperma پونه ساي ريش بزي
Salvia sp.
ُStachys lavandulifolia چاي كوهي
Teucrium polium كلپوره
T. Orientalis مريم نخودي
Thymus kotschianus آويشن
Ziziphora sp. كاكوتي
Papilionaceae:
Astragalus sp.
Lathyrus
Trigonella sp. شنبليله
Sophora تلخه بيان
Poaceae:
Agropyron repens بيدگياه يا قياق
Cynodon dactylon مرغ
Polygonaceae:
Atraphaxis spinosa كاروان كش
Polygonum sp. علف هفت بند
Rheum ريواس
Rumex ترشك
Rosaceae:
Agrimonia eupatoria غافث
Amygdalus
Cotoneaster sp. شير خشت
Cerasus avium گيلاس
Mespilus ازگيل وحشي
Potentilla پنجه برگ
Prunus spinosa گوجه وحشي
Rosa canina نسترن وحشي
R.Foetida نسترن زرد
R.damascena گل محمدي
Rubus caesius تمشك
Saniguisorba minor توت روباهي
ُ Sorbus sp. بارانك
Spiraea اسپيره
ساير خانواده هاي دارويي استان:
Ulmaceae
Tamaricaceae
Solanaceae
Scrophulariacea
Salicaceae
Rubiaceae
Resedaceae
Rhamnaceae
Verbenaceae
Violaceae
Zygophyllaceae
Urticaceae
Caprifoliacea
Caryophyllaceae
Cucurbitaceae
Ephedraceae
Elegnaceae
Hypericaceae
.
.
.
گونه هاي گاوزبان ايراني و زيره در استان كشت وپرورش داده مي شوند.
بعضي از گياهان مانند شكر تيغال – زيره كوهي – گون و سماق به صورت چند هكتار در يك منطقه پراكنش دارند.
استان قزوين شامل بخشهاي رودبار الموت – رودبار شهرستان – مركزي – طارم سفلي – آبيك – بوئين زهرا – تاكستان و اوج.
از شمال به استان هاي گيلان و مازندران از شرق به استان تهران از جنوب به استان مركزي و همدان و از غرب به استان زنجان محدود مي شود.
بلند ترين نقطه قله سيالان الموت با4140 متر و پايين ترين نقطه در طارم سفلي با 300 متر ارتفاع.
61 درصد استان كوهستاني و 39 درصد آن دشت است.
گونه هاي داراي رويشگاههاي محدود:
Verbena officinales شاه پسند
Papaver bracteatum نوعي خشخاش
Ziziphus vulgaris عناب
گونه هاي داراي رويشگاه هاي وسيع:
Achillea millefolium بومادران
Thymus kotschyanus آويشن
Rheum ribes ريواس
آب و هوا:
متوسط بارندگي ساليانه از 200 تا 700 ميليمتر در نوسان است.
كمترين مقدار بارندگي در دشت قزوين واطراف سد سفيد رود
بيشترين ميزان بارندگي در مناطق كوهستاني الموت.
كمترين ميزان درجه حرارت2- در شمال شرق.
بيشترين ميزان درجه حرارت16 درجه در شمال غرب.
چهار نوع اقليم موجود در منطقه:
• اقليم نيمه خشك: در شمال شرق – جنوب غرب و غرب منطقه.
• اقليم بياباني: در مناطق دشت و شمال.
قسمت بيشتر منطقه در اين اقليم قرار دارد.
• اقليم معتدل با تابستانهاي گرم وخشك:شمال شرق و جنوب غرب از ارتفاعات 2000 به بالا.
• اقليم معتدل با تابستانهاي خشك وخنك:ارتفاعات بالاي 3000 متر شمال شرق.
هيدرولوژي:
• رودخانه حاجي عرب
• رودخانه هاي شمالي دشت قزوين
• رودخانه ابهر رود
• شاهرود و الموت رود وطالقان رود
منابع اراضي و خاك:
• كوهها
• تپه ها
• فلاتها و تراسهاي بالايي
• دشتهاي دامنه اي
• اراضي پست
• دشتهاي سيلابي
تيپ كوهها:
كوههاي نسبتا مرتفع ناهموار
متشكل از سنگ هاي آهكي آذرين خروجي و دگرگوني
نداشتن پوشش خاكي در بعضي قسمتها
درختان و درختچه ها پراكنده
جنگلها بطور محدود
تيپ هاي گياهي كوهستان:
Agropyron – Acantholimon
Agropyron – Bromus – Astragalus
Astragalus
Poa – Bromus – Festuca
.
.
.
تيپ تپه ها:
نسبتا مرتفع
با سنگهاي سخت آهكي آذرين دگرگوني وخاكستر هاي آتشفشاني و...
پوشش گياهي تيپ استپي ضعيف تا متوسط
تيپ گياهان موجود در تپه هابيشتر
Agropyron,Artimisia,Astragalus با Poa, Pteropyron,Stipa و...
تيپ فلاتها و تراسهاي فوقاني:
با پستي وبلندي زياد تا كم
بافت سبك تا سنگين سنگريزه دار
پوشش گياهي استپي متوسط
تيپ هاي گياهي
Agropyron – Astragalus – Stipa
Artimisia – Astragalus
Agropyron – Bromus – Astragalus & …
دشتهاي دامنه اي:
• با شيب ملايم و پستي بلندي كم
• خاكهاي عميق و بافت ريز بدون سنگريزه
• تيپ گياهي
Acantholimon - Acanthphyllum
تيپ اراضي پست:
اراضي پست وشور با شيب كم
داراي پوشش پراكنده از نباتات استپي شور
Halocnemum
Hulthemia
Salsola
Cynodon - Bromus
تيپ دشتهاي سيلابي:
دشتهاي سيلابي مسطح وشور
داراي آبراهه هاي سيلابي
خاكهاي عميق با شوري زياد
Artimisia – Halocnemon
Tamarix – Hordeum
Salsola
شكل زيستي:
گونه هاي دارويي شامل:
17 درصد درختچه وبوته
66 درصد علفي يا چند ساله
17 درصد علفي
گونه هاي شاخص استان:
Mellisa officinalis فرنجشمك
Bunium persicum زيره كوهي
َ Agrimonia eupatoria غافث
Echium amoenum گاوزبان ايراني
Biebersteina multifida چله داغي
Nepeta pogonosperma نپتا
Thymus kotschianus آويشن
Papaver braceatum خشخاش
Ziziphus vulgaria عناب
Viola odorata بنفشه معطر
Ziziphora clinopodioides كاكوتي
Heracleum persicum گلپر
ُSalvia hydrangea گل ارونه
Apiaceae:
Anethum graveolens شويد
Bunium persicum زيره كوهي
Bifora testiculata گشنيزك
Dorema ammoniacum وشا
Falcaria vulgaris قازياغي
Ferula gummosa باريجه
Ferula pectinata كما
Heracleum pesicum گلپر
Echinophora platyloba خوشاريزه
زيره كوهي در استان بسيار معطر مي باشد.
گياه قازياغي به عنوان سبزي خوراكي به بازار عرضه مي شود.
گلپر در مناطق كوهستاني الموت در ارتفاع بيش از 1800 متر در جاهاي مرطوب يافت مي شود.
Asteraceae:
Achillea sp. بومادران
Arctium lappa بابا آدم
Anthemis tinctoria بابونه
Artimisia aucheri درمنه
َ A.fragrans
A.Scoparia
Cichorium intybus كاسني
Centurea گل گندم
Conyza پير بهارك
Echinops شكرتيغال
Helianthus tuberousus سيب زميني ترشي
Inula مصفا
Lactuca scariola كاهوي وحشي
Onopordon خار پنبه
Tragopogon pratensis شنگ
Xanthium زردينه
Boraginaceae:
Anchusa italica گاوزبان بدل
ٍ Echium amoenum گاوزبان ايراني
Heliotropium europaeum آفتاب پرست
Brassicaceae:
Allysum sp. قدومه
Capsella bursa-pastoris كيسه كشيشش
Cardaria draba ازمك
Descurainia sophia خاكشير
Eruca sativa چشمك
Nasturium officinalis علف چشمه
Sinapis alba خردل
Chenopodiaceae:
Chenopodium botryis سلمك
Salicornia europea قليا
Geraniaceae:
Biebersteinia multifida چله داغي
Lamiaceae:
Lamium album گزنه سفيد
Mentha longifolia پونه
Nepeta pogonesperma پونه ساي ريش بزي
Salvia sp.
ُStachys lavandulifolia چاي كوهي
Teucrium polium كلپوره
T. Orientalis مريم نخودي
Thymus kotschianus آويشن
Ziziphora sp. كاكوتي
Papilionaceae:
Astragalus sp.
Lathyrus
Trigonella sp. شنبليله
Sophora تلخه بيان
Poaceae:
Agropyron repens بيدگياه يا قياق
Cynodon dactylon مرغ
Polygonaceae:
Atraphaxis spinosa كاروان كش
Polygonum sp. علف هفت بند
Rheum ريواس
Rumex ترشك
Rosaceae:
Agrimonia eupatoria غافث
Amygdalus
Cotoneaster sp. شير خشت
Cerasus avium گيلاس
Mespilus ازگيل وحشي
Potentilla پنجه برگ
Prunus spinosa گوجه وحشي
Rosa canina نسترن وحشي
R.Foetida نسترن زرد
R.damascena گل محمدي
Rubus caesius تمشك
Saniguisorba minor توت روباهي
ُ Sorbus sp. بارانك
Spiraea اسپيره
ساير خانواده هاي دارويي استان:
Ulmaceae
Tamaricaceae
Solanaceae
Scrophulariacea
Salicaceae
Rubiaceae
Resedaceae
Rhamnaceae
Verbenaceae
Violaceae
Zygophyllaceae
Urticaceae
Caprifoliacea
Caryophyllaceae
Cucurbitaceae
Ephedraceae
Elegnaceae
Hypericaceae
.
.
.
گونه هاي گاوزبان ايراني و زيره در استان كشت وپرورش داده مي شوند.
بعضي از گياهان مانند شكر تيغال – زيره كوهي – گون و سماق به صورت چند هكتار در يك منطقه پراكنش دارند.