مرکز انجمنهای تخصصی

در باره سامانه

سياره به خورشيد ، گرمترين سياره سامانه

عطارد اولين سياره سامانه خورشيدي و نزديكترين سياره به خورشيد ميباشد . در نگاه اول به نظر ميرسد به علت فاصله نزديكش به خورشيد، گرمترين سياره باشد . اما اين نظر در عمل نادرست است .

عطارد كوچكترين سياره خاكي محسوب ميشود . قطر اين سياره 4880 كيلومتر ميباشد .اين سياره در يك مدار بيضوي به دور خورشيد ميچرخد . نزديكترين فاصله عطارد به خورشيد45.9ميليون كيلومتر و دورترين فاصله آن 69.7 ميليون كيلومتر ميباشد. عطارد داراي جاذبه ضعيف و فاقد جو ميباشد. البته برخي بررسيها بر حضور مقداري گاز هليوم بر گرد اين سياره تاكيد دارد كه در اينصورت ميتواند ناشي از بادهاي خورشيدي باشد.

به علت فقدان اتمسفر سطح عطارد در معرض اصابت شهابسنگها قرار داردو سطح آبله گون آن تاحدي شبيه به ماه ميباشد . درجه حرارت اين سياره بسيار متغير ميباشد بطوريكه در روز حدود 427 درجه سانتيگراد و شب هنگام به 173 درجه زير صفر ميرسد. به دليل دماي بالاي آن هنگام روز و سرماي زياد هنگام شب ، فقدان جو و آب ، شانس شكل گيري هيچ گونه حيات شناخته شده اي در اين سياره وجود ندارد.

سياره زهره دومين سياره سامانه خورشيدي و يك سياره سنگي ميباشد . ابرهاي متراكم و زرد رنگ اين سياره را احاطه نموده است كه باعث انعكاس نور خورشيد ميشود . اين سياره بعد از خورشيد و ماه درخشانترين جسم آسماني از ديد بشر ميباشد .

فاصله زهره از خورشيد 108 ميليون كيلومتر ميباشد . اين سياره بر خلاف اكثر سيارات و اقمار ، در جهت عقربه هاي ساعت به دور خورشيد ميچرخد . دليل اين حركت معكوس روشن نيست ولي احتمال ميدهند در اثر تصادم يك سيارك با زهره ، جهت گردش آن معكوس شده باشد .

دماي زهره 468 درجه سانتيگراد ميباشدكه به اين ترتيب از عطارد بيشتر ميباشد و به عنوان گرمترين سياره سامانه خورشيدي شناخته ميشود . اين سياره داراي يك اتمسفر ضخيم و متراكم ميباشد كه اجازه ميدهد انر‍ژي خورشيد آزادانه وارد سياره شود اما از فرار گرما به فضا جلوگيري ميكند . در واقع تشعشعات مادون قرمز خورشيدي با طول موج كوتاهي كه دارند ميتوانند از اتمسفر غليظ زهره عبور كرده و سطح آن را گرم كنند ولي انعكاس آن بصورت امواجي با طول موج بلند ميباشند كه نميتوانند از دام جو زهره عبور كرده و وارد فضا شوند . به همين دليل زهره داراي دماي پايداري ميباشد .

در عطارد كه فاقد جو ميباشد گرما از سياره خارج ميباشد ولي جو زهره كه بيشتر از دي اكسيد كربن تشكيل شده باعث ايجاد اثر گلخانه اي ميشود و باعث ميشود تمام گرما در سياره باقي بماند ضمن آن كه دما نيز يكنواخت ميباشد.
[External Link Removed for Guests]
شماره هشتم [COLOR=#000000]- اردیبهشت ماه 1391

بلندترین کوه، عمیقترین دره ، هموارترین دشتها و عظیم ترین توفانهای غبار منظومه

یا به زبان فارسی بهرام چهارمین سیاره منظومه شمسی میباشد . همسایه نزدیک کره زمین که بیش از هر سیاره شناخته شده ای به زمین شباهت دارد.

این سیاره به نام سیاره سرخ هم شناخته میشود . به دلیل حضور اکسیدهای آهن ، سطح این سیاره به رنگ قرمز دیده میشود . همسایه قرمزفام زمین از برخی جهات در سامانه خورشیدی متمایز میباشد.رفيعترين كوه سامانه خورشيدي در اين سياره واقع شده است . کوه الیمپوس Olympus Mon با ارتفاع 27 کیلومتر و قطر 600 کیلومتر بلندترین کوه در سامانه خورشیدی (سه برابر اورست) ميباشد .

دره های والس مارینریس Valles Marineries تا حدود 10 کیلومتر عمق دارد و از شرق تا غرب به وسعت 4000 کیلومتر گسترش دارد . والس مارینریس ژرفترین دره سامانه خورشیدی است

دره ها وکانالها در سراسر این سیاره وجود دارد . بر اساس برخی شواهد احتمال دارد برخی از اینها به علت فر سودگی سطح بر اثر سیلابهای بزرگ و رودخانه ها شکل گرفته است . و این احتمال وجود دارد در گذشته این سیاره دارای دریاچه های بزرگ و حتی اقیانوس بوده است . حتی امکان دارد هموز هم آب در شکافها و منافذ صخره های زیرزمینی حضور داشته باشد.

مریخ دارای نواحی مسطح زیادی است به طوری که دشتهای نیمکره شمالی آن هموارترین مکان در سامانه خورشیدی میباشد. در نیمکره جنوبی نواحی آتشفشانی فراوانی دیده میشود که بزرگنرین ناحیه آن به نام هلاس پلانیتا 2300 کیلومتر عرض دارد.
در منطقه ای به نام تارسیس Tharsis که یک بر آمدگی عظیم با و سعتی برابر آمریکای شمالی ميباشد و ارتفاع این ناحیه حدود 10 کیلومتر از پیرامون آن بیشتر است و چهار آتشفشان در آن جای گرفته است که بزرگترین آن کوه المپیوس میباشد .

آب و هوای مریخ :

با توجه به مدار بیضوی مریخ تغییرات دما در این سیاره وجود دارد . به طور متوسط در کل سیاره ، دما 60 درجه زیر صفر میباشد به این ترتیب که در نواحی قطبی و در طول زمستان دما تا 125- درجه سانتیگراد میرسد و در نواحی استوائی دما تا 20 درجه سانتیگراد در اواسط روز میرسد .

توفانهای غباری در سیاره مریخ عظیمترین توفانهای سامانه خورشیدی میباشد که میتواند برای ماهها ادامه داشته و سطح سیاره را فرا گیرد . یکی از دلایل عنوان شده برای توجیه این پدیده ، ذرات غبار در هوا میباشد . به این ترتیب که این ذرات با جذب نور خورشید باعث گرمتر شدن اتمسفر مجاورخود میشوند با حرکت این هوای گرم به طرف نواحی سرد و تولید باد های قوی ، ذرات بیشتری از سطح پراکنده میشوند . که خود باعث ایجاد بادهای بیشتری میشوند .

جو این سیاره بسیار رقیق است و حاوی 95.32 درصد دی اکسید کربن ، 2.7 درصد نیتروژن ،1.6 درصد آرگون ، 0.13 درصد اکسیژن ، 0.08درصد منواکسیدکربن و مقادیر اندک آب ، دی اکسید نیتروژن و گازهای بی اثر دیگر میباشد . تراکم آن 100 برابر کمتر از زمین است. این جو تولید گاز گلخانه ای میکند و مقدار آن تا حدی است که دما را 5 درجه افزایش میدهد .

همانطور که عنوان شد این سیاره در مدار بیضوی بدور خورشید میگردد . و سرعت حرکت آن 24 کیلومتر در ثانیه میباشد

متوسط فاصله آن از خورشید 227936640 کیلومتر (524/1 برابر زمین)
نزدیکترین فاصله به خورشید 206600000 کیلومتر ( 404/1 برابر زمین)
دورترین فاصله از خورشید 249200000 کیلومتر 638/1 برابر زمین)

قطر سیاره 6794 كيلومتر و حدود نصف زمین و مساحت سطح آن تقریبا برابر خشکیهای زمین میباشد.

مریخ دارای دو قمر کوچک به نام دیموس و فوبوس میباشد که بسیار به این سیاره نزدیکند . این اقمار نا فرم و بیقاعده هستند

فوبوس در مداری با فاصله حدود 6000 کیلومتر از مریخ قرار دارد و حداکثر قطر آن 27 کیلومتر میباشد . فاصله این قمر با نرخ 10کیلومتر در یک قرن به سوی سیاره در حال کاستن است .
دیموس در مداری با فاصله 23400 کیلو متر بدور این سیاره میچرخد و طولانیترین قطر آن 15 کیلومتر میباشد و بر خلاف فوبوس مدار ثابتی دارد.

منشا این اقمار کاملا روشن نیست .بر اساس یک نظر احتمال دارد که این دو قمر با توجه به اندازه بسیار کوچک و همچنین شکل ناهموار و بیقاعده ، قبلا خرده سیاره هائی بودند که در دام جاذبه مریخ افتاده اند . نظر دیگر بر این اساس میباشد که هر دوی این اقمار همزمان با مریخ در مدار آن شکل گرفته اند .
در آبان ماه سال جاري روسیه کاوشگری به نام فوبوس گرانت با هدف فرود روی این قمر و مطالعه آن برای بررسی منشا آن و بازگرداندن 200 گرم از خاک و سنگ فوبوس پرتاب کرد که در مدار زمین ارتباط با آن قطع شد و ماموریت آین کاوشگر شکست خورد .

امکان حیات در مریخ:

شاید در زمانهای گذشته مریخ شاهد نوعی حیات بوده است . بر اساس برخی از حدسیات ممکن است حتی امروزه نیز حیات در این سیاره وجود داشته باشد. برخی از محققان اعتقاد دارند که حیات زمینی دارای منشا مریخی میباشد . اغلب دانشمندانی که ادعای حیات روی مریخ را باوردارند ، به اتفاق سال 1996 استناد دارند . جائی که تیمی پژوهشی از ناسا در مرکز فضایی جانسون در هوستون اعلام کردند شواهدی از وجود حیات روی یک قطعه سنگ که گفته میشود منشا مریخی دارد یافته اند.این قطعه سنگ مریخی به نام ALH84001 احتمالا بر اثر برخورد شهابی شدید به خارج از سیاره پرتاب شده و بعدها گرفتار جاذبه زمین شده است. نتایج کار این گروه هنوز مورد بحث میباشد و بطور یقین اثبات نشده است که اینها علائم حیات باشند .

مریخ شاید در گذشته اقیانوسهائی داشته که میتوانسته محیط مناسبی برای توسعه حیات باشد . اما امروز این سیاره صحرائی سرد میباشد . هر چند محققان احتمال وجود آبهای زیر زمینی را که میتواند پشتیبان نوعی حیات باشد ،بعید نمیدانند اما تا این لحظه حیات رو این سیاره کاملا روشن نشده است .

منابع :
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]
شماره نهم [COLOR=#000000]- خرداد ماه 1391

[HIGHLIGHT=#4F6128]

سامانه اي درون سامانه

پنجمین سیاره از خورشید و بزرگترین سیاره سامانه خورشیدی است . در زبان انگلیسی به این سیاره ژوپیتر میگویند . ژوپیتر (در زبان یونانی زئوس) شاه خدایان در اساطیر یونان میباشد که در کوه الیمپوس فرمانروائی میکرد. این سیاره بعد از خورشید ، ماه و زهره چهارمین جسم درخشان آسمانی از دید بشر میباشد

در سال 1610 میلادی ، سیاره مشتری منشاء یک انقلاب در دیدگاه ما نسبت به کائنات شد. . آن زمان زمین را مرکز جهان و سایر اجرام آسمانی را در حال گردش بدور زمین می انگاشتند .در این سال گالیله با تلسکوپ خودش موفق شد چهار قمر بزرگ را بر گرد غول سامانه خورشیدی کشف کند . این کشف گالیله در واقع نخستین اجرام آسمانی بوند که از دید بشر دور سیاره دیگری به جز زمین میچرخیدند .

مشتری عظیمترین سیاره سامانه و جرم آن به تنهائی دو برابر جرم تمام سیارات دیگر سامانه خورشیدی میباشد بطوریکه اگر 80 برابر بیشتر از این بود میتوانست یک ستاره قلمداد شود . این سیاره قویترین نیروی جاذبه را در سامانه خورشیدی دارد . یک فرد 75 کیلوئی در ای سیاره 175.5 کیلوگرم وزن خواهد داشت . اتمسفر آن شبیه به خورشید و بیشتر از هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است . با چهار قمر بزرگ و تعداد زیادی اقمار دیگر در مدار آن ، این سیاره شبیه به یک سامانه کوچک داخل سامانه شمسی است . گفته میشود حجم مشتری بقدری بزرگ است که میتواند 1300 زمین را در خود جای دهد . قطر استوائي اين سياره 142,984 كيلومتر است .
زمين و

مقايسه مشتري با ساير

سیاره مشتری عظیمترین میدان مغناطیسی را در سامانه خورشیدی دارد . این میدان تقریبا 20000 برابر قویتر از زمین است

چرخش مشتری بدور خود از سیارات دیگر سریعتر است و کمتر از 10 ساعت طول میکشد تا یک بار دور خودش بچرخد. این سرعت باعث شده مشتری در قسمت استوا برآمدگی و در نواحی قطب پهن شدگی پیدا کند . بطوریکه نواحی استوا حدود 7 درصد پهنتر از استوامیباشد .

آگاهی ما از داخل مشتری بصورت غیر مستقیم بدست آمده و کامل نیست . در مرکز سیاره هسته مشتری وجود دارد که ترکیب آن نامعلوم است وکمتر از 10 برابر زمین جرم دارد. این هسته بوسیله یک لایه هیدروژن فلزی سیال که تا 80تا90 درصد قطر سیاره امتداد دارد احاطه شده است

همانطور که در شکل بالا دیده میشود بالای هسته توده اصلی سیاره که به شکل هیدروژن مایع فلزی Liquid metallic hydrogen قرار دارد . این ترکیب عجیب فقط در فشار فراتر از 4 میلیون بار میتواند شکل بگیرد که در پوسته مشتری و زحل فراهم است . هیدروژن مایع فلزی شامل الکترونها و پروتونهای یونیزه میباشد (مانند درون خورشید اما دمای بسیار پائینتر) . در درجه حرارت و فشار داخلی مشتری ، هیدروژن نه بصورت گاز بلکه بصورت مایع میباشد . که یک رسانای الکتریکی میباشد و منبع میدان مغناطیسی مشتری محسوب میشود .

سومین لایه که دورترین لایه محسوب میشود احتمالا از مولکولهای معمولی هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است که به سمت داخل به شکل مایع و دورتر از آن به شکل گاز میباشد.اتمسفری که ما میبینیم بسیار بالاتر از لایه های عمیق میباشد. نظر بر آن است که سه لایه ابر به صورت مجزا حاوی آمونیک یخی ، آمونیوم هیدروسولفید و مخلوط یخ و آب وجود دارد .

تعیین ضخامت اتمسفر مشتری دشوار است . فشار اتمسفر این سیاره ده برابر فشار سطح دریا در روی زمین است . جو مشتری 89.8 درصد هیدروژن و 10.2 درصد هلیوم دارد و از این لحاظ به خورشید شباهت دارد . البته مقادیر جزئی از متان ، آمونیاک ، دتریوم ، اتان ، آب نیز گزارش شده است .

این اتمسفر به دو ناحیه روشن و تاریک طبقه بندی شده است که در حقیقت نوارهائی افقی با فشار زیاد و کم هستند . نوارهای رنگین سیاره شامل "کمربندی "از رنگ تیره و نوارهای روشن "نواحی" میباشد و بوسیله بادهای شرقی غربی قدرتمندی که در اتمسفر فوقانی تشکیل میشود و با سرعت 640 کیلومتر در ساعت سفر میکنند ، تشکیل میشود . ابرهای سفید در ناحیه روشن از کریستالهای یخزده آمونیاک و ابرهای تیره کمربند از ترکیبات شیمیائی دیگر میباشد . در عمیقترین لایه قابل مشاهده لبرهائی به رنگ آبی دیده میشود .

بدون شک برجسته ترین ویژگی شگفت آور مشتری "لکه قرمز عظیم "این سیاره میباشددر نیمکره جنوبی است . (Great Red Spot)

این لکه در واقع توفان عظیمی است که از قرنها قبل تا کنون وجود داشته است . از لحاظ وسعت این لکه سه برابر قطر زمین است . رنگ این ناحیه احتمالا مربوط به حضور مقادیر کم گوگرد و فسفر در کریستالهای آمونیاک میباشد واز قرمز به قهوه ای روشن متغیر است . هر چند وقت یکبار این لکه کم نور میشود.

متوسط فاصله از خورشید : 778412020 کیلومتر 5.203 برابر زمین
نزدیکترین فاصله به خورشید 740742600 کیلومتر 5.036 برابر زمین
دورترین فاصله از خورشید : 816081400 کیلومتر5.366 برابر زمین

مشتری حداقل 69 قمر شناخته شده دارد . چهار قمر بزرگ اصلی و تعداد زیادی قمر کوچک
اقمار بزرگ آن با نامهای آیو ، اروپا ، گانیمد ،و کالیستو توسط گالیله کشف شدند و امروزه به نام اقمار گالیله ای معروفند .

گانیمد : بزرگترین ماه در منظومه شمسی است حتی از عطارد و پلوتون هم بزرگتر است ضمن آن که تنها ماه منظومه شمس است که خود دارای میدان مغناطیسی دارد.
آیو : بیشترین فعالیتهای آتشفشانی را در منظومه شمسی داراست
اروپا : سطح این ماه را آب منجمد پوشانده است و احتمال زیر آن اقیانوسی پنهان باشد که دو برابر آبهای زمین حجم داشته باشد. اخیرا وجود آب در زیر پوسته یخی اروپا تقویت شده و حتی امکان شکل گیری حیات نیز مطرح شده است .
کالیستو : کمترین باز تابش را در میان اقمار گالیله ای دارد و احتمال سطح آن از صخره های سیاه و بیرنگ نشکیل شده است
اقمار گاليله اي مشتري با كره

حلقه های مشتری:
در سال 1979 کاوشگر ویجر یک سه حلقه اطراف مشتری کشف کرد . سپس در سال 1990 این کشف توسط کاوشگر گالیله تائید شد . ضمن آن که توسط تلسکوپ فضائی هابل نیز در 23 سال گذشته مشاهده شده است . به این ترتیب بعد از زحل و اورانوس سومین حلقه های پیرامون سیارات سامانه خورشیدی کشف شد . حلقه ها مشتری از حلقه های زحل ضعیفتر هستند .

حلقه اصلی مسطح است و حدود 30 کیلومتر ضخامت و 6400 کیلومتر پهنا دارد. حلقه ابر مانند داخلی با نام هالو halo 20000 کیلومتر ضخامت دارد .
حلقه اصلی و حلقه هالو از ذرات ریز سیاه تشکیل شده اند.
سومین حلقه به علت شفافیت به Gossamer Ring معروف است و در واقع سه حلقه از ذرات غبار ماههای مشتری و احتمالا از ذرات با سایز 15 میکرون تشکیل شده است به جز هالو که ذرات تشکیل دهنده اش بسیار ریز تر هستند . این حلقه تا 129000 کیلومتر به خارج از سیاره امتداد دارد
در نور مرئی و یا نزدیک به مادون قرمز دو حلقه اصلی وشفاف به رنگ قرمز دیده میشوند ولی حلقه هالو بیرنگ یا آبی دیده میشود. سن تشکیل حلقه ها نامعلوم است و احتمال دارد همزمان با شکل گیری مشتری ، بوجود آمده باشند.

فرضی از سیاره مشتری از نگاه سطح یکی از

منابع:
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

شماره دهم [COLOR=#000000]- تیرماه 1391 ([COLOR=#C00000]بر روی تصویر کلیک نمائید)

با تشکر از شما،

امید که ارسال اینگونه مقالات مفید و علمی از طرف شما ادامه یابد.

درود بیکران

بنده هم با عنوان یکی از کاربران سنترال از مطالب و زحمات شما دوست گرامی جناب Behrad90 کمال تشکر و سپاس را دارم

حلقه

زحل سياره اي با حلقه ها واقمار شگفت انگيز

سياره زحل ، يا به زبان فارسي كيوان ، از زمانهاي ماقبل از تاريخ براي بشر شناخته شده بود .اولين بار گاليله در سال 1610 با تلسكوپ خودش به رصد اين سياره مشغول شد . گاليله كه به كشفيات شگفت آور عادت داشت ، در سال 1610 تلسكوپ خود را به طرف زحل برگرداند. وي سياره اي ديد كه شبيه به سيارات ديگر سامانه نبود. با تلسكوپ قرن هفدهمي و ابتدائي گاليله زحل و حلقه هايش مانند ستاره اي درخشان بود كه دو بازو در كنار آن واقع شده بود . او كشف خود را اينطور بيان كرد : من بزرگترين سياره به شكل سه گانه را مشاهده كردم.
امروزه هر كسي ميتواند با يك تلسكوپ معمولي زحل و حلقه هايش را با وضوح بهتري از گاليله مشاهده كند .

زحل ششمين سياره سامانه و دورترين سياره اي است كه از زمين با چشمان غيرمسلح ميتوان ديد. اما حلقه هاي درخشان و ماههاي بزرگ اين سياره حتي با تلسكوپهاي معمولي هم قابل مشاهده است

خصوصيات فيزيكي و ساختار :

سياره زحل بيشتر از هيدرو‍ن و هليوم تشكيل شده است ميشود . قطر زحل در استوا 120536 كيلومتر است و بعد از مشتري بزرگترين سياره سامانه محسوب بطوريكه قادر است 760 كره زمين را در خود جاي دهد . جرم آن 95 برابر جرم زمين است با اين وجود كمترين وزن مخصوص را در ميان سيارات دارد و مقدار آن 0.7 گرم بر سانتيمتر مكعب است . يعني چگالي آن حتي از آب هم كمتر است بطوريكه اگر امكان داشت اين سياره را روي آب قرار دهيم ، در سطح آب شناور ميماند . ميدان مغناطيسي زحل 578 برابر زمين است.

گردش زحل در محور خودش بعد از مشتري سريعترين گردش سامانه ميباشد و هر 10.5 ساعت يك بار به دور خود ميگردد .به علت سرعت زياد گردش اين سياره به دور خودش ، در ناحيه قطبها كمي پهن شدگي نسبت به استوا وجود دارد . قسمت قطبها 13000 كيلومتر عريضتر از استوا بين دو قطب ميباشد چنين حالني در ديگر سيارت مشتري گون نيز وجود دارد ولي در زحل بيشتر است . مانند ديگر سيارات مشتري گون داراي حلقه هائي است ولي بدون ترديد حلقه هاي زحل شگفت آورتر ميباشد .

نوارهاي رنگي كه به موازات استوا در سياره مشتري وجود دارد در اين سياره هم به شكل ضعيفتري ديده ميشود كه در اثر بادهاي فوق العاده سريع با سرعت 1800 كيلومتر در ساعت در اثر گرماي داخلي سياره بوجود مي آيد . اين نوارها در قسمت استوا عريضتر ميشود.

مانند سياره مشتري داخل اين سياره هم در مركز يك هسته داخلي از آهن و سنگ وجود دارد و احتمالا دماي اين قسمت به 1200 كلوين برسد . اين هسته بوسيله يك لايه از هيدروژن سيال فلزي پوشيده شده است لايه سوم هم يك لايه از هيدروژن و هليوم معمولي ميباشد كه اين لايه آخر از درون به شكل مايع و به طرف سطح سياره بصورت گاز در مي آيد و با اتمسفر سياره ادغام ميشود.

اتمسفر سياره شامل 96.3 درصد هيدروژن -3.25 درصد هليوم و مقاديري اندك آمونياك ، متان و اتان ميباشد.متوسط فاصله سياره زحل از خورشيد 1426725400 كيلومتر است .

حلقه هاي زحل :

زحل داراي حلقه هاي زيادي است كه از ميلياردها ذره يخ و سنگ تشكيل شده و سايز آنها از غبارهاي ميكروسكوپي تا صخرهايي به اندازه يك ساختمان بزرگ متغير است .

زماني دانشمندان فكر ميكردند حلقه هاي زحل همراه با اين سياره در 4.8 ميليارد سال قبل شكل گرفته است . اما اكنون مشخص شده است كه اين حلقه ها نميتوانند اينقدر عمر داشته باشند . احتمال دارد صدها ميليون سال قبل يعني آنگاه كه دايناسورها در سياره زمين پرسه ميزدند ، اين حلقه ها وجود نداشته اند . احتمالا اين حلقه ها از ذرات به جاي مانده از يك ستاره دنباله دار يا خرده سياره و يا اقماري متلاشي شده باشند .

حلقه هاي زحل بسيار درخشانتر از ديگر سيارات مشتري گون هستند . از ديد تلسكوپهاي معمولي آنها بصورت يك ديسك پيوسته به نظر مي رسند. اين حلقه ها بر اساس تاريخ كشفش انها بصورت الفبائي نامگذاري شد ه اند .بر اساس فاصله آنها از زحل نام حلقه ها به ترتيب D,C,B,A,F,G,E ميباشند .

حلقه هاي اصلي سياره بطرف ترتيب حلقه هاي A,B,C هستند . بين حلقه BوA يك فاصله و گسستگي با وسعت 4700 كيلومتر وجود دارد كه به آن شكاف كاسيني ميگويند.

حلقه درونيتر از اين سه حلقه به نام D به شدت كم نورتر و ضعيفتر ميباشد .حلقه F كه به حلقه A نزديك است ضخامت كمي دارد .
دو حلقه برجسته Aو B و حلقه كم نورتر C را ميتوان از زمين ديد .در واقع تصوري كه ما هميشه از زحل داريم سياره اي با ديسكي درخشان پيرامون آن است و اين ديسك درخشان قابل مشاهده از زمين درواقع حلقه هاي AوB هستند.

اين حلقه ها بصورت شگفت آوري باريك هستند با وجود آن كه قطر آنها بيش از 250 هزار كيلومتر است ، ضخامت آنها كمتر از صد متر است . ذرات تشكيل دهنده اين حلقه ها از سنگ و يخ و يا ذراتي از سنگ با پوششي از يخ ميباشد .

خارج از حلقه هاي A,B,C,DوF دو حلقه ديگر وجود دارد كه خصوصيات متفاوتي نسبت به اين حلقه ها دارند .

حلقه E اولين بار با تلسكوپهاي زميني در سال 1967 كشف شد و حضور آن توسط پايونير 11 در سال 1979 تائيد شد . اين حلقه از ذرات بسيار ريز غبار و يخ با ابعادي حدود يك ميكرون تشكيل شده است و چهار قمر بزرگ در مداري بين اين حلقه قرار دارند.
حلقه G بوسيله وويجر در سال 1980 كشف شد و ضخامتي بسيار كم دارد اما ذرات تشكيل دهنده آن از حلقه E بزرگتر هستند ( ذرات ماكروسكوپي)

ماههاي زحل :

زحل حداقل 62 قمر دارد كه 53 قمر نامگذاري شده است . هفت قمر مايماس، انسلادوس ، تتيس ، دايون ، ريئا ، تايتان و لاپتوس با قطر 400 تا 5100 كيلومتر ، بصورت كروي هستند . بقيه ماهها كوچكتر و معمولا شكل بي نظمي دارند و تركيبي از يخ و آب هستند .

اقمار اصلي :

تايتان Titan:

بزرگترين قمر زحل به نام تايتان با قطر 5150 كيلومتر كمي از سياره عطارد بزرگتر است و بعد از گانيمد قمر مشتري ، بزرگترين قمر منظومه شمسي است .

اتمسفري نيتروژني اين قمر را فرا گرفته است از اينرو احتمال دارد شبيه به گذشته سياره زمين قبل از پيدايش حيات باشد . در حالسكه اتمسفر زمين حدود 60 كيلومتر به طرف فضا گسترش يافته ، اتمسفر تايتان تا 10 برابر بيشتر از اين 600 كيلومتر گسترش دارد. فشار اتمسفر تايتان 1.5 برابر اتمسفر زمين است . در سال 2004 كاوشگر Huygens از فضاپيماي كاسيني به منظور مطالعه اتمسفر به طرف اين قمر پرتاب شد .
تصويري فرضي از داخل

دماي سطح بسيار پائين و حدود زير 180 درجه زير صفر بايد باشد .در سطح اين ماه دريا هاي هيدروكربوري ( بويژه اتان و متان ) وجود دارد . بعد از زمین تایتان تنها جائی در منظومه شمسی میباشد که در سطح آن مایع وجود دارد .گرچه بسياري از تركيبات شيميايي آلي مورد نياز براي پيدايش حيات در روي زمين در تايتان هم وجود دارد ، با اينحال آنجا سردتر از آن است كه حيات از نوعي كه ما ميشناسيم شكل بگيرد .

ريئا Rhea :
دومين ماه بزرگ زحل با قطر 1530 كيلومتر و نهمين ماه بزرگ سامانه محسوب ميشود. شباهت زيادي به ديگر قمر زحل دايون دارد .

يك نيمكره اين قمر مانند كره ماه و عطارد داراي دهانه ها و اثرات برخوردي زيادي است و نيمكره ديگر اين اثرات كمتر وجود دارد .
انداز فرضي مشتري از داخل

ياپتوس Iapetus :
با قطري 1460 كيلومتر سومين ماه بزرگ زحل است . اين ماه بوسيله جيوواني كاسيني در سال 1671 كشف شد . داراي يك سطح روشن مثل برف و سطح ديگرش سياه مثل زغال

چشم انداز فرضي زحل از

دايون Dione :
با قطر 1122 كيلومتر چهارمين ماه زحل و پانزدهمين ماه بزرگ سامانه است .اين ماه داراي دو نيمكره متفاوت ميباشد . يك نيمكره داراي اثرات برخوردي شديد و گودالهاي زياد ميباشد و نيمكره ديگر كه تاريكتر ميباشد نسبتا هموارتر ميباشد . اين قسمت دراي شبكه شكافهاي وسيع و درخشان ميباشد كه احتمالا مربوط به حضور يخ باشد .

انداز فرضي زحل از درون

تتيس Thetys:
در سال 1684 توسط كاسيني كشف شد و قطر آن 1070 كيلومتر با سطحي يخي است . انداز فرضي زحل از

انسلادوس Enceladus :
در سال 1789 توسط ويليام هرشل كشف شد . قطر آن 501 كيلومتر ميباشد . سطح اين ماه بسيار بازتابي است و اغلب نور خورشيد را منعكس ميكند بطوريكه درخشنده ترين جسم سامانه محسوب ميشود .

به نظر ميرسد انسلادوس مانند فعاليت آتشفشانها ،آبفشانهائي يخي داشته باشد كه آب و مواد معدني ديگر فوران ميكند
فرضي زحل از

مايماس Mimas :
اين ماه هم توسط هرشل در سال 1789 كشف شد و 392 كيلومتر قطر دارد . در يك سطح آن يك يك فرورفتگي بزرگ با قطر 136 كيلومتر وجود دارد. دانشمندان تصور ميكنند سطح اين ماه از يخ و درصدي جزئي سنگ تشكيل شده باشد .

تصوير فرضي زحل از

ماموريتهاي اكتشافي :
اولين فضاپيمائي كه به زحل رسيد پايونير 11 در سال 1979 بود كه موفق به كشف دو حلقه خارجي و ميدان مغناطيسي زحل شد . پس از آن وويجرهاي 1 و 2 از اين سياره ملاقات كردند ساختار حلقه های زحل ، اتمسفر تایتان از اقمار زحل و شناسائي 9 قمر ديگر پيرامون زحل از كشفيات اين كاوشگرها بوند .
فضاپيماي كاسيني با ماموريت مطالعه زحل و اقمار آن ، در حال حاضر در اطراف زحل است . كاسيني بزرگترين فضا پيماي بين سياره اي ميباشد كه تا كنون ساخته شده است . اين فضا پيما در سال 1997 پرتاب شد و در سال 2004 به زحل رسيد . اطلاعات و تصاوير ارسالي از كاسيني كمك زيادي در شناسائي زحل و منظومه اش كرده است .

امكان حيات روي زحل:
حيات از نوع زميني نميتواند در زحل وجود داشته باشد و دانشمندان شك دارند گونه هاي ديگر حيات در اين سياره حضور داشته باشد .

منابع :
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

شماره یازدهم [COLOR=#000000]- مردادماه 1391 (بر روی تصویر کلیک نمائید)

سياره كشف شده بوسيله

هفتمين سياره از خورشيد و سومين سياره بزرگ سامانه ، سياره اي است كه اطلاعات زيادي از آن نداريم . بيشترين آگاهي ما از اورانوس از اطلاعات ارسالي توسط اسطوره كاوشگرهاي فضائي وويجر2 بدست آمده است .

با اين كه مدتهاي زيادي قبل از تاريخ رسمي كشف ديده شده بود ، اما با تصور آن كه اين يك ستاره است ناديده گرفته شده بود . تا اين كه در سال 1781 ميلادي ويليام هرشل اختر شناس انگليسي متوجه آن شد .هرشل زمانيكه بصورت سيستماتيك آسمان را با تلسكوپ خودش جستجو ميكرد ، متوجه شد كه اين نقطه كم نور با حركت آهسته يك ستاره نيست .

هرشل نام Georgius Sidius(به معناي سياره جرج) را به يادبود نام پادشاه انگلستان جرج سوم، انتخاب كرد . اين نام در خارج از انگلستان معمول نبود ومورد قبول واقع نشد. نامهاي زيادي براي اين سياره پيشنهاد شد و سرانجام نام اورانوس كه بوسيله يك اختر شناس آلماني Johann Bode (كه مدار اين سياره را تشريح كرده بود) پيشنهاد شده بود پذيرفته شد .اورانوس در اساطير يونان نام خداي آسمانها است .

اين سياره در زبان فارسي و عربي نام معادل ندارد و به همين اسم شناخته ميشود . با چشمان غير مسلح اين سياره به زحمت قابل مشاهده است .قطر اورانوس حدود 4 برابر و فاصله آن از خورشيد 19 برابر زمين است.

مدار و گردش اورانوس :

فاصله متوسط از خورشيد : 2870990000كيلومتر( اين فاصله را نور در مدت 2 ساعت و چهل دقيقه طي ميكند)
قطر سياره : 51118 كيلومتر
طول روز اورانوسي : 17 ساعت و 14 دقيقه
سال اورانوسي : معادل 84.01سال زمين

در ميان سيارات مشتري گون اورانوس كمترين جرم را دارد . عليرغم آن كه بزرگتر از زمين است ولي ميدان مغناطيسي آن 90 درصد ميدان مغناطيسي زمين است
مهمترين وي‍ژگي آن حركت اسپين آن است . در حاليكه محور گردش اغلب سيارات تقريبا عمود بر صفحه مداري آنها ميباشد ، محور اورانوس تقريبا موازي با آن است . يعني اورانوس به جاي چرخش با محور نسبتا قائم با صفحه مداري ، روي بك پهلو ميچرخد . زاويه اين محور در اغلب سيارات ( به جز ونوس) 30 درجه است اما مال اورانوس حدود 98 درجه است به عبارتي دوران اورانوس با صفحه مداري 98 درجه انحراف دارد. .( زاويه انحراف زمين نسبت به صفحه مداري 23 درجه ، نپتون 29 درجه و مشتري فقط 3 درجه است )
دليل اين چرخش عجيب كاملا روشن نيست . هر چند فرض شده در ابتداي شكل گيري در اثر تصادم يك جسم سياره مانند (يا دو جسم كوچكتر) اين انحراف بوجود آمده است .

خصوصيات فيزيكي و ساختار

تركيب كلي سياره از لحاظ جرم شامل 25 درصد سنگ ، 60تا70 درصد يخ 5 تا 15 درصد هليوم ميباشد.
در تصوير زير قسمتهاي دروني سياره شامل هسته ، پوسته و اتمسفر سياره ديده ميشود

هسته اورانوس از آهن و سيليكات منيزيم تشكيل شده است . و پوسته اي احتمالا حاوي آب ، آمونياك و متان بصورت يخ روي آن را پوشانده است . اتمسفر سياره شامل82.5 درصد هيدروژن ، 15.2 درصد هليوم و 2.3 درصد متان ميباشد . رنگ آبي اورانوس نتيجه جذب نور توسط متان در اتمسفر فوقاني ميباشد متان موجود در اتمسفر باعث جذب نور در اخر طيف قرمز ميشود و نهايتا تنها نوري كه ما ميتوانيم ببينيم انعكاس آبي – سبز ميباشد.
در اورانوس هم نوارهائي رنگي موازي با استوا مشاهده ميشود كه به علت ابرهايي ميباشد كه به سرعت ميوزرند ولي بواسطه آن كه بوسبله لايه هاي متان پوشيده شده اند بسيار ضعيف هستند و تنها در تصوير بزرگنمائي شده وويجر 2 قابل مشاهده بوده است .

آب و هواي اورانوس :

انحراف شديد محوري باعث شده پديده آب وهوائي پيچيده اي در اين سياره حاكم باشد . مدت فصلهاي اين سياره در يك تناوب 21 ساله ميباشد . زمان عبور وويجر قطب جنوب اورانوس به طرف خورشيد بود . اين نشان ميدهد نواحي قطبي بيشتر از نواحي استوائي از خورشيد انرژي ميگرند . با اين حال نواحي استوائي هنوز گرمتر ميباشند و اين مكانيسم ناشناخته است . به هر حال اورانوس آنقدر از خورشيد دور است كه تفاوت دما در قطبها در طول تابستان و زمستان فقط دو درجه است .
. دماي سطح -210 سانتيگراد است .

حلقه هاي اورانوس:

مانند ساير سيارات گازي اورانوس هم حلقه هائي دارد . بعد از زحل حلقه هاي اورانوس اولين حلقه هائي بودند كه مشاهده شدند . با اين كشف مشخص شد كه حلقه هاي زحل منحصر به فرد نيستند . و ساير سيارات گازي هم اين خصوصيت را دارند .حلقه هاي اورانوس مانند مشتري تاريك هستند ولي مانند زحل از ذراتي به اندازه غبارهاي ريز تا صخره هائي تا بيش از 10 متر تشكيل شده اند . اين حلقه ها اولين بار توسط هرشل مشاهده شدند

13 حلقه شناخته شده كه خيلي كم نور هستند درخشانترين حلقه اپسيلون نام دارد .

ماههاي اورانوس :

اورانوس 27 ماه شناخته شده دارد . اقمار اورانوس را ميتوان در سه دسته طبقه بندي كرد :
5 ماه بزرگ آن بين سالهاي 1787 تا 1948 كشف شدند .اين اقمار اوبران Oberan ، تيتانيا Titania آريل Ariel ، آمبريل Umberel ،ميراندا Mirandaنام دارند

اوبران و تيتانيا در سال 1787 بوسيله ويليام هرشل و آريل و آمبريل و ميراندا در سال 1948 بوسيله ويليام لاسس كشف شدند .

تيتانيا بزرگترين قمر و قطرآن 1578 كيلومتر ميباشد .
اوبران دومين ماه بزرگ با قطر حدود 1522 كيلومتر تقريبا هم اندازه تيتانيا است .
آريل با قطر 1158 و آمبريل و با قطر برابر 1170 كيلومتر تقريبا هم اندازه هستند .
ميراندا هم قطري 472 برابر كيلومتر دارد .
اين اقمار بزرگ از 40 تا 50 درصد آب يخي و سنگ تشكيل شده اند .

علاوه بر اقمار فوق عكسهاي وويجر 2 ده ماه ديگر را آشكار كرد . نامهاي آنها : ژوليت ، پوك ، كرودليا ، اوفليا ، بيانكا ، دزدمونا ، پورتيا ، روزاليند ، كراسيدا و بليندا كه اين اقمار قطري حدود 26 تا 150 كيلومتر دارند .

بعد از آن تلسكوپها تعداد اقمار شناسائي شده را به 27 رساندند. كه بقيه كوچك وقطري حدود 12 تا 16 كيلومتر دارندو از آسفالت هم سياه تر هستند .
نكته جالب در نامگذاري اقمار زحل اين است كه بر خلاف ساير اجسام سماوي قبلي كه نام آنها از اساطير باستاني يونان الهام ميگرفت ، اين اقمار با نامهائي از ادبيات جديد به خصوص آثار شكسپير نامگذاري شده اند.

منابع:
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

سريعترين توفانهاي سامانه

سياره سامانه خورشيدي و چهارمين سياره بزرگ از لحاظ قطر ميباشد .بعد از كشف اورانوس مشخص شد كه مدار آن منطبق بر قوانين نيوتني نيست و بايد در دورترها سياره ديگري باشدكه روي اورانوس تاثير بگذارد و باعث اختلال در مدار آن شود . اين سياره اولين بار بوسيله اختر شناس آلماني، گالي Johann Galle نزديك به مكاني كه محاسبه شده بود ، كشف شد . مطابق با روش نامگذاري سيارات قبلي ، اين دنياي جديد نام خود را از اساطير روم و يونان گرفت . نپتون (به زبان يوناني پوسايدون) در اساطير يونان و روم خداي درياهاست .

دو قرن قبل از آن در سال 1613 گاليله وقتي كه نپتون به مشتري نزديك بود اين سياره را ديده بود ولي تصور كرد كه يك ستاره است .وويجر 2 اولين و تنها فضاپيمائي است كه در سال 1989 نپتون را ملاقات كرد .

خصوصيات مداري :

متوسط فاصله از خورشيد 4498252900 كيلومتر
سال نپتوني : 165 سال زمين
روز نپتوني : 15.8 ساعت
انحراف محوري : 29.3 درجه
قطر : 49532 كيلومتر در استوا

بواسطه مدار غير عادي پلوتون (خارج از مركز بودن) هر 248 سال يكبار از مدار نپتون عبور ميكند و براي مدت 20 سال باعث ميشود پلوتون به خورشيد نزديكتر باشد با اينحال نپتون دورترين سياره از خورشيد ميباشد چون از سال 2006 پلوتون در طبقه بندي جديد در رديف خرده سياره ها جاي گرفت.

تركيب و ساختار:

تركيب حجمي اتمسفر: 80 درصد هيدروژن - 19 درصد هليم و 1 درصد متان
تركيب كلي جرمي سياره : 25 درصد سنگ – 60 تا 70 درصد يخ و 5 تا 15 درصد هيدروژن و هليوم
ساختار دروني : پوسته شامل آب ، آمونياك و متان بصورت يخي
هسته : شامل آهن و سيليكات منيزيم

خصوصيات فيزيكي

ابرهاي پوشاننده نپتون به طرز خاصي آبي ديده ميشود و رنگ آبي سياره به علت جذب نور قرمز بوسيله متان موجود در اتمسفر ميباشد. زير اتمسفر آن احتمالا يك سيال ضخيم از مخلوط آب ، آمونياك و متان يخي وجود داشته باشد . جرم اين سياره 17 برابر زمين و حجم آن 58 برابر حجم سياره زمين است .هسته نپتون به تنهائي برابر جرم زمين تصور شده است .

نپتون داراي بادهائي است كه سرعت آن به 2400 كيلومتر در ساعت ميرسد كه سريعترين توفانهاي شناخته شده سامانه محسوب ميشود.هنگام ملاقات وويجر2 از نپتون برجسته ترين ويژگي آن نقطه سياه بزرگ Great Dark Spotبود كه ابعاد آن تقريبا برابر قطر زمين و نصف نقطه قرمز بزرگ مشتري بود و در واقع توفاني بود كه با سرعت 1200 كيلومتر در ساعت در حركت بود .

وويجر 2 همچنين نقطه سياه رنگ كوچكي را در نيمكره جنوبي مشاهده كرده بود و همچنين ابرهاي سفيد بي نظمي كه هر 16 ساعت مشاهده ميشد و امروزه به نام Scotter شناخته ميشود . با اينحال رصدهاي هابل در سال 1994 نشان داد كه نقطه سياه بزرگ ناپديد شده است . هابل همچنين دو نقطه سياه بزرگ ديگر را مشاهده كرد كه ظاهر و محو شدند . اين نشان ميدهد جو نپتون به سرعت تغيير ميكند و شايد به علت تغييرات دما در بالا و پائين ابرها باشد .

ميدان مغناطيسي نپتون شبيه به اورانوس ميباشد و احتمالا از جنبش مواد رسانا مانند آب در لايه هاي مياني توليد ميشود ميدان مغناطيسي آن تقريبا 27 برابر زمين ميباشد .

حلقه هاي نپتون :

نپتون داراي حلقه هائي است البته مشاهدات زميني قبلا فقط كمانهائي ضعيف را نشان داده بود اما تصاوير وويجر 2 حلقه هاي درخشان كامل را نشان داد .

اين حلقه ها مانند حلقه هاي اورانوس و مشتري تاريك هستند و تركيب آن ناشناخته است . دورترين حلقه Adams نام دارد. به نظر ميرسد كه اين حلقه ها نسبتا جوان و داراي عمر كمي باشند . مشاهدات هابل در سال 2005 نشان داد كه حلقه هاي نپتون ناپايدار ميباشند و به سرعت تحليل ميروند .

ماههاي نپتون :

نپتون 13 ماه شناخته شده دارد . 2 ماه نپتون در سال 1846 ويك ماه در سال 1949 و شش ماه ديگر درسال 1989 توسط ويجر 2 و4ماه در سال 2002 و يك ماه ةم در سال 2003 كشف شد .

بزرگترين ماه به نام ترايتون در سال 1846 تنها چند هفته بعد از نپتون كشف شد .قطر اين ماه 2700 ميلومتر ميباشد و فاصله آن از نپتون حدود 355 هزار كيلومتر ميباشد .

ترايتون تنها ماه بزرگ سامانه ميباشد كه خلاف گردش نپتون به دور اين سياره ميچرخد .وزن مخصوص اين قمر 2.07 گرم بر سانتيمتر مكعب ميباشد و اين به آن معناست كه قسمت دروني آن بايد از سنگ تشكيل شده باشد . با توجه به وزن مخصوص بالا و مدار غير معمول برخي از دانشمندان معتقدند كه ترايتون قبلا خرده سياره بوده كه در دام جاذبه نپتون اسير شده باشد .

ترايتون بسيار سرد است و دماي آن به حدود 235 درچه زير صفر ميرسد كه آنجا را به يكي از سردترين نقاط سامانه تبديل ميكند . ترايتون تنها قمر كروي نپتون ميباشد و ساير اقمار اشكال نامنظمي دارند.ترايتون اتمسفر فوقالعاده نازكي دارد .اين قمر يك اتمسفر نيتروژني دارد و در واقع يكي از سه جرم سامانه ميباشد كه اتمسفر نيتروژني دارد . دو تاي ديگر زمين و تايتان قمر بزرگ زحل ميباشند.

پروتئوس :

اين قمر مانند شش قمر ديگر كه اخيرا كشف شده كوچك ، يكي از تاريكترين اجرام سامانه ميباشد .

صفت "سياه تر از دوده " شايد براي توصيف اين ماه ناكافي باشد . پروتئوس تنها 6 درصد نور خورشيد را منعكي ميكند . قطر اين ماه 418 كيلومتر ميباشد و فاصله آن از نپتون 92800 كيلومتر ميباشد.

ساير اقمار نپتون :

نيرئيد با قطر 410 كيلومتر و در فاصله 5509 هزار كيلومتري نپتون
لاريسا با قطر 194 ميلومتر و در فاصله 74 هزار كيلومتري نپتون

گالاتئا با قطر 176 كيلومتر و در فاصله 62 هزار كيلومتري نپتون
دسپينا با قطر 150 كيلومتر و در فاصله 53 هزار كيلومتري نپتون

تالس سا با قطر 82 كيلومتر و در فاصله 50هزار كيلومتري نپتون
ناياد با قطر 62 كيلومتر و در فاصله 48 هزار كيلومتري نپتون

نسو با قطر 60 كيلومتر و در فاصله 48387 هزار كيلومتري نپتون
هاليمد با قطر 42 كيلومتر و در فاصله 15728 هزار كيلومتري نپتون

سائو با قطر 44 كيلومتر و در فاصله 23422 هزار كيلومتري نپتون
لائومديا با قطر 42 كيلومتر و در فاصله 23571 هزار كيلومتري نپتون

ساماته با قطر 38 كيلومتر و در فاصله 46695 هزار كيلومتري

اي تنزل

سال 1915 يك اختر شناس آمريكائي پيشنهاد كرد با توجه به انحراف در مدار نپتون و اورانوس ، دنياي ديگري بعد از نپتون وجود دارد كه جاذبه آن روي اين دو سياره تاثير ميگذارد . هر چند محل آن محاسبه شد اما اين سياره در سال 1930 كشف شد . بعد از كشف آن به مدت 75 سالبه عنوان نهمين سياره سامانه شتاخته ميشد . در سال 2006 بعد از ارائه تعريف جديد از سياره ها ، پلوتون در رده بندي جديد به عنوان خرده سياره در نظر گرفته شدو تعداد سيارات سامانه به 8 سياره كاهش يافت .

دنياي جديد نيز نام خود را از اساطير روم و يونان اقتباس كرد و به پيشنهاد يك دختر 11 ساله نام پلوتون براي آن انتخاب شد . پلوتون در اساطير يونان (در زبان يوناني هيدس Hades) خداي زيرزمينهاست .

در بررسيهاي و محاسبات به عمل آمده مشخص شده بود كه بعد از نپتون بايد سياره ديگري وجود داشته باشد كه حركت و جرم آن روي مدار نپتون و اورانوس تاثير داشته باشد . اخترشناسان انتظار داشتند سياره اي در دورترها وجود داشته باشد كه مسئول اختلال مداري نپتون و اورانوس باشد (البته بعد از كشف پلوتون مشخص شد كه اين سياره كوچكتر از آن است بتواند تاثير گذار در مدار سيارت ديگر باشد و جستجو براي يافتن سياره X ادامه يافت ولي چيزي پيدا نشد . اكنون ما ميدانيم اين تاثير به علت وجود كمربندي به نام كويپر ميباشد )
.
خصوصيات فيزيكي :

با توجه به فاصله بسيار زياد(حدود 5.9 ميليارد كيلومتر) ما اطلاعات كمي از اين سياره داريم . قطر اين خرده سياره 2274 كيلومتر ميباشد و حدود يك پنجم زمين است . پلوتو حتي از هفت قمر سامانه كوچكتر است (كره ماه –آيو – گانيمد – كاليستو – تايتان – ترايتون) . نيروي گرانشي آن حدود يك بيستم زمين است .

احتمالا يك هسته سنگي دارد كه بوسيله يك پوسته آب يخي احاطه شده و يخهاي عجيب ديگر مانند متان و برفكهاي نيترو‍ني روي سطح را پوشانده است . وقتي پلوتون به خورشيد نزديكتر ميشود يخهاي سطحي آب شده و موفتا يك اتمسفر نازك شكل ميگيرد كه بيشتر از نيتروژن است . به علت نيروي گرانش ضعيف اين اتمسفر در ارتفاع بالاتري نسبت به زمين شكل ميگيرد .با دور شدن پلوتو از خورشيد اين اتمسفر منجمد و ناپديد ميشود . به نظر ميرسد هنگام حضور اتمسفر بادهاي قوي در اين خرده سياره بوجود مي آيد.

سطح پلوتون يكي از سردترين نقاط سامانه محسوب ميشود و دما در سطح به حدود 225 درجه سانتيگراد زير صفر ميرسد

خصوصيات مداري:

بواسطه مدار غير عادي پلوتون فاصله اش با خورشيد بسيار متغير است . پلوتون در يك تناوب 20 ساله وارد مدار نپتون ميشود و باعث ميشود در اين مدت نزديكتر از نپتون به خورشيد محسوب شود .در سالهاي 1979 و 1999 اين اتفاق افتاده است در سال 2019 مجددا در مدار نزديكتري از تپتون قرار خواهد گرفت و اخترشناسان اين فرصت را خواهند داشت كه از فاصله نزديكتري اين خرده سياره را مورد مطالعه قرار دهند .

ماهيت غير معمول مدار پلوتون شباهت زيادي به ترايتون قمر نپتون دارد و باعث شده فرضيه اي مطرح شود مبني بر آن كه احتمال دارد ارتباطي بين اين دو وجود داشته و پلوتون هم قبلا يكي از اقمار نپتون بوده است .

متوسط فاصله از خورشيد : 5906380000 كيلومتر
دورترين فاصله از خورشيد : 7375930000 كيلوكتر
نزديكترين فاصله از خورشيد : 4436820000 كيلومتر

تركيب و ساختار :

اتمسفر : متان و هيدروژن
تركيب كلي سياره : احتمالا 70 درصد سنگ و 30 درصد يخ
ساختار دروني : احتمالا يك هسته سنگي كه بوسيله پوسته اي از آب يخي پوشيده شده و يخهاي متاني و برفكهاي نيتروزني لايه بعد از آن باشد .

ماههاي پلوتون :

در سال 1978 اختر شناسان قمر بزرگ پلوتون به نام Charon كشف كردند . اين قمر تقريبا نصف اندازه پلوتون ميباشد فاصله چارون با پلوتون فقط 19460 كيلومتر است و احتمالا سطح آن از آب يخي پوشانده شده است . قطر آن 1206 كيلومتر است .
دو قمر ديگر به نامهاي Nix و Hydra در سال 2005 بوسيله هابل در فاصله دورتري كشف شدند . كه قطر آنها بين 50 تا 60 كيلومتر است .

ماموريتهاي اكتشافي :

پلوتون تا كنون توسط هيچ كاوشگري ملاقات نشده است . فاصله زياد آن باعث شده كه مطالعه و تحقيق روي اين سيارك دشوار شود . به همين جهت ناسا در سال 2006 كاوشگري را به نام New Horizons براي مطالعه پلوتون و اقمارآن و نيز كمربند كويپر پرتاب كرد . كاوشگر بين سياره اي " افقهاي جديد" اكنون در حال سفر به سوي اين خرده سياره ميباشد و بر اساس برنامه در سال 2015 بعد از طي مسافتي حدود 5.9 ميليارد كيلومتر به هدف خود خواهد رسيد.

منابع:
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

قلمرو سامانه

لبه سامانه ما خالي نيست و مقدار بسيار زيادي از صخره ها و يخهاي كروي عظيم در نزديكي مدار پلوتو وجود دارد . كه اين گروه عظيم سياره مانندها را اجرام كمربند كويپر Kuiper Belt Objects يا KBO ميگويند. KBO ها توپهاي غول آسايي از سنگ و يخ هستند كه بعضي از آنها كوچك و بعضي از آنها دهها كيلومتر وسعت و برخي از آنها آنقدر بزرگ كه شبيه به يك سياره مانند پلوتو و يا حتي بزرگتر از پلوتو هستند .

كمربند كويپر ناحيه اي ديسكي شكل از سامانه است كه در ماوراي مدار نپتون قرار دارد . اين كمربند در فاصله30 تا 50 واحد نجومي گسترش يافته (حدود 4.5 تا 7.5 ميليارد كيلومتر دورتر از خورشيد) . اين ناحيه همچنين منشا ستارگان دنباله دار با تناوب كوتاه short period ميباشد . با توجه به فاصله بسيار زياد آن فقط كسري از اين اجرام شناخته شده اند . در واقع تا كنون حدود 1000 مورد آن پرونده دارد .

مدار اين اجرام به دور خورشيد 200 سال و يا بيشتر طول ميكشد . تصور ميشود مواد تشكيل دهنده اين اجرام از بازمانده هاي تشكيل سيارات سامانه حدود 4.6 ميليارد سال قبل باشد . اين كمر بند 20 برابر عريضتر از كمربند سياركها ميباشد .
حداقل 35 هزار اجرام كويپري بزرگتر از 100 كيلومتر وجود داردكه صدها برابر اندازه هاي مشابه در كمربند سياركها (بين مريخ و مشتري ) ميباشد .

KOB ها اسامي نامعمول و عجيبي دارند وممكن است برخي از آنها باچند اسم شناخته شوند .براي مدت طولاني پلوتون و قمر آن كارن تنها اجرامي بودند كه در اين ناحيه شناخته ميشدند . در سال 1992اولين KOB به جز اين دو كشف شد كه به 1992QB1 نامگذاري شده است . در سال 2003 جرم ديگري در اين ناحيه بنام 2003UB313 (يا اريس)كشف شد كه از پلوتون بزرگتر ميباشد تا حدي كه برخي هنوز آن را به عنوان سياره دهم سامانه ميشناسند .

بعد از كمر بند كويپر ناحيه اي به نام ابر اوورت Oort Cloud وجود دارد كه در فاصله بسيار زيادي از اين كمر بند قرار ميگيرد در سال 1950 "يان اورت " اعلام كرد دنباله دارها نميتواند از فضاي بين ستاره هاي بيايند و بايد منشا آنها در نزديكي سامانه باشد . اورت پيشنهاد كرد دنباله دارها در ناحيه پهناوري به سمت خارج از سامانه ساكن باشند . اين ناحيه به نام ابر اورت شناخته ميشود . احتمال دارد ميلياردها ستاره دنباله دار در اين ناحيه فرضي حضور داشته باشد . البته بواسطه فاصله بسيار زياد مدرك مستقيمي از ابر اورت وجود ندارد . اما ابر اورت منشا ستارگان دنباله دار با تناوب طولاني شناخته ميشود . اين ناحيه از فاصله 100 واحد نجومي آغاز ميشود و وبه طرف فضاي بين ستاره اي ادامه ميابد .(يك واحد نجومي AU يا Astromical Unit فاصله زمين و خورشيد ميباشد كه حدود 150 ميليون كيلومتر ميباشد)

مشهورترين KOB ها :

1992QB1
اهميت اين جرم به خاطر آن است كه اولين جرمي بود كه در وراي پلوتون كشف شد . در حقيقت تا قبل از كشف اين جرم وجود كمربندي از اجرام به نام كويپر فقط به عنوان يك فرضيه مطرح بود . كشف اين جرم مقدمه اي براي كشف ساير اجرام كمربند شد.اين جرم در يك مدار 289 ساله به دور خورشيد ميگردد . قطر آن احتمالا 100 تا 200 كيلومتر باشد و متوسط فاصله آن از خورشيد 43.7 واحد نجومي ميباشد .

اريس يا 2003 UB 313 :

بزرگترين خرده سياره شناخته شده و همچنين بزرگترين جرم خانواده كمربند كويپر ميباشد . فاصله متوسط آن از خورشيد 10128 ميليون كيلومتر و قطر آن 2450 كيلومتر است . اريس يك قمر كوچك به نام Dysnomia ديسنوميا دارد

كشف اين خرده سياره در سال 2005 بعد از دوسال اعلام شد . بطوريكه نا سا در ابتدا آن را به عنوان سياره دهم سامانه معرفي كرد ابعاد اين خرده سياره 1.25 برابر پلوتو اعلام شد . طول مدت مداري اين جرم 557 سال ميباشد . با توجه به مدار اين خرده سياره ، دورترين فاصله اش از خورشيد 97.6 واحد نجومي و نزديكترين فاصله 37.8 واحد نجومي ميباشد .

MakeMake يا 2005FY9

اين خرده سياره يكي از بزرگترين اعضاي كمربند كويپر ميباشد كه در سال 2005 كشف شده است . انجمن بين المللي نجوم نام ماكه ماكه Make Make را براي آن انتخاب كرد .

تناوب مداري آن به دور خورشيد 310 سال است . قطر ماكه ماكه بين 1300 تا 1900 كيلومتر است . دماي سطح اين خرده سياره بسيار پائين و زير 240 درجه سانتيگراد است و احتمالا سطحي يخي از متان يا اتان داشته باشد . ممكن است گاهي اوقات يعني زماني كه به خورشيد نزديك ميشود بواسطه ذوب شدن يخهاي سطح نوعي اتمسفر موقت شكل بگيرد .

Haumea هاوميا يا 2003 EL61

هاوميا به عنوان پنجمين خرده سياره سامانه شناخته ميشود ( بعد از پلوتو، اريس ، سرس و ماكه ماكه ) انجمن بين المللي نجوم در سال 2008 رسما اين جرم را به عنوان خرده سياره پذيرفت . مدت تناوب مداري آن 285 سال ميباشد .

اين جرم شكلي تخم مرغي دارد و عرض آن 996 كيلومتر در قسمت باريك و 1960 كيلومتر در قسمت عريض ميباشد . احتمالا بيشتر اين خرده سياره را سنگ تشكيل بدهد . اين خرده سياره دو قمر كوچك به نامهاي "هياكا" و "ناماكا" دارد .

اين خرده سياره سريعترين حركت اسپين را در سامانه دارد به طوريكه هر 3.9 ساعت يكبار دور خود ميگردد و شكل بيضوي به آن داده است . به طور متوسط در فاصله 43.3 واحد نجومي از خورشيد قرار دارد .

2003 VB12 ياSedna سدنا

در سال 2004 كشف آن اعلام شد .قطر اين خرده سياره 1800 كيلومتر ميباشد ودر واقع سدنا دورترين و سردتزين جرمي است كه در سامانه كشف شده است . اين خرده سياره در فاصله اش حدود 90واحد نجومي از خورشيد قرار دارد .

تركيب فيزيكي آن ناشناخته است اما با توجه به فاصله طولاني انتظار ميرود با دنيائي يخي روبرو باشيم . رنگ سدنا قرمز ديده ميشود و احتمالا در سطح آن متان و آب بصورت يخ وجود داشته باشد. مدار آن بدور خورشيد 10500 سال ميباشد . در حقيقت اين خرده سياره دقيقا در كمربند كويپر واقع نشده است واحتمالا در فضاي بين كمربند كويپر و ابر اوورت قرار دارد . فاصله عظيم آن باعث شده كه اطلاعات زيادي از آن نداشته باشيم . اما از بخشي از اهميت آن به خاطر آن است كه برخي از دانشمندان اين جرم را دليلي براي وجود ابر اوورت ميدانند . ابر اوورت ناحيه اي فرضي در فاصله 100 واحد نجومي ميباشد . سدنا در 72 سال ديگر به نزديكترين فاصله اش از خوشيد خواهد رسيد . آخرين بار كه اين خرده سياره به خورشيد نزديك شده بود زمين تازه آخرين يخبندان خود را پشت سر گذاشته بود و بار ديگر كه به خورشيد نزديك شود ممكن است زمين دنياي كاملا متفاوتي باشد .

كوائوارQuaoar

اين خرده سياره احتمالا يك جرم سنگي باشد كه درسال 2002 كشف شد . قطر آن 1170 كيلومتر ميباشدو مدت مداري آن به دور خورشد 286 سال اعلام شده است . اين جرم در فاصله 43 واحد نجومي از خورشيد قرار دارد و مدار آن تقريبا كروي است . احتمالا از مخلوط سنگ ويخ تشكيل شده باشد .

اين خرده سياره يك ماه كوچك به نام Weywot دارد كه قطر آن حدود 74 كيلومتر است

واروناVaruna

وارونا يا 2000WR106 يكي از اجرام بزرگ كمربند ميباشد كه در مداري نسبتا كروي در مدت زمان 283.2 سال دور خورشيد ميگردد . فاصله متوسط اين جرم از خورشيد حدود 43 واحد نجومي ميباشد .قطر اين خرده سياره 936 كيلومتر است

Orcusيا 2004 DW

اوركاس در سال 2004 يعني هفتاد سال بعد از كشف پلوتون كشف شد . اوركاس در مداري با زمان 246 سال در مداري شبيه به پلوتون گردش دارد . اين خرده سياره در سال 2004 كشف شد . قطر آن1600كيلومتر ميباشد .در حال حاضر در فاصله 47.8 واحد نجومي از خورشيد قرار دارد. در سال 2005 قمر كوچك اين خرده سياره به نام Vanth كشف شد كه احتمالا قطري حدود 220 كيلومتر دارد .

منابع:
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

مرکز انجمنهای تخصصی

واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي

Re: واقعيتهائي در باره سامانه خورشيدي