به گزارش خبرنگار مهر، بعد از ظهر بود که بر اساس قرار قبلی به تالار فردوسی در پارکینگ تالار وحدت رسیدیم. بعد از هماهنگی وارد تالار شدیم و بهروز غریبپور شخصا با رویی گشاده از ما استقبال کرد.
کسانی که وارد این تالار میشوند درهمان نگاه اول پی به سلیقه و مدیریت غریبپور در ترمیم و به نوعی زنده کردن مکانهای نمایشی میبرند. تالاری که به قدری تمیز و مرتب و دارای امکانات خوب اجرایی است که به جرأت میتوان گفت یکی از تالارهای خوب نمایشی کشور است.
در گوشه وکنار تالار بستهها و جعبههای بزرگی وجود داشت که حاکی از بستهبندی وسائل و عروسکها بعد از تمرین برای سفر به جشنواره تئاتر عروسکی پراگ بود. در اتاق مجاور تالار اعضا گروه در حال جمعآوری وسائل و امکانات مورد نیاز برای اجرا بودند و بین آنها شور و هیجان خاصی حاکم بود که نشان از این سفر بینالمللی داشت.
غریبپور با اعضا گروه برخوردی بسیار صمیمانه و گاه پدرانه داشت که این برخورد با رفتار آگاهانه وی با دختر کوچک محمد عاقبتی دستیار کار خود تکمیل میشد. برخورد وی نشاندهنده شناخت کامل او از دنیای کودکان در عین ارزشگذاری درست برای آنان بود. با دیدن این برخورد و قراردادن آن در کنار کارهای اجرایی این کارگردان نمایشهای کودک و نوجوان و عروسکی به رمز موفقیت در اجراهای کمنظیر و جذب مخاطب فراوان غریبپور پی میبریم.
در تمام لحظاتی که در سالن بودیم گروه به فعالیتهای مختلفی مشغول بود. گروه نور روی صحنه به تنظیم نورهای مورد نیاز برای اجرا سرگرم بودند و گروه گردانندگان عروسک هم به برطرف کردن ایرادهای موجود در نخ عروسکها که گویا به تازگی اتفاق افتاده بود، میپرداختند.
بعد از اتمام این کارها و جایگیری کارگردان نمایش در اتاق فرمان، چراغهای سالن رو به خاموشی رفت تا ما شاهد آخرین تمرین و اجرای اپرای عروسکی "رستم و سهراب" در ایران قبل از اجرا در کشور جمهوری چک باشیم.
لحظاتی بعد از رفتن نور عمومی، پردههای صحنه کنار رفت و عروسک فردوسی نشسته بر پشت میز خود مشغول نگارش شاهنامه دیده شد. پشت سر وی تصاویری به صورت اجرای نمایش سایه نقش میبست و همه اینها با نورپردازی فوقالعاده و همزمان با موسیقی اعجابآور لوریس چکناواریان ما را مسحور خود میکرد.
نکته قابل توجه در ساخت عروسکها این بود که فقط از نظر ابعاد میشد تفاوتی بین آنها و انسان واقعی قائل شد. حرکات این عروسکها چنان به واقعیت نزدیک بود که تحسین مخاطب را نسبت به گردانندگان آنها برمیانگیخت. در کنار اینها طراحی حرفهای میزانسنها، تصاویری که از تلفیق عروسکهای نخی با نمایش سایه به همراه نورپردازی و تنوع رنگ روی صحنه، تماشاگر را به وجد میآورد.
اجرا به صورت اپرا بود و شاید این اولینبار برای خیلی از مخاطبان باشد که داستان "رستم و سهراب" را به صورت اپرا آن هم از نوع عروسکی میبینند و میشنوند. ما تا انتها چشم از صحنه برنداشتیم و به نوعی توسط تصاویر روی صحنه چنان جذب شدیم که متوجه گذشت زمان نشدیم و پس از اتمام نمایش مشتاقانه در انتظار گفتگو با سازنده این اثر فاخر نشستیم.
بهروز غریبپور در حالی که هماهنگی های لازم را برای جمع آوری عروسک ها و وسائل برای بسته بندی به اعضا گروه خود می داد، ما را به اتاق فرمان تالار راهنمایی کرد.
وی در ابتدا با اشاره به اینکه اپرای عروسکی "رستم و سهراب" تلفیقی از تکنیک عروسکی نخی به شیوه سالزبورگ و نمایش سایه ای است، درباره شیوه سالزبورگ گفت: "قریب 200 سال پیش در اتریش با به کار بردن عروسک های نخی اپراهای مختلف را روی صحنه می بردند و کسانی مانند موتزارت برای اپرای عروسکی هم نوشته بودند. البته ما اپرایی را که برای خوانند زنده نوشته شده به صورت عروسکی کار می کنیم. من در برنامه خود اپرای "مکبث" را هم روی صحنه خواهم برد. این کار نشان داد مردم عروسک ها را بیشتر از آدم ها قبول دارند و این باب جدیدی برای اجرای قصه های مذهبی و آئینی شد."
وی تصور غلطی که تئاتر عروسکی را فقط برای کودکان می داند با ذکر اجراهای عروسکی خیمه شب بازی ایرانی، تولوبومالاتا هندی و بون راکو ژاپنی که هزاران سال برای عموم و به ویژه بزرگسالان اجرا می شد، رد کرد و گفت: "در قرن بیستم با تولد ژانر کودک و نوجوان نمایش های عروسکی را به خاطر داشتن فانتزی موجود در آن یکی از بهترین مدیوم ها برای کودکان دانستند. نمایش عروسکی می تواند و توانسته طی صدها سال زبان هنری خاص داشته باشد."
غریب پور در ادامه گفت: "من معتقدم کودکان به عنوان مدیران و پدران و مادران آینده کشور شاهد کار هستند. به همین خاطر کسانی که می خواهند کار کودک تولید کنند باید تحصیلات ویژه و فوق تخصصی داشته باشند. باید در دانشگاه رشته نمایش کودک و نوجوان و نمایش عروسکی به صورت فوق تخصصی تدریس شود و کسانی که تخصص خود را در زمینه تئاتر می گیرند فوق تخصص خود را در این زمینه دنبال کنند. باید تولیدکنندگان کارهای کودک از بازیگران حرفه ای تئاتر روی صحنه استفاده کنند تا ارزش و اهمیت این نوع تئاتر مشخص شود."
استاد تئاتر عروسکی و تئاترکودک و نوجوان از برگزاری رپرتوآر اپرای عروسکی "رستم و سهراب" و "مکبث" و در آینده ای نزدیک "لیلی و مجنون" به صورت سه شب در میان در صورت حمایت بنیاد رودکی و اداره کل هنرهای نمایشی و نیز جذب حمایت های مالی و معنوی خبر داد.
اپرای "رستم وسهراب" برای اجرای افتخاری در اختتامیه یازدهمین جشنواره بین المللی تئاتر عروسکی که هر سال در پراگ برگزار می شود، راهی این جشنواره خواهد شد. این جشنواره از معدود جشنواره های رقابتی دنیاست و غریب پور به عنوان رئیس هیئت داوران این جشنواره نیز در آنجا حضور خواهد داشت.
اپرای عروسکی "رستم و سهراب" برای ایرانیان مقیم کشور چک و دیگر کشورهای اروپایی پوشش داده می شود تا برای دیدن اجرا به جشنواره بروند و شبکه خبری یورونیوز نیز پوشش کامل خبری آن را داوطلبانه عهده دار شده است. در این سفر مدیر کل هنرهای نمایشی نیز همراه گروه خواهد بود.
خبرگزاري مهر