در میان ستارههای پر شمار آسمان صورت فلکی نه چندان جذابی جاخوش کرده است، که اگر با یک ابزار رصدی متوسط بررسی شود، حرفهای زیادی برای گفتن دارد!
باد گرمی از جنوب می وزد، بعد از غروب خورشید ستاره زیبایی (سماک رامح) سر از افق شرق بیرون می آورد، و با رنگ نارنجی خود خبر از رسیدن بهار می دهد. بعد از اینکه گنبد آسمان را ستاره های زمستانی و بهاری می آرایند، صداهای زیبایی از آسمان به گوشتان می رسند! اگر دقت کنید سایه هایی سیاه رنگ را در میان ستاره ها تشخیص می دهید که به سمت شمال آسمان پرواز می کنند!
مکان صورت فلکي تازي ها در آسمان
اما زیبایی آسمان اسفند ماه و اوایل بهار به اینجا ختم نمی شود. صورت فلکی تازی ها، یکی از صورت های فلکی ناشناخته آسمان به شمار می رود؛ که در میان دو صورت فلکی گیسوان برنیکه و دب اکبر قرار دارد. صورت فلکی تازی ها یا همان سگهای شکاری در نقشه های نجومی به صورت خطی متشکل از دو ستاره دیده میشود.
گشت و گذارمان را از ستاره های انتهایی ملاقه دب اکبر یا همان اتا دب اکبر(قائد) شروع می کنیم، از قائد به طرف ستاره آلفا تازي ها(از قدر ۲.۸) خطي فرضی در آسمان بكشيد، اگر از قائد به طرف اين ستاره برويد پایین قائد دو ستاره نسبتاً پرنور ميبينيد كه پایین اين دو ستاره مثلثي وجود دارد، که اضلاع آن را ستاره هایی از قدر حدود ۷ تشکیل داده اند، در ضلع پاييني اين مثلث( يعني به طرف تازي) لكه اي مه آلود و ناپيوسته از قدر ۸ ميبينيد كه اين جرم کهکشان معروف M ۵۱ يا همان كهكشان گرداب است. اين جرم اولين كهكشاني بود كه در سال ۱۸۴۵ بازوهاي مارپيچي آن توسط رصدگر معروف، لرد راس تشخيص داده شد. يكي از عوارض جالب توجه در اين كهكشان حضور يك كهكشان اقماري ( NGC ۵۱۹۵ ) در انتهاي يكي از بازوهاي آن است که درابزارهای رصدی متوسط به صورت زائده ای بسیار زیبا دیده می شود. با تلسكوپ كوچك هسته کهکشان M ۵۱ به صورت ستاره ای ریز و کم نور دیده می شود و با تلسكوپ هاي متوسط تشخیص بازوهای مارپیچی این کهکشان کار سختی نیست. اگر باز هم روي اين خط فرضي حركت كنيد ميتوانيد كهكشان بسيار زيباي M۶۳ يا گل آفتابگردان را از قدر ۸.۵ به خوبي ببينيد. اين كهكشان ظاهري بيضي گون دارد و بازوهاي این جرم به حالت چسبیده به مرکز کهکشان، دیده می شود؛ اگر دقت کنید، حتی می توانید ابرهای سیاه رنگ بازوهای کهکشان را نیز تشخیص دهید!
شکار بعدی می تواند کهکشان M۹۴ باشد، کهکشانی از قدر حدود ۸ که با کمک ستاره ۱۰ تازی، که در میان خط اصلی صورت فلکی سگهای شکاری قرار دارد، به آسانی رصد می شود، بعد از یافتن این ستاره ، حدود ۲ درجه به سمت دب اكبر حرکت کنید، تا كهكشان M۹۴ را در میدان دید داشته باشید ، اين لكه ي مه آلود حدود ۴ دقيقه ي قوسي در اسمان پهنا دارد، كهكشاني كه اگر شرایط رصدی مناسب باشد، بازوهای زیبایش را به نمایش می گذارد.
نقشه اجرام
براي يافتن كهكشان بعدي به سراغ ستاره بتا تازي ها برويد، ستاره اي از قدر ۴.۳ كه به اشتباه در فهرست NGC و IC با نام NGC۴۵۳۰ ثبت شده است. در سمت غربي و در ۴ دقيقه قوسي اين ستاره لكه ي مه آلودي منتظر شماست اين ابر مه آلود، به كهكشان پيله كرم ابريشم معروف است که با نام NGC۴۴۹۰ نیز شناخته می شود. كهكشاني از قدر ۹.۵ كه براي ديدن جزئيات آن به تلسكوپهاي بالاتر از ۸ اينچ نيازمنديم. اگرابزار رصدی مناسب و آسماني تاريك داشته باشيد ميتوانيد چسبيده به اين كهكشان جرم ديگري را نيز با نام NGC۴۴۸۵ ازقدر ۱۱.۶ ببينيد.
جرم بعدی برای رصد، كهكشان زيباي M۱۰۶ در ۱.۳ درجه اي ستاره ۳- تازي ها (از قدر ۵.۲ ) است، كهكشاني از قدر ۹ كه در دوربينهاي دوچشمي به صورت لكه اي بيضي شکل مي درخشد و در تلسكوپهاي متوسط ميتوانيد هسته ي مركزي را به صورت ستاره اي زيبا ببينيد. اگر این کهکشان را در بزرگنمایی های بالا رصد کنید، تصویری بسیار استثنایی در ذهن شما حک می شود.
درست در ميان خط واصل ستاره ي بتا تازي ها و M۱۰۶ به كهكشان ديگري با نام NGC۴۴۴۹ از قدر ۹.۱ ميرسيم كه مرکزی کشیده و درخشان دارد و هاله اي بودن آن مشخص است در حالی که قطر مياني این جرم حدود ۶ دقيقه قوسي است .
به مرز تازي ها و گيسوا ن برنيكه برويم، اگر ستاره بتا تازي ها را به ستاره قدر پنجمي ۶- تازي ها وصل كنيم و همين مقدار را به طرف جنوب ادامه دهيم، كهكشان كم نور NGC۴۲۴۴ را از قدر ۱۰.۷می توانیم تشخیص دهیم، که برای رصد به خاطر درخشندگی سطحی کم نیاز به تلاش بیشتری دارد.
اگر اين كهكشان را در میدان دید داشته باشید، به کشیده بودن این کهکشان دقت کنید.
اگر از NGC۴۲۴۴ به سمت جنوب بياييد ستاره اي را از قدر ۵ مي بينيد و اگر از اين ستاره به سمت شرق بياييد دو ستاره كه به صورت عمودي روي هم قرارگرفته اند در ميدان ديد شما پديدار مي شوند، در ۱.۵ درجه اي شرق اين دو ستاره مي توانيد كهكشانهاي NGC۴۶۳۱ و NGC۴۶۵۶ را در فاصله ۳ دقيقه قوسي از هم ببينيد.
كهكشان NGC۴۶۳۱ که با نام کهکشان نهنگ نیز شناخته می شود از قدر ۹.۳ و ظاهري كاملاً كشيده با قطر مياني حدود ۱۵ دقيقه قوس به زیبایی این منطقه ازآسمان را آراسته است در حالی که كهكشان NGC۴۶۵۶ با قدري حدود ۱۰.۷ با قطری برابر همسایه اش دیده میشود.
اگر توانستيد اين دو كهكشان را رصد كنيد پس به يقين ، ميتوانيد كهكشان NGC۴۳۹۵ را نيز در ۳ درجه اي غرب اين كهكشانها ببينيد، البته براي ديدن كهكشان بايد زحمت زيادي به خرج دهيد!
[External Link Removed for Guests]
