در ايران از راسته تمساحها و خانواده كروكديلها تنها يك زير گونه با عنوان علمي Crocodylus palustris palustris در جنوب شرقي بلوچستان زيست مينمايد . اين منطقه غربيترين نقاط انتشار كروكديل در آسيا می باشد و از اين جهت اين گونه براي منطقه مورد نظر حائز ارزش توام ملي و بينالمللي ميباشد . بومیان منطقه این خزنده را گاندو می نامند. ضمناً با توجه به اينكه اين جانور امروزه در پاكستان و هندوستاناز جمعيت بسيار كمي برخورداراست و در سطح جهاني نيز آن را نادر و در معرض خطر انقراض اعلام داشتهاند اهميت اين گونه در منطقه مورد نظر بيش از پيش نمايان ميگردد . اين تمساح در رودخانه باهوكلات و برخي انشعابات آن ) كاجو و سرباز ) بويژه در بركههايي كه در امتداد اينرودخانهها قرار دارد و آب آن عميقتر میباشد بسر ميبرد .
اغلب شبها به شكار ميپردازد و ازماهيها ، پرندگان و پستانداراناطراف رودخانه تغذيه ميكند . كروكديل از پائيز تا اوايل بهار فعالیت بيشتري دارد زيرا که چرخه زندگي اين جانور به بارش باران و پر شدن آب رودخانهها وابسته است . در فصول سرد و پر آب ، اين جانور خود را بصورت شناور بر روي آب قرارميدهد بطوريكه اغلب تنها قسمت بالاي سرو پوزهاش از آب بيرون است و يااينكه در بستر گلي حاشيه رودخانه در زير آفتاب گرم دراز ميكشد . در تابستانهاي گرم كه بستر رودخانهها رو به خشكي ميرود و گاهي آب موجود منحصر به بركههاي گلي امتداد رودخانه ميشود كروكديل ايراني نقبهايي درگلهاي مجاور حفر كرده و در آنجا ب ه ا نتظار شرايط محيطي مناسب بسر ميبرد . اگرچه كروكديل سيلاني كه از همين گونه منتها با زيرگونه متفاوتياست در بركههاي شور امتداد ساحل دريا ، نيز زندگي ميكند اما تا كنونشواهدي مبني بر زيست كروكديل ايراني د ر آبهاي شور بدست نيامده است . اين كروكديل ميتواند تا طول 4 متر ني ز رشد كند اما در محل ، تمساحهای 3 متري نيز ندرتاً ممكن است ديده شوند. در حدود نيمي از طول كلبدن كروكديل را دم قوي اين حيوان تشكيل ميدهد . در شروع فصل بارندگيتمساح ماده هنگام شب در حاشيه شني رودخانه گودالي به عمق تقريبي نيم متر حفر مينمايد و در آن بيست تخم يا بيشتر ميگذارد و روي آن رابا شن ميپوشاند . هر تخم در حدود 5/6 سانتيمتر طول و 4 سانتيمتر عرض د ارد. تمساح اين حفره را معمولاً هم سطح بالاترين ميزان قابل پيشبيني آب رودخانه حفر ميكند . پس از تخمگذاري ، كروكديل ماده اغلب اوقات خود را براي حفاظت از تخمها در اطراف اين حفره ميگذراند . پس از حدود 50 رو ز كه زمان از تخم بيرون آمدن نوزادان است مادر براي اينكه احتمالا شنهاي روي تخمها براي آنها سخت و س نگين نباشد به كمك آنها ميشتابد . ل ازم به توضيح است كه اين گونه تنها خزندهايراني است كه تا اين اندازه از نوزادان خود مراقبت به عمل ميآورد . نو زادان فقط 25 سانتيمتر طول دارند . آنها به رنگ زيتوني و با نوارهاي عر ضي تيره بر روي دمشان ونقاط تيره رنگ در طول دو طرف بدنشان ديده ميشوند . در حين رشد بهتدريج اين علائم محو ميگردد . كروكديلهاي بزرگتر به رنگ قهوهاي روشن با علائم تيره پراكندهاي بر بدنشان هستند . كروكديلهاي ايراني احتمالاً در سن 6تا 10 سا لگي به مرحله بلوغ ميرسند . لازم به يادآوري است كه با توجهبه خطرات موجود از قبيل خورده شدن توسط پرندگان و جانوران گوشتخوار تعداد بسيار اندكي از نوزادان به م رحله بلوغ ميرسند .
