سندرم قبل از قاعدگي ( PMS ) چيست

[Dr.Akhavan]

  قبل از قاعدگي ( PMS ) چيست ( premenstrual Syndrom ) و چه کساني به آن مبتلا مي شوند ؟  






PMS چيست و چه کساني به آن مبتلا مي شوند ؟


PMS مخفف ( premenstrual Syndrom ) يا سندرم قبل از قاعدگي ( عادت ماهانه ) مي باشد . به نحوي که شخص مبتلا به PMS ممکن است انواع وسيعي از علائم را که ظاهراً مرتبط با هم نيستند احساس کند . به همين دليل تشخيص آن مشکل است . عليرغم وجود علائم بسيار ، هر خانم مبتلا به PMS معمولاً علائمي خاص خود به صورت دوره اي دارد .

محققين اظهار مي کنند که ۴۰ درصد زنان در سن باروري به PMS مبتلا مي شوند . در مورد بسياري PMS دليل مشخصي ندارد اما ممکن است پس از تولد فرزند ، بستن لوله هاي رحم ، برداشتن رحم ، شروع و يا قطع مصرف قرصهاي ضدبارداري يا درپي يک استرس به عنوان شوکي براي سيستم غدد درون ريز ظاهر شود . PMS ارثي است . ممکن است با بالا رفتن سن شدت آن بيشتر شود . از آنجا که در اين دوران بانوان به درک و همدلي همسران و اطرافيان نياز دارند و اين نياز مي تواند در روابط بين فردي و شغلي افراد تأثير گذار باشد ، از اين رو پرداختن به اين موضوع از اهميت ويژه اي برخوردار است .


علائم PMS کدامند ؟

علائم از خانمي به خانم ديگر متفاوت است و به صورتهاي مختلف ظاهر مي شود . از خفيف به متوسط و تا حد ناتواني گسترش مي يابند . از مهمترين علائم مرتبط به PMS مي توان به موارد زير اشاره نمود : افسردگي ، کسالت ، خستگي ، زودرنجي ، عصبانيت ناگهاني و احساس خارج از کنترل بودن ، علائم ديگر شامل ميگرن يا انواع سردرد ، مشکلات سينوسي ، ورم ، آکنه ، احساس اجبار براي غذاخوردن ، ويار به خوردن شيريني يا غذاهاي پرنمک و شور ، درد مفاصل ، احساس بي عرضگي ، کمردرد ، مشکلات چشمي ، افزايش وزن ، اختلالات روده اي و غش . به علاوه فکر يا اقدام به خودکشي ، ضعف تمرکز ، بدگماني ، گريه و خشونت را نيز مي توان به اين علائم اضافه نمود .

با لحاظ نمودن گزارش هاي خانمها از وضعيت منحصر به فرد خود بیش از ۱۰۰ نشانه PMS مشاهده شده است . کليد تشخيص PMS مشاهده تعدادي از علائم مشخص فوق نمي باشد ، بلکه ظاهر شدن ادواري علائم بطور ماهانه ملاک تشخيص PMS مي باشد .

بهر حال تحقيقات انجام شده علائم گسترده سندرم قبل از قاعدگي ( PMS ) را شناسايي نموده است .


اين نشانه ها در طبقه بنديهاي زير مشاهده شده اند :

سيستم عصبي :

سردرد ، ميگرن ، صرع ، سرگيجه ، غش

ارتوپدي :

کمردرد ، دردمفاصل ، خشکي مفاصل .

عضلاني :

کشيدگي عضلات ، ورم ، درد شکمي ، گرفتگي عضلات ( گرفتگي ماهيچه پا )

روانشناختي :

بي حوصلگي ، گريه ، تنش ، احساس نااميدي ، وحشت ، خستگي ، پرخاشگري ، عصبانيت ، کسلي و بيحالي ، افسردگي ، اقدام به خودکشي ، سوءرفتار با فرزند ، خودزني ، اعتياد و يا سوء مصرف مواد .

بينايي :

ورم ملتحمه ، آب ريزش چشم ، سياهي دور چشم ، تاري ديد .

شنوايي :

گرفتگي صدا ، ( بيماريهاي گوش و بيني و حلق ) خارش گلو ،‌التهاب لوزه .

دستگاه ادرار :

التهاب مجاري ادرار ، التهاب مثانه ، تکرر ادرار ، ورم ( جمع شدن آب )

معدي روده اي :

ميل شديد به غذا ، درد شديد ، ورم شکمي ،

سينه ها :

درد سينه ها ، بزرگي سينه ها ، فيبروکيستيک ( کيست سينه ) .

دستگاه تنفس :

آب ريزش بيني و سرماخوردگي ، برونشيت ، آسم ، تورم مجاري تنفسي .

خون شناسي :

بيماريهاي پوستي ، دانه هاي پوستي ، کورک ، کهير ، تبخال .


شيوه هاي مقابله با اين سندرم :

براي خانمهايي که احساس ابتلا به سندرم قبل از قاعدگي دارند ، يا فکر مي کنند که ممکن است روزي اين مشکل را پيدا کنند ، اطلاعات و اقدامات زير پيشنهاد مي گردد :

زمان PMS :

گر چه علائم اين مشکل از هر فردي به فرد ديگر متفاوت است ولي بطور کلي چهارالگوي رايج به شرح زير وجود دارد :

علائم ۵ تا ۷ روز قبل از عادت ماهيانه آغاز و با آغاز خونريزي پايان مي يابد .

علائم ۱۴ روز قبل از عادت ماهيانه ( زمان تخمک گذاري )‌ شروع مي شود و تقريبآً دو هفته و يا تا زمان شروع خونريزي به طول مي انجامد .

علائم ۱۴ روز قبل از عادت ماهيانه آغاز مي شود و تا ۳ هفته بعد ادامه مي يابد و در واقع تا پايان زمان خونريزي خاتمه پيدا مي کند .

علائم به مدت چند روز هنگام تخمک گذاري ( دو هفته قبل از عادت ) آغاز مي شود ، سپس از شدت آن کاسته مي شود و چند روز قبل از شروع خونريزي دوباره ظاهر مي شود .

خانم مبتلا به PMS حداقل ۵ روز در ماه از علائم بيماري راحت است و اين بيماري هميشگي نيست . اکثر خانمها فقط حدود ۷-۵ روز در ماه از اين مشکل رنج مي برند .بهترين راه براي تشخيص PMS جدول بندي علائم خاص خود شما بر روي تقويم به مدت ۲ ماه است . جهت کنترل اين که آيا علائم ثبت شده با زمان عادت شما ارتباط دارد يا خير ، لازم است شما علائم و نشانه هايي که در خود تجربه مي کنيد جدول بندي نمائيد .

دانستن اينکه شما مبتلا به PMS هستيد يا خير ، احساس بهتري در شما ايجاد مي کند . اگر شما نيز مبتلا به PMS مي باشيد اينکه شما تنها فردي نيستيد که به PMS مبتلا شده است و اين که PMS یک اختلال زيست شناختي است و نه جسمي ، مي تواند موجب آرامش شما شود .



درمان PMS چيست ؟

با وجود اينکه علت PMS ناشناخته است ، اما قابل درمان ميباشد .

توصيه هاي پيشنهادي براي درمان عبارتند از :

استراحت کافي

ورزش روزانه

حذف مصرف نمک ،‌ شکر ، کافئين ، الکل

مصرف ويتامين ها بخصوص ويتامين ب - ۶( B۶ )

بسياري از مبتلايان به PMS پايين آمدن موقت قند خون خود را گزارش داده اند . خوردن شش وعده غذايي کوچک در روز بسيار مناسب تر و مفيدتر از صرف سه وعده غذايي مي باشد . در اين دوره مصرف کربوهيدراتهاي مرکب مانند ميوه جات تازه ، سبزيجات ، غلات و پروتئينها ( بخصوص مرغ و ماهي ) توصيه مي شوند .


اقدامات ضروري در سندرم پیش از قاعدگی:

* قبل از اقدام درماني و يا مصرف دارو و يا به موازات اين اقدامات به توصيه هاي زير عمل نمائيد :

در مورد مشکل PMS با همسر خود صحبت کنيد ؛ و نيز در صورت ضرورت و امکان با خانواده ، دوستان و همکارانتان در ميان بگذاريد . شما به همدلي و حمايت اين افراد نياز داريد ، تا اينکه شما را راهنمايي نمايند که « احساساتتان را کنترل کنيد » اين دقيقاً چيزي است که ممکن است شخص مبتلا به PMS نتواند انجام دهد . فرزندان شما به ويژه دختران نيز بهتر است بدانند که PMS چيست چرا که هم براي خودتان مفيد است و هم مراعات شما را خواهند نمود .

صحيح و مرتب غذا بخوريد . تغذيه مناسب همراه با کاهش چربيها و افزايش کربوهيدراتهاي مرکب ، در طول قاعدگي و حتي پس از تخمک گذاري ( ۱۴ روز قبل از شيوع قاعدگي ) از اهميت زيادي برخوردار است . اين امر براي ايجاد تعادل در قند خون و جلوگيري از سرگيجه در شما بسيار حياتي است . تغيير در وضع هورموني ، شما را مستعد واکنشهاي مربوط به تأثيرات پايين بودن قند خون ، مانند زودرنجي ، ميگرن ، وحشت ، گريه و عصبانيت شديد مي کند . بنابراين هرگز بيش از ۴ تا ۵ ساعت گرسنه نمانيد . حتي يک غذاي سبک هنگام خواب ممکن است لازم باشد .

به طور منظم ورزش کنيد . نيم ساعت فعاليت بدني به طوريکه با افزايش ضربان قلب و عرق کردن همراه باشد راه خوبي است تا احساس طراوت نمائيد . به طور مرتب ۳ بار در هفته ( ۱۲ بار در ماه )‌ ورزش کنيد .

نمک را از وعده هاي غذايي خود حذف کنيد . از آنجائيکه نمک موجب نگهداشتن آب در بدن مي شود با کاهش نمک ، ورم کاهش مي يابد ، پس به غذاي خود نمک نزنيد ، و از مصرف غذاهاي پرسديم نيز پرهيز نمائيد .

از ويتامينهاي مکمل استفاده کنيد . ويتامينهايگروه ب ، به خصوص B۶ ، باعث کاهش ورم مي شوند و نيز اثر ضدافسردگي دارند و به نظر مي رسد ميل شديد به مصرف کربوهيدراتها را کاهش مي دهد ،‌ ميزان پيشنهادي براي اين منظور ، مصرف روزانه يکعدد قرص B کمپلکس ( حاوي ۵۰ ميلي گرم B۶ ) مي باشند .

سبوس را به رژيم غذايي خود بيافزاييد . بعضي خانمها در طول دوره قاعدگي و يا چند روز اول عادت ماهيانه دچار يبوست مي شوند . سبوس آب را به خود جذب و به عمل دفع کمک مي کند . براي تآمين آن از سبوس گندم يا برنج مثل نانهاي سبوس دار مي توانيد استفاده نمائيد .


مصرف کافئين را کاهش دهيد . کافئين نه تنها در قهوه بلکه در چاي ، کولاها ، سوداهاي رژيمي و شکلات نيز موجود است .

گروهي از اين مواد در تشکيل کيست سينه مؤثرند . خانمهايي که مصرف اين مواد را کاهش مي دهند در اين دوران درد کمتري در سينه خود حس مي کنند .

در صورت امکان استرس ها را کاهش دهيد . قبل از دوره عادت کارها را آسان بگيريد . اگر کار مي کنيد سعي کنيد ملاقاتهاي مهم خود را برنامه ريزي نموده و آنها را براي زمان ديگري در ماه تنظيم نمائيد . در منزل ، ميهماني هاي بزرگ شام يا برنامه هاي آخر هفته سنگين ترتيب ندهيد . براي دعا و عبادت ، استراحت و چرت زدن ، گوش دادن به موسيقي ، مطالعه کردن يا قدم زدن و يا گفتگو با يک دوست زمانهاي لازم را پيش بيني نمائيد .

روابط زناشويي :

برخورداري از روابط زناشوئي مطلوب به کاهش ميزان تنش کمک مي نمايد .


* چند دستور براي رژيم غذائي :

روزانه شش وعده غذا بخوريد اين برنامه شامل سه وعده غذاي اصلي به علاوه غذاي سبک ساعت ۱۰ صبح ، عصرانه و غذاي سبک قبل از خواب مي شود . اگر تا کنون برنامه غذايي شما به جز اين بوده است آن را ترک کنيد و فقط وعده هاي غذائي کوچک بخوريد . پيشنهاد ما اين است که خانمهايي که نمي خواهند وزن خود را کاهش دهند يا نياز به کاهش وزن ندارند کالري مصرفي خود را به ۱۵۰۰کالري ( رژيم سبک ) در روز کاهش دهند و خانمهايي که نياز به کاهش وزن دارند کالري مصرفي خود را به ۱۰۰۰ کالري ( رژيم متوسط ) در روز محدود نمايند .


ساير توصيه هاي غذائي :

از مصرف چربيهاي اشباع نشده خودداري نمائيد .

نمک - هر چه کمتر بهتر - نوشيدنيهاي آماده و گازدار درصد نمک بالايي دارند .

از مصرف کافئين ، قهوه ، چاي ، کولا ، شکلات خودداري نمائيد . ( مصرف قهوه بدون کافئين ضرري ندارد )

مصرف سبزيجات پهن برگ ( مانند کاهو ) و نيز غلات را افزايش دهيد .

مصرف گوشت قرمز را به حدود ۱۰۰ گرم در روز و مجموع پروتئين مصرفي را به حدود ۱۲۰ گرم براي رژيم هاي غذايي ۱۰۰۰ کالري يا ۲۰۰ گرم در رژيم هاي غذايي ۱۵۰۰ کالري کاهش دهيد براي تأمين پروتئين ، ماهي ، گوشت سفيد و غلات مناسب هستند . مصرف تخم مرغ ، پنير ، شير ، ماست و کره بايد محدود شوند .

مصرف کربوهيدراتهاي مرکب نظير غلات و سبزيجات را افزايش دهيد .

تا جائيکه ممکن است مصرف قند را کاهش دهيد . از مصرف آب نبات ، شکلات ، شيريني و بستني خودداري نمائيد و در عوض از ميوه هاي تازه بيشتر استفاده کنيد .

همچنين از مصرف غذاهاي زير پرهيز نمائيد :

غذاهاي آماده و کنسروي ، چيپس ، چوب شور ، سوسيس ، ماهي ساردين ، حبوبات ، چغندر ،‌ ژامبون و کالباس ، شلغم ، ترشي کلم ، گوشت هاي دودي ، سس خردل ، سس مايونز ، سس گوجه فرنگي ، سس سويا ، ترشيجات و زيتون .


* مواد قابل مصرف :

لبنيات :‌ فقط شير بدون چربي

تمام ميوه جات و سبزيجات مفيد هستند .

و مي توان از آنها به عنوان وعده هاي سبک غذايي استفاده کرد .

گوشت سفيد ، بوقلمون ، گوشت گوساله ، گوشت بره .

ماهيها : اکثر ماهيهاي تازه قابل مصرف و مفيد هستند .

اگر با وجود رعايت توصيه هاي فوق هنوز دچار ناراحتي بوديد حتماً با پزشک خود مشورت نمائيد . اين مشکل درمان دارويي مؤثري نيز دارد .

منبع : پزشکان بدون مرز