تشريح و بررسي پيشرانه هاي جت
با سلام حضور تمامی علاقمندان هواپیمائی، مطلبی که در چند قسمت پیاپی شاهد خواهید بود از کتابی تحت عنوان “The Jet Engines” متعلق به شرکت “ROLLS ROYCE” انتخاب گردیده و با توجه به اینکه ترجمه آن به بیش از بیست سال پیش از این باز می گردد سعی کردم تنها ایرادات چاپی آن را اصلاح نمایم و در محتوای ترجمه آن تغئیری ندادم.
نظر به اینکه کتاب یاد شده در دانشگاهها و مراکز آموزشی در داخل و خارج تدریس می گردد، اگر مجالی حاصل شد شاید در ادامه قسمتهای مهم دیگری را نیز از همین کتاب ترجمه کنم ولی از همکاری دوستانی که فرصت بیشتری و توان ترجمه را دارند استقبال می کنم.
از آنجائی که فکر می کنم بایستی امکان مطالعه آن برای تعداد بیشتری فراهم گردد، تلاش می کنم که بطور همزمان در سایت Aerospacetalk.ir نیز قابل مطالعه باشد البته به نام Thunderbolt، امیدوارم که مفید واقع شود.
با احترام
[External Link Removed for Guests]
اشاره
امروزه حمل و نقل یکی از مهمترین ستونهای زندگی بشر بشمار می رود که چه از بعد نظامی و چه غیر نظامی ایفاگر نقش بسیار مهمی در دنیای ما می باشد.
انسان از ابتدای تاریخ سعی نموده تا با ساخت وسایلی در هر چه راحت تر و مطمئن نمودن امر حمل و نقل گام بردارد. از عمده ترین وسایلی که زندگی بشررا متحول نمود می توان از اختراع «چرخ» یاد کرد که با روی کار آمدن آن مشکلات موجود در زمینه حمل و نقل تا حدودی برای بشر اولیه حل شد.
بدنبال «چرخ» و البته با یک فاصله زمانی نسبتاً طوالانی بدرازای چندین قرن «ماشین» پا به عرصه وجود نهاد که پس از ورود به صحنۀ حمل و نقل، انقلابی در این صنعت پدید آورد.
دیگر بار پس از پرواز اولین «هواپیما» در ابتدای قرن بیستم دریای آرام شدۀ حمل و نقل دوباره متلاطم گردید، چون از همان ابتدای نضج گرفتن نطفۀ پرواز توسط انسان دست یافتن به روشی مطمئن تر و بهتر در جهت جابجائی انسان و کالاهایش مدنظر بوده است.
در پی راه یافتن «هواپیما» به جرگۀ سیستمهای حمل و نقل، طراحان هواپیمائی بر آن شدند تا با ساخت پیشرانه هائی بهتر و مدرن تر هم بر سرعت آن بیفزایند و هم توسط ارائه طرحهائی هماهنگ با پیشرانه های جدید به پروازها ایمنی، قابلیت اعتماد و راحتی بیشتر ببخشند.
در پی ایدۀ یاد شده اولین پیشرانه «جت» پای به عرصه حمل و نقل هوائی نهاد و رفته رفته بر ا نواع و مدلهای آن افزوده شد.
با روی کار آمدن این نوع نیروی محرکه شاخۀ هوانوردی به مهمترین بخش از کل سیستم حمل و نقل تبدیل گردید.
امروزه از انواع پیشرانه های «جت» در هواپیماهای نظامی و غیر نظامی استفاده می شود، بهمین منظور و برای هر چه بیشتر و بهتر آشنا شدن شما عزیزان با این نوع نیروی محرکه سلسله مطالبی تهیه دیده ایم که طی چندین بخش ارائه می گردد.
[External Link Removed for Guests]
دکتر Hans von Ohain راست (در سال 1936 اختراع خود را ثبت و پیشرانه جت وی در سال 1939 برای اولین بار پرواز کرد)،
Sir Frank Whittle چپ (نیروی محرکه جت وی در سال 1941 اولین پرواز خود را انجام داد)
[External Link Removed for Guests]
تاریخچه
ساخت و توسعۀ پیشرانه های توربین گازی بعنوان نیروی محرکه برای هواپیماها آنچنان سریع اتفاق افتاد که مشکل بتوان این موضوع را احساس نمود و تنها حدود چهل سال قبل تعداد بسیار اندکی از مردم دربارۀ این شیوۀ نیروی رانش برای هواپیما مطالبی شنیده بودند. امکان استفاده از یک نیروی سریع عکس العمل برای مدت زمانی طولانی فکر طراحان هواپیما را بخود جذب و مشغول نموده بود. اما در ابتدا سرعت پائین هواپیماهای اولیه و نامناسب بودن پیشرانۀ پیستونی که برای فراهم آوردن جریان هوای زیاد ضروری و لازم بود برای نیروی جت موانع زیاد بوجود آورد.
در سال 1913 یک مهندس فرانسوی موسوم به «رنه لورین» (Rene Lorin) یک پیشرانۀ عمل کننده توسط نیروی عکس العمل را به نام خود ثبت نمود (تصویر شماره 1)، اما این یک موتور جت بود که در آن دوره تولید یا استفاده از آن غیر ممکن بنظر می آمد. امروزه پیشرانه های مدرن «رام جت» (Ram Jet) هنوز از نظر طراحی و ساختمان بسیار شبیه طرح «لورین» بنظر می رسند.
[External Link Removed for Guests]
در سال 1930 «فرانک ویتل» (Frank whittle) انگلیسی اولین گواهینامۀ خویش را برای استفاده و بکارگیری ازیک پیشرانۀ توربین گازی که بمنظور تولید و فراهم نمودن نیروی عکس العمل سریع طرح ریزی شده بود، دریافت نمود.
اما تاریخ فوق یازده سال قبل از زمانی بود که پیشرانۀ ساخته شده توسط وی اولین پرواز خویش را تکمیل نمود، نیروی محرکۀ ساخت «ویتل» اساس موتورهای توربین گازی مدرن امروزی را تشکیل داد.
پیشرانۀ جت که تفاوت بسیاری را در مقایسه با موتورهای پیستونی ملخدار ارائه می دهد. اما همان موارد اصولی را که برای تولید نیروی عکس العمل لازم است، شامل می گردد. همانگونه که در تصویر نشان داده شده هر دو نوع پیشرانه، هواپیمای خود را بتنهائی توسط نیروی حرکت حاصل از وزن زیاد هوائی که ازپشت فشار می آورد بطرف جلو حرکت می دهند.
[External Link Removed for Guests]
گر چه امروزه نیروی محرکۀ جت بصورتی همه جانبه با پیشرانۀ توربین گازی پیوند خورده است، اما مدلهای دیگری از پیشرانه های جلورانش جت نیز وجود دارند، همانند: «رام جت»، «پالس جت» ( Pulse Jet ) «راکت» ( Rocket) ، «توربو- رام جت» (Turbo / Rom Jet) و توربو راکت (Turbo Rocket) .
قوانین یا اصول پیشرانۀ جت
نیروی محرکه جت کاربردی عملی از قانون سوم حرکت «سراسحق نیوتن» می باشد که اظهار می دارد: «برای هر نیروی فعال برروی جرم عکس العملی مخالف و برابر وجود دارد.»، برای نیروی محرکه هواپیما «جرم» یک جریان جوی است و زمانی که از میان پیشرانه عبور می نماید سبب می گردد شتاب یا سرعت افزایش یابد.
نیروی لازم بری رسیدن به این شتاب در مسیر مخالف عمل، بر روی وسیله ای که شتاب را بوجود می آورد دارای اثری یکسان است.
یک پیشرانۀ جت در مقایسه با ترکیب موتور ملخ دار از نیروی برابر برای ایجاد کشش استفاده می نماید، با در نظر گرفتن این مطلب که پروانۀ موتور به نسبت وزن زیاد هوا شتابی پائین فراهم می آورد اما شتابی بالا به نسبت وزن کم هوا تولید می نماید.
در واقع این همان اصل عکس العمل است که در تمامی شکلهای حرکت رخ می دهد و بطور قابل استفاده ای در بسیاری از روشها بکار گرفته شده است، اما کهن ترین مثال شناخته شده از نیروی عکس العمل جت موتور «هرو» (Hero) از اسکندریه می باشد که در سال 120 قبل از میلاد بعنوان یک اسباب بازی و سرگرمی ساخته شد. این وسیله نشان داد که چگونه نیروی حرکت آبی بخار آب که با شدت از یک سری دهانه پاشیده و پخش می شود می تواند نیروئی مخالف و دافع را توسط خود دهانه ها ایجاد نماید، بنابراین اعمال یاد شده باعث می شود که موتور به حرکت و چرخش درآید.
[External Link Removed for Guests]
حرکت آشنای آب پاش باغبانی نمونه ای با کاربردی بیشتر از این قانون است که بوسیله خاصیت نیروی عکس العمل دهانه های آب و براساس یک مکانیسم محوری عمل می نماید.
فشار زیاد دهانه های تجهیزات مدرن آتش نشانی نمونۀ دیگری است از نیروی عکس العمل جریان سریع، بسیاری اوقات بدلیل فشار ناشی از نیروی عکس العمل دهانۀ آب، شیلنگ آتش نشانی نمی تواند توسط یک نفر آتش نشان کنترل یا نگهداری شود.
[External Link Removed for Guests]
ساده ترین نحوۀ نمایش این اصل توسط بادکنک پر از گاز یا هوا امکان پذیر می گردد، بدین ترتیب که هنگامیکه دهانه را رها می نمائیم، هوا به سرعت در مسیر مخالف دهانه جریان یافته و به بیرون هجوم می برد.
بطور مشخص نیروی عکس العمل یک نمود و پدیدۀ داخلی می باشد و همانگونه که غالباً فرض شده، این پدیده از فشار جریان سریع(جت) بر روی «جو» یا اتمسفر ناشی نمی شود.
در حقیقت پیشرانۀ عمل کننده با جریان شدید، چه از نوع راکت، موتور جت و یا توربوجت بخشی از ماشینهای موجود می باشند که بمنظور شتاب دادن به یک جریان وسیع هوائی و خارج نمودن آن با سرعتی فوق العاده زیاد طراحی گردیده است.
البته همانگونه که در بخش 2 شرح داده شده جندین روش برای اجرای این مطلب وجود دارد، اما در تمامی موارد حاصل عکس العملها یا نیروی کشش بر روی پیشرانه نشان داده شده است که با جرم یا وزن بیرون داده شده توسط موتور متناسب است و برای تغییر بندی یا سرعت به آن افزوده می شود. به بیانی دیگر، همان نیروی کشش بوسیلۀ دریافت توده وسیعی از هوا می تواند شتابی فوق العاده به مقدار کم و یا توسط تودۀ کمی از هوا شتابی فوق العاده به مقدار زیاد فراهم نماید.
[External Link Removed for Guests]
Rolls-Royce RB 183 MK 555
ادامه دارد...
تشريح و بررسي پيشرانه هاي جت
مدیران انجمن: hamed_713, شوراي نظارت, مديران هوافضا
با سلام به همه دوستان
ابتدا براي تاخير در ارسال ادامه مطلب مربوط به "تشريح و بررسي پيشرانه هاي جت" از همگي عذر خواهي مي کنم که البته دليل آن سه سفر کاري به Sao Paulo برزيل، Bishkek پايتخت قرقيزستان و دوبي بود که البته پرواز برگشت در سفر آخر بدليل بسته شدن فرودگاه امام دو روز باطل شد و روز سوم ما که بليط ايران اير داشتيم با پرواز B747-400 ماهان (Blue Air) برگشتيم.
لازم به ياد آوريست روزي که از بيشکک (قرقيزستان) بر مي گشتم برودت هوا 25 درجه زير صفر بود و فرودگاه پوشيده از برف و يخ ولي اول پرواز Aeroflot نشست و بعد از مسافر گيري پرواز کرد و رفت، ما هم با حدود 40 دقيقه تاخير بدليل يخ زدائي De Icing از هواپيما پرواز کرديم.
البته اگر فرصتي پيش آمد سعي ميکنم در خصوص بي کفايتي مسئولين توضيحي داده شود، از همکاري و نظرات ديگران نيز استقبال مي کنم.
با احترام
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]
ابتدا براي تاخير در ارسال ادامه مطلب مربوط به "تشريح و بررسي پيشرانه هاي جت" از همگي عذر خواهي مي کنم که البته دليل آن سه سفر کاري به Sao Paulo برزيل، Bishkek پايتخت قرقيزستان و دوبي بود که البته پرواز برگشت در سفر آخر بدليل بسته شدن فرودگاه امام دو روز باطل شد و روز سوم ما که بليط ايران اير داشتيم با پرواز B747-400 ماهان (Blue Air) برگشتيم.
لازم به ياد آوريست روزي که از بيشکک (قرقيزستان) بر مي گشتم برودت هوا 25 درجه زير صفر بود و فرودگاه پوشيده از برف و يخ ولي اول پرواز Aeroflot نشست و بعد از مسافر گيري پرواز کرد و رفت، ما هم با حدود 40 دقيقه تاخير بدليل يخ زدائي De Icing از هواپيما پرواز کرديم.
البته اگر فرصتي پيش آمد سعي ميکنم در خصوص بي کفايتي مسئولين توضيحي داده شود، از همکاري و نظرات ديگران نيز استقبال مي کنم.
با احترام
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]