اصول و مکانيسم رادارهاي پدافندي

[SAMAN]

به لطف دوستان,برادران عزیز, moh-597, که همیشه همیار من بودند و همچنین Mahdi1944
تمامی حقوق این متن متعلق به نویسنده است!

 اصول ونحوه عملکرد دستگاه رادار 
  
چندین نوع رادار امروزه مورد استفاده قرار میگیرند.از جمله مدلاسیون پیوسته یا Continuous Wave - CW مدلاسون فرکانس یا FM یا مدلاسون پالس (PM) .در بین این چند مدل مدلاسیون مدلاسون پالس بیشتر از همه در ارتباطات و عملیات های نظامی مورد استفاده قرار میگیرد.در این مقاله وقتی که صحبت از رادار میشود<منظور از نوع PM آن می باشد.اساس رادار بر این است که امواج انرژی دار پس از برخورد به هدف و موانع موجود در مسیر خود منعکس شده وبه منبع خود برگشت مینمایند.موج برگشتی را اکو یا پژواک مینامند.برگشت امواج در رادار شبیه به برگشت صداست.بدین ترتیب که امواج صوتی با داشتن مقدار انرژی از منبع حرکت کرده و پس از برخورد به سطوح اجساممنعکس و تولید اکو میکنند.این در حالیست که صدا نوعی از امواج انرژی دار است.چون سرعت حرکت صوت ثابت است و مقدار آن تقریبا برابر 335 متر در ثانیه است ,پس می توان مسافت موجود بین صدا و اکو را به طور تقریبی پیدا کرد, به این صورت کهاگر مسافت زمانی منبع صدا تا دیوار 4 ثانیه طول بکشد,چون سرعت حرکت صوت ثابت است مسافت برابر:
4*335=1340 . مسافت بین منبع صدا و سطح موجود برابر: 1340/2=675 متر می باشد.
حال ببینیم کار رادار در سیستم PM چگونه هست؟
از دستگاه فرستنده امواج انرژی دار به صورت پاس ارسال می شود,این پالس ها پس از برخورد به مانع برگشته و بصورت اکو دریافت میشوند.همانطوری که در مورد صدا گفته شد شخص صدا کننده باید برای دریافت اکوی برگشتی باید بگوش باشد در دستگاه رادار نیز برای دریافت اکو باید عمل ارسال را در فرستنده قطع نمود . بدین جهت فرستنده در رادار به جای ارسال سیگنال های ممتد پالس میفرستد!تا بین پالس ها اگر اکو وجود داشت قابل دریافت باشد.دریافت اکو به مهنی وجود مانع شیئی در میدان برد رادار تفسیر میشود.در دستگاه های رادار به جای استفادا هاز فرکانس های صوتی یا AF از فرکانس رادیویی یا RF استفاده می کنند.ولی طرز محاسبه فاصله به همان شکل محاسبه فرکانس صوتی است.

تصویری از رادار موشک هاک
  
سرعت امواج رادیویی برابر 300000 کیلومتر در ثانیه است.یا 300 متر در یک میلیونم ثانیه می باشد.چون برای ما مسافت منبع تامانع مورد نظر است پس باید 300 تقسم بر 2 شود و یا 150 متر را در زمان رفو برگشت ضرب کنیم تا مسافت بدست بیایید .مثلا اگر اکوی امواج ارسالی پس از 10 میکرو ثانیه برگردد ( دریافت شود) فاصله منبع تا هدف برابر 150*10=1500 متر خواهد بود.
  
این فاصله را اپراتور دستگاه رادار می تواند به طور نظری روی اسکپ رادار خود مشاهده کند و موقعیت شیئی را نسبت به توقف گاه خود مشخص کند. پس میتوان گفت که رادار فاصله را محاسبه و اسکپ آن فاصله را برحسب مایل یا یارد نشان میدهد.پیدا کردن محل دقیق هدف زمانی صورت میگیرد که جهت انتن رادار برای قویترین اکو که از هدف منعکس میشود توجیه شده باشد.یعنی آنتن دقیقا در جهت هدف قرار بگیرد.مدارات موجود در رادار علاوه بر کشف وسایل پرنده می توانند ارتفاع یا زاویه اشیا را نسبت به دستگاه تعیین کنند. این مدارات را سیستم سنکرون رادار می نامند .ارتفاع هواپیما را با زاویه ایی که آنتن با سطح افق میسازد,تعیین میگردد.جهت هواپیما یا شی پرواز کنده نیز نسبت به شمال تعیین می شودزاویه بین شمال و آنتن را زاویه انحراف مینامند.
شرح مقدماتی دستگاه رادار
با توجه بعه عکس زیر:
1-منبع تغذیه /2-اسکپ و تایمر /3-فرستنده /4-قسمت آر اف / 5-گیرنده
  
کلیه اعمال رادار از تایمر شروع میشوند و پس از اینکه در این قسمت تک پالس ها ساخته میشوند به مدلاتور و اسکپ ارسال میشود.مدلاتور با پالس تایمر تحریک شده و یک پالس با ولتاژ زیاد DC به نوسانساز رادار که لامپ مگنترون است اعمال مینماید.این پالس باعث میشود که مگنترون شروع به نوسان کند و مقادیری انرزی RF از طرق دوپلکسر و موجبر(ویوگاید)به انتن رسده و ارسال میگردد.
در انتهای این ارسال دوپلکسربرای دریافت تغییر وضعیت میدهد.و دستگاه برای دریافت اکو منتظر میماند!اکو های برگشتی به وسیله آنتن اخذ و از طریق موجبر به دوپلکسر و گیرنده میرسند.گیرنده نیز با دریافت اکو یک پالس به اسکپ میفرستد و اسکپ پالس اکو را با پالس اصلی که در تایمر ساخته شده بودمقایسه میکند,تاخیر بین ارسال پالس تایمر و پالس دریافت شده فاصله تا هدف را مشخص میکند.

ادامه دارد...

[moh-597]

SAMAN,

سامان جان دوست خوب و مدير محترم

برخلاف قوانين سايت مي خواستم بابت مطالب زيبايي که ارسال مي کني ازت تشکر کنم
اميدوارم زير سايه آقا اميرالمومنين همواره شاد و سرحال و سرزنده باشي

ياعلي مدد

[SAMAN]

نحوه محاسبه ارتفاع هواپیمای مهاجم
  

وظایف قسمت های مختلف:
1-منبع تغذیه: دستگاه رادار احتیاحج به منبعی دارد تا ولتاژهای لازم را را برای مدارات مربوطه را تهیه کند.از این میان مخصوصا فرستنده احتیاج به انرژی زیادی داردتا بتواند به اندازه کافی ولتاژهای DC برای پالس ها در مدار مدلاتوررا تامین کند.که خود این عمل باعث بوجود آمدنRF با قدرت زیاد در مگنترون خواهد شد.قدرت ورودی را میتوان از برق شهر ویا ژنراتور محلی تامین کرد.چون خروجی رادار بالاست می بایست از ولتاژ 3 فازه استفاده کرد.دلیل این نوع تغذیه هم مشخص است.چون هم اولا همانطوری که گفته شد قدرت خروجی زیاد است و در ضمن خروجی که از یکسوساز 3 فازه دریافت میشود خیلی آسانتر صاف میشود.
تایمر و اسکپ:
پالس هایی که در تایمر بوجود می آیند,عمل تنظیم و سنکرونیزه کردن کل سیستم رادار را نیز انجام میدهند.شکل زیر نشان میدهد,که پالس های خروجی تایمر ,فرستنده را به راه می اندازد و در همان زماننیز اسکپ مدار ژنراتور را بکار می اندازد.زمان رفت و برگشت یک اکودقیقا با به راه افتادن مدار اسکپ اندازه گیری میشود.
تایمر:تایمر یا سنکرون کننده,فرکانس تکرار پالس سیستم ارسال پالس ها لز طریق دستگاه رادار را مستقیما بعهده تایمر است.فرکانس تکرار پالس PRF معمولا بین 250 تا 50000 پالس در ثانیه است,که این مقدار بستگی به میدان عملکرد رادار دارد.
فرستنده:گو اینکه عمل موثرر یک دستگاه رادار مثل هر وسیله دیگر به اعمال هرکدام از مدارات و قطعات آن بستگی دارد.ولی شاید بتوان گفت که عمل دستگاه فرستنده مهمتر از آنهاست! فرستنده باید بتواند که با فرکانس RF آن مقدار انرژی تولید نماید تا با حداقل اتلاف بتواند بتواند بهمه اشیا و هدفها در ماکزیمم برد دستگاه رادار برسد.فرستنده رادار با فرستنده رادیویی از خیلی جهات باهم تفاوت دارند.فرستنده رادیویی با یک یا چند طبقه تقویت سیگنال نوسانساز RF را تاحدی میرسانند که از آنت قابل انتشار باشد.در حالی که در فرستند رادار لامپ مگنترون بجای نوسانساز RF خروجی را به آنتن رادار میدهد.بدلیل فرکانس بالا و قدرت خیلی زیاددر خروجی مگنترون هیچ گونه تقویت قدرت لازم نیست!
تفاوت عملکرد فرستنده های رادیویی با رادار
  

همانطوری که در شکال هم پیداست مدلاتور و مگنترون از اجزای اصلی یک فرستنده هستند.پالس هاسی تحریک از تایمر به مدلاتور میرسند,و باعث بوجود آمدمن پالس های DC با ولتاژ زیاد میشوند.این پالس ها وقتی که به مگنترون میرسند.آنرا با فرکانس زیاد به بنوسان در می آورند.به ازای دریافت هر پالس DC از مدلاتور , مگنترون یک پالس انرژی RF تولید میکند.عمل مگنترون کاملا به مدلاتور بستگی دارد..قتی پالس وارد میشود مگنترون نوسان میکند و وقتی که پالس از مدلاتور متوقف می شود عمل نوسان در مگنترون متوفق میشود.نتیجتا میتوتن گفت که مدلاتور برای مگنترون مثل یک کلید برای روش یا خاموش شدن یک لامپ میماند.
  

مدلاتور پهنای پالس را تعیین میکند

مدت زمانی را که مگنترون نوسان میکند را پهنای پالس یا PW مینامند.چون مگنترون زمان دریافت پالس DC را مستقیما از مدلاتور دریافت میکند,پس می توان گفت که کنترل پهنای پالس به عهده مدلاتور است!شکل زیر رابطه زمانی بین پالس تحریک حاصل از تایمر و پالس مدلاتور را و خروجی RF را در مگنترون نشان میدهد.در شکل 8 الف,اگرفرکانس تکرار پالس یا RPF حدود 1000 پالس در ثانیه باشد, اولین پالس در زمان صفر نشان داده شده است.و دومین پالس 1000 میکرو ثانیه بعد از پالس اولبوجود آمده است.زمان بین شروع اولین پالس را تازمان تکرار پالس بعدی را اختصارا PRT مینامند.PRT را پریود پالس هم میگویند,و مقدار آن با تقسیم PRT به یک میلونم ثانیه بدست می آورند.در شکل 8 ب خروجی مدلاتور را نشان میدهد,باید توجه داشت که پهنای پالس نسبت به فاصله زمانی پالس ها خیلی کوچکتر است.یعنی زمانی که فرستنده روشن است خیلی کمتر از زمانی است که فرستنده خاموش است.تنها در زمان خاموش بودن فرستند هاست که اکوهای برگشتی خوانده میشوند.در همین شکل,خروجی مگنترون نشان داده شده است,از آنجایی که مدلاتور به عنوان منبع تغذیه عمل میکند.زمانی لامپ مگنترون نوسان میکند که مدلاتور روشن باشد(پالس در خروجی خود داشته باشد)
  

پهنای پالس:
پهنای پالس بستگی به کار رادار دارد.مثلا در رادار های جستجوگر اولا PRF ( فرکانس تکرار پالس )در حد پایین انتخاب میشود.تا زمان بیشتری برای دریافت اکوهای برگشتی وجود داشته باشد.ثانیا,پهنای پالس یا PW به عبارتی Pulse Width کوچکتر انتخاب میشود.تا اهدافی که در فواصل دورتر هستند بهتر و دقیق تر مشخص شوند.برای روشن شدن عمل جستجوی و کشف بوسیله رادار لازم است اشاره ایی به اسکپ دستگاه رادار داشته باشیم.اطلاعات دریافتی بوسیله رادار به اسکپ منتقل میشوند,.ومی توان آن را با چشم دید.اسکپ هایی که امروزه در رادار ها وجود دارند بنام های B-SCOPe و J-SCOPe و اسکپ های نقشه ایی یا PPI یا Plane Position Indication نامیده می شوند.!نوع B و J برای کشف و کنترلر محل استقرار سلاح های سنگین بکار میروند.در حالیکه اسکپ های PPI اطلاعات را به صورت نقشه در مورد نقاط اطراف دستگاه رادار در اختیار میگذارد.این اطلاعات بصورت نقطه چین در روی صفحه اسکپ ظاهر میشوند.
حال پرواز و نزدیک شدن چند هواپیما را را به دستگاه رادار مورد برسی قرار میدهیم:
  
در مرحله اول هواپیماهادر یک فاصله دور بوسیله رادار کشف میشوند,اسکوپ نوع PPI تنها یک لکه را نشان میدهد,این نوع رادار ها توانایی تفکیک اکوهای برگشتی را از یکدیگر ندارند,و به طوری که نمی توانند تک تک هواپیما ها را مشخص کنند.یعنی PW بزرگ باعث می شود,که اکو ها روی هم قرار گرفته و در گیرنده تنها یک اکوی بزرگ و پهن مشخص باشد.در مرحله بعدی وقتی که هواپیماها به رادار نزدیک میشوند ,رادار ها از نوع کوتاه برد,آنها را مشخص میکند و در اسکپ B هرکدام از هواپیماها به صورت نقطه ایی جداگانه نشان داده میشود.در این نوع رادار ها هرکدام از اکوها به طور جداگانه به هدف برخورد نموده و پس از برگشت در گیرنده ظاهر میشوند.
ادامه دارد ..

[SAMAN]

مطالب زیر را دوست بسیار خوبم Persian Cat برای من فرستادن,ایشون مطالب رو از مجله دانستنیها برای من فرستادن,چندین صفحه با وضوح عالی برای من زحمت کشیدن اسکن کردن و من چکیده مطالب رو با احترام فراوان نوشتم.

Persian Cat عزیز,از شما سپاسگذارم
تاریخچه رادار:
  
به سال 1900 میلادی نیکولای تسلا فیزیکدان یوگوسلاویایی متوجه شد که اشیا بزرگ میتوانند سیگنالهای رادیویی را منعکس کنند.این سیگنال ها آنقدر قوی هستند که می توان آنها را با گیرنده های رادیویی دریافت کرد.او میدانس که سیگنال های برگشتی در واقع اکو های رادیویی هستند.او پیش بینی کرد مه این اکو ها می توانند برای تعیین موقعیت و مسیر کشتی هادر دریا مورد استفاده قرار بگیرند.در سال 1922 گولیلمو مارکونی دانشمند بزرگ نیز این پیش بینی را به عمل در آورد.اما این پیش بینی ها به مرحله اجرا در نیامدند تا زمانی که جنگ جهانی دوم,در شرف وقوع بود.تمام کشورهای بزرگ هواپیماهای سریعالسیری ساخته بودند که میتوانستند بمبهایی را باخود حمل کنند.در نتیجه پیدا کردن راه حلی که بتوان این هواپیما را کشف کرد ضروری به نظر میرسید. همین رادار بود. چون تا آن زمان راه حلی به نظر نمیرسد و برای این منظور کشور مورد حمله قرار گرفته مجبور بود تا هواپیماهای خود را برای مقابله با هواپیماهای دشمن بفرستند تا مگر اینکه دشمن دور شود.و به آسمان خودی برگردد.سرانجام گام بزرگی جهت ساختن رادار در بسیاری از کشور ها بسال 1934 و 1935 میلادی برداشته شد.عقیده جدیدی به وجود آمده بود,عبارت بود ازفرستادن سیگنالهای رادیویی بصورت ضربه های فاصله دار که ضربان موزون نامیده میشد.
  

نحوه عملکرد رادارهای IFF
بزرگترین قدرت تاکتیکی یک رادار کشف و ردیابی هواپیماها و کشتیها از یک مسافت دور است که چشم انسان قادر به دیدن ان نیست,بنابراین در دستگاهای رادار وسیله ایی به کار رفته است که اپراتور بتواند کشتی یا هواپیمای دوست را از دشمن تشخیص دهد. این وسیله IFF یا Indentification Friend or Foe می نامند,هر دستگاه رادار باید به IFF مجهز باشد.IFF فرستنده گیرنده مخصوص هست که کار آن به رادار هواپیما بسیار شبیه هست.وقتی که آنتن IFF به سمت هواپیمایی نشانه میرود,تا آن را شناسایی کند,دستگاه پاسخ دهنده که در هواپیما نصب هست سیگنال های سوال کننده را دریافت و علامت رمزی که بین آنهاست را در پاسخ مخابره میکند.این پاسخ یا بوسیله دستگاه سوال کننده بطور مجزا دریافت میشود و یا اینکه بر روی اسکپ رادار نشان داده میشود,اگر رمز بصورت صحیح مخابره شود اپراتور رادار متوجه میشود,که هواپیما خودی هست در غیر این صورت هواپیما و یا وسیله دشمن شناسایی خواهد شد و اقدامات لازم صورت خواهد گرفت.

قسمت های مختلف یک رادار پدافندی:
رادار ها 2استفاده مهم نظامی وغیر نظامی دارند.استفاده رادار ها در ارتشهای جهان به 2 بخش تقسم میشود.رادار های جستجو کننده و رادرا های کنترل آتش.

رادار های جستجوگر:
شاید مهمترین مورد استفاده رادار های نظامی جستجو کردن و ردیابی هواپیماها موشک ها و کشتی های دشمن باشد.این رادار خود از 4 نوع رادار جستجوکننده بزرگ تشکیل میشوند که بر روی هر رادار آنتن منعکس کننده به ارتفاع 50 متر و عرض 1231 متر نصب گردیده است.بعضی این رادار ها قادرند که از فاصله 3200 کیلومتری به طور مثال موشک های روسی را که به طرف امریکا در حال پرتاب هستند را شناسایی کنند.
رادار کنترل آتش :
  
دومین مورد استفاده از رادار در ارتش به منظور کنترل سلاحهایی نظیر تفنگ,راکت و موشک هاست.رادار با ردیابی هدفاطلاعات دقیقی را در مورد موقعیت ,تحرک و نظایر آن به کامپیوتر میدهد. کامپیوتر زمان تیراندازی و نحوه هدف گیری را و دیگر نیازهای دیگر برای تیر اندازی را محاسبه کرده و در اختیار اپراتور میگذارد.تقریبا تمام رادار های کنترل آتش با فرکانس های ماکروویو کار میکنند.این رادار میتوانند اشیایی را به اندازه یک یک توپ بسکتبال را از فاصله 1600 کیلومتر تشخیص دهند.رادار های کنترل اتش خود به 3 دسته تقسیم میشوند
کنترل آتش ضد هوایی- که برای سلاح های زمینی و سلاح هایی که روی کشتی نصب میشودبه کار میرود.این رادارها معمولا بر روی یک وسیله نقلیه دیگر قرار داده میشوند.
رادار کنترلآتش هوایی: این رادار ها که بر روی هواپیما نصب میشوند. که در 2 نوع دفاعی و تهاجمی وجود دارند.
رادار کنترل آتش موشک های هدایت شونده:
این رادار میتواند که کلیه موشک های هدایت شونده را راهنمایی کنند.برای مثال میتوان سیستم موشک نیک NIKE را نام برد.این سیستم برد کوتاه دارد و ضد هواپیما به کار میرود.به ترتیب رادارهای کنترل کننده هواپیما,که خود انواع مختلفی دارد-رادارهای دریایی- رادارهای هواشناسی-رادارهای سرعت سنج و غیره را نام برد.

ادامه دارد...

[shid]

سامان عزيز . با تشکر از مطلب شما . در صورت امکان اگر مطالبي در زمينه ساخت رادار داريد را ارائه دهيد .

با تشکر

[Man3ouR]

درود بر شما


دوستن یه سری مطالب هم بنده داشتم که در این تاپیک قرار میدهم.



نخستین بار در نتیجه بکار گیری رادارها ، نیروی هوایی انگلستان توانست آفندهای هوایی آلمان را پیش بینی کرده و خود را آماده سازد، ضد هواییها را بکار اندازد و از زدن آفندهای هوایی آلمانها نفسی تازه کند. ولی اکنون نظامیان به دنبال شیوه‌هایی هستند که هواپیما را از دید رادارها پنهان نگهدارد.

برای کشف هر هواپیما ، امواج الکتومغناطیسی از دستگاه فرستنده خودی در آسمان پخش می‌گردد. این امواج در برخورد با هواپیمای دشمن ، بازتاب می‌کند، درست مانند آن است که نور به آینه بتابد و بازتاب پیدا کند. امواج بازتابی را گیرنده دستگاه خودی ، دریافت و آشکار می‌کند و در نتیجه وجود هواپیما در آسمان مشخص می‌گردد. در برخی از پایگاههای هوایی ، بطور خودکار موشک انداز بسوی هواپیما چرخیده و به طرف آن شلیک می‌کند و هواپیما را به زمین فرو می‌افکند. ولی اگر موج بازتابی در کار نباشد و همه امواج تابشی جذب شود در این صورت مانند این است که رادار خودی از کار افتاده باشد.

مکانیسم عمل
موج بازگشتی از بدنه هواپیماها ، به زاویه موج تابش ، شکل ، موقعیت و جنس بیرونی هواپیما بستگی دارد. دانشمندان در جستجوی راهها و روشهایی هستند تا هنگامی که موج رادار به هواپیما برخورد می‌کند، در جهات گوناگون پراکنده شود یا جذب گردد و بسوی آشکار ساز پایگاه موشک انداز باز فرستاده نشود. برای جذب امواج باید لایه‌های بیرونی هواپیما ، با ایجاد تداخل موج از بین برنده ، از بازتاب جلوگیری کند. مانند استفاده از شیشه بازتابی عینک که موجی روی لایه نخست بازتاب می‌کند و موجی روی لایه دوم ، یعنی لایه زیرین سطح بیرونی و در صورتی که اختلاف راه این دو موج که تابع کلفتی اندود روی سطح بیرونی است بطور مناسب و درست انتخاب شود، آنها اثر همدیگر را از میان می‌برند و مانند این است که از امواج تابش ، دیگر چیزی بازگشت نکرده است.

مشکلات سیستم
بسامد تابش الکترومغناطیسی رادارها را نمی‌توان تعیین و مشخص کرد، بسامد فرستنده‌های راداری ، در حدود صدها مگا هرتز تا دهها گیگا هرتز (اغلب ، از یک تا بیست گیگا هرتز) می‌باشد. جنس و کلفتی ماده بازتاب دهنده هواپیما ، به منظور اینکه امواج راداری که به آن برخورد می‌کند جذب کند، به بسامد یا طول موج فرستنده راداری بستگی دارد. ولی چون بسامد این فرستنده‌ها ، همان گونه که یادآوری شده در گستره وسیعی می‌تواند باشد و نمی‌توان پیش بینی کرد، بنابراین نخستین دشواری در این زمینه پدید می‌آید.

به عبارت دیگر برای از بین بردن بازتاب دسته‌ای پرتو شعاع که بطور عمود بر سطحی فلزی مانند بال هواپیما می‌تابد، آن را باید از لایه‌ای ضخیم با ثابت ناراسانایی و مغناطیسی سازگار با بسامد تابش بر سطح ، اندود کرد. با این همه، قانون کلی برای این کار و نیز برای ماده‌ای چند ظرفیتی که بتواند بازتاب امواج را در گستره پهنتری از بسامدها از بین ببرد، وجود ندارد.






طرح پیشنهادی
دانشمندان ، مواد مرکبی را با اندود لایه‌ای ساخته‌اند که هر یک ، بر رفتار لایه‌های دیگر تأثیر گذاشته در نتیجه اثر یکدیگر را کامل می‌کنند. این ماده‌ها اغلب ترکیبی از ماده‌های گوناگون نارسانا هستند که با بارهای رسانا و و یا مغناطیسی به شکل ذره‌های ریز ، رشته‌های باریک ، یا لایه‌های نازک آمیخته شده است. ویژگیهای ماده بدست آمده ، به ویژگیهای این بارها و کسر حجمی و جهت یابی آن نسبت به مساحت بستگی دارد. همه پاسخها به این مسأله ، به یک سازش میان سه عامل مهم منجر می‌شود. ماده ای که هر سه مورد زیر را شامل شود:



1)برخوردار از کارایی در نوار پهنی از بسامد.
2)دارای ضخامت کم باشد.
3)سبک باشد.

از آن گذشته ماده ساخته شده باید در محیطهای گوناگون و در شرایط مختلف ، مانند دما ، رطوبت ، برخورد باران ، برف یا تگرگ و خوردگی پایدار باشد. افزون بر اینها ، توانایی ترمیم پوشش هواپیما ، پس از چندین بار استفاده (در میدان نبرد) مهم است. از ده سال پیش ، بخشهای نظامی کشورهای مختلف ، برنامه‌های گسترده‌ای را در این زمینه دنبال می‌کنند و در این میان ، پژوهش ، گسترش و بررسی جسمهایی که دارای ویژگیهای دلخواه مغناطیسی و دی الکتریکی هستند، جایگاه والایی را به خود اختصاص داده‌اند
_________________