قاتلين هميشگي!

[بهنام41]

درتمامي جنگهاي مدرن يگانهاي نظامي به منظور جلوگيري از يورش دشمن،كند كردن سرعت پيشروي ،كاناليزه كردن حركات و....اقدام به مين گذاري در مناطق عملياتي و حساس مينمايند.
با پايان يافتن جنگ و تازمان پاكسازي كامل مناطق آلوده به مين هميشه افراد غيرنظامي براثر اصابت به مين كشته و مجروح ميشوند.افراد مصدوم بايستي تا آخر عمر با رنجهاي ناشي از معلوليت به سر ببرند.
كشور ما دومين كشور آلوده به مين جهان است و هرساله شاهد كشته و زخمي شدن تعدادزيادي از هموطنان براثر برخورد با مين هستيم.
5 استان مرزي ما ؛خوزستان،ايلام،كرمانشاه،كردستان وآذربايجان غربي آلوده به مين هستند.تعداد مينهاي كاشته شده در كشور را حدود 16 ميليون تخمين مي زنند.
در مهمترين حادثه درسال گذشته؛ انفجار مين در "كاروان راهيان نور" منجر به كشته و مجروح شدن 15 دانشجو ي پزشكي گرديد.
به منظوركاهش تعداد قربانيان ناشي از مين؛ تعدادي از كشورها پيماني را در اتاوا؛پايتخت كانادا؛امضاء نمودند كه بر اساس آن"توليد،خريد وفروش وبكارگيري مينهاي ضدنفر" ممنوع گرديد وكليه امضاءكنندگان موظف شدندطي 10 سال كليه انبارهاي مين خود را منهدم نمايند.كشور ما كه خودقرباني مينهاي عراقي است،"موافقت نامه" اوليه را تاييد ولي هنوز "پيمان" را امضاء نكرده است.به نظر مي رسد مسايل امنيتي مانع اصلي پيوستن ايران به پيمان اتاواميباشد.
براي مبارزه با قاتلين هميشگي چه بايد كرد!!!؟؟
به نظر شما بكارگيري مين ضد نفردر جنگها لازم است؟آيا همه كشورهابايد به پيمان اتاوا بپيوندند؟
خواهشمند است در نظر سنجي شركت نموده و باارائه نظرات و ديدگاههاي خود اين بحث را رونق بخشيد.
[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]

[renger]

آخه ميدونيد چه تضميني وجود داره که تو جنگهاي بعدي عليه ايران کشور متخاصم از اين سلاح وحشتناک استفاده نکنه؟
اين هم مثل پيمان جلوگيري از سلاح هاي ميکروبي و هسته اي که همه کشور ها امضا ميکنند ولي در عين حال همه دنبالشون هم هستن.

[بهنام41]

درست ميگويي.بدون شك از مينهاي ضدنفر استفاده خواهند كرد.
اما به اين مسئله هم توجه داشته باشيم كه با پايان جنگ افراد غير نظامي مثل بچه ها،چوپانها،كشاورزان و كلاً افراد محلي و بيگناه آسيب ميبينند.

[renger]

بهنام هميشه همين جوريه طبعات جنگ فقط محدود به نظامي ها نيست بلکه دامن غير نظامي ها رو هم ميگيره.
در هر حال اگه همه کشورها به اين موافقتنامه عمل کنند که خيلي خوب ميشه.

[بهنام41]

مين هاي ضد نفر كوچك وسبك هستند .با آب باران و سيل جابه جا ميشوندو وقتي در عمق زمين فرو ميروند پيدا كردن آنها با مين يابهاي ارتشي غيرممكن ميشود زيرا مقدار فلز بكار رفته در آنها كم است.رنگ وشكل آنها براي كودكان جذاب است وهمين امر جان كودكان بسياري راگرفته ويا آسيبهاي جدي به آنها وارد كرده است. به عكس زير نگاه كنيد!!!
[External Link Removed for Guests]

[hob]

نه تنها در مورد اين پيمان بلکه در مورد هر پيمان بين المللي ديگه اي مسائلي که در اين دوره تاريخي جهان شاهديم ، بايد ما را درباره انداختن امضا پاي اين نوع قراردادها هشيار کنه.
براي نمونه در مورد قرارداد تجارت جهاني، اين قرارداد کشورها رو براي دادن يارانه (سوبسيد) به کشاورزان يا برخي صنایع ديگه محدود ميکنه تا از اين طريق قيمتهاي جهاني رو کنترل کنه. اما ميبينم خود آمريکاييها که سردمدار و مدعي اين گونه پيمانها هستند ، اين قرارداد رو با پرداختن يارانه به کشاورزان و صنايع ديگه نقض ميکنن و هر چقدر هم که اروپا و روسیه به اين مسئله اعتراض ميکنند، فايده اي نداره. اما اگه آمريکا متوجه بشه که کشور ديگه اي هم مثل خودش قانون رو نقض ميکنه بلافاصله ابزارهاي قانوني و غيرقانوني رو براي برخورد با اون کشور به کار ميگيره.
همه ما با اين امر که اين پيمانها مفيد هستند هم نظريم ، اما اين در صورتي خواهد بود که همه کشورها به آن پايبند باشند ؛ وگرنه چيزي جز قيد و بند و دردسر براي کشورها نخواهد بود ، زيرا يک نيروي قانون شکن و فراقانوني هست که از قوانين سوء استفاده ميکنه.

[renger]

آمريکا خودش بزرگترين قانون شکن . خودش از اولين کشورهايي بود که پيمان گسترش سلاحهاي کشتار جمعي امضا کرد ولي خودش بزرگترين زرادخانه اتمي دنيا رو داره و از کشوري مثل اسراييل که اون هم متاسفانه مجهز به سلاح هسته اي دفاع ميکنه و تازه جالب اينجاست که مي خواد به بهونه جلوگيري ايران از بمب هسته اي ما رو تحريم و تنبيه ميکنه و خودش هم مار تهديد به حمله اتمي تاکتيکي ميکنه
خدا شفاشون بده

[بهنام41]

هزينه ساخت يك مين ضدنفر 1تا3دلار است اما هزينه هاي پاكسازي آن حود 500 دلار است(قيمت دقيق را فراموش كرده ام)بنابراين اگر از ديداقتصادي هم به اين مسئله نگاه كنيم متوجه ميشويم كه استفاده از آنها "به صرفه" نميباشد.
امريكا خودش هم اين پيمان را امضا نكرده است.

[بهنام41]

ايران در محاصره ۱۶ ميليون مين
جنگ تحميلى عراق عليه ايران باعث شد كه پس از جنگ در بخش وسيعى از مناطق كشور ما انواع مين و مواد منفجره عمل نكرده باقى بماند

«مين ها نگهبانان خاموشى هستند كه هرگز خطا نمى كنند و هيچ وقت به خواب نمى روند و هرگز صلح را به ارمغان نمى آورند.»
اين جمله اى است كه يك افسر كامبوجى به زبان مى آورد. جمله اى كه از دل واقعيت تلخ جنگ برخاسته. در عصر حاضر دولت هاى تك محور با خصلت سلطه طلبى و اقتدارجويى براى رسيدن به خواسته هاى غيرقانونى خود از هيچگونه ظلم و ستمى كوتاهى نكرده و در راه رسيدن به اين اهداف از هرگونه وسايل و ابزارى استفاده مى كنند كه يكى از اين تجهيزات كه مى توان به آن اشاره كرد «مين» است. امروزه در جنگ هاى برون مرزى و داخلى، كشورها از اين ابزار به منظور حفاظت از نقاط استراتژيك جنگى، قطع ارتباط جاده هاى لجستيكى و جلوگيرى يا كند كردن حركت دشمن به سوى جلو، از بين بردن يا صدمه زدن به نفرات و تجهيزات دشمن بهره مى گيرند و اين سلاح قابليت هاى خود را در اين زمينه نيز به اثبات رسانده است. مين ها در ۵۵ سال اخير تاكنون مورد استفاده كشورهاى درگير مخاصمه بوده و براى نخستين بار اين مين ها در جنگ جهانى دوم مورد استفاده قرار گرفتند. شايد بتوان به جرأت گفت جمع كشته شدگان و مجروحان مين در ۵۰ سال اخير از اثرات انفجار بمب ها و سلاح هاى هسته اى يا شيميايى به مراتب بيشتر بوده است.

۹۰ ميليون مين، ۹۰ كشور درگير
مين هاى زمينى سالها و اغلب دهه ها پس از پايان مخاصمات در زمين باقى مى مانند. به طورى كه در حال حاضر ۹۰ ميليون مين خنثى نشده در سراسر جهان وجود دارد و بيش از ۸۴ كشور جهان با اين مسأله مواجه هستند. گفته مى شود اين سلاح مرگبار در هر ۲۲ دقيقه جان يك نفر و در هر روز ۳۲ نفر و در هر ماه ۲ هزار قربانى را از سراسر جهان مى گيرد و طبق اعلام مركز اطلاعات ملل متحد در ايران تخمين زده شده كه سالانه بيش از ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر كشته و مجروحين جديد به واسطه بقاياى اينگونه مواد منفجره هستند كه بيش از ۸۰ درصد از اين قربانيان را غيرنظاميان تشكيل مى دهند. در اين ميان سهم كودكان بى گناه نيز
۳ الى ۴ هزار نفر در سال است كه آمار كشته شدگان اين بى دفاعان در آنگولا، كامبوج، افغانستان، بوسنى و هرزگوين بيش از ديگر كشورها است. همچنين براساس آمارهاى اعلام شده از سوى مجامع بين المللى، در كشور آلبانى سالانه ۱۳۶ نفر، در بوسنى و هرزگوين ۹۴ نفر، كرواسى ۵۱ نفر، اريتره ۵۴ نفر و اتيوپى ۱۰۰ نفر در اثر اين سلاح جهان خود را از دست مى دهند. عراق، افغانستان، كامبوج، ويتنام، كلمبيا، مصر و ايران از جمله آلوده ترين كشورها به مين هستند كه مى توان نام برد. وجود مين ها علاوه بر اينكه سالانه جان هزاران نفر را مى گيرد، مانع پيشرفت و توسعه بسيارى از كشورها نيز مى شود. اما از سوى ديگر تجارت همين سلاح در دنيا سالانه ۳ ميليارد دلار را عايد كشورهاى توليدكننده مى كند كه از جمله اين سازندگان مى توان به كشورهايى چون ايالات متحده آمريكا، چين، روسيه و هندوستان اشاره كرد.
تاريخ مين در جهان
بيشترين مين هاى زمينى كه بعد از جنگ جهانى دوم مورد استفاده قرار گرفته اند از نوع مين هاى پلاستيكى و عروسكى است كه عمرى طولانى در ماندگارى دارند. اين مين ها بين سالهاى ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰ ميلادى مورد استفاده قرار مى گرفتند كه در حال حاضر اين سلاح ها در اشكال جديد و طرح هاى نوين هنوز مورد استفاده قرار مى گيرند.
مين هاى ضدنفر علاوه بر اينكه عمر بسيار طولانى دارند، قابل حركت نيز هستند. اين مين ها به علت وزن سبك و كمى كه دارند، روان و گردان هستند و بر اثر باران و نزولات جوى از جايى به جاى ديگر حركت كرده و اثرات مخرب خود را هميشه حفظ مى كنند.
انواع مين ها شامل: بشقابى، ضدنفر، ضدخودرو، ضدنفربر، ضدتانك و مين والمرا هستند. مين والمرا با كوچكترين برخورد منفجر شده و حدود هزار ساچمه به اطراف پرتاب مى كند كه به شكار قربانيان خود مى روند.
گفتنى است قدرت انفجار مين ها بنا به نوع آنها متغير است. به طور مثال قدرت انفجار مين هاى ضدتانك بين ۱۰۰ تا ۳۰۰ كيلوگرم و وزن آنها بين ۲ تا ۹ كيلوگرم است. همچنين مين هاى ضدنفر، كوچكتر از مين هاى ضدتانك بوده و به طور معمول قدرت انفجارى آن بين ۱۰ تا ۲۵۰ كيلوگرم است و در حدود ۵ تا ۵۰ كيلوگرم موج انفجار توليد مى كند. مين هاى زمينى به نحوى ساخته مى شوند كه قربانى خود را از پاى درآورند يا دست كم او را ناكار كنند. لازم به ذكر است توليد يك مين ضدنفر هزينه اى معادل ۴ دلار دارد، اما هزينه هاى يافتن و انهدام آن، براى هر مين بين ۳۰۰ تا يك هزار دلار دربردارد. به عبارتى هزينه پاكسازى ۳۰ برابر توليد است. به گفته سونيل نارولا رئيس نمايندگى ملل متحد در ايران، از بين بردن مين و از بين بردن عواقب آن هزينه بسيار زيادى را دربرداشته است. به طورى كه در سال ۲۰۰۴ م، ۳۹۹ ميليون دلار در اين زمينه سرمايه گذارى و هزينه شده است.
براساس گزارش صندوق حمايت از كودكان سازمان ملل (يونيسف)، هنوز ۸۰۰ هزار تن مواد منفجره و ۳‎/۵ ميليون مين زمينى از جنگ ويتنام وجود دارد كه اين مين ها از سال ۱۹۷۵ ميلادى تاكنون باعث مرگ و مجروح شدن يك صد هزار نفر در اين كشور شده است.
مين سوغات جنگ عراق ؛ در يك نگاه
زمانى كه قطعنامه شماره ۵۹۸ در سال ۱۳۶۸ بين دو كشور ايران و عراق به امضا رسيد، تمام مردم مرزنشين نواحى غرب و جنوب غربى كشور كه هشت سال تمام زير آتش توپ و هواپيما و موشك و بمب بودند و زمين و كاشانه و مال خود را از دست داده بودند، جشن گرفتند. همگان گمان مى كردند كه تاريخ آلام و دردهايشان به پايان رسيده است اما متأسفانه آنان متوجه نبودند كه جنگ هنوز در اين مناطق وجود دارد. گستردگى و استفاده و كاربرد وسيع از سلاحى آرام اما مخرب و مرگبار به نام «مين هاى زمينى» باعث گرديد كه مصيبت بارترين و فاجعه انگيزترين تراژدى در كشتار و نقص عضو انسان هاى بى گناه در اين مناطق ايجاد شود.
آلودگى به مين و مواد منفجره در مرزهاى غربى و جنوب غربى كشور ايران بر اثر جنگ تحميلى رژيم بعثى عراق در مقاطع زمانى ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ صورت گرفت و اين امر باعث گرديد ايران در طول ۸ سال جنگ با عراق به يكى از قربانيان بزرگ مين درجهان بدل شود.
به گفته «كنوت اوستبى » هماهنگ كننده مقيم سازمان ملل متحد در تهران، تقريباً روزى دو نفر و سالانه حدود ۸۰۰ نفر در مناطق آلوده به مين در پنج استان مرزى جمهورى اسلامى ايران زخمى شده و يا جان خود را از دست مى دهند. استانهاى ايلام با مساحت يك ميليون و ۷۰۰هزار هكتار، خوزستان بامساحت يك ميليون و ۳۸۰ هزار هكتار ، استان كرمانشاه با مساحت ۶۹۱ هزا ر هكتار ، آذربايجان غربى با مساحت ۵۹ هزار هكتار و كردستان با مساحتى به وسعت يك هزار و ۴۸۰هكتار ، بنا به تحقيق انجمن حمايت از مصدومين مين ايران به ترتيب آلوده ترين نقاط ايران از اين منظر به حساب مى آيند. بنا به گزارش همين انجمن تعداد شهدا در استان ايلام ۲۵‎/۷ درصد و مجروحين ۲۰‎/۶درصد، در استان خوزستان ۲۱‎/۱درصد شهيد و ۱۸‎/۸درصد مجروح ، استان كرمانشاه ۳۰‎/۸ درصد شهيد و ۳۱‎/۹ درصد مجروح، استان آذربايجان ۷ درصد شهيد و ۱۴‎/۲ درصد مجروح و استان كردستان ۱۵‎/۴ درصد شهيد و ۱۴‎/۵ درصد مجروح مى رسد.
ايران در محاصره ۱۶ ميليون مين
جنگ تحميلى عراق عليه ايران باعث شد كه پس از جنگ در بخش وسيعى از مناطق كشور ما انواع مين و مواد منفجره عمل نكرده باقى بماند.
طبق نظر كارشناسان پس از جنگ ، در بيش از ۴‎/۲ ميليون هكتار از مناطق مرزى بالغ بر ۱۶ ميليون مين توسط نيروهاى عراقى كاشته شده است كه حدود ۲‎/۴ ميليون هكتار از اين مقدار اراضى همچنان آلوده به مين است. كه براساس اطلاعات منتشره حدود يك سوم آلودگى ميادين مين مربوط به استان خوزستان است.
به گفته اين كارشناسان اين مين ها بعضاً ۲۳ سال قبل توسط نيروهاى عراقى كار گذاشته شده و با مرور زمان به دليل عوامل جوى حساس شده و خطرناكتر از روز اول عمل مى كنند و پاكسازى آنها بسيار سخت تر است.
اما چه كسى مسؤول پاكسازى است؟
حدود ۲ سال قبل يعنى ۱۵ سال پس از پايان جنگ اين مسؤوليت از سوى وزارت كشور به وزارت دفاع سپرده شد و اين وزارتخانه هم اكنون، با بهره گيرى از تجهيزات مين زدايى نظير مين كوب تفتان مشغول پاكسازى ۲‎/۴ ميليون هكتار زمين باقيمانده از مجموع ۴‎/۲ ميليون هكتار زمين آغشته به مين است. اما در كنار اين وزارتخانه برخى سازمانهاى غيردولتى همچون كانون مشاركت براى پاكسازى مين، انجمن حمايت از مصدومين مين ايران و ... به طور موازى مشغول فعاليت هستند. اما بايد اذعان داشت كه تنها عهده دار بودن مسؤوليت مؤلفه كافى در اين راستا نيست، بلكه آن چيزى كه لازمه به اجرا درآوردن هر تئورى و مسؤوليتى است، اختصاص دادن بودجه و اعتبار است.
به گفته كارشناسان ، سرعت كاشت مين ۲۵ برابر از سرعت خنثى سازى آن بيشتر است. ارزيابى هاى به عمل آمده نشان مى دهد براى خنثى سازى ۱۶ ميليون مين و مواد منفجره باقيمانده از جنگ، ۳۰۰ ميليارد دلار هزينه لازم است ، اين در حالى است كه بودجه اى معادل سالانه يك ميليارد دلار براى پاكسازى مناطق آلوده در نظر گرفته شده است كه اين ميزان بودجه زمان زيادى بيش از ۲۰ سال را مى طلبد تا پاكسازى كامل مناطق آلوده را انجام پذير كنند.
كارشناسان معتقدند كه توليد هر مين چهار دلار هزينه داشته وپاكسازى آن نزديك به يك هزار دلار هزينه دارد. با توجه به گستردگى مناطق آلوده در سطح پنج استان غرب و جنوب غربى و پراكندگى جمعيت آن در اين محدوده (ديواندره از مناطقى است كه نياز به توجه خاص دارد)، كشاورزان ساكن، عشاير كوچ نشين و كودكان بيشتر در معرض خطر هستند.
گذشته از هزينه هاى گزافى كه پاكسازى ميادين مين در بر دارد، خسارات جانى ناشى از نقص عضو نيز از ديگر ارمغانهاى اين سلاح مرگبار است كه براى ساكنين مرزها در بر دارد.
به گفته عليرضا قديانى مدير عمليات اجرايى امداد و نجات، هزينه هاى ناشى از زخمى شدن قربانيان اين سلاح نيز بسيار گران است. بطورى كه اگر محاسبه كنيم كه ۸۰۰ تا يك هزار دلار هزينه يك پاى مصنوعى باشد و هر بار در فاصله هر شش ماه تعويض شود، مى توان گفت ۲۰ الى ۱۰۰هزار دلار هزينه پاى هر كودك در طول عمر اوست و صرفنظر از تأثيرات روحى ، روانى و اجتماعى و اقتصادى اين حوادث براى هر فرد، اگر نان آور و والدين دچار ضايعه شوند، يك خانواده با مشكل فراوانى روبرو خواهد بود.
در طول ۱۷ سال پس از جنگ تحميلى تلاشهايى براى پاكسازى مناطق جنگى از مين صورت گرفته و افرادى نيز در اين راه به شهادت رسيده اند، اما ايران همچنان در ميان بيش از ۸۰ كشور جهان بعد از مصر مقام دوم جهان را دارد.
چه بايد كرد؟
شايد بتوان گفت پنج جزء يا ركن براى مين زدايى در سطح بين المللى مشخص و پذيرفته شده است كه اشاره به آن خالى از فايده نيست.
۱ - برداشت و انهدام مين و نشانه گذارى ، حصاركشى مناطق آلوده .
۲ - آموزش خطرات مين (هشدار خطرات مين) به منظور آگاه كردن مردم نسبت به خطراتى است كه با آن مواجهند. شناخت آنان از مين و آشنايى با راههاى دورى از خطر . ۳ - ارائه خدمات درمانى و توانبخشى به آسيب ديدگان . ۴ - منع به كارگرى مين با هدف جهانى عارى از خطر مين و ترغيب كشورها براى مشاركت در پذيرش كنوانسيون ها و معاهدات بين المللى مربوطه به منظور توقف توليد ، تجارت ، صادرات و واردات استفاده از مين ها. ۵ - كمك به كشورها براى انهدام مين هاى ذخيره شده شان به گونه اى كه در توافقات بين المللى مطرح شده است.
مين زدايى بشردوستانه شامل تلاش براى حمايت از ساكنان مناطق خطرخيز و آموزش آگاهى از خطرات مين،كمك به قربانيان و آسيب ديدگان به منظور رسيدن به خودكفايى ، قانونمندى در بهره بردارى از مين و انهدام مهمات ذخيره هاى جمع آورى شده است.
اشاره به ركن چهارم يعنى «منع به كارگيرى مين» با هدف جهانى عارى از خطر مين شايد مهمترين و با اهميت ترين ركن در اين راستا در سطح بين المللى است كه به لحاظ اهميت خاص آن در سال ۱۹۹۷ ميلادى تبديل به يك معاهده بين المللى گرديد. معاهده منع كامل مين هاى ضدنفر (كنوانسيون آتاوا) در كانادا تهيه و تصويب شد و تاكنون ۱۴۸ كشور به اين معاهده پيوسته اند. اما نام كشورهاى سازنده چنين سلاحهايى چون آمريكا، روسيه، چين و هندوستان هنوز در ليست هم پيمان ها هم چنان خالى است.

[renger]

گفتي مين عروسکي ياد يه چيزي افتادم.
اين آمريکايي هاي ... تو جنگ ويتنام در راستاي سياست نسل کشي تو اسباب بازي ها بمب ميذاشتن و تو مناطق غير نظامي ويتنام با هواپيما پخش ميکردن بچه هاي ويتنامي هم از همه جا بي خبر وقتي با اين اسباب بازي ها بازي ميکردن تو دستاشون يا تو بغلشون منفجر ميشد. آمريکا بايد تاوان تمام جنايت هاش پس بده.

[بهنام41]

صدام اعدام شد، اما مين هنوز هم در ايران قرباني مي گيرد، بيشتر از 17 سال است که التيام مان براي قربانيان مين «مرگ بر» ديکتاتور و استکبار است، ديکتاتور مرد اما مين، سرباز هميشه بيدار، زنده است. در اين نوشتار برآنيم با ارائه مستنداتي که کمتر تمايلي به انتشار آن نشان داده مي شود، به بررسي وضعيت ميادين مين در مناطق مختلف کشور، معضلات ناشي از وجود آن و... بپردازيم.

مين و UXO

مين محفظه يي است فلزي يا پلاستيکي حاوي مواد منفجره آماده عمل و تا زماني که منفجر شود، آماده عمل باقي مي ماند. مين ها اشکال و رنگ هاي متفاوتي دارند، آنها معمولاً شيء براق و رنگي همانند آنچه در فيلم ها و کتاب ها ديده مي شود، نيستند. گذشت زمان و فرسودگي ناشي از تاثير آب و هوا باعث تغيير در شکل ظاهري مين ها مي شود، مين هاي فلزي زنگ زده و مين هاي پلاستيکي ممکن است شکسته يا خرد شوند. مين ها به دو دسته بزرگ زيرزميني و روزميني تقسيم مي شوند که دسته دوم جهت کشتن و آسيب هاي جدي تر طراحي شده است. دسته ديگر از اين مواد کشنده مهمات منفجر نشده جنگي (UXO) هستند، اين مهمات شامل انواع و اقسام مواد منفجره يي هستند که در ميدان جنگ از آنها استفاده مي شده اما پس از جنگ از آن محل خارج نشده اند. اين مهمات شامل گلوله ها، نارنجک هاي عمل نکرده، گلوله هاي توپ و... مي شوند.

اين مواد مخرب تر از مين ها هستند و در بيشتر موارد خصوصاً نارنجک ها از جهت کنجکاوي کودکان داراي جذابيت هستند و همين مساله حادثه مي آفريند. در طول 65 سال گذشته بيش از 110 ميليون مين در زمين هاي حدود 70 کشور دنيا کاشته شده است و تخمين زده مي شود که سالانه 24 هزار فرد در اثر انفجار مين و مهمات عمل نکرده کشته يا مجروح مي شوند و برآورد مي شود مين هاي زمين در سطح جهان هر هفته 1200 مجروح و 800 نفر را مي کشند. به گزارش ICBL (کمپين بين المللي ممنوعيت استفاده از مين هاي زميني) 13 کشور جهان توليد مين را متوقف نکرد ه اند.

تا همين اواخر (کمپاني هاي توليد مين) Landmine component توسط تقريباً 100 کمپاني در 55 کشور دنيا ساخته مي شد که شامل ابرقدرت هاي صنعتي Genoralelectric در امريکا و fiat در ايتاليا نيز مي شده است. اکنون حدود 16 ميليون مين خنثي نشده در ايران وجود دارد که هزاران هکتار از مساحت کشور را غيرقابل استفاده و خطرناک کرده و در طول شبانه روز 2/2 نفر را دچار مرگ يا معلوليت هاي دائمي مي کنند. بنابر يک پژوهش دانشگاهي در طول 6 سال گذشته به طور ميانگين هر ساله بيش از هزار حادثه انفجار مين در نقاط مرزي ايران رخ داده که 95 درصد قربانيان آن غيرنظامي و بين 13 تا 25 درصد کودک بوده اند.

تقريباً کل مناطق آلوده به مين در شهرها و روستاهاي استان هاي کردستان، کرمانشاه، ايلام، آذربايجان غربي و خوزستان واقع شده است. ايران با وجود 16 ميليون مين آماده انفجار مقام دوم آلودگي در دنيا را دارا است، مصر با 23 ميليون مين در رتبه اول و عراق و افغانستان، آنگولا و چين با 10 ميليون مين در رتبه سوم قرار دارند. وجود اين تعداد مين در کشورها که بيشتر آن مربوط به مناطق غيرنظامي و مسکوني است، بر روند عادي زندگي روزانه ساکنان اين مناطق تاثير مي گذارد، علاوه بر اينکه صرف وجود مين حتي بدون اينکه منفجر شود، حس عدم امنيت مداوم را به وجود مي آورد. وجود و انفجار مين در مناطق مختلف اثرات متفاوتي دارد، اما برخي اثرات پايدار و مشترکي را مي توان براي آن برشمرد.

مانند اثر روي سلامت و رفاه، سيستم بهداشتي، کشاورزي، اثرات زيست محيطي، حمل و نقل و ارتباطات، تحصيلات، اثر بر روي زنان، اثرات اجتماعي، اقتصادي و... در حال حاضر مرکز مين زدايي کشور (ايرماک) مسوول پاکسازي 16 ميليون مين باقيمانده است اما اين مهم در طول زمان بين دستگاه هاي مختلف چرخيده است. پس از پايان جنگ اين وظيفه بر عهده وزارت دفاع بود که بعد از آن به وزارت کشور منتقل شد و از سال 83 دوباره اين وظيفه به وزارت دفاع محول شد. کارشناسان مي گويند که توليد هر عدد مين 1 تا 10 دلار هزينه دارد، اما عمليات پاکسازي براي هر مين حدود هزار دلار هزينه دارد.

مين و شرايط ويژه در ايران

گويي مسائل مربوط به مين در ايران منحصر به فرد است. در همه مراحل قبل از انفجار، حين و بعد از انفجار در ايران مشکلات خاصي وجود دارد که آن را از شرايط عادي مستثنا و دور مي کند. در مرحله اول که مربوط به وجود مين است، به خاطر شرايط جوي مين ها جابه جا مي شوند يعني در مناطق کردنشين به دليل کوهستاني بودن و شرايط آب و هوايي، مين ها با وجود باد و باران در بيشتر فصول از جاي خود کنده شده و به سمت پايين که شهرها و روستاها باشند سرازير مي شوند.

در استان خوزستان هم اين جابه جايي در ميان دشت و به وسيله باد صورت گرفته و مين ها را به مناطق مسکوني نزديک مي کند که عمق اين فاجعه را با ديدن آمار موجود مي توان حس کرد. بر اساس تحقيقي که از اطلاعات مربوط به مين در سال هاي 67 تا 83 تغذيه کرده و در سال 85 منتشر شده است، در مناطق آلوده کشور تعداد 115 مورد حادثه در محدوده منزل مسکوني قربانيان صورت گرفته است. همچنين در همين دوره زماني، 344 حادثه در مزرعه قربانيان به وقوع پيوسته است.

از ديگر سو نداشتن نقشه بيشتر مناطق مين کشور روند پاکسازي را با مشکل جدي مواجه کرده است. مساله عجيب ديگر وجود مين در داخل شهر ها است. به طور مثال در شهر سردشت تا به حال چندين مورد انفجار در داخل شهر رخ داده است. به طوري که چند سال قبل يکي از قربانيان مين در محله «چاکه چکوله» که در وسط شهر واقع است و پادگان نظامي هم در آن محل وجود ندارد، 2 دست خود را از دست داد.

نداشتن تابلوي اعلام خطر در بيشتر ميادين و مناطق آلوده معضل ديگري است که قابليت حل آن بيش از شرايط جوي و... است. اطراف يا خود اين ميادين هيچ تابلوي اعلام خطري وجود ندارد مورد قابل توجه ديگر اينکه بيشتر مين هاي موجود در مناطق مين کشور، به دليل شرايط جوي، کاملاً سر از خاک بيرون آورده اند و اين بدين معني است که ديگر هيچ کاربرد نظامي و دفاعي ندارند و تلفات آن جز غيرنظاميان را شامل نمي شود.

فاز ديگر بخش وقوع حادثه است. با توجه به نبود مراکز صنعتي و توليدي انبوه در بيشتر مناطق آلوده کشور هنوز هم زندگي بخش زيادي از ساکنان مناطق روستايي بر پايه کشاورزي و دامداري استوار است و هنوز هم کوچ نشيناني در اين مناطق زندگي مي کنند و در همه اين موارد سروکارشان با زمين است؛ زميني که هم منبع درآمدشان است و هم بلاي جان شان. اين درحالي است که در بسياري از موارد به دليل عدم آموزش ساکنان، قرباني قبل از رسيدن به بيمارستان جان خود را از دست مي دهد.

فرماندار شهرستان سردشت، در گفت وگوي مختصر تلفني اظهار کرد؛ «بيش از 80 درصد مناطق مين گذاري شده اين شهر پاکسازي نشده است.» يکي از فعالان مدني سردشت در اين رابطه مي گويد؛ «با اين حال به نظر مي رسد از دادن آمار قطعي خودداري مي شود.» همه اين مسائل در حالي است که هنوز انفجارهايي در املاک قربانيان صورت مي گيرد، نتايج تحقيقي نشان مي دهد بيشتر حوادث در مناطقي که مردم در آن مشغول زندگي روزمره هستند رخ داده است، مثلاً بيشترين فراواني وقوع حادثه با 4/28 درصد (تعداد 1056) مربوط به چراي دام است و 3/10 درصد يعني 381 نفر در هنگام تردد دچار حادثه شده اند و تنها 8 درصد يعني 30 نفر به دليل ورود به منطقه حفاظت شده قرباني مين شده اند. اين آمارها مي گويند که مين ها محدود به ميادين خاصي نيستند، مين در خانه هاي مردم، در مزارع شان و در مسير ترددشان به نوعي جزئي از زندگي مردم شده است. با وجود اعلام حساسيت مسوولان به پاکسازي مين سردار مرتضي حبيبي رئيس مرکز پاکسازي ميادين مين کشور در اواخر سال 85 اعلام کرد؛ ميزان اعتبار لازم براي پاکسازي 5 ساله 400 ميليارد تومان برآورد شده است که در سال جاري (85) سازمان مديريت و برنامه ريزي 15 ميليارد تومان را به اين کار اختصاص داده است. در يک حساب سرانگشتي مي توان گفت با اين وضعيت پاکسازي تا 27 سال ديگر ادامه خواهد داشت. اما مرحله بعد از انفجار، در مقطعي که ميادين پاکسازي نشده از همه مهمتر است.

مسائلي چون نبود امکانات لازم، پزشک جراح و... بر بار مشکلات خانواده قرباني، بيشتر سنگيني مي کند. اکنون قربانياني که کشته نشده اند، با نقص عضو هاي شان، قرار است به جامعه بازگردند، کساني که دو دسته بزرگ در آنها جلب توجه مي کند، اکثراً يا کودکاني هستند که در حال بازي و گردش دچار حادثه شده اند يا نان آوران خانواده ها هستند که مشغول به کار کشاورزي و دامداري بوده يا در حال جمع آوري گياهان دارويي و خوراکي براي فروش در شهر براي امرار معاش بوده اند. شماري از خانواده قربانيان مين از برخوردها گله دارند.