پنج ايراد اوپن سورس

[Mahdi1944]

پیش از آنکه نرم افزار اپن سورس بتواند به صورت گسترده خود را در بازار جا کند می باید بر چند مشکل اساسی فایق آید. حل این مشکلات چندان هم دست نیافتنی نیست؛ اما اپن سورس باید همه آنها را حل کندتا بتواند خود را به پای فروشندگان نرم افزارهای انحصاری برساند. این مشکلات، معطوف بر این پنج حوزه هستند:

• وجود پشتیبانی
• محدودیت های کار کرد نرم افزار
• شرایط مجوز استفاده از نرم افزار
• چرخه سریع انتشار نرم افزار
• خط مشی برنامه یا طرح های آینده

این مسائل حائزه اهمیت هستند اما اغلب به خاطر امیال تجاری بی توجه باقی می مانند. انتشار هر نرم افزار عمده، با ريسک همراه است. آنچه مهم است این که باید این ريسک ها را شناخت وبرای مقابله با آنها برنامه ريزی کرد. نهایتا، ريسک های کار با نرم افزار اپن سورس بیش از سایر بسته های نرم افزاری انحصاری نیست.

وجود پشتیبانی، یا فقدان آن مهم ترين موضوع پیش روی اپن سورس برای پذیرفته شدن در بازار است و البته تعداد گزینه های پشتیبانی نیز بسیار زياد و رو به رشد است. HP، IBM، JBOSS، ناول، اوراکل، ردهت (Red Hat)، سان (Sun) و بسیاری دیگر همگی مشتاقانه از نرم افزار اپن سورس پشتیبانی می کنند. همه این فروشندگان به صورت شبانه روزی پاسخگوی درخواست کنندگان هستند.

هنگام انتخاب یک نرم افزار اوپن سورس، این موارد را کنترل کنید: تاريچه انتشار، کتاب هایی که درباره این نرم افزار منتشر شده است، وجود نسخه هایی به زبان های دیگر، امکان تبادل نظر آن لاین به صورت فعال و بالاخره وجود گزینه های پشتیبانی مختلف از طریق فروشندگان گوناگون. این ویژگی ها نشان می دهد که نرم افزار شناخته شده و مورد استفاده گسترده است و بنابراین به احتمال قوی آینده درخشانی پیش روی دارد.

محدودیت های کارکرد، در زمانی که یک شرکت از نرم افزاری به نرم افزار دیگر روی می آورد خود را نشان می دهد. از آنجا که بسیاری از بسته های نرم افزاری اوپن سورس نسبتا تازه کارند، اغلب فاقد همه توانایی های کار کردی در مقایسه با رقبای تجاری خود هستند. این کمبودها پس از مدتی برطرف خواهد شد اما در کوتاه مدت ممکن است مشکلاتی را برای شما پیش آورد. کاربران معمولا چندان راغب نیستند که ويژگی های خاصی را از دست بدهند، هر چند که هیچ گاه به کارشان نیامده باشد. (البته شاید روزی به آن نیاز پیداکنند. )

به کارگیری نرم افزار جدید آسان نیست اما با این حال هر روز با آن رو به رو هستیم. نکته اینجاست که تنها به اهداف تجاری خود بیندیشیم و فریب ظاهر فریبنده شعار "بدون هیچ گونه هزینه اضافی" را نخوريم. چنین ويژگی هایی به پیچیدگی بی فایده منجر شده، برای پشتیبانی ما را دچار اشکال می کنند و آسیب پذیری را افزایش می دهند.

شرایط مجوز استفاده از نرم افزار، از زمانی که SCO در آخرين تلاش خود علیه IBM اقامه دعوا کرد، مورد توجه دقیق قرار گرفت. درست مثل سایر فروشندگان نرم افزار که هر یک شرایط اعطای مجوز مخصوص به خود را دارند، بسته های نرم افزاری اپن سورس نیز شرایطی خاص خود دارند. رایج ترین مجوزها از سوی انجمن های بنیاد نرم افزاری آپاچی، پروژه BSD مربوط به ابتکار اپن سورس، General Public License یا GPL مربوط به GNU و "موزيلا"، صادر می گردد. این انجمن ها کاملا شناخته شده اند. بیشتر انجمن های اوپن سورس یکی از این مجوزها را اختیار کرده و یا با قدری تغییر عرضه می نمایند.

هنگامی که نرم افزار به قسمت توافقنامه مجوز می رسد باید به دو نکته توجه داشته باشید. اول، هنگام استفاده از یک بسته نرم افزاری اوپن سورس درون یک محصول تجاری باید به محدودیت هایی که بر چگونگی توزیع محصول اعمال می شود، توجه نمود. دوم، هنگام استفاده یا اصلاح بخشی از کد اوپن سورس شاید الزاماتی پیش روی شما قرار گیرد که مالکیت معنوی را به خطر بیندازد. در چنین مواردی تمام متن قرارداد را به همراه ریز ترین نکات به دقت بخوانید و با یک وکیل متخصص در امور مالکیت معنوی مشورت کنید.

چرخه سريع انتشار نرم افزار، مورد توجه بسیاری از حرفه ای های IT است. واقعا لازم است که ضد ويروس ها را به طور روزانه، امنیت را به صورت هفتگی و ويندوز را به صورت ماهانه به روز درآوريد. برخی انجمن های اوپن سورس ویژگی های نرم افزاری به روز شده را به صورت نامنظم اما مکرر منتشر می کنند. این موضوع نشانه عدم تکامل کافی بسیاری از این بسته های نرم افزاری است. تناوب به روز آوری، پس از مدتی متوقف خواهد شد.

از آنجایی که کنترل زمان به روز آوری نرم افزار امکان پذیر نیست، نباید تمام برنامه های به روز آوری را نصب و توزيع کرد. هنگام انتشار هر یک از این برنامه ها، تغییرات ایجاد شده را مرور کنید و ببینید که آیا این تغییرات مهم و با ارزش هستند. تنها در صورتی نرم افزار خود را به روز کنید که بدانید نسخه جدید ارزش صرف وقت را دارد.

خط مشی برنامه یا طرح های آینده، برای اکثر شرکت ها حائز اهمیت است. فروشندگان عمده تمایل دارند که بر روی خط مشی های خود شدیدا تبلیغ کنند و حتی اغلب قابلیت هایی را که در سال آینده قصد دارند به برنامه اضافه نمایند را از هم اکنون اعلام می کنند. مثلا مایکروسافت از چهار یا پنج سال قبل از ارایه لانگهورن شروع به بیان ويژگی های آن کرده است. البته تضمینی وجود ندارد که تمام ويژگی هایی که در تبلیغات به آنها اشاره می شود در واقعیت هم وجود داشته باشد. همه فروشندگان نیز چنین خط مشی هایی را منتشر نمی کنند و برخی نیز تنها به بیان توجیهات راهبردی تحت توافقات ضمنی بسنده می کنند.

برخی گروه های اوپن سورس به انتشار خط مشی های خود اقدام می کنند و بعضی نیز به کار دست نمی زنند. اغلب اهداف مطرح شده در مورد کارکرد یک بسته نرم افزاری تجاری، ساختگی و دور از ذهن است اما در صورتی که به هر ترتیب ويژگی خاصی با آن نرم افزار ارائه شود، سازنده می تواند ادعا کند که به هدف خود جامه عمل پوشانده است. بهترين نصیحت ما این است که براساس آنچه می بینید و لمس می کنید تصمیم بگیريد. اگر یک ويژگی خاص هم اکنون در یک نرم افزار وجود ندارد، فرض کنید که هیچ وقت هم وجود نخواهد داشت حتی اگر در یک خط مشی به آن اشاره شده و یا یکی از فروشندگان آن را عنوان کند.

با تمام این اشکالات و دام ها چرا شخص باید به جای خريد یک محصول انحصاری از یک بسته نرم افزاری "اوپن سورس" استفاده کند؟ اصلا موضوع هزينه در میان نیست، پس تمام بحث های مربوط به هزينه های مالکیت را فراموش کنید. مساله بر سر گزينه های ارزشی و بازار آزاد است. هنگام تهیه هر نرم افزار فقط و فقط نیاز خود را بسنجید، گزينه ها را بررسی کنید و بهترين انتخابی که نیاز شما را تأمین می کند برگزينید. اوپن سورس درست مثل خريد نرم افزار از یک فروشنده خرده پا است.