مقدمه
نرمافزار Stellarium ، برنامهاي کدباز ( Open Source ) در مورد نجوم است. مهمترين کاربرد آن در زمينه آموزش نجوم به مبتديان مخصوصا دانشآموزان سطوح مختلف براي درک مفاهيم فضا، گردش زمين، منظومه شمسي و کهکشان ميباشد.
براي استفاده از اين نرمافزار به آدرس زيرمراجعه .sourceforge.
شرح برنامه
پس از نصب برنامه و اجراي آن، به¬ طور اتوماتيک تنظيمات گرافيکي سيستم را تشخيص مي¬دهد و خود را تنظيم مي¬کند. برنامه بر اساس شبيه¬سازي مشاهدات فرديست که در نقطه ثابتي روي زمين قرار دارد و شما اين فرد هستيد. نگران زمين زير پاي خود نباشيد، چون اين نرم¬افزار مي¬تواند زمين زير پاي شما را حذف کند تا شما بتوانيد کل فضا را مشاهده کنيد.
در اين نرمافزار ميتوانيد هر جسمي که در فضا مشاهده مي کنيد را انتخاب کنيد.به اين منظور در قست بالا سمت چپ ، مشخصات اين جسم که ميتواند ستاره يا سياره حتي شهاب سنگ باشد، به طور دقيق به شما نمايش ميشود.
از اين مشخصات ميتوان به نام، فاصله از زمين، قطر و بزرگي اين جرم آسماني اشاره کرد. علاوه بر اين ميتوانيد به¬کمک دکمه¬هاي Page up و Page down زوم کنيد و مشخصات ظاهري اين جرم آسماني را مشتمل بر شکل و رنگ ، پستي و بلنديهاي سطح آن و از همه مهمتر قمرهاي در حال گردش دور آن را به صورت مقياس واقعي از زمان ببينيد.
در شکل 1 نمونهاي از تصوير زحل و مشتري که توسط اين برنامه نمايش داده شده است را ميبينيد.
شکل1 : تصوير زحل و مشتري
يکي ديگر از نقاط قوت اين برنامه، سازگاري با ساعت شمسي فرد ايستاده بر روي زمين است به طوريکه شما از صبح تا شب مي¬توانيد اجرام قابل مشاهده در فضا را در ساعت و تاريخ مشخص مشاهده كنيد. حتي ميتوانيد سرعت گذشت زمان را زياد کنيد تا زودتر شب و روز بگذرند.
براي استفاده راحتتر از نرمافزار ، نوار ابزار اين برنامه را که در شکل 2 ملاحظه مشاهده ميشود را به اختصار نام ميبريم.
شکل2
( جدول )
همانطور که ملاحظه نموديد اين نرمافزار امکانات دقيق و مهندسي در زمينه شبکهبندي فضا و صور افلاکي دارد. شکل 3 نمونهاي از اين شبکه بندي را نشان ميدهد.
شکل3
از زيباييهاي ديگر اين برنامه نمايش صورتهاي فلکي برحسب نام و شکل باستاني آنهاست.
شکل 4 نمونهاي از اين نمايش را نشان ميدهد. به عنوان مثال در اين شکل دب اصغر و اکبر به راحتي قابل تشخيص ميباشند.
جمعبندي
نرمافزار Stellarium يک برنامه کدباز افلاک نماست. کاملا واقع گرايانه و بر اساس مشاهدات در يک تلسکوپ شبيهسازي شده است.
از مزاياي اين برنامه ميتوان به موارد زير اشاره نمود:
lزيبايي محيط و راحتي کار با آن
lکدباز و رايگان بودن برنامه
lدر برگيري بيش از 600000 ستاره از مجله Hipparcos و بيش از 210 ميليون ستاره
lتطابق کامل سياره¬ها و ماهواره¬هاي اصلي با زمان
lرسم دقيق 88 صورت فلکي باستاني با ذکر نام
lنمايش بيش از 100 سحابي معروف
lکنترل زمان
lزوم قوي
lتعدد ميانبرهاي صفحهکليد
و از معايب آن ميتوان به پايين بودن رزولوشن ستارههاي خيلي دور و نيز حجم زياد آن براي دانلود اشاره كرد.
سخن آخر
در اين مقاله سعي شد يکي از نرمافزارهاي افلاکنما شرح داده شود. همانطور که ديديد، اين نرمافزار کارايي و کاربرد جالبي در زمينه نجوم و آشنايي با آن دارد. به¬طوريکه افراديکه علاقهچنداني به نجوم هم ندارند ميتوانند براي آشنايي در حد اطلاعات عمومي و حتي کمي تفريح استفاده¬کنند. واقعا ميتوان گفت اگر تا به حال با نرمافزار مشابهي کار نکرده باشيد، هنگام کار با اين برنامه بسيار متحير ميشويد و شور خاصي براي سير در افلاک در انسان ايجاد ميکند.
مسلم است که نميتوان در يک مقاله چندصفحهاي تمامي مشخصات و کاراييهاي و حتي نقاط ضعف يک نرمافزار را بيان کرد. اطلاعات جامعتر را ميتوانيد در آدرس زير جستجو کنيد.
[External Link Removed for Guests]
