فروردین یشت

[ganjineh]

فروردین یشت
رضا مرادی غیاث آبادی
“این كشور ما باید خرم شود، باید بالنده شود”.
(بند 130)
پـیـش‌گـفـتـار
فروردینیشتیا فْـرَوَشی یشت، سیزدهمین یشت اوستا و از لحاظ مضمون كهن‌ترین بخشآن بهشمار می‌رود. این یشت در بزرگداشت و ستایش فَـرْوَهَرِ «پیروانراستی» یا«اَشَـوَنـان» سروده شده است و یكی از دلكش‌ترین و بااهمیت‌ترین بخش‌هایاوستاست.
فروردینیشتدارای 31 بخش یا كرده و 158 بند است. اما بسیاری از این بندها دردوره‌هایجدیدتر به متن اصلی افزوده شده‌اند. افزوده‌های احتمالی جدیدترعبارتند ازبندهای 1 تا 29، 41، 62، 63، 71 تا 129، 139 تا 142، 152، 158؛و نیزافزودگی‌هایی در بندهای دیگر كه در این گزارش از متن اصلی كنارگذاشتهشده‌اند، اما ممكن است افزوده‌های كوتاه دیگری در میان برخی بندهاباقیمانده باشد.
«فَـرْوَهَـر»، «فْـرَوَهْـر»، «فَـرَوَهْـر»، «فُـرُوهَـر» و یا «فَـرَوَشی»، در باورهای ایرانییكیازنیروهای مینوی وجود آدمی و همه دیگر آفریدگان است. «فروهر» پیش ازآفرینشتن و پس از آن نیز همچنان به هستی خود ادامه می‌دهد و همیشه وهمواره بهراه راست و نیك‌اندیشی فرمان می‌دهد. به نظر می‌آید كه درباورهای كهن،«فروهر» همان «روان نیاكان» بوده است كه در زمان‌های جدیدتر شخصیتی جداگانه یافته‌است. آقای پرویز رجبی در ‘جشن‌های ایرانی،ص12’«فْـرَ» را به معنای «پارا» و «پیشین» (با فَـرّ اشتباه نشود) و«وَهَـرْ»را به معنای «باور» گرفته و در مجموع بدرستی «فروهر» را بهمعنای «باور پیشین» دانسته‌اند.
چنانكهدراین یشت ملاحظه می‌شود دامنه توانایی‌های «فَـرْوَهَـر»ها بسیار گستردهوبزرگ است؛ قدرت «فَرْوَهَر»ها گاه بیشتر از بزرگترین ایزدان و حتییاریدهنده به خودِ اهورامزدا هستند. نظام آفرینش و پایداری آسمان واستواریزمین و بارش باران‌های حاصلخیز و رویش گیاهان سرسبز و وزش بادهایابرآور وگردش خورشید و ماه و ستارگان و پیروزی در میدان كارزار و درمانناخوشی‌هاو همه سامان گیتی، از فَـرّ و شكوه و خواست آنان است.
*
[FONT=Times New Roman] [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش چهارم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman](كرده چهارم)  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]30 می‌ستاییم «فروهر»  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]هاینیرومندوپاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كه در دوستی پاك‌نهادونیك‌كردارند؛آنان كه از گفت‌و‌شنودهای بسیارشان بهره‌ها خواهد بود  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]؛آنانكهمردمان را نمی‌آزارند؛ مردمانی كه فروهرها را ، نیكان را،رازداران را،تیزنگرندگان را، چاره‌اندیشان را، نامداران را، و در نبردپیروزمندترینانرا،آزرده نكرده باشند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN] «پیـروانراستـی»درهمـه جـای این كتاب بـرای واژه اوستـایـی «اَشَـوَنـان»(پیروان«اَشَـه»)برگزیده شده است. اَشَـه خود معنایی بس گسترده دارد:راستی،درستی، پاكی،حق، سامان و نظام و قواعد حاكم بر هستی، بخشی ازكاركردها ومعانی آن است وتاكنون واژه‌ای كه تمام و كمال معـادل «اَشَـه»و«اَشَـونـان» باشـد،پیشنهاد نشـده است. ما در اینجا واژه «راستی»بامفـهوم گستـرده آن را بطورمـوقت به جای «اَشَـه» و «پیروان راستی» رابهجای «اَشَـوَنان»برگزیده‌ایم. برضد «اَشَوَن»، «دُرْوَنْد» (دراوستا«دْرِگْوَنْتْ») بهمعنای پیرو دروغ قرار دارد. دروغ نیز دامنهبدی‌هاییبیشتر از معنای امروزیآن را در بر می‌گیرد.   
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش پنجم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]31 می‌ستاییم فروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]؛آنانكهاز آن بالا با اراده‌ای نیرومند با دشمنان می‌ستیزند؛ آن بسیارتوانایانكهاز آن بالا در هنگامه نبرد، بازوان زورمند دشمنان بدخواه رافرومی‌كوبند.  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش ششم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]32می‌ستاییمفروهرهاینیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كهپیمان‌شناس،دلاور ونیرومندند؛ آنان كه در برابر آزار دشمنان، ما را پناهمی‌دهند؛آنبخشایشگران مینوی درمان‌بخش، كه از داروی «راستی» بهره‌مندند؛آنانكهپهناورند همچو زمین، كه درازناكند همچو رودها، كه فرازمندند همچوخورشید.  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش هفتم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]33می‌ستاییمفروهرهاینیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كه بهچالاكی ودلاوری ورزم‌آوری و بسا هراس‌انگیز، ستیزه دشمنان را   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]–  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman] چه دیو و چه مردم  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]- در هم می‌شكنند و فـرو می‌كـوبند؛ آنان كه به خواست خود یـورشِ جنگـاوران را بر می‌اندازند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]34شماایتـوانـاترین! می‌بخشایید بهترین نیـكی‌های خود را و پیروزمنـدیوچیرگیاهـورا آفریده خود را به همه سرزمیـن‌هایی كه در آن جای‌هانیكی‌هایشما رابه بدی نكشاندند؛ آنجا كه شما خوشنودیـد و نرنجیده‌اید وآزردهنشده‌اید؛آنجـا كه شما را سـزاوار ستـایش و شایسته نیایش می‌دانند ودرآنجا راهبرگزیده خود را می‌پیمایید.   
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش هفتم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]35می‌ستاییمفـروهـرهاینیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آننام‌آورانِ در نبردپیـروزمنـدو سپردارانِ بسا نیرومند كه از راه راسـتیبه كژی نگرایند؛ آنانكه به اینهر دو یاری می‌رسانند، هم به آن كه از پسمی‌تازد و هم به آن كهاز پیشمی‌تازد؛ هر دو بانگ یاری‌خواهی برآورده‌اند، آن یك برای چیرگی واین یكبرای رهایی.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]36فروهرهابهآن جایی بیشتر روی می‌كنند كه در آن جا مردانِ پیرو راستیبیشترباشند؛كسانی كه با راستی، بیشتر پیوند دارند؛ آن جایی كهدَهِـش‌های بـزرگباشد؛آن جایی كه پیـرو راستی، بیشتر خوشنود شده باشد.
  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش هشتم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]37می‌ستاییمفروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان سپاهیانبوهبیارایند با رزم‌افزارهای به كمر بسته، با درفش‌های درخشانِبرافراشته.آنانند كه پیش از این و به هنگام نبردهای «خْـشْـتاوی»ه  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]ای دلاور با «دانو»ها فرا می‌رسیدند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN] «خشتاوی» و «دانو» نامِ منسوب به دو خاندان ایرانی است و آگاهی بیشتری در باره آنان در دست نیست.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]38شماییددر هم شكننده یورش پیشینِ «دانو»های تورانی؛ شمایید در هم شكننـدهآزارپیشینِ «دانـو»های تورانـی؛ از پرتوِ یاری شما بود، بسیار نیرومندیپیشینِ«كَـرْشْـنَـزْ»  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]هاو«خْـشْـتـاوی»های دلاور و «سوشیانت»‌های دلیر، آن نام‌آوران پیروزمند.ازیـاری شما بود، كه بیشتر از ده هزار پناهگاه‌های سرداران «دانو»هافروكوبیده شد.  
[COLOR=#NaNNaNNaN] «کرشنز»نیز نامیكی دیگر از خاندان‌های ناشناخته ایرانی است. واژه «سوشیانت»ظاهراً بهدوره‌های جدیدتر مربوط می‌شود اما مفهوم سوشیانت به هر دو معنای«سود‌بخش»و «رهایی‌بخش» به دوران‌های كهن‌تر باز می‌گردد. در این بند وبند پیش ازآن به برخی از كهن‌ترین نبردهای ایرانیان و تورانیان اشاره شدهاست كه درهیچ كجای دیگر اوستا در باره آن سخنی رانده نشده است.  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش دهم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]39می‌ستاییمفروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كه هردو سوی سپاهآراسته دشمن را در هم می‌شكنند و میانش را می‌شكافند؛ آنان كهبه چالاكی بهیاری مردان نیك می‌شتابند و بدكرداران را در تنگنا می‌افكنند.  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش یازدهم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]40می‌ستاییمفروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آن توانایان،دلاوران،پیروزمندان، آن كامیابانِ در نبرد؛ آنان كه گاه بخشنده آسایشند وگاهتاخت‌و‌تاز و تكاپو كنند. آنان كه «سْـرَوَشِـمْـنَـه»  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman](؟)و كالبدی شایسته و روانی برازنده دارند؛ آن پاك‌نهادانی كهیاری‌خواهان راپیروزی دهند و آرزومندان را كامروا كنند و بیماران راتندرستی بخشند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]42آنگاهكه از آنان یاری‌خواهی شود، به شتاب نیروی اندیشه از فراز آسمانفرودمی‌آینـد. آنـان با همراهی نیروی نیك‌ساخته و پیروزی اهورا آفریده وبرتریچیره شونده و با بهره‌ای خواهند آمد كه بخشنده گرانبهاترین‌ها وآورندهشكوهی هستند كه بسا گرامی و فرخنده و برای در بر داشتنِ بهترینراستی،برازنده ستایش و شایسته نیایش است.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]43 آنان در میان زمین و آسمان «سَـتَـویس»  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman](احتمالاًستاره سهیل) را به گردش در می‌آورند تا باران بباراند، بانگیاری‌خواهان رامی‌شنود تا باران بریزاند و گیاهان برویاند؛ برای نگاهداریچارپایان ومردمان، برای نگاهداری سرزمین‌های ایرانی، برای نگاهداریجانوران پنجگانه،برای یاری رساندن به مردان پیرو راستی.  
[COLOR=#NaNNaNNaN] اینبند كهن‌ترینو نخستین جایی است كه نام «ایران» و «سرزمین‌های ایرانی» وكوشش فروهرنیاكان برای «نگهداری ایران» آمده است. جانوران پنجگانه كه دراوستا بهشكل «گِـئوش پَـنْـچو» آمده است، عبارتند از: آبزیان، خزندگان،پرندگان،جانوران آزاد صحرایی، و چرندگان. واژه «گِئوش» به معنای «گاو» درتركیب«گِئوش پَنچو» نشان می‌دهد كه این كلمه بجز نام حیوان معروف، نامعمومیهمه جانوران به شمار می‌رفته است. همچنین نگاه كنید به پانویس بند 3تشتریشت.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]44درمیان زمین و آسمان، آن «سَتَـویس» زیبا و درخشان و پر فروغ، راهمی‌پیماید،باران می‌باراند، بانگ یاری‌خواهان را می‌شنود، بارانمی‌ریزاند، گیاهانمی‌رویاند، برای نگاهداری چارپایان و مردمان، براینگاهداری سرزمین‌هایایرانی، برای نگاهداری جانوران پنجگانه، برای یاریرساندن به مردان پیروراستی.  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش دوازدهم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]45می‌ستاییمفروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كه باكلاه‌خودِفلزی، با رزم‌افزار فلزی، با سپر فلزی، در میدان نبرد چه باشكوه می‌رزمند،آنان كه برای فرو كوفتن هزاران دیو، دشنه‌های آختهبرگرفته‌اند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]46اگربادِ وزنده بوی مردان رزم‌آور را به میان آنان آورد، آنان به سویآنرزم‌آورانی كه باید پیروز شوند، می‌شتابند. به آن سویی كه پیش ازبركشیدنشمشیرها و بر آوردن بازوها، خواستِ فروهرهای نیك و گرامی و توانارا برآورده باشند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]47 هر یك از دو گروه كه در آغاز با باوری پاك و بی‌آلایش، آنان را نماز برند، فـروهـرهای تـوانـای پیـروان راستـی با همـراهی مهـر  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman] و رَشْـن و «دامـوئیـش اوپَـمَـنَـه» و با همراهی بادِ پیروزمند، به یاری آنان می‌شتابند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN] «رَشْن»ایزددادگری و دارنده ترازوی دادورزی است و در اوستا غالبا با صفت«راست‌ترین»از او یاد می‌شود. هر چند كه احتمال می‌رود نام او ازافزوده‌های جدیدترباشد. «داموئیش اوپَمَنَه» نام ایزدی از یاران مهر است واز این تركیب بهتقریب معنای «توانایی دور راندن نابكاران توسط خردمندان»به دست می‌آید.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]48آنانبه یك زخم براندازند همه دشمنان را؛ پنجاه‌ها، صدها، صدها هزارها،هزارهاده‌هزارها، ده‌هزارها صدهزارها؛ برای آن رزم‌آورانی كه فروهرهایتوانایپیروان راستی با همراهی مهر و رَشْن و «داموئیش اوپَـمَـنَـه» و باهمراهیباد پیروزمند، به یاری آنان می‌شتابند.  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش سیزدهم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]49 می‌ستاییم فروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كه در هنگام «هَـمَـسْـپَـتْـمَـدَم»  [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman] از آرامگاه‌های خود به بیرون می‌شتابند و در ده شب پیاپی در اینجا برای آگاهی یافتن به سر می‌برند.   
 «همسپتمدم» نام گاهنبار و جشن پایان زمستان و آغاز بهار [COLOR=#NaNNaNNaN] .   
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]50كدامینكس ما را خواهد ستود؟ كدامین كس ما را ستایش خواهد نمود؟ كدامین كسما راخواهد سرود؟ كدامین كس ما را خوشنود خواهد ساخت؟ كدامین كس با دستپُر دهشیكه بخشنده را به آیین راستی می‌رساند، ما را با شیر و پوشاكخواهد پذیرفت؟نام كدام یك از ما را او خواهد ستود؟ از میان ما، او روانكدام یك از ما رابر خواهد گزید و ستایش خواهد كرد؟ به كدام‌ یك از ما، اواین دهش‌ها راپیشكش خواهد كرد تا خوراكی‌های همیشه نكاستنی و جاودانارمغانش باشد؟   
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]51مردیكه آنان را با دست بخشش و با شیر و پوشاك و با نیكی‌هایی كه بخشندهرا بهراستی می‌رساند، بستاید؛ از برای چنین كسی آن فروهرهای توانایپیروانراستی، كه خوشنود و نیازرده و نرنجیده‌اند، چنین آرزو می‌كنند:   
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]52بهره‌مندباد این خانه از انبوه ستوران و مردمان! بهره‌مند باد از اسبتندتاز وگردونه استوار؛ برخوردار باد از مرد پایدار انجمنی، مردی كههمواره ما رابا دست دهش و با شیر و پوشاك و با نیكی‌هایی كه بخشنده را بهراستیمی‌رساند، می‌ستاید.  
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش چهاردهم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]53می‌ستاییمفروهرهای نیرومند وپاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كهآب‌های مزداآفریده را در جویبارهای زیبا روان ساختند؛ آن آب‌هایی كه پیشاز این و پساز پایان آفرینش دیرگاهی در جای خود فرو ایستاده و رواننبودند.  
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]54اینكآن آب‌ها در جویبار‌های مزدا آفریده و به سوی جای‌هایی كهفرشتگانبرگزیده‌اند و به سوی ریـزشگـاه‌هـایی‌كه از پیش گزیده شده‌اند،روانند.   
 [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]بخش پانزدهم   [COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]55می‌ستاییمفروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنـان كهگیاهان باروررا در پردیس‌های زیبا بنشاندند؛ آن گیاهانی كه پیش از این وپس از پایانآفرینش، دیرگاهی در جای خود فرو ایستاده و رویان نبودند.   
[COLOR=#NaNNaNNaN][FONT=Times New Roman]56 اینك آن گیاهان در راه‌های مزدا آفریده و در جای‌هایی كه فرشتگان برگزیده‌اند و به هنگامی كه از پیش برگزیده شده، رویانند.  

[ganjineh]

 [FONT=Times New Roman]بخش شانزدهم  [FONT=Times New Roman]57می‌سـتاییم فـروهـرهای نیرومنـد و پاك و تــوانای پیروان راستی را؛ آنانكه ستارگان و ماه و خورشید و فروغ بی‌پایان را در راه‌هایی پاك رهنمونشدند؛ آنان كه پیـش از این و از بیـمِ ستیـزه و یـورش دیـوان، بر جای‌هایخود ایستاده و گردشی نداشتند. 
[FONT=Times New Roman]58 اینك آنان به پایان راه گرائیده‌اند تا در روزگار فرخنده تازه شدنِ جهان، به واپسین جایگاه گردش خود در رسند. 
 [FONT=Times New Roman]بخش هفدهم  [FONT=Times New Roman]59 می‌ستاییم فروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ كه نود و نه هزار و نهصد و نود و نه تا از آنان از دریای فراخكرتِ [FONT=Times New Roman] درخشان پاسبانی می‌كنند. 
 در باره دریای «فراخكرت» (در اوستا «وُئوروكَشَه») نگاه كنید به پانویس بند 3 آبان یشت. 
 [FONT=Times New Roman]بخش هجدهم  [FONT=Times New Roman]60می‌ستاییم فروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ كه نود و نههزار و نهصد و نود و نه تا از آنان از ستاره هَـفْـتـورَنـگ (احتمالاًصورت فلکی خرس بزرگ) [FONT=Times New Roman] پاسبانی می‌كنند.  
 [FONT=Times New Roman]بخش نوزدهم  [FONT=Times New Roman]61می‌ستاییم فروهرهای نیرومند و پاك‌ و توانای پیروان راستی را؛ كه نود و نههزار و نهصد و نود و نه تا از آنان از پیكـر سـام‌ گرشاسپِ [FONT=Times New Roman] گیسو بلندِ گرزدار پاسبانی می‌كنند. 
 «گرشاسپ» پهلوانبزرگ ایرانی از خاندان «سام» و دارنده فَـرِّ جمشید است. «گرشاسپ» دراوستا معادل رستم در شاهنامه به شمار می‌رود. او در باورهای ایرانی ازیاران سوشیانت و نیز از جاودانان است. در باورها، گرشاسپ در دشت «پیشینَه»یا «پیشینَـنْـگْهْ» (در جنوب افغانستان امروزی) به خواب رفته در حالیكههزاران فروهر پیروان راستی از او در خواب مراقبت می‌كنند و فَـرِّ او دربالای سرش در آسمان جای گرفته است. هر زمان اژی‌دهاك از خواب برخیزد و بهسرزمین‌های ایرانی گزند رساند، گرشاسپ نیز بر می‌خیزد و او را فرومی‌كوبد. واژه «گَئِـسو» در اوسـتا را با معانـی گیـسوی مجعد یا چین‌داریا تابدار یا بافته شده هم احتمال داده‌اند.  
 [FONT=Times New Roman]بخش بیستم و یكم  [FONT=Times New Roman]63می‌ستاییم فروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كه درسوی راست سردار سپاهیان می‌رزمند؛ اگر آن سردار، پیرو راستی باشد و اگر آنفروهرهای توانای پیروان راستی از او خشمگین و ناخشنود نباشند و از اونرنجیده و نیازرده باشند. 
 [FONT=Times New Roman]بخش بیست و دوم  [FONT=Times New Roman]64می‌ستاییم فروهرهای نیرومند و پاك و توانای پیروان راستی را؛ آنان كهبزرگتر، توانمندتر، دلاورتر، نیرومندتر، پیروزمندتر، درمان‌بخش‌تر وسودمنـدتر از آنند كه در سخن گفته آید.  
[FONT=Times New Roman]65آنگاه كه آب‌ها با فَرّ مزدا آفریده از دریای فراخكرت پراكنش یابند،فروهرهای توانای پیروان راستی‌ بر می‌خیزند. چند چندین صدها، چند چندینهزارها، چند چندین ده هزارها. 
[FONT=Times New Roman]66 تا هر یك از آنان برای خانواده خود، روستای خود، دهستان خود و كشور خود، آب فراهم آورد و چنین گوید:  [FONT=Times New Roman]“آیا كشور ما باید خشك و ویران شود؟” 
[FONT=Times New Roman]67آنان در هنگام كارزار برای سرزمین و خانه خود می‌رزمند؛ در آن جایی كهخانه و كاشانه داشته‌اند؛ به آن گونه كه گویی دلاورمردی با رزم‌افزارِ بهكمر بسته، از دارایی‌های فراهم آورده خود، نگاهبانی می‌كند. 
[FONT=Times New Roman]68 آن فـروهـرهای كامیاب شده در رساندن آب به خانواده خود و به روستای خود و به دهستان خود و به كشور خود، چنین گویند: 
[FONT=Times New Roman]“این كشور ما باید خرم شود، باید بالنده شود” [FONT=Times New Roman]. 
 این كهن‌ترینآرزو و نیایش و دعایی است كه در متون ایرانی باقی مانده است؛ در اینكهن‌ترین خواسته نیاكان ایرانیان تنها برای «خرمی و بالندگی میهن» دعا شدهاست. 
[FONT=Times New Roman]69 آن هنگام كه شهریار توانمند كشور، نگران دشمن كینه‌ور شود، او فروهرهای توانا را به یاری فرا می‌خواند. 
[FONT=Times New Roman]70آنان به یـاری او می‌شتابند؛ اگر آن فروهرهای توانای پیروان راستی از اوخشمگین و ناخشنود و رنجیده نباشند، آنان چنان به سوی او پرواز كنند كهگویی پرنده‌ای هستند شهپر و نیك پرواز.  
 [FONT=Times New Roman]بخش بیست و نهم  [FONT=Times New Roman]130می‌ستاییم فروهر«جمِ» پیرو راستی، از خاندان «ویـوَنْــگْهان» را، آنتوانای دارنده رمه‌های فراوان را، برای پایداری در برابر كمبودهایی كه ازسوی دیوان است، و برای پایداری در برابر كمبود گیاه كه از خشكی است [FONT=Times New Roman]، و برای پایداری در برابر آزار «مَـرْشـونَـه». 
 اشاره است به خشكسالی‌های پایان عصر جمشید كه در حدود چهار هزار سال پیش اتفاق افتاده است. «مرشونه» نامِ دیو زوال و نابودی است. 
[FONT=Times New Roman]131می‌ستاییم فروهر «فـریـدونِ» پیرو راستـی، از خـانـدان «آبتیـن» را، ازبرای پـایـداری در برابر پـریـون (گَری) و تب و «نَـئِـزَه» (؟) [FONT=Times New Roman]و تب‌و لرز و «واوَرْشا»؛ از برای پایداری در برابر آزار مار. می‌ستاییمفروهر «اَئوشْـنَـرَه» پیرو راستی و بسیار با فراست را. می‌ستاییم فروهر«اُوْزَوَه» پیرو راستی، از خاندان «تُـوْماسپَـه» را. می‌ستاییم فروهر«اَغریرَثِ» پیرو راستی و دلاور را. می‌ستاییم فروهر «منوچهرِ» پیروراستی، از خاندان «ایرج» را. 
 معنای «نَئِزَه»و «واوَرْشا» دانسته نشده است. «ائوشنره» نامِ وزیر و مشاور «كیكاووس» كهدر دانایی و هوشمندی و سخندانی شهره بوده است. «اوزوه» پادشاهی است كه درشاهنامه به شكل «زو» آمده است و پس از «نوذر» توسط ایرانیان به پادشاهیبرگزیده می‌شود. «اغریرث» نام برادر افراسیاب تورانی كه برخلاف برادرانش،دوستدار ایران بوده است. «اَغْریرَث» بزرگان سپاه ایران را كه در جنگ«نوذر» گرفتار افراسیاب شده بودند را آزاد كرد اما خود به گناه دوستداریایران به فرمان افراسیاب كشته می‌شود.  
[FONT=Times New Roman]132 می‌ستاییم فروهر «كیقبـادِ» [FONT=Times New Roman]پیرو راستی را، می‌ستاییم فروهر «كی‌اَپیوَه» پیرو راستی را، می‌ستاییمفروهر «كیكـاووسِ» پیرو راستی را، می‌ستاییم فروهر «كی‌آرشِ» پیرو راستیرا، می‌ستاییم فروهر «كی‌پَشیـنِ» پیرو راستی را، می‌ستاییم فروهر«كی‌بیارَشِ» پیرو راستی را، می‌ستاییم فروهر «كی‌سیاوشِ» پیرو راستی را،می‌ستاییم فروهر «كیخسروِ» پیرو راستی را. 
 «كیقباد» نخستینپادشاه كیانی و «كی‌اَپیوَه» پسر او و«كی‌آرش»، «كی‌پَشین» و «كی‌بیارَش»پسران «كی‌اَپیوَه» و نوه‌های «كیقباد» هستند. فروهر پادشاهان در اینبندهای فروردین یشت از جمشید آغاز شده و به كیخسرو پایان پذیرفته و هماننددیگر یشت‌های كهن به پادشاهان بعدی همچون «لهراسپ» و «گشتاسپ» اشاره‌اینشده است. و این نشان‌دهنده سرایش این یشت در هنگام پادشاهی كیخسرو و یادر پایان آن است. همانگونه كه در بند 133 دیده می‌شود، كیخسرو بیش از دیگرپادشاهان در فروردین یشت و دیگر یشت‌های اوستای كهن، مورد توجه قرار گرفتهاست.  
[FONT=Times New Roman]133از برای توانایی‌های خوب فراهم آمده‌اش، از برای پیروزی اهورا آفریده‌اش،از برای برتری پیروزمندانه‌اش، از برای فرمان‌های به خوبی برگزار شده‌اش،از برای اراده دگرگون نشونده‌اش، از برای اراده شكست ناپذیرش و از برایشكست زود هنگامِ دشمنان او. 
[FONT=Times New Roman]134برای توانایی، برای فَرّ مزدا آفریده، برای تندرستی، برای فرزندانِ نیك وهوشیار و دانـا و سخن‌آرا و توانای با چشم‌های درخشان و خویشتنداریدلاورانه از نیازمندی‌ها، و برای آگاهی از آینده و آگاهی از بهترین زندگی. 
[FONT=Times New Roman]135برای شهریاری درخشان، برای زندگانی دور هنگام، برای همه خـوشبختی‌ها، برایهمه درمـان‌ها، برای پـایداری در برابر جادوان و پریان و «كَـوی»ها و«كَـرَپَـن» [FONT=Times New Roman]های ستم‌پیشه، برای پایداری در برابر آزار ستمكاران. 
 معنای دقیق ایندو واژه كه بخصوص در «گاتها»ی زرتشت چندین بار تكرار شده است، دانسته نشدهاست. اما بیشتر محققان بر این اعتقادند كه از «كَوی» معنای فرمانروایروحانی و از «كَرَپَن» معنای پیشوایان دیوپرستی بر می‌آید. 
[FONT=Times New Roman]136می‌ستاییم فروهر «سام گرشاسپِ» پیرو راستی و گیسوبلندِ گرزدار را؛ برایپایداری در برابر ستبربازوان و سپاه دشمن؛ برای پایداری با سنگر فراخ، بادرفش گسترده، با درفش برافراشته، با درفش گشوده؛ درفشی برافراشته برایپایداری در برابر راهزنِ ویرانگرِمردم‌كُش؛ برای پایداری‌دربرابر آزاری‌كهاز راهزنی سر می‌زند. 
[FONT=Times New Roman]137 می‌ستاییم فروهر «آخْرورَه» [FONT=Times New Roman]پیرو راستی را، از خاندان «خسرو» را، برای پایداری در برابر آن دروغگوییكه دوست خود را می‌فریبد و برای پایداری در برابر فرومایه ویران كنندهجهان. می‌ستاییم فروهر «هوشنگِ» پیرو راستی و دلیر را، برای پایداری دربرابر دیوان «مَـزَنْـدَری» و پیروان دروغ در «وَرِنَـه» و برای پایداریدر برابر آزاری كه از دیوان سر می‌زند. 
 «اخروره» نام یكیاز دوستان و یاران گرشاسپ است. بسیاری از محققان «مَزَندَر» را همانمازندران می‌دانند، بخصوص كه در شاهنامه فردوسی هم از دیوان مازندران نامبرده شده است. اما جای «مَزَندَر» و حتی مازندران شاهنامه به درستی وبی‌گمانی دانسته نشده است. همچنین جای «وَرِنَه» نیز نامعلوم است. برخیآنرا با گیلان یكی می‌دانند كه درست به نظر نمی‌آید 
[FONT=Times New Roman]138 می‌ستاییم فروهر «فْـرَزاخْـشْـتی» پسر «خـونْـبْـیـه» [FONT=Times New Roman]پیرو راستی را؛ برای پایـداری در بـرابـر دیــو خشــمِ خونین‌گـرز، و برایپایداری در برابر پیروان دروغ كه خشم را بزرگ می‌دارند، برای پایداری دربرابر آزاری كه از خشـم سر می‌زند. 
  این هر دو نام پارسایانی است كه آگاهی بیشتری از آنان در دست نیست. 

[ganjineh]

 [FONT=Times New Roman]بخش سی و یكم  [FONT=Times New Roman]143می‌ستاییم فروهرهای راست‌مردان سرزمین‌های «ایرانی» را، می‌ستاییمفروهرهای راست‌زنان سرزمین‌های «ایرانی» را؛ می‌ستاییم فروهرهایراست‌مردان سرزمین‌های «تورانی» [FONT=Times New Roman]را، می‌ستاییم فروهرهای راست‌زنان سرزمین‌های «تورانی» را؛ می‌ستاییمفروهرهای راست‌مردان سرزمین‌های «سَئیریم» را، می‌ستاییم فروهرهایراست‌زنان سرزمین‌های «سَئیریم» را. 
 «توران» نامسرزمین‌های دوردستِ شمال‌شرقی ایران و اقامتگاه اقوام «تور» كه البتهانطباق آن با «ترك» كاملا نادرست است. «سئیریم» نام سرزمین‌های دوردستشمال‌غربی ایران و همان كه در شاهنامه به گونه «سَلـم» آمده است. «روم»شكل جدیدتر آن است. 
[FONT=Times New Roman]144 می‌ستاییم فروهرهای راست‌مردان سرزمین‌های «سائینی» [FONT=Times New Roman]را، می‌ستاییم فروهرهای راست‌زنان سرزمین‌های «سائینی» را؛ می‌ستاییمفروهرهای راست‌مردان سرزمین‌های «داهــی» را، می‌ستاییم فروهرهایراست‌زنان سرزمین‌های «داهــی» را. 
 برخی «سائینی» راهمان چین می‌دانند كه ظاهراً درست به نظر می‌آید. هر چند كه همه این نظررا نپذیرفته‌اند. «داهی» در اوستا (در شاهنامه «دَهستان») عبارت است ازكوه‌های «كوپَت» (كوپَت‌داغ) در سوی جنوب‌شرقی دریای مازندران و پیرامونرود اترك. 
[FONT=Times New Roman]145 می‌سـتاییم فـروهـر ‌مـردان پیرو راستی در همه سـرزمـین‌ها را [FONT=Times New Roman]، می‌ستاییم فروهر زنان پیرو راستی در همه سرزمین‌ها را؛ همه فروهرهای نیرومند و پاك توانای پیروان راستی را می‌ستاییم. 
[FONT=Times New Roman]146بشود كه به زودی فروهرهای پیروان راستی در اینجا به دیدار ما شتابند؛ بشودكه آنان به یاری ما در آیند و آنگاه كه در تنگنا در افتاده‌ایم، ما راآشكارا یاری و نگاهبانی كنند. 
[FONT=Times New Roman]147 شما ای خوبان! ای‌ آب‌ها، ای گیاهان، شما ای فروهرهای پـیرو راسـتی! آرام بـه پایین بخرامید، بمانید در این خانه شاد و خوب. 
[FONT=Times New Roman]148اینك می‌ستاییم فروهر همه مردان و زنانِ پیرو راستی را؛ آنان كهروان‌هایشان برازنده ستایش و فروهرهایشان شایسته یـاری‌خـواهـی اسـت.اینـك می‌سـتاییم فـروهـر همه مردان و زنان پیرو راستی را؛ فروهرانی كهاهورامزدا، ستایش آنان را پاداش بخشد. 
[FONT=Times New Roman]149 اینك ما می‌ستاییم جان و وجدان و هوش و روان و فـروهـرِ  [FONT=Times New Roman]«نخستین پیروان آیین كهن» [FONT=Times New Roman]و نخستین آموختگانِ آیین را؛ می‌ستاییم آن مردان و زنـان پیـرو راستـی راكه بنیادگر پیروزی راستـی بوده‌اند. اینك ما می‌ستاییم جان و وجدان و هوشو روان و فروهرِ  [FONT=Times New Roman]«نیـاكـان» [FONT=Times New Roman]را؛ آن مردان و زنانِ پیرو راستی را كه بنیادگر پیروزی راستی بوده‌اند. 
 عبارتی كه به «نخستین پیروان آیین كهن» برگردانده شده است، در متن اوستایی «پَـئوئیریوتْكَـئِـشَـه» (در پهلوی «پوریوتكیشان») آمده است. «پَئوئیریو» به معناینخستین؛ و «تْكَئِشَه» به معنای كیش و آیین است. و در مجموع مفهوم نخستینكیش یا آیین كهن را می‌رساند. عبارتی كه به «نیاكان» برگردانده شده است،در متن اوستایی «نَـبانَـزدیشْـتَـه» (در پهلوی «نبانزدیشتان») آمده است.هر چند كه استاد پورداود آن را به معنای «پیامبران» گرفته است، اما احتمالمعنای «نیاكان» را نیز پذیرفته است. 
[FONT=Times New Roman]150می‌ستاییم «نخستین پیروان آییـن كهـن» را؛ آنان كه پیش از این در اینخانمـان‌ها، در این روستـاها، در ایـن دهستـان‌ها و در این كشـورهابـوده‌انـد. می‌ستاییم پیروان آییــن كهـن را؛ آنان كه پس از این در اینخانمان‌ها، در این روستاها، در این دهستان‌ها و در این كشورها خواهند بود.می‌ستاییم پیروان آیین كهن را؛ آنان كه هم اكنون در این خانمان‌ها، در اینروستاها، در این دهستان‌ها و در این كشورها هستند.  
[FONT=Times New Roman]151می‌ستاییم نخستین پیروان آیین كهن را؛ آنان كه در خانمان‌ها و روستاها ودهستان‌ها و كشورها، به ایجاد خانه كامروا شدند، به ایجاد روستا كامرواشدند، به ایجاد دهستان كامروا شدند، به ایجاد كشور كامروا شدند، به ایجادآیین راستی كامروا شدند، به گفتار ایزدی كامروا شدند، به آزادی روانكامروا شدند، به داشتن همه شادی‌ها كامروا شدند. 
[FONT=Times New Roman]153می‌ستاییم ایـن زمین را؛ می‌ستاییم آن آسمان را؛ می‌ستاییم همه خوبـی‌هاییكه در ایـن میانه است؛ می‌ستاییم هر آنچه كه برازنده ستایش و شایسته نیایشاست و هر آنچه كه در خور پرستشِ مردم پیرو راستی است. 
[FONT=Times New Roman]154می‌ستاییم روان‌های جانوران سودمند را؛ می‌ستاییم روان‌های مردانِ پیروراستی و ‌زنانِ پیرو راستی را، در هر سرزمینی كه زاده شده باشند. مردان وزنانی كه برای پیروزی آیین راستی، كوشیده‌اند، می‌كوشند و خواهند كوشید. 
 در این كهن‌ترینمنشور برابری بشری، به درستی این باور كهن و ارجمند ایرانیان منعكس شدهاست كه برتری انسان‌ها نه با نژاد، نه با قومیت و نه با جنسیت پیوند دارد.در اندیشه‌های ایرانی، برتری مردمان نسبت به یكدیگر تنها به «پیروی ازراستی» بستگی دارد. باورهایی كه جهان امروز همچنان در آرزوی دستیابی به آناست. ایرانیان از دیرباز حتی فروهر مردمان كشورهای متجاوز به خود را نیزستوده‌اند. همچنین نگاه كنید به بندهای 143 تا 145 همین یشت و بند 28 رامیشت و پانویس آن.  
[FONT=Times New Roman]155می‌ستاییم جان و وجدان و هوش و روان و فروهرِ راست‌مـردان و راست‌زنـانرا، آنان‌ كه آگاه به آییـن هستند؛ پیـروز بوده‌اند، پیروز هستند وپیروزخواهند بود؛ می‌ستاییم آنان را كه برای آیین راستی، پیروزی به ارمغانآوردند. 
[FONT=Times New Roman]156بشود كه فروهرهای توانا و بسیار نیرومند و پیروزگرِ پیروان راستی، وفروهرهای نخستین پیروان آیین كهن، و فروهرهای نیاكان، بخرامند به شادی دراین خانه. 
[FONT=Times New Roman]157بشود كه فروهرها در این خانه خوشنود گردند؛ بشود كه خواستار پاداش نیك وبخشایش سرشار شوند؛ بشود كه آنان از این خانه به خوشنودی باز گردند؛ بشودكه آنان سرودهای مینوی ما و آیین‌های نیایش ما را ببرند به نزدِ آفریدگاراهورامزدا؛ مباد كه آنان ناخرسند از این خانه و از میان ما دور شوند.