ترس از آزمایش عظیم دنیا خنده دار است
جان الیس فیزیکدان نظریه پرداز انگلیسی که در حال حاضر عضو کمیته بررسی احتمالات فیزیکی برای شتابگرهای آینده پروتونی در پروژه LHC بوده و یکی اعضای کمیته رهبری برخورد دهنده خطی CLIC است درباره وضعیت جدید برخورد دهنده هادرون توضیحاتی را به "مهر" ارائه کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، پروفسور جان الیس فیزیکدان و معاون سرن در امور کشورهای خارجی در گفتگوی ویژه با خبرنگار فناوریهای نوین خبرگزاری مهر همچنان بر بی خطر بودن آزمایش بزرگی که برخورد دهنده بزرگ هادرون در پیش رو دارد تاکید کرد.
* زمان دقیق فعال سازی مجدد برخورد دهنده بزرگ هادرون در هیچ یک از گزارشها و اخبار منتشر نشده و سرن تنها به اعلام زمانی در اواسط ماه نوامبر اکتفا کرده است. آیا می توانید زمان دقیقی برای فعال سازی این آزمایشگاه عظیم اعلام کنید یا آغاز به کار آن همچنان در گرو اتمام فرایند تعمیرات است؟
- جان الیس - معاون سرن در امور کشورهای خارجی: تعمیرات به پایان رسیده و اکنون تنها باید شتابدهنده را تا درجه حرارت مورد نیاز سرد کرده و چند آزمایش نهایی صورت بگیرد. امیدواریم تا انتهای ماه اکتبر بتوانیم ذرات را وارد شتابدهنده کنیم و شاید زمانی در ماه نوامبر بتوان شاهد برخورد ذره ها با یکدیگر بود. اما اعلام زمان دقیق آن ممکن نیست و تنها پس از اتمام فرایندهای شرح داده شده اعلام خواهد شد.
* با توجه به توضیحاتی که در مصاحبه قبل درباره ایمنی برخورد دهنده بزرگ هادرون دادید با نزدیکتر شدن زمان آغاز به کار LHC نگرانی های عمومی درباره خطرساز بودن آزمایش برخورد ذرات همچنان رو به افزایش است. آیا سرن تلاشی برای رفع این نگرانی ها کرده است؟ فعالیتهایی مانند تبلیغات وسیع و یا اطلاعیه هایی که بتوانند از نگرانی مردم بکاهند؟
- همانطور که در گذشته اشاره کردم دلیلی برای نگرانی از نتیجه این آزمایش وجود ندارد. اعضای روابط عمومی سرن طی گفتگویی که با من داشتند ترس از سیاهچاله هایی را که گفته شده است پس از برخورد ذرات با یکدیگر به وجود خواهند آمد خنده دار خوانده و به هیچ وجه آن را حائز اهمیت ندانستند. ما به تمامی نگرانی های موجود جوابهای کامل داده ایم و در عین حال آماده ایم تا پاسخگوی هر نوع مشکل یا نگرانی که از سوی مردم مطرح می شود باشیم.
* با توجه به خبری که درباره دستگاهی به نام زپلین 3 در نشریه تایمز آنلاین منتشر شده بود دانشمندان انگلیسی در تلاشند با تکمیل این دستگاه به ردیابی ماده تاریک بپردازند تا به گونه ای در یافتن یکی از مهمترین عناصر سازنده جهان، برخورد دهنده بزرگ هادرون را به چالش بکشانند. نظر شما درباره فعالیت این دانشمندان چیست؟ آیا معتقدید چنین سیستمی قادر است با LHC به رقابت بپردازد؟
- این سیستم درواقع یک برخورد دهنده نیست بلکه ردیاب ثابتی است که به گونه ای طراحی شده تا بتواند مسیر عبور ذرات ماده تاریک را به ثبت برساند. از این نظر دستگاه زپلین با برخورد دهنده هادرون همگام است اما در عین حال توانایی ردیابی بسیاری از اهداف LHC از جمله موجودیت بوزون هیگز و حتی سیاهچاله ها را ندارد.
* شما چه اندازه درباره نتیجه حاصل از برخورد ذرات در کشف رازهای پیچیده و بی پاسخ جهان هستی از قبیل ماده تاریک، انرژی تاریک و بعدهای نهفته ماده خوشبین هستید؟
- من به این واقعیت که برخورد دهنده بزرگ هادرون می تواند حقایقی را درباره ماده تاریک و یا حتی بخشهایی از انرژی تاریک آشکار کند کاملا خوشبین هستم. حتی معتقدم این آزمایش می تواند ذرات جدیدی را نمایان سازد که با نظریه "ابعاد اضافی" در ارتباط است.
* آیا انتظار وقوع حادثه ای مشابه آنچه در سپتامبر گذشته رخ داده و باعث از کار افتادن برخورد دهنده شد را دارید؟
- من گمان نمی کنم چنین حادثه ای دوباره اتفاق بیافتند اما هیچ کس به صورت قطع قادر نیست از عدم ایجاد مجدد نقص فنی در چنین دستگاه بزرگ و پیچیده ای اطمینان داشته باشد.
- در صورتی که دوباره این اتفاق تکرار شود با توجه به بالا بودن هزینه تعمیرات فکر می کنید سرن مجددا این هزینه را برای رفع نقص پرداخت خواهد کرد؟
* سرن قطعا این کار را خواهد کرد زیرا هزینه تعمیرات این سیستم نسبت به هزینه ساخت آن کاملا ناچیز به شمار می رود
