همه چیز درباره بی‌اختیاری ادراری

[misam5526]

بی اختیاری ادراری یا عدم کنترل مثانه مشکلی زجرآور است که افراد زیادی را درگیر می‌کند و بسیاری از فعالیت‌های او را تحت تاثیر قرار می‌دهد، این اختلال تا حدودی با جنسیت فرد در ارتباط است چراکه زنان دو برابر مردان مبتلا به این عارضه می‌شوند.
به گزارش سامانه خبری «سلامت‌نیوز»، علامت بی‌اختیاری ادراری که بر اساس نتایج تحقیقات نیمی از زنان مسن مبتلا به آن می‌باشند دفع کنترل نشده ادرار است که زمان و مقدار آن بستگی به نوع بی‌اختیاری دارد.

اگر مقدار کمی ادرار در هنگام خنده، سرفه، عطسه، دویدن یا بلند کردن اشیاء سنگین نشت کند، ممکن است فرد مبتلا به بی‌اختیاری عصبی باشد که این مورد شایع‌ترین مشکل کنترل مثانه در زنان جوان‌تر می باشد.

دلایل بی اختیاری عصبی: اصولا این عارضه به دلیل ضعیف‌شدن ماهیچه‌ها و بافت مثانه بروز می‌کند؛ اگر فشار بر مثانه افزایش یابد و دریچه (اسفنکتور)بسته نشود، ادرار نشت می‌کند. فشار ناشی از حرکاتی مثل عطسه، سرفه و خندیدن باعث دفع مقدار کمی ادرار می‌شود. دلایل ضعیف شدن ماهیچه‌ها و بافت مثانه متعدد است، افزایش وزن، آسیب‌های ورزشی، بارداری‌های متعدد و زایمان طبیعی از جمله این دلایل است.

بی اختیاری شدید: اگر فشار اضطراری برای دفع ادرار پیش آید و نتوانید به موقع به توالت برسید ممکن است دچار بی‌اختیاری شدید باشید، فشار شدید ممکن است با شنیدن صدای آب در حال ریزش، نوشیدن مقدار کمی از مایعات و یا بدون هیچ دلیل مشخص عارض شود. در این حالت مقدار زیادی ادرار دفع می‌شود و ممکن است شتابان به سمت توالت یا حمام بروید در حالیکه مثانه در این فاصله زمانی کاملا تخلیه شده است.

نیاز ناگهانی و شدید برای دفع ادرار بدلیل اسپاسم یا انقباض ماهیچه‌های مثانه رخ می‌دهد. این انقباض می‌تواند ناشی از آسیب ماهیچه‌ها یا اعصاب باشد. در بعضی موارد به دلیل بیماری‌های شدیدی مثل ضربه یا عفونت و التهاب مثانه بروز می‌کند.

مثانه بیش فعال:مثانه بیش فعال نام دیگری برای بی‌اختیاری شدید ادراری می‌باشد و دقیقا همان نیاز مکرر و ناگهانی برای دفع می‌باشد. اما تمام افراد با مثانه خیلی فعال مبتلا به بی‌اختیاری نیستند. در این حالت خیلی از زنان می‌توانند تا رسیدن به توالت خود را کنترل کنند. در واقع نشت ادرار رخ نمی‌دهد ولی مرتب باید به توالت رجوع کنند. این چنین افرادی ممکن است تنها در روز چنین مشکلی داشته باشند یا در تمام طول شبانه روز.

داروهایی که بی اختیاری ادراری را تشدید می کند: داروهای متعددی وجود دارد که می‌تواند این اختلال را تشدید کند. در زنان داروهای خاص فشار خون باعث ریلکس شدن ماهیچه‌های مثانه می‌شود. بعضی داروهای ضد افسردگی می‌تواند بی اختیاری را بهبود بخشد در حالیکه بعضی دیگر از همین داروها باعث بدتر شدن شرایط می‌شود. داروهای ادرارآور باعث تولید ادرار بیشتر می‌شود که در واقع بی‌اختیاری را تشدید می‌کند.

اگرچه بی اختیاری ادراری چندان خطرناک نیست ولی می‌تواند احساسات فرد را تحت تاثیر قرار دهد. محققان معتقدند که این افراد اعتماد به نفس و میل جنسی کمتری دارند و احتمال افسردگی آنها در این شرایط بیشتر از بقیه است. حتی می‌تواند باعث انزواطلبی فرد شود. در حالیکه بی اختیاری ادراری به راحتی قابل کنترل و حتی درمان است.

درمان

اولین گام در راه درمان، تشخیص نوع بی‌اختیاری ادراری است. در این حالت پزشک متخصص پیشنهاد آزمایش ادرار برای تشخیص عفونت می‌دهد و راجع به سابقه بیماری نیز سئوال می‌کند. ممکن است از شما درخواست شود که بایستید و سرفه کنید- راهی برای تشخیص بی اختیاری عصبی- و یا اینکه مقدار مصرف مایعات و دفع و یا نشت ادرار در طول روز را یادداشت کنید. البته روش‌‌های دیگری نیز برای تشخیص وجود دارد.

افرادی که دچار بی اختیاری نه چندان شدید هستند می توانند با کم‌کردن مایعات مصرفی این اختلال را بهتر کنترل کنند. محدود کردن مصرف مایعات کافئین‌دار نظیر چای، قهوه و ... نیز موثر است. زیرا کافئین ادرار آور است. روش دیگر دفع و تخلیه مرتب مثانه می‌باشد- هر 2 تا 4 ساعت یکبار- حتی اگر احساس دفع نداشته باشید.

تمرینات کگل: بدلیل اینکه بی اختیاری عصبی ناشی از ضعف ماهیچه‌های لگن می باشد، بهترین روش درمان تقویت این ماهیچه‌ها می‌باشد. به کمک تمرینات کگل این کار میسر است. ماهیچه‌های مربوط به جریان و توقف ادرار را منقبض کرده – به مدت 10 ثانیه – و سپس رها کنید. این تمرین را 3 تا 4 مرتبه در روز انجام دهید.

بازخورد زیستی: بازخورد زیستی روشی است که اطلاعات لازم را در مورد عملکرد مثانه‌ها و ماهیچه‌های لگنی به بیمار عرضه می‌کند. این اطلاعات باعث می‌شود که کنترل ارگان برای فرد بهتر انجام شود.

رحم بند: وسیله‌ای به نام رحم بند وجود دارد که داخل واژن تعبیه شده و مانع از نشت ادرار - در بی اختیاری عصبی- می‌شود. این تجهیز را می‌توان فقط در هنگام نیاز مثلا در طول برنامه‌های ورزشی و یا به طور مداوم استفاده کرد.

تزریقات کلاژن: روش دیگر برای پیشگیری از نشت ادرار تزریق کلاژن به بافت اطراف میزراه است. این کار باعث افزایش اندازه سطح میزراه شده و در نتیجه مانع از جریان ادرار از مثانه می‌شود. تزریق باید 12 تا 18 ماه تکرار شود تا موثر واقع گردد.

تعلیم مثانه: این روش برای درمان بی‌اختیاری عصبی می‌تواند موثر باشد. اولین گام تهیه جدولی از زمان دفع یا نشت ادرار می‌باشد. با بررسی الگو می‌توان از نشت بی‌موقع ادرار جلوگیری کرد و به مثانه آموزش دارد که تا زمان رسیدن به توالت خود را کنترل کند.

داروهای موثر: بعضی از داروهای ضد افسردگی برای درمان بی‌اختیاری موثر است و باعث تنگ‌تر شدن ماهیچه‌های مثانه می‌شود. برای بی‌اختیاری شدید، داروهای آنتی‌کولینوژیک تجویز می‌شود. البته جراحی نیز در مواردی انجام می‌شود. مثلا با قرار دادن وسیله‌ای در مثانه، اسپاسم مثانه را با سیگنال‌های عصبی کنترل می‌کنند.

پیشگیری از بی اختیاری: کنترل وزن ایده‌آل ، انجام تمرینات کگل و ترک مصرف دخانیات بسیار موثر است. مصرف سیگار باعث بروز سرفه‌های مزمن می‌شود که در نشت ادرار موثر است.