تاریخچه تصویر سازی

[DTN]

تاريخچه تصويرسازي در ايران و جهان


تاريخچه تصويرسازي:

آدميزاد از هزاران سال پيش ميدانسته كه مي تواند به كمك ابزار تصوير بسياري از مفاهيم را خوب وخوبتر منتقل كند . مفاهيمي كه واژه هايي براي آنها وجود نداشته ، واگر داشته ،رسايي كافي نداشته است حتّي به ياري واژه هاي متعدد توصيفي وقيدي .
قديميترين خطها ،تصويرهايي بوده كه انسانها براي ارسال پيام وبيان مقاصد واهداف ونظرات،يا بيان عواطف واحساسات خود ،بر ديواره هاي غارها ،تنه ي درختان ، يا برسنگها تصوير ميكردند.


تاريخچه تصويرسازي در جهان:

تصويرسازي در طول تاريخ چيزي جز روايت گري تصويري يا داستان پردازي تصويري نبوده است. اما شروع داستان سرايي به صورت مكتوب خود با آغاز تمدن هاي اسطوره اي وپيدايش اشكال خطوط نوشتاري ( كه قديميترين آنها خطوط تصويري مانند خط هيروگليف مصري وخطوط ميخي باستان از قبيل خط سومري و عيلامي) بوده است كه به كمك آنها افسانه هـــــاي اساطيري در كتيبه هاي سنگي و مهرها يا پاپيروس نوشته مي شد . در خلال تمام آن تصاوير داستانهايي در مورد خلقت جهان و انسان ،نيروهاي مافوق طبيعي وراز تولد ومرگ و جهان ماورا موجود بود كه در پلانهاي داستاني به هم مربوط ميشدند . هنر تصويرسازي قبل از پيدايش خط در دوران پارينه سنگي و ميان سنگي در نمونه هايي مثل نقاشي غارها مثل غارهاي لاسكو و التاميرا و غار مير ملاس در لرستان چيزي جز نقاشي جادويي نبوده است . درآن دوران نقوش در ارتباط با انتقال جادويي قدرتهاي مرموز جهان طبيعت به درون زندگي جمعي انسانها در موقع شكار براي سيطره بر قدرت حيوانات در مواقع ديگر به همراه مراسم ورقصهاي آييني به منظور چيرگي بر قدرتهاي تخريب گر طبيعت يا ظاهر كردن باران وامثالهم به تصوير كشيده ميشدند .

سپس به تدريج در دوران نوسنگي با به وجود آمدن كشاورزي ودامپروري وظهور هسته هاي اوليّه زندگي اجتماعي انسان در شهرها وتوتم هاي افسانه اي ( علامتهاي مقدس ) وحماسه ها شكل مي گيرند وتصوير سازي به همراه متون كتابهاي مقدس ( مانند انجيل عهد عتيق و انجيل عهد جديد ) وسيله اي مي شود براي بازگو كردن روايتهاي مذهبي وداستانهاي پيامبران ومردمان هم عصر آنها وتجسم چهره هاي اديسه وفرشتگان و رويارويي نيروهاي خير وشر. درمشرق زمين مثلاًدر سرزمين چين تصويرسازي باز گويي نمادين گونه نقوش بود و به تدريج تحت تأثير تعليمات فرزانگاني چون كنفسيوس و لائوتسه پس از دورانها تصويرسازي حكايتي اندرزگونه وپرداختي شاعرانه از پديده هاي طبيعي ميشود .


تاريخچه تصويرسازي در ايران:

در سرزمين ايران درسنت نقاشي مينياتور پس از دوره عباسي (مكتب بين المللي عباسي ) سلجوقي (مكتب سلجوقي تا دوره تيموريان مكتب هرات ) و سپس آغاز عصر نوين در عهد صفويّه (مكتب تبريز و قزوين و اصفهان ) نقوش تصويري روايي (داراي محتوي داستان ) راوي قصص وحكايتهاي منظوم شعرگونه بوده اند .

آثار منظومي چون مقامات حريري ورقه و گلشاه ،كليله ودمنه وديوانهاي اشعار چون شاهنامه وداستانهاي عاشقانه در منظومه هايي مثل خمسه نظامي كه در اين ها تصاويربيانگرمضامين داستاني موجود در اشعار مي باشند.سپس دردوره صد ساله اخير تصويرسازي معاصر در سبكهاي قهوه خانه اي و سقا خانه اي ديگر بار داستانهاي حماسي شاهنامه در پرده سازي و حكايت هاي مذهبي مانند داستانهاي مربوط به واقعه كربلا به تصوير كشيده شدند .

انواع متون داستاني :

متون داستاني بر اساس دو مولفه:

1- شخصيّت قهرمان وقهرمان پردازي.

2- محيط وفضاي داستان تقسيم ميشوند كه شامل : اسطوره ،رمانس (داستانهاي ديو وپري )، محاكات (تقليدي اندرزگونه ازنوع برتر وفروتر) ،طنزآميز مي باشند.


پيدايش تصويرسازي گرافيكي در غرب:

پايه ريزي طراحي گرافيكي در دهه 1920 به وسيله لاسلو ماهولي ناگي و يان تاشي كولد انجام گرفت .
آنها در كتابي به نام تايپوگرافي جديد استانداردهاي جديدي رادرجهت ستايش سازه هاي ماشيني درتصاوير فتوگرافيك طرح ريزي كردند .و از اين پس شاخه اي به نام طراحي محض از تصويرگري داستاني جدا شد و گسترش يافت.

توسعه دوربين عكاسي به عنوان يك ابزار ثبت در اواخر قرن نوزدهم ميلادي بسياري از هنرمندان را از مسئوليّت واقعه نگاري رهايي بخشيد ،دوربين جزئيات محيط بيروني را ثبت ميكرد واز اين طريق هنرمندان را به جستجوي ذهن گستره هاي نهان مجاز كرد ابتدا به وسيله نهضت امپرسيونيسم (اصالت دريافت حسي ) وسپس اكسپرسيونيسم (اصالت بيان) هنرمندان آن قرن از سخت گيريهاي رئاليسم (واقع گرايي ) آكادميك رهايي يافتند و پوسته هاي حفاظتي را از احساسات خود به كناري افكندند.

سپس در اوايل قرن بيستم به وسيله كوبيست ها فهم جديدي از روابط فضايي و زماني و گسترش تكنيكي در هنرهاي تجسمي پا گرفت و رفته رفته به واسطه وسايل جديد ارتباطات نظير راديو تصاوير متحرك ونهايتاً تلوزيون خصيصه هاي بصري جديد در حوزه تبليغات براي فروش كالاهـا و تجارت شكل گرفت .در اواسط قرن نوزدهم تصويرسازي فقط به منظور اهداف روزنامه نگاري به كارگرفته شد اما از دهه 1870 به بعد طراحي تصويرسازانه به شكل جديدي كه همانا تركيبي از تايپ ورسّامي بود به وسيله ژول شره در پوسترهاي تبليغاتي تغيير يافت .حروف نگاري او در هماهنگي با تصاوير سحر انگيز و رنگارنگ و مملو از تأثيرات حسي (امپرسيون) طراحي مي شدند .

پوسترهاي او پيشاهنگ نهضت جديدي به نام آرت نووه (هنر جديد) شد كه توسط فرم هاي اندام وار (ارگانيك) زاده شده و از ماشين براي دنياي جديد مصرف تعريف مي شد . سپس اين سبك گرافيكي توسط افراد ديگري چون تولوز لوترك و آلفونز موكا پي گيري شد و در دهه اول قرن بيستم طراحي تصويرسازانه با سبك جديدي كه پوسترهاي (شي واره) ناميده مي شد ابتدا در آلمان وسپس در انگلستان و فرانسه و ايتاليا ادامه يافت. اين سبك ابتدا توسط (لوسيان برنارد) هنرمند آلماني با طرد عناصر غير ضروري تصويري و نوشتاري به نفع صورت پردازي از يك شي يا موضوع تبليغي شكل گرفت .چنين پوسترهايي معمولاً فقط با علامت تجاري كالا به جاي متن ارائه مي شدند. آن پوسترها كه از لحاظ زيبايي شناختي گيرا وبه لحاظ تجاري موفق بوده اند وحدت عميقي از رسّامي وطراحي را به نمايش گذارند.پوسترهاي برنارد براي كمپاني پريستر مچ مصاديقي بودند براي قدرت تصوير ونوشتار طراحي شده در يك مجموعه موزون.در طي ساليان نخستين قرن بيستم تصويرسازي وعكس با وزن و ارزشي يكسان البته در ارتباط با متن نياز و بودجه اي خاص استفاده مي شدند. عكس بهترين وسيله براي نشان دادن واقعيت بود در حالي كه تصويرسازي براي افسانه پردازي و قهرمان پردازي از يك كالا يا يك ايده مناسب تر بود و چنين چيزي يك استراتژي (روش راهبردي دراز مدت) معمول براي فروش بود خصوصاً در ايالات متحده كه رقابت براي كالاهاي بيشتر سرعت بيشتري نسبت به اروپا داشت اين روش تا نيمه اول قرن بيستم ادامه داشت. ما بين دو جنگ جهاني واقع گرايي در هنرهاي زيبا و كاربردي آمريكا بالاترين مرتبه را داشت. در حاليكه اروپاييان به سمت تصاوير انتزاعي و ماشين واره پيش مي رفتند.حتي در اروپا دو رويكرد به صورت موازي (گهگاه ادغام شده)ظاهر شد يكي خالص وديگري دكو راتيو.ساده كردن فـــرم در بعضي از هنرهاي كاربردي معمول گشت كه تحت تاثير جنبشهاي ايدئولوژيك و مكتبهاي هنر مدرن قرار داشتند . چنين امري مشتمل بر بكارگيري كولاژهاي تصويري و تجزيه فرمهاي نوشتاري به عنوان عناصر طراحي كه همانا سمبل عصر ماشين بودند
مي باشند.رويكردي كه هم فتوريست هاي ايتاليايي وهم دستيل هاي هلندي و سازه گراهاي روسي و اروپاي شرقي و هم چنين باهاوس آلماني را در بر مي گرفت . تصويرسازيهاي (ال ليستيزكي) براي كتاب اشعار انقلاب (ولاديمرماياكوفسكي)با عنوان (براي صدا) مثال بسيار خوبي است براي يك تصوير سازي غير تزييني كه در آن سمبلهاي گرافيكي هم براي همراهي با متن و هم به لحاظ زيبايي شناسي طراحي استفاده شده است .به عنوان يك شيوه متفاوت و تجاري در مقابل رويكرد مدرن ،طراحان ،يك نوع شيوه گرايي استيليزه (سبكي) را در آثار متنوعي به كار گرفتند كه در آن موقع با عنوان (هنر مدرن يا مدرنستيك) يا عامه آن به عنوان (آرت دكو) ناميده مي شد.

در اواخر دهه 20 واويل دهه30 يك نوع آميزه ويژهاي از مدرن ومدرنه توسط پوستر سازان فرانسوي به نامهاي (اي-ام كاساندر) (ژان كارلو) (چارلزلوپو) و ديگران ظهور كرد . تبليغات آنها به طور مشخص،طراحي تصوير سازانه آن روزگار را به خوبي مجسم مي ساخت كه در خلال آنها شيوه هاي متعددي براي تركيب تايپ و گرافيك و تصاوير نقاشانه به چشم ميخورد .

[DTN]

تاریخچه تصویرسازی

تصویرسازی در طول تاریخ چیزی جز روایت گری یا داستان پردازی نبوده است.اما شروع داستان سرایی به صورت مکتوب خود با آغاز تمدن های اسطوره ای و پیدایش اشکال خطوط نوشتاری بوده است که به کمک آنها افسانه های اساطیری در کتیبه های سنگی و مهرها یا پاپیروس نوشته می شد.
هنر تصویر سازی قبل از پیدایش خط در دوران پارینه سنگی ومیان سنگی در نمونه هایی مثل نقاشی غارها چیزی جز نقاشی جادویی نبوده است. در آن دوران نقوش در ارتباط با انتقال جادویی قدرتهای مرموز جهان طبیعت به درون زندگی جمعی انسانها و در مواقع شکار برای سیطره بر قدرت حیوانات یا در مواقع دیگر به همراه مراسم در رقص های آئینی به منظوره چیرگی بر قدرتهای تخریبگر طبیعت و … به تصویر کشیده می شوند.
در مشرق زمین مثلا در سرزمین چین تصویر سازی بازگویی نمادین گونه نقوش بود و به تدریج تحت تاثیر تعلیمات فرزانگانی چون لائوسه تصویر سازی،حکایتی اندرزگونه و پرداختی شاعرانه ازپدیده های طبیعی می شود.
در سرزمین ایران سنت نقاشی مینیاتور پس از دوره عباسی وسلجوقی تا دوره تیموریان و پس از آغاز عصر نوین در عهد صفویه،نقوش تصویری روایی راوی قصص و حکایت های منظوم بوده اند . در دوره صد ساله اخیر تصویر سازی معاصر در سبک قهوه خانه ای و سقاخانه ای، دیگر بار داستان های حماسی شاهنامه درپرده سازی ها و حکایت های مذهبی مانند داستان های مربوط به واقعه کربلا به تصویر کشیده اند.

تصویر سازی(تعریف)

هنر تصویر سازی از شاخه هنرهای کاربردی می باشد که تصویرگر برای بیان ایده ها و ادراک خود از عناصر تجسمی به بهترین نحو سود می جوید.
تصویرساز باید فرا گیرد که ضمن ایجاد تصویر و رعایت اصول آن سلایق مختلف سفارش دهندگان و اذهان عمومی را زیر نظر داشته باشد. تصویرگر باید سعی کند پیام هایی را که در صدد انتقال آن می باشد از نظر موضوع و محتوای فکری و شکل و قالب افکارش را بسیار غنی وباارزش وبارعایت همه جانبه ی اصول زیبا شناسی ارائه نماید.
درگذشته وقبل از پیدایش هنرهای کاربردی فعالیت های برخی از هنرمندان بیشتر در حیطه چاپ بود و هنرمندان تصویرساز تنها تصویرگران صنعت چاپ بودند. هنر تصویرسازی که از جمله هنر های کاربردی است شاخه ای از گرافیک می باشد.
تصویرسازی هنری است که تصویرگر در آن اقدام به روایت گری مصور می نماید. موضوع کار تصویرگر می تواند یکی از داستان های مذهبی، ادبی، تاریخی ، علمی و ... می باشد.
هنرهای مختلف علی رغم این که هر کدام از وسایل و شیوه های اجرایی خاصی استفاده مي‌كنند ولی نقطه مشترک در بین آنها بیان تصویری می باشد. استفاده از همه امکانات در هنر تصویرگری، موجب تعدد و گوناگونی تخصص هاو روش ها در این هنر شده است که با گسترش فن آوری بشری روز به روز به این اشعابات افزوده می شود و منجر به پیدایش شگردهای بدیع و نوظهور گردیده است.
تصویر سازی صورتهای مختلفی دارد که برخی از هنرمندان به تصویرسازی کتب با موضوعات مختلف مشغول می باشد. این موضوعات می توانند شامل متون داستانی، تصویرسازی خبری مطبوعاتی، تصویر سازی فرهنگ عامیانه (فولکلوریک) ، تصویرسازی آموزشی، تصویرسازی فنی و تصویرسازی کاربردی که بیشتر با محیط جوامع انسانی سرو کار دارند و ... را شامل می شود.
تصویرسازان علاوه بر مصور ساختن کتاب ها و جملات، پوسترهای تبلیغاتی ، در زمینه تصویرسازی برای فیلم های نقاشی متحرک و همچنین تابلوهای محیطی رایانه ای تبلیغاتی مشغول می باشد. در یک تعریف کلی می توان گفت کار تصویرگری تجسم تصویری یک موضوع برای نمایش بهتر فضای مطلب و در نهایت درک بهتر آن می باشد که عناصر بصری را در غالبی زیبا ترکیب نموده و عرضه نماید.

اهداف تصویرسازی

امروزه، تصویر محیط زندگی انسان را احاطه کرده و در فعالیت های اجتماعی او نقش اساسی را بر عهده دارد. همان گونه که کلام و نوشته ازعناصرارتباطی انسان ها با یکدیگر می باشد، تصویر نیز با ویژگی های منحصر به فرد خود، بدون محدودیت زمانی و مکانی نقش مهمتر و عام تری را در ارتباطات انسانی دارا می باشد.
امروزه تصویرگران به ظریف ترین نکات محیط زندگانی خود توجه دارند که شاید از دید بسیاری از محققان و اندیشمندان علوم نظری به دور مانده باشد. تصویرگر با بوجود آوردن تصاویر آموزشی و علمی آگاهی افراد جامعه را از دنیای پیرامون خود افزایش می دهد.
تصویرگر متعهد تلاش می کند آثاری را به وجود بیاورد که همواره با خلاقیت و نوآوری و بهره گیری از شیوه های نوین اجرایی و از حیث تکنیک نیز غنی باشد. رسیدن به جامعه سالم و بی آلایش که در آن فرم ها و رنگها بیان کننده آلام جامعه می باشد و همچنین خطوط برای بیان احساسات پاک و ایجاد روابط عمیق بین تک تک افراد جامعه می باشد و این از اهداف تصویرگرمی باشد.
تصویرگری که دارای تخیل و ایده های سازنده می باشد قادر خواهد بود که پیام های درونی خود را موافق با تمایلات جامعه ازعالم درون به عالم بیرون منتقل کند. تصویرگر با مطالعه زندگی و فرهنگ جامعه خود با چگونگی پوشش لباس، رنگ چهره ،آداب و رسوم، مقررات و ... آشنا شده و این ویژگی ها را در تصویرسازی های خود به کار گیرد.
تصویرگر می تواند یک روان شناس و جامعه شناس هنری باشد که از ماورای صفحه تصویرش به معانی و مفاهیم دقیق آنها پی برده و با خلق تصاویری که ناشی از شناخت کامل او از ارزش های حاکم بر جامعه می باشد ضمن احترام گذاشتن به آنها ارزش ها هرگز با خلق اثری که ناآگاهانه صورت گرفته است و نتیجه آن می تواند موجب بر هم ریختن نظم اجتماعی جامعه و جریحه دار شدن احساسات عمومی جامعه باشد اقدام به تصویرسازی مي‌كند.
هنگامی که فردی به تصویری علاقمند می شود ، از احساس درونی او آگاه شده. زیرا آن تصویر این امکان را به او می دهد که احساس نهفته خود را ابراز وآشکار نموده و در واقع این کلیدی برای راهیابی و حل مشکلات روانی و درونی می باشد.

طبقه بندی انواع تصویرسازی

هنر تصویرسازی معاصر از اواخر قرن نوزدهم میلادی به دو شاخه تصویرسازی داستانی و تصویرسازی تبلیغاتی تقسیم شد که به تدریج با معرفی تکنولوژی بصری و وسایل ارتباطات جمعی نظیر سینما و دوربین های سینما توگراف و تلوزیون از تصویرسازی داستانی شاخه تصویرسازی متحرک که همانا پویانمایی باشد پدیدار گشت.
تصویرسازان به پنج گروه عمده تقسیم شده اند که عبارتند از:
تصویرسازان نشریات : (که در روزنامه ها و مجلات غالبا به عنوان کاریکاتوریست های اجتماعی سیاسی یا تصویرسازان خبری فعالیت دارند) .
تصویرسازان کتاب ها : (که یا عنوان ها و موضوعات را به شکل طرح جلد یا مضامین داستانی را در کتاب های داستانی تصویرسازی می کنند) .
تصویرسازان تبلیغاتی : (تصویرسازی پوسترهای تبلیغاتی، آگهی های تجاری و تصویرسازی مربوط به بسته بندی کالاهای مصرفی نظیرمواد غذایی و دارویی)
تصویرسازان بنیادها و موسسات و نهادها : (نظیر تصویرسازانی که پیام های موسسات و نهادهای هنری و اجتماعی،خیریه،ورزشی،خدمات ی،سیاسی و آکادمیک یا علمی را به مخاطبین خود منتقل می سازند).
تصویرسازان بین المللی : (که در آثارشان هویت های فرهنگی، بومی، نژادی، تاریخی و جغرافیایی ملت ها و کشورها انعکاس می یابند).

[DTN]

تکنیک های تصویرسازی

تکنیک مهارت تصویرگر در اجراهای مختلف می باشد که از طریق آن تصویرگر اقدام به خلق آثار نموده که این امر در ارتباط با موضوع و محتوای آن مشخص می گردد. موضوعات مختلف ، تکنیک های مختلف اجرایی را نیز می طلبد.
تکنیک دقیقا با فکر طراح در ارتباط است. تصویرگری که به تکنیک های زیادی مسلط است همانند مترجمی است که به زبان های مختلف جهانی آشنا می باشد. سبک یک پدیده ذهنی در ارتباط با زاویه دید فردی می باشد در صورتی که تکنیک با چگونگی اجرا و کیفیت مواد همراه است.
تکنیک اجرایی و قدرت دست تصویرگر موضوعی است که همواره همه صاحب نظران مسایل هنری بدان اتفاق نظر دارند و در نگاه اول قبل از آن که فکر و ایده درتصویر مشاهده شود ابتدا کیفیت اجرایی و زیبایی تکنیک استفاده شده رخ نمایی می کند. اگردر تصویرگری تکنیک ضعیفی به کار برده شود فکر و هدف تصویرگر به سختی می تواند به مخاطب انتقال یابد، چرا که تصویر فوق پایه های لرزانی دارد که هر چقدر فکر و ایده قوی به دنبال آن باشد قدرت عرضه و خودنمایی آن از بین خواهد رفت.




1) مدادرنگي
امكانات مشخص و عملي مدادهاي رنگي از همان آغاز اختراع نظير بسياري از مشاهير هنر نقاشي را جلب كرده است. مداد رنگي وسيله بسيار سودمندي است كه به عنوان مكمل مي‌تواند دراجراهاي تركيبي نظير طرح هاي مقدماتي،مصورسازي كتاب،تصاوير داستانهاي مصور،طراحي هاي مختلف و غيره وهمچنين براي ايجاد جلوه ها جهت هماهنگي در سايه روشنها روي كاغذ سفيد يا رنگي و نيز براي كارهايي كه تنوع رنگ آميزي را ايجاب مي‌كند،نتيجه درخشاني به دست مي‌دهد.
طوري كه گويي تداوم دست و انگشتان نقاش است.سهولت استفاده از مدادهاي رنگي،امكاناتي فراهم مي سازد تا بتوان در نقاشي و مصور سازي وطرح هاي تبليغاتي كارهاي متنوعي ارايه دهد. كاربرد مداد رنگي دامنه وسيعي دارد:هم براي طرح هاي مقدماتي كه تنها با چند خط و خيلي سريع شكل مي گيرد به كارمي آيدو هم براي آثاري كه اجزاي دقيق و حساب شده اي دارند. با مداد رنگي مي‌توان آثار صرفا كلاسيك آفريد وهم كاريكاتور وطرح هاي هزل آميز.علاوه بر ويژگي هاي كيفي مدادرنگي به لحاظ ظاهري نيز زيبا و براي نقاشي شوق برانگيزاست وبه طور كلي جلوه ي هنري دارد.
به دست گرفتن مدادرنگي به هر حال با نوعي لذت همراه است.استفاده از اين وسيله نقاشي نيز مثل هر وسيله ديگري نياز به تجربه دارد. بافت كاغذ ونوك نرم مداد ،دو عنصر اساسي نقاشي با مداد رنگي محسوب مي شوند و شما بايد توجه خاصي به اين دو عنصرداشته باشيد.مصون ماندن بعضي از پرزها نكته بسيار مهمي است كه در حكم يك قاعده بايد محسوبش كرد و تركيب رنگها نيز بر اساس اين قاعده ميسر مي‌شود.اگر بخواهيم كه درجه سايه روشني كاملا مشخص و پررنگ باشد،فشار بيشتري بر مداد مي آوريم و در نتيجه رنگدانه ها و موم مغزي مداد،تمام پرزها را مي پوشاند و جايي را سفيد باقي نمي گذارد.بايد توجه كرد كه نوك مداد خوب تراشيده شده باشد،كند نباشد.
به قصد تصريح در زمينه رنگ آميزي مدادرنگي چند نكته فني را مورد برسي قرار مي‌دهيم:شيوه ي خطي، شيوه ي خراش،شيوه ي سايه پردازي،شيوه ي شيار اندازي،شيوه ي سفيد كردن. شيوه ي خطي:با ترسيم خطوط در جهات مختلف (روي هم،كنارهم،به طور متقاطع وغيره كه بيش وكم به صورت تار و پود در مي آيند).
مي‌توان سايه روشني ها،درجات تيره-روشني و كنتراستها را شكل داد.نقاطي كه داراي رنگهاي تيره اي هستند،با خطوط بيشتري شكل گرفته اند و فواصل خطوط كمتر است.حال آنكه در نقاط روشن،قضيه معكوس است.در اينجا نيز،همان طوركه مي دانيد،در مرحله ي نخست، نقاط و سطوح روشن و در مراحل بعدي نقاط تيره نقاشي شده، به عبارت بهتر ،قاعده از كم به زياد در اينجا نيز رعايت شده است.
شيوه ي سايه پردازي: در اين شيوه نخست قسمت هاي روشن رنگ آميزي شده و بعد،مرحله به مرحله نقاط تيره و از اين طريق حجم ها،سايه -روشني ها، و درجه ي تيره روشني به كمك مداد رنگي شكل گرفته اند. لايه رنگ و خط مرئي را مي‌توان با هم در آميخت. منظور از مرئي در واقع اين است كه سطوح رنگهاي ايجاد شده با مداد رنگي ضمن اين كه تماما مجموعه اي از خطوط هستند به نحوي محو شده اند،يا بر هم نهاده شده اند، كه در كل يك رنگبندي را شكل مي‌دهند.
شيوه خراش دادن:در اين شيوه رنگ آميزي از رنگهاي روشن شروع مي‌شود.مجموعه كار را با همان رنگهاي قبلي،منتها كمي پر رنگ تر رنگ آميزي مي‌كنيم و حالا نوبت به قلم خراش مي رسد.با اين ابزار مي‌توان مدل از قبل نقاشي شده را به طور خطي طراحي كرد.كار اين قلم خراش دادن است. هر خطي را كه خراش مي‌دهيم مقداري از لايه چرب به جا مانده از دومين لايه را از سطح كاغذ بر مي‌داريم.با اين كار،رنگدانه اولين لايه ي رنگ مداد رنگي، يعني رنگ زيرين ظاهر مي‌شود.
شيوه ي شيار اندازي:ابتدا روي يك ورقه كاغذ پوستي نازك،به كمك مداد گرافيتي، يك طرح خطي از مدل طراحي مي‌كنيم.بعد هم قلم حكاكي نوك گرد را روي طرح مي كشيم. با فشار نوك قلم حكاكي نقش طرح بر كاغذ طراحي شكل مي گيرد، بعد كه كاغذ كالك را برمي‌داريم طرح مدل را به صورت شيار روي كاغذ طراحي نقش شده است.حالا با بهره گيري از شيوه ي شيار اندازي و به كمك مدادرنگي نقش حك شده بر كاغذ بريستول را رنگ آميزي مي‌كنيم .
شيوه ي سفيد كردن: در اين شيوه رنگها در اين نقاشي بيشتر به رنگهاي پاستل شبيه اند،محو شده اند،رنگها حالت خاصي پيدا كرده اند-انگار چربند-به نظر ميرسد كه از پاستل استفاده شده اند.ايجاد چنين حالت نمودي در واقع چندان دشوار هم نيست.با مداد سفيد رنگ و به روال موسوم سايه پردازي مي‌كنيم و نقاط مورد نظر را مي پوشانيم.بنابراين استفاده باعث مي‌شود تا خطوط رنگي محو شوند وريز دانه هاي كاغذ ورنگ با هم عجين شوند و در نتيجه رنگها روشني پيدا كنند.

2)اسكراچ برد
اسكراچ برد مقواي مخصوصي است كه از اوايل قرن بيستم اختراع شده و به جاي سنگ هاي ليتوگرافي كه قبلا براي چاپ سنگي استفاده مي شد بكار گرفته شده است.اين مقوا شامل يك لايه گچ سفيد است كه با چسب مخصوصي در هم آميخته شده روي مقوا پرس شده است. ضخامت گچ خيلي كم است پس از خشك شدن به سرعت صاف محكم مي‌شود.اين مقوا را پس ازآغشته كردن با مركب مشكي يا رنگي يا رنگي يا ايجاد خراش با ابزار نوك تيز مي‌توان طرح هاي جالبي را با هاشور و سايه روشن هاي دقيق و ظريف سياه سفيد بوجود آورد.
در گذشته از اين تكنيك به علت خصوصيت ذاتي اش در چاپ روزنامه استفاده مي‌كردند.در مورد ابزار اين تكنيك بايد توجه داشت كه ابزار خراش تيغ هاي مخصوصي كه بااندازه و تيزي هاي مختلفي كه با پيچ در بدنه شان محكم مي شوند براي بريدن مقوا و كاغذ و خراش روي آن استفاده مي‌شود.همچنين با تيغ هاي جراحي و اصلاح و موكت بري نيز مي‌توان اين تكنيك را اجرا نمود. ايجاد بافت اجسام در اين تكنيك نحوه ي خراشي است كه صورت گرفته علاوه بر آن احساس فرم و حجم و در نتيجه نور و سايه بستگي به نحوه ي خراشيدن خطوط و سطوح دارد. خطوطي كه خراشيده شده اند مي‌توانند دوبار مركبي شوند ولي شيارهاي حاصل از آن همچنان باقي مي ماند كه اين شيارها مانع ايجاد خطوط جديد مي‌گردند.ساده ترين راه براي ايجاد سايه روشن كار كردن از طرفي به طرف ديگر است.
يادگيري اين تكنيك و خراشيدن سايه روشن ها با هاشورتوانايي هنرمند را هنگامي كه با ساير وسايل از قبيل مداد،خودكار،قلم فلزي يا راپيدوگراف اقدام به ايجاد هاشور مي نمايد افزايش مي‌دهد و نحوه ي سايه زدن با خطوط سياه سفيد را به وي مي آموزد.براي ايجاد برخي از بافت ها ظريفي كه با دست به طور يكنواخت و منظم امكان پذير نمي باشد ،مي‌توان از ورقه هاي نازك چسبدار كه حاوي نقش است و به زيپاتون معروف است استفاده نمود.اين ورقه ها كه با طرح ها و بافت هاي مختلف است از حيث تكنيك با اسكراچ برد شباهت دارد.

[DTN]

3)گواش

گواش واژه ي فرانسوي و نوعي رنگ غليظ است كه رنگدانه هاي آن از صمغ چسبنده تشكيل شده اند و مانند آبرنگ،حلال آن آب است و با آب رقيق مي‌شود.تفاوت عمده ي روش رنگ گذاري با گواش در اين است كه در شيوه ي آبرنگ چنان كه از نام آن بر مي آيد، هنرمند براي ايجاد توناليته هاي رنگي (درجه هاي مختلف يك رنگ از تيره به روشن و بر عكس، رنگ ها را با آب تركيب مي‌كنند و در نتيجه رنگ ها حالتي شفاف دارند. اما در روش رنگ گذاري با گواش، در اصل از رنگها براي پوشاندن يكپارچه و يكدست سطوح استفاده مي‌شود. براي تغيير درجه رنگ، رنگ سفيد يا رنگهاي روشن ديگر به كار گرفته مي‌شود. از گواش در زمينه هاي متنوعي از هنرهاي تجسمي و كاربردي استفاده مي‌شود.مهم تر از همه استفاده از گواش در گرافيك و به خصوص طراحي پوستر است،زيرا صراحت و سطوح يكنواخت و يكدست آن براي ويژگي هاي بصري مناسب براي پوستر،كاملا ايده آل است. در برچسب شيشه هاي گواش هاي خارجي اغلب به جاي واژه ي، واژه ي رنگ پوستري را مشاهده مي‌كنيم كه همين مورد مناسب بودن آن را براي استفاده در اجراي پوستر نشان مي‌دهد .
رنگ گواش به دو صورت عمده و غالب براي رنگ آميزي يكنواخت سطوح اثر گرافيك يا نقاشي است اما گاهي به گونه اي از آن استفاده مي‌كنند كه عمداً ضربه قلم مو و مسير آن محسوس باشد. در اين تكنيك براي پوشش بهتر رنگ مي‌توان از قلم موي بزرگ كه داراي موي نرم باشد استفاده نمود ولي از انواع قلم موها مي‌توان براي رنگ آميزي با گواش بهره جست.در تكنيك گواش در مورد كاغذ و نوع آن محدوديتي وجود ندارد. البته به منظور جلوگيري از تاب برداشتن مقوا بايد از مقواي ضخيم استفاده نمود. معمول ترين مقوا براي رنگ آميزي با گواش اشتنباخ مي باشد كه براي رسيدن به رنگ آميزي صاف و يكدست مقواي فوق را ابتدا خيس نموده و سپس روي كلاف چوبي به وسيله ي چسب يا پونز نصب مي‌شود بدين ترتيب پس از رنگ آميزي اندكي نا صافي در سطح مقوا به وجود مي آيد كه باعث نگراني نمي باشد.

4)قلم فلزي

قديم ترين نوع قلم هاي فلزي در اروپا به نام(pery) در اواخرقرن هجدهم متد اول شد وپس آن، براي طراحي با مركب علاوه بر قلم پر، قلم ني مورد استفاده قرار گرفت. در قرن بيستم، طراحي و ساخت حدود دوازده نوع مختلف قلم، امكانات جديدي در اختيار طراحان قرار داد.
قلم طراحي(pery) شامل يك نوع فلزي است كه بر بدنه چوبي يا پلاستيكي و... سوار مي‌شود انواع نوك هاي قلم براين دسته سوار مي شوند و خطوط متنوعي را با مركب ايجاد مي‌كنند . قلم فلزي به تعبيري از اجداد مداد گرافيت است و در عهد رنسانس بسيار متداول بوده است ماده نقاشي در اين روش يك سيم نازك فلزي است كه اغلب از نقره خالص بوده و بر نوعي وسيله از قبيل دسته چوبي يا نگه دارنده ديگري سوار مي شوند((silverpoint .سطح نقاشي بايد با رنگ سفيد يا مواد مشابه پوشانده مي شده كه اغلب از تركيب پودر استخوان و سريشم تشكيل مي شده است.خطوطي كه اين ابزار به وجود مي آورده نازك و يكدست بوده و تغيير و تصحيح آن مقدور نبوده است. اختراع اولين قلم فلزي به دست (جيمزپري)انگليسي صورت گرفت و به نام مخترع قلم (pery) ناميده شد .اين قلم درايران به نام قلم فرانسه معروف است.جنس نوك آن براي كار خوشنويسي و طراحي متفاوت است.در مورد اين ابزار اين نكته مهم است كه ضخامت نوك قلم فلزي و راپيدوگراف با شماره مشخص مي‌شود.هر قدر نوك قلم پهن تر باشد مركب بيشتري بر مي دارد و بنابراين خطي كه ايجاد مي‌كند طولاني تر است.

5)پاستل
مداد شمعي يا پاستل ابزاري بي ثبات است كه امروزه با تنوع رنگهاي طراحي در بازار جز فراوانترين و ارزانترين ابزار به شمار مي رود. درطراحي با مداد شمعي تكنيك هاي مختلفي چون مقاومت مداد رنگي و سياه قلم كردن ،طراحي روي پارچه و گاهي تركيب هاي آنها با هم بكار مي رود. مداد شمعي با رنگهايي كه حلال آن آب است تركيب نمي‌شود.مي‌توان با تلفيق اين دو خاصيت به رنگ آميزي هاي جالبي دست يافت.
براي اجراي اين روش طراحي با فشار سخت مدادشمعي را روي كاغذي كه جاذب آب است بكشيد. سپس با قلم مو با قلم مو آبرنگ رقيق شده يا رنگهاي رقيق لعابي را روي طرح فوق بكشيد.بدين ترتيب رنگ در نقاطي از كاغذ جذب مي‌شود كه قبلا توسط مدادشمعي رنگ نشده است. در شيوه ي سياه قلم ابتدا طرحي را با مدادشمعي كشيده سپس رنگ سياه را روي بخش يا تمام سطوحي كه مي خواهيم سياه بماند رنگ را به خود گرفته و آثار جالبي را با سرعت زياد به وجود مي آيد.
در روش سياه قلم كردن با مدادشمعي با روش مرطوب ابتدا كاغذي محكم و صاف مانند مقوا يا تخته ي بريستول را به عنوان زمينه ي سياه قلم تهيه كنيد.سپس طرح مورد نظر را با مدادشمعي ترجيحا رنگهاي شفاف و روشن رنگ كنيد .سپس طرح زيرين را با رنگهاي لعابي كه به آن چند قطره صابون مايع اضافه شده است بپوشانيد،براي سطح روي كار مي‌توانيد از رنگهاي سياه يا هر رنگ ديگري كه به اندازه ي كافي تيره است استفاده كنيد. زماني كه رنگهاي لعابي هنوز خيس است طرحي بكشيد كه با سطح زيرين در تماس قرار گيرد ،سپس با ابزار نوك تيز و درشت مثل سنجاق و قيچي و...جهت طراحي خطوط استفاده كنيد كه پس از ايجاد خراش روي سطح كاغذ رنگهاي زيرين خود را نشان مي‌دهند.دقت كنيد كه در اين تكنيك رنگهاي زيرين و رنگهاي سطح كار كاملا خشك شده باشد.

6) كولاژ

اين واژه به معناي چسبانيدن و شيوه اي است كه در آن براي رنگ گذاري از بريده هاي كاغذهاي رنگي، پارچه، روزنامه، مقواهاي رنگي و موارد مشابه آن استفاده مي‌شود. در كارهاي چاپي ،مانند تصويرسازي براي كتابهاي كودك كه به اين شيوه صورت مي پذيرد. اگر ضخامت اثر اندكي زياد شود به طور مستقيم قابل چاپ و همچنين قرار گرفتن در دستگاه اسكنر نيست، بهتر است يك اسلايد بزرگ از تصوير كه اصطلاحا به آن اسلايد (ليت) مي‌گويند،تهيه شود.
از اين تكنيك براي بيان موضوعات مختلف به كار گرفته مي‌شود و محدوديت زيادي در انتخاب اين تكنيك براي سوژه هاي متفاوت وجود ندارد.البته مفهوم كولاژ فقط به سطح دو بعدي محدود نمي‌شود و در كولاژهاي حرفه اي مي‌توان از اين مفهوم به اشكال متفاوت جالبي سود جست. با كاغذ و مقوا مي‌توان اشكال مختلف و متفاوتي را ساخت. در برخي اوقات مي‌توان از تصاوير واقعي به جاي صورت يا دست استفاده كرد مي‌توان با تلفيقي از عكس ،طرح بافت هاي مختلف تصاوير جالبي را بوجود آورد.
البته مفهوم دروني كولاژ فراتر از شكل ظاهري آن مي باشد،كولاژ مي‌تواند در فكر هنرمند باشد.آنچه كه مهم است اين است كه هنرجويان بدانند كه كولاژ تنها بريدن كاغذ و در كنارهم چسبانيدن آن نيست بلكه يكي از تكنيك هاي اجرايي مي باشد.كولاژ مي‌تواند در ساير هنرها از قبيل سينما و در ساخت فيلم به صورت ديگري صورت گيرد.
در مورد تاريخچه ي كولاژ اين موضوع را مي‌توان گفت كه در سال 105 بعد از ميلاد تسايي لون اختراع كاغذ را اعلام نمود و خود را مدعي كلاژ مي دانست. ازنقطه نظر تاريخي كولاژ از توسعه كاغذسازي و راههاي دادوستدي كه آنرا به غرب منتقل نمودند و آنرا به قرن بيستم كشاند جدا نمي باشد.
كولاژ براي زينت بخشيدن به متون نوشتاري پديد آمد.كمي بعد كتاب دست ساخته اي مزين شد كه جايگاهي ويژه در تاريخ كولاژ يافت.استفاده از كولاژ در اواسط قرن نوزدهم و با ظهور مكتب امپرسيونيسم در هنر نقاشي آغاز گشت.امپرسيونيسم كوششي است در جهت پرداختن به ارزش هاي حسي به جاي نمودهاي لمسي و جايگزين نمودن حجم فيزيكي به دو سطح دو بعدي و اجتناب از نورپردازي و عمق بخشيدن تصنعي در سطح دو بعدي بوم و در نهايت شكل تجسمي به ضرباتي از نور و رنگ و نيز پرداختن به موضوعات روزمره زندگي.

[DTN]

1-1 مداد

مواد و ابزار لازم:مقواي معمولي، مداد- پاكن و ابزار كمكي
ابتدا طرح را روي مقوا و يا كاغذ مورد نظر منتقل كرده سپس شروع به سايه زدن قسمت هاي تيره طرح مي نماييم.

1-2- مداد رنگي

مواد و ابزارلازم:مقواي اشتنباخ، مدادرنگي،كاتر، پاكن
بعد ازانتقال طرح برروي مقوا با جنس و بافت مورد نظركاررنگ آميزي را آغاز مي‌كنيم.دراين شيوه رنگ اميزي ازبالاي كارشروع شده در پايين خاتمه پيدا مي‌كند. در حين انجام كاررنگ آميزي مدادهابايد نوك نسبتا" تيزي باشد تا خطوط پهن با ضخامت هاي مختلف ايجاد نشوند.پررنگ شدن وياكم رنگ شدن طرح موردنظر براثرفشاردست نبايدايجادشودبلكه باتكرارخطوط برروي هم به دفعات كم يازياد، مابه رنگ مورد نظرخود مي رسيم. درصورت لزوم درپايان كارمي توانيم تمامي قسمت هايي ازكاررادورگيري كنيم كه اين دورگيري مي تواند به صورت رنگي متناسب با رنگ طرح و يا فقط تك رنگ ارايه شود.
اين دورگيري را با ابزارهاي مختلف انجام داد مثل (راپيد، مدادرنگي ومداد) كه به صورت ممتد با ضخامت هاي ثابت و يا متغيرصورت مي گيرد.

2-1- اكولين

موادوابزارلازم: اكولين، مسواك، آب، دستمال و ابزار كمكي مثل: ( كاتر ،مقواي بافت درشت، قلم مو، پالت و چسب كاغذي)
ابتدا طرح آماده شده را با مداد روي مقواي بافت درشت انتقال مي دهيم. .هنگام استفاده از رنگهاي دقيق بهتر است از مقواي بافت درشت استفاده كنيم. مقوا را با چسب كاغذي روي تخته شاسي مي چسبانيم و قلم موي آغشته به اكولين را برداشته، شروع به كارمي‌كنيم. وقتي كه ميخواهيدرنگي را كناررنگي ديگر بگذاريد سعي كنيد حتي الامكان رنگ ديگر خشك شود (جز وقتي كه شما ميخواهيدرنگ انجام دهيد)

2-2- اكولين و وايتكس
مواد و ابزار لازم:اكولين، وايتكس، مسواك، آب، دستمال، ابزار كمكي مثل كاتر، مقواي بافت درشت، ،قلم مو، پالت و چسب كاغذي
اين تكنيك به روش كاربا اكولين مي باشد فقط در انتهاي كار مسواكي راآغشته به وايتكس كرده و سطح كاغذ را به سليقه ي خود افشانگري مي‌كنيم.

2- 3-اكولين باقلم فلزي و رنگ پارچه

مواد و ابزارلازم :اكولين، قلم فلزي يا راپيد، رنگ پارچه، مقواي ضخيم،ابزار كمكي(مداد، پاكن، كاتر، و خط كش و...)
اين روش كه با تلفيق چند روش به كار مي‌رود يك جلوه ي خاص به تصويرموردنظرميدهد.
ابتداطرح را منتقل كرده سپس با شروع به رنگ آميزي مي‌كنيم.(كار با تكنيك اكولين را دربخش ديگرمفصل توضيح داده شده.)
بعد از آن رنگ هاي پارچه راباقلم موروي كار مي گذاريم در اين حالت قلم مو را به صورت دوراني مي چرخانيم و حتي مي توانيم درحين كاررنگهاراباهم مخلوط كنيم.اين حالت بر همبستگي را به خوبي نشان مي دهد. در مرحله بعدشروع به دور گيري مي‌كنيم.اين دورگيري مي تواندبه وسيله قلم فلزي و ياهروسيله ديگري باشدوهمچنين مي توانيم اين كاررابه چندطريق انجام دهيم (مرتب- خط چين ويانامرتب)

2- 4- اكولين وچسب مايع وچسب ميسكيت ومدادشمعي

مواد وابزارلازم:اكولين، چسب مايع، چسب ميسكيت، مدادشمعي ومقواي بافت درشت ابتداطرح مورد نظرراروي مقواانتقال مي دهيم وبااستفاده ازچسب مايع استفاده مي‌كنيم. قسمتي كه بايدباچسب مايع كارشودرابه صورت دلخواه آغشته به چسب مايع مي‌كنيم و بعدازخشك شدن آن چسب ميسكيت را در جاهايي كه مي خواهيم سفيد باقي بماند مي زنيم و پس از خشك شدن چسب طرح را با اكولين رنگ آميزي مي‌كنيم. چسب مايع كمي برجسته مي‌شو د و چسب ميسكيت سفيد مي ماند و مداد شمعي حالت محوبه خود مي گيرد و در نهايت طرح را دورگيري مي‌كنيم.

3- 1- گواش

مواد وابزارلازم:گواش، قلم مو، مقوا،(بافت دار، معمولي)چسب، دستمال، آب براي رقيق كردن
رنگهادركارباگواش ابتدامقواي لازم جهت اجراي كار را انتخاب كرده .سپس طرح مورد نظر را روي مقوا منتقل مي‌كنيم.سپس رنگ موردنظررادرپالت درست كرده وباتوجه به غلظت مناسب شروع به رنگ آميزمي‌كنيم. دقت كنيدكه حتما"درابتداي كارآن رابااستفاده ازچسب روي جايي محكم و ثابت كنيد تا از باد كردن و لوله شدن مقوا جلوگيري شود. در اين تكنيك و يا هر تكنيكي كه با رنگهاي جوهري و قلم مو سر كار داريد دقت كنيد كه قلم مو را بيش از سه يا چهار بار روي مقوا نكشيد تا به ضخامت وبافت مقوا صدمه وارد نشود.

3- 2- آبرنگ

مواد و ابزار لازم: قلم مو، مقوا، آبرنگ، پالت،غلتك معمولي، اسفنج، رنگ مخصوص، چسب ميسكيت
ابتدا طرح خود را به مقوا منتقل كرده،سپس رنگ دلخواه خود را رقيق مي‌كنيم و روي قسمت مورد نظر مي گذاريم ايجاد سايه روشن ها با آب ميسرميشود.دقت كنيد كه قلم مو را بيش از سه يا چهاربار بر روي كار نكشيد زيرا باعث مي‌شو د ضخامت مقوا از بين برود و بافتي ايجاد كند كه جالب نمي باشد.

4- 1- مونو پرينت

مواد و ابزار لازم:شيشه، رنگ، كاغذ كاهي، پارچه، مداد و قلم مو، كاغذ چاپ، شيشه يا پالت رنگ، غلتك
چاپ به دو روش صورت مي گيرد طراحي روي شيشه، طراحي پشت كاغذ
طراحي روي شيشه: ابتدا طرح مورد نظررا زير شيشه قرار مي دهيم و با قلم مو و رنگ مناسب طرح را روي شيشه مي كشيم بايد دقت شود كه رنگ گذاري روي شيشه با سرعت انجام شود، چون امكان خشك شدن رنگ زياد است. پس از رنگ گذاري مي توان قسمت هاي زايد طرح را به وسيله پارچه تميز كرد. سپس كاغذ را روي شيشه قرار مي دهيم و طرح را با مالش دست و يا غلتك روي كاغذ منتقل و نمايان مي سازيم.
چاپ پشت كاغذ: سطح شيشه را با يك لايه رنگ پوشانده و كاغذ باطله را روي شيشه مي گذاريم و برمي داريم چند باراين كاررا تكرارتا كاغذ به شيشه نچسبد. پس كاغذي را كه روي آن طرح كشيده شده را طوري مي گذاريم كه سطح سفيد كاغذ زير و طرح روبروي ما باشد كاغذ را با چسب روي شيشه محكم مي‌كنيم. از روي طرح با يك شي تقريبا" نوك تيز مي كشيم. همچنين مي توان براي اين كه اثري از طرح روي كاغذ نماند طرح را روي كاغذ پوستي كشيده وكاغذ پوستي را روي كاغذ عادي قرار داد.

4-2- آ ب مركب و فيبر و مونوپرينت

مواد و ابزار لازم: فيبرو مركب ،چسب مايع،تكه هاي خرد شده‌ي مقوا
ابتدا همان تكنيك آب مركب روي فيبر كار مي‌كنيم سپس قطعات از پيش آماده شده‌ي تكنيك مونوپرينت را به صورت كولاژ روي آن مي چسبانيم، و تركيب بندي مناسبي را ايجاد مي‌كنيم.

5-1- قلم فلزي

مواد و ابزار لازم: قلم فلزي، پالت، آب مركب، مداد
در كار با قلم فلزي بعد از انتقال طرح بر روي مقوا و تهيه رنگهاي مايع رقيق كار خود را آغاز مي‌كنيم. خطوط ايجاد شده توسط قلم فلزي به شكل هاشور است كه گاه اين خطوط متقاطع مي باشد و متناسب با طرح كاربرد دارد. در اين تكنيك ضخامت و يا نازكي خطوط هاشور از طريق فشار دست بر روي سطح كار ايجاد مي‌شو د. قلم فلزي خود به تنهايي يك تكنيك مي باشد و يا مي تواند با ساير تكنيك ها تلفيق شود.هاشور زدن بر روي زمينه با رنگهاي مختلف هم مي توان انجام شود كه اين امر مرتبط با موضوع و سليقه تصويرگر مي باشد.

5-2- قلم فلزي و سركه

مواد و ابزار لازم: قلم فلزي ، سركه، مداد و پاكن، قلم مو
پس از انتقال طرح مقوا را روي تخته محكم و ثابت مي‌كنيم. ابتدا قسمت هاي تيره ي كار را با سركه به وسيله قلم مو مي پوشانيم و آن را روي شعله گاز مي گيريم تا كمي رنگ آن تيره شود. سپس با قلم فلزي و مركب روي طرح با شيوه اي كه در بخش قلم فلزي آموزش داده ايم شروع به رنگ آميزي مي‌كنيم.

5-3- قلم فلزي و آب مركب

مواد و ابزار لازم: مركب رنگي، قلم فلزي، آب، دستمال، مقوا(كرافت)، چسب چوب، قلم مو، كاربن
در اين تكنيك بسته به رنگ مركب و موضوع كار و رنگ مقوا را انتخاب مي‌كنيم يا اين كه از مقواي سفيد استفاده مي‌كنيم. ابتدا طرح را آماده شده را روي مقوا انتقال مي دهيم و چون رنگ مقوا تيره است براي انتقال طرح از كاربن استفاده مي‌كنيم. مرحله بعد ثابت كردن مقوا روي زمينه مي باشد كه با استفاده از چسب كاغذي در چهار طرف آن انجام مي‌شو د. قلم مو را برداشته و به مركب آغشته كرده و شروع به رنگ آميزي مي‌كنيم. براي ايجاد سايه روشن از آب استفاده مي‌كنيم. بايد قبل از خشك شدن آب مركب را اضافه مي‌كنيم در غير اين صورت سايه روشن به صورت لكه مي‌شو د. پس از خشك شدن كار از قلم فلزي استفاده مي‌كنيم. براي هاشور زدن با قلم فلزي مي توانيم از رنگ هاي مختلف يا همان رنگ مركب استفاده كنيم (دقت كنيد قسمت هايي كه از كاربن استفاده شده مركب را به خود نمي گيرد و در نهايت دورگيري زيبايي به دست مي آيد.

5-4- روان نويس دو رنگ

مواد و ابزار لازم:روان نويس در دو رنگ متفاوت، چسب، مداد
طرح منتقل شده را روي يك سطح ثابت مي‌كنيم. سپس برخي از قسمت هاي طرح را به وسيله يك رنگ شروع به رنگ آميزي مي‌كنيم و قسمت هاي دلخواه را نيز با رنگ ديگر، خطوط و هاشورها نقش مهم و اساسي را دراين تكنيك ايفا مي‌كند.

5-5- ترام

مواد و ابزار لازم: مقوا يا كاغذ گلاسه، راپيد، ميزنور، چسب كاغذي
دراين روش طرح مورد نظر را بر روي ميز نور قرار داده و با چسب كاغذي آن را روي ميز نور ثابت مي‌كنيم. سپس مقواي گلاسه را بر روي طرح قرار داده و دوباره با چسب مقوا را محكم مي‌كنيم و ميز نور نور را روشن كرده و طرح مورد نظر را با استفاده از نقطه سايه روشن مي زنيم. در اين تكنيك قسمت هاي تيره طرح را با استفاده از نقاط بيشتر پر مي‌كنيم. در قسمت هاي روشن از نقاط كمتري استفاده مي‌كنيم و بدين ترتيب طرح كنتراست خاصي به خود مي گيرد.
هرگز در ميانه كار دست خود را روي كار نكشيد. زيرا ممكن است هنوز طرح خشك نشده باشد و جوهر كار پخش گردد.

6-1- كولاژ

مواد و ابزار لازم: مقواي معمولي، چسب، مقوا وكاغذ هاي رنگي، ابزار كمكي (مداد، پاكن، خط كش و كاتر)
در اين روش ما مي توانيم از هر وسيله براي چسباندن به روي صفجه و به دست آوردن تصوير استفاده مي‌كنيم. در اين روش ابتدا طرح مورد نظر را روي مقوا منتقل مي‌كنيم و سپس شروع به تكه چسباني مي‌كنيم. دقت كنيد كاغذ رنگي، مقوا و يا روز نامه اي كه در طرح مورد نظر مي چسبا نيد چروك نشده و جمع نشود و به لطا فت و ظرافت كار صدمه وارد نشود.

6-2- كولاژ با استفاده از قطعات بريده شده توسط دست

مواد و ابزار لازم: مقوا و كاغذ هاي رنگي و خردهاي روز نامه، مقواي معمولي براي زير كار، چسب مايع، ابزار كمكي،(مداد، خط كش، قيچي)
در اين نوع كولاژ نياز به الگوي قسمت هاي رنگي مختلف طرح نيست و ما به وسيله دست مقوا و يا كاغذ رنگي مورد نظر در ابعاد و اشكال مختلف به صورت نا منظم و گاهي نيز منظم پاره مي‌كنيم و سپس در زمينه كه متناسب با طرح انتخاب شده است مي چسبانيم. در اين كولاژ نيز نيز قطعات رنگي ممكن است بر روي هم و يا كنار هم قرار گيرند تا طرح مورد نظر را تكميل كنند.

6-3- كولاژبا استفاده از قطعات بريده شده توسط قيچي

مواد و ابزار لازم:مقوا و بريده هاي روز نامه، كاغذ هاي رنگي،چسب، ابزار كمكي(كاتر،قيچي، مداد و خط كش و...)
در اين نوع كولاژاز هرقسمت طرح كه داراي رنگهاي متفاوتي است الگويي تهيه كرده و سپس بر روي مقوا و يا كاغذ رنگي مورد نظر گذاشته و طرح رنگي را توسط قيچي از مقوا يا كاغذ رنگي جدا مي‌كنيم و روي طرح مي چسبانيم. در نهايت از چسباندن قطعات بريده شده در كنارهم و يا گاهي روي طرح مورد نظر ما كار خاتمه مي يابد.( برش ها بايد منظم و ظريف زده شود تا به ظرافت كار صدمه وارد نشود.)

7-1- پاستل و رنگ پلاستيك

مواد و ابزار لازم: پاستل، مقواي ضخيم، رنگ پلاستيك، ابزار كمكي( مداد، پاكن، كاترو...)
ابتدا طرح را منتقل مي‌كنيم و زمينه كاغذ را به رنگ پلاستيك سفيد آغشته مي‌كنيم. طرح را با شيئ نوك تيز روي كار پياده مي‌كنيم. منتظر مي مانيم تا خشك شود. بعد از مرحله خشك شدن با پاستل روغني شروع به رنگ آميزي مي‌كنيم.

8-1- اسكراچ برد

مواد و ابزار لازم: تيغ، مركب راپيد، مقواي مخصوص يا گلاسه ي براق، كاربن سفيد، قلم مو، چسب كاغذي، مداد
ابتدا طرح را روي كاغذ معمولي كشيده ، لبه ي بالايي كاغذ را روي مقواي اصلي چسبانده،سپس با مداد نوك سخت مثل 2H يا قلم استنسيل يا هر وسيله اي كه نوك آن خيلي تيز نباشد خطوط خارجي طرح را مجددا" مي كشيم سپس سطح كاغذ را با يك قلم موي نسبتا" درشت مركبي مي‌كنيم. در مرحله بعد اقدام به انتقال جزييات روي مقوا به وسيله ابزار هاي خراش كرده كه احساس فرم و حجم و غيره بستگي به نحوه ي خراشيدن خطوط و سطوح دارد.

8-2 پاستل روغني و خراش

مواد و ابزار لازم: پاستل روغني، مقواي ضخيم، مداد، كاربن، تيغ و كاتر، جوهر راپيد
در اين تكنيك ما در آغازيك مقواي سفيد به اندازه ي دلخواه انتخاب مي‌كنيم و براي اجراي اين كار از رنگهاي دلخواه روشن را كنار يك ديگر به طور در هم استفاده مي‌كنيم و صفحه را از رنگهاي روشن و متفاوت پر كنيد.
بعد از رنگ آميزي با پاستل روغني سياه رنگ يا رنگهاي تيره ديگر را بر مي داريم و به طور كامل روي رنگهاي روشن مي زنيم بعداز اين مرحله شروع به خراش دادن آن به شكل و تصوير دلخواه مي‌كنيم ومي توانيم هر تصويري را با رنگهاي در هم بدست آوريم.

9-1 چسب چوب و گواش

مواد و ابزار لازم: مقواي ضخيم، چسب چوب، گواش، ابزاري براي انتقال چسب چوب به صفحه مثل كاردك، ابزاري براي ايجاد بافت هاي مختلف مثل شانه، راپيد يا روان نويس
ابتدا مقوا را با استفاده از چسب كاغذي بر روي ميز محكم كرده و و بعد چسب چوب را با كاردك روي مقوا پهن مي‌كنيم.
در مرحله بعد با استفاده از شانه بافت افقي و عمودي ايجاد كرده و پس از خشك شدن چسب چوب، طرح را روي مقوا منتقل مي‌كنيم. پس رنگ را آماده و شروع به رنگ آميزي مي‌كنيم و در مرحله پاياني با راپيد و يا روان نويس دورگيري هاي مختلف را ايجاد مي‌كنيم.

9-2- چسب چوب و اكولين

مواد و ابزار لازم: مقواي ضخيم، چسب چوب، رنگ جوهري (اكولين) ابزاري براي انتقال چسب چوب به صفحه، كاردك نرم يا قلم مو، ابزاري براي ايجاد بافت هاي روي چسب چوب مانند تيغ و يا سوزن، روان نويس يا ماژيك سر نازك
ابتدا روي صفحه ي كار، طرح خود را پياده كرده سپس طرح مورد نظر را با چسب چوب پر مي‌كنيم و با ابزار هاي ذكر شده روي آن ايجاد بافت مي‌كنيم. بعد از خشك شدن چسب رنگ متناسب با طرح را انتخاب نموده و شروع به رنگ آميزي مي‌كنيم. ممكن است پس از ايجاد بافت با چسب چوب طرح زيرين پوشيده شود اما بعد از خشك شدن سطوح زيرين مشخص مي‌شو د و آخرمي توان پس از خشك شدن اكولين يا روان نويس ها روشهای متناسب با طرح را ايجاد نمود.

[DTN]