در سال 1991 دكتر يوناس پاليكاريس در هراكليون كرت (يونان) اولينكسي بود كه با استفاده از دستگاه ميكروكراتوم لايه نازكي از قرنيه رابرداشت و سپس با استفاده از ليزر اكسايمر بخشي از بافت قرنيه را تراش داد.با ابداع ليزيك اين عمل به سرعت عموميت يافت و در بسياري از مراكز جايگزينساير روشها مانند RK (برش قرنيه) و PRK (ليزر) گرديد، گرچه امروزه اين روشها هر كدام كاربردهاي خاص خود را نيز دارند.
[External Link Removed for Guests]
مرحله اول:
لايه نازك يا فلپ (Flap )
[External Link Removed for Guests]
مرحله دوم:
با استفاده از ليزر اكسايمر، عيب انكساري اصلاح مي شود
[External Link Removed for Guests]
مرحله سوم:
لايه نازك به جاي خود برگردانده مي شود
تكنيك عمل:
در عمل ليزيك دو عمل با هم تركيب ميشوند تا عيب انكساري اصلاحشود. نخست با استفاده از يك وسيله اتوماتيك بنام ميكروكراتوم لايه نازكياز قرنيه برداشته ميشود. وجود اين لايه نازك اجازه بهبود سريع ديد و كاهشناراحتيهاي پس از عمل را ميدهد. امروزه از انواعي از ليزر جهت برداشتناين لايه هم استفاده مي شود.
سپس با استفاده از ليزر اكسايمر كه با كنترل كامپيوتر صورت ميگيرد قرنيهتراش داده ميشود و به اين ترتيب عيب انكساري اصلاح ميگردد. ليزر اكسايمراز جنس نور ماوراي بنفش ميباشد و همان ليزري است كه در عمل پي.آر.كي(ليزر) مورد استفاده قرار ميگيرد. لايه نازك محافظ پس از تراش قرنيه بهجاي اوليه خود باز گردانده شده، بدون اينكه نياز به بخيه باشد پس از چنددقيقه در محل خود چسبيده و محكم ميشود، بنابراين به پانسمان هم نيازينيست.
كل زمان اين عمل براي هر چشم كمتر از 10 دقيقه ميباشد و بيمار ضمن عملاحساس درد نميكند. بهبود ديد سريع بوده و با درد كم يا بدون درد همراهميباشد. قطرههاي چشمي پس از عمل فقط براي يك هفته استفاده ميشود. ليزيكيك روش موثر براي اصلاح نزديك بينيهاي متوسط و شديد است. از نظر كاراييميتوان ليزيك را موفقترين روش اصلاح عيب انكساري دانست. همچنينآستيگماتيسمهاي همراه با نزديكبيني نيز با اين روش اصلاح ميگردند. اينعمل براي درمان دوربيني و آستيگماتيسم همراه با آن كاربرد دارد. ميزانموفقيت در اين نوع عيب انكساري كمتر ميباشد.
نتايج:
تقريبا هركسي كه تحت عمل جراحي قرار ميگيرد ميخواهد بداند كهشانس بدست آوردن نتيجه رضايت بخش چقدر است. براي نزديكبيني كم و متوسط(تا 7- ديوپتر) در حدود 95% بيماران ديد بدون عينك 10/5 تا 10/6يا بيشتر را به دست ميآوردند و 85% شانس ديد بدون عينك 10/8 تا 10/9 يابهتر را دارند. اين بدان معناست كه وابستگي افراد به ميزان بسيارزيادي به عينك كم شده اما ممكن است براي انجام كارهاي دقيقتر چشمي مانندرانندگي، عليالخصوص در شب به يك عينك با شماره كم نياز داشته باشند.
براي ميوپي بالا (بالاي 7- ديوپتر) در حدود 85% بيماران ديد بدون عينك10/5 تا 10/6 يا بهتر و 70% ديد بدون عينك 10/8 تا 10/9 يا بهتر بدست مي آورند.
مزايا:
- بهبود سريع : اغلببيماران پس از يك يا دو روز ميتوانند به فعاليتهاي روزمره باز گردند.غالبا درد وجود ندارد و بعد از 24 ساعت ديد مفيدي ايجاد ميشود. در آر.كي.(برش قرنيه) و پي.آر.كي. (ليزر) ناراحتيها بيشتر است.
- تصحيح طيف وسيعي از ميوپي:با استفاده از ليزيك حدود 12 ديوپتر نزديكبيني را ميتوان بخوبي اصلاحكرد. در حاليكه استفاده از پي.آركي. (ليزر) براي نمره بالا (بيش از 7ديوپتر) ميتواند منجر به كدورت قرنيه، كاهش ديد و بازگشت بخشي از نمرهچشم شود. همچنين عمل آر.كي. (برش قرنيه) معمولا قادر به اصلاح بيش از 5 تا6 ديوپتر نيست.
- قابليت تكرار:در مورد تصحيح كمتر از حد با عمل ليزيك، ميتوان با بلند كردن لايه نازكيكه در طي عمل اول ايجاد شده و ليزر مجدد، اين عمل را تكرار كرد. بهبوديمانند عمل اول سريع است.
- پايداري طولاني مدت اثر عمل:اغلب مطالعات نشان ميدهد كه در عرض 6-3 ماه نمره چشم ثابت ميشود، چرا كهپس از اين مدت تغيير ناچيزي در ساختمان قرنيه و ترميم متعاقب آن ايجادميشود.
- حفظ ساختمان طبيعي قرنيه:لايه نازك برداشته شده بعد از چند روز كاملا محكم ميگردد، به شكلي كه باپلك زدن يا مالش چشم جابجا نمي شود. در عمل ليزيك بر خلاف عمل آر.كي. يابرش قرنيه، استحكام قرنيه و مقاومت آن در مقابل ضربه كاهش نمييابد.
- عدم ايجاد كدورت:بر خلاف پي.آر.كي. (ليزر) كه در نمرههاي بالا احتمال كدورت قرنيه در آنوجود دارد، در عمل ليزيك هيچگونه كدورتي در قرنيه ايجاد نميشود.
- عدم نياز به استفاده طولاني مدت از قطرههاي چشمي:در عمل ليزيك بر خلاف پي.آر.كي. نيازي به كنترل ترميم زخم با استفاده ازقطرههاي استروييدي نيست. بيماران ليزيك معمولا بيش از يك هفته به دارونياز ندارند.
- عمل ليزيك نيازمند جراح ماهر است.بخاطر پيچيدگي عمل، تجربه كافي براي حصول نتيجه مناسب لازم است. چشم پزشكان نور به عنوان پيشگامان اين عمل در ايران، هزاران عمل ليزيك را بانتايج عالي انجام دادهاند و در اين زمينه ايران از جمله كشورهايي است كه تجربه بسيار زيادي دارد.
- قيمت وسايل گران است.قيمت دستگاه ليزر و وسايل مورد نياز 400 ميليون تومان و هزينه نگهداري سالانه آن حدودا 50 تا 100 ميليون تومان است. با تغييرات سريع تكنولوژي،ليزرها را بايستي اغلب به روز كرد و تمامي اين هزينه به بيمارستان يامراكز درماني تحميل خواهد شد.
همانند هر روش جراحي در ليزيك نيز عوارضي ممكن است ايجاد شود كهشامل تصحيح كمتر از حد، تصحيح بيش از حد و كاهش بهترين ديد ميباشند.تصحيح كمتر از حد هنگامي ايجاد ميشود كه بافت كافي براي اصلاح كامل ديدبرداشته نشود و تصحيح بيش از حد وقتي اتفاق مي افتد كه بافت بيشتري برداشتشده است. تصحيح كمتر از حد را ميتوان در عمل جراحي مجدد اصلاح كرد وليدرمان تصحيح بيش از حد مشكلتر ميباشد. در هنگام برداشتن لايه نازك ازقرنيه توسط ميكروكراتوم ممكن است مشكلاتي ايجاد شود كه شامل عدم توانايي در ايجاد لايه به اندازه، ضخامت و يا شكل مناسب، جابجايي لايه پس از عمل وعفونت ميباشد. به جز عفونت ساير عوارض لايه معمولا بدون اينكه براي ديدبيمار مشكلي ايجاد كنند درمان ميشوند. احتمال عفونت يك در 5 هزار است كه بسيار كمتر از ميزان وقوع آن در لنزهاي تماسي ميباشد و بر خلاف آن كه درتمام مدت استفاده از لنز تماسي چشم در معرض عفونت قرار دارد در اين عملاحتمال وقوع آن محدود به همان 1 تا 4 هفته نخست بعد از عمل ميگردد.
اگرچه پس از عمل، عيب انكساري اصلاح ميشود و ديد خوبي بدست ميآيد، اما بعضي بيماران بعد از عمل ليزيك يك يا چند مورد از عوارض زيررا كم و بيش تجربه ميكنند.
- ديدن هاله يا سايه در كنار تصوير واعوجاج مختصر در چند ماه اول شايع است، ولي اين عوارض بندرت در فعاليتهايمعمول ايجاد مشكل ميكند. عمده اين مشكلات بتدريج در 1 تا 3 ماه اول بعدازعمل خود به بخود از بين ميروند.
- ميوپي در شب:چون در اين عمل فقط بخش مركزي قرنيه تغيير شكل پيدا ميكند، در هنگام بازشدن مردمك در شب نور از محيط قرنيه كه تغيير شكلي پيدا نكرده است، واردچشم ميشود و ايجاد نزديكبيني ميكند. حتي اگر در روز ديد عالي وجودداشته باشد، در شب ممكن است براي ديد كامل احتياج به عينك مختصري باشد.
- خشكيچشم: در روند ترميم پس از عمل ليزيك ممكن است بيمار احساس خشكي چشم كرده وبه قطره اشك مصنوعي براي تسكين موقت نياز داشته باشد.
- ناراحتيو درد: در ليزيك اغلب محدود به شش تا 24 ساعت اول پس از عمل است و براحتيبا مسكن ها رفع ميشود. در اين مدت چشم بصورت موقت به نور خورشيد حساسترميشود.
- در 4 تا 6 هفته نخست بعد از عمل كيفيتديد علي الخصوص ديد نزديك افت ميكند كه به تدريج و بصورت خود بخودي بهبودمييابد. مشكلات ديد نزديك در افرادي كه در سنين پيرچشمي قرار دارند و تحتعمل قرار ميگيرند بيشتر نمود دارد و همانطور كه قبلا اشاره گرديد، اينافراد پس از عمل نياز به عينك مطالعه خواهند داشت.
[External Link Removed for Guests]