درباره بيماري قطع تنفس هنگام خواب بيشتر بدانيد

[ganjineh]

بيماراني كه دچار قطع تنفس هنگام خواب هستند دو برابر بيشتر در معرض خطر تصادفات رانندگي قرار دارند!
شايد درباره قطع تنفس هنگام خواب (sleep apnea) چيزهايي شنيده باشيد. اينوضعيت ناخوشايند كه از عوارض برخي بيماري‌هاست حالت نسبتاَ شايعي است؛ بههمين خاطر هم درباره‌اش زياد تحقيق كرده‌اند و مي‌كنند.
يكي از جالب‌ترين تحقيقات اخير را هم محققان كانادايي گزارش كرده‌اند:بيماراني كه دچار قطع تنفس هنگام خواب هستند دو برابر بيشتر در معرض خطرتصادفات رانندگي قرار دارند!
كلمه آپنه(apnea)يك واژه يوناني است كه معني لغوي آن «نفس بريده» است.به‌طور كلي سه نوع آپنه وجود دارد: نوع انسدادي، نوع مركزي و نوع مختلط.از ميان اين سه حالت نوع انسدادي از بقيه شايع‌تر است. به‌رغم تفاوت درعلل اصلي ايجاد كننده هر نوع از اين بيماري، در هر سه حالت در صورت عدمدرمان بيماري خود به‌طور مداوم دچار توقف تنفس در طي خواب مي‌شود و بعضااين تعداد به صدها بار در شب هم مي‌رسد. مدت زمان هر توقف تنفس نيزمي‌تواند يك دقيقه يا طولاني‌تر باشد.
نوع انسدادي قطع تنفس هنگام خواب همان‌طور كه از نامش پيداست به دليل بستهشدن راه‌هاي هوايي ايجاد مي‌شود كه معمولاَ به‌خاطر روي هم افتادن بافتنرم پشت حلق و بسته شدن مسير هوا در طي خواب رخ مي‌دهد. در نوع مركزي قطعتنفس هنگام خواب راه‌هاي هوايي باز هستند اما مغز قادر نيست دستورات لازمرا به عضلات تنفسي ارسال كند.
در نوع مختلط هم تركيبي از هر دو حالت فوق رخ مي‌دهد. در صورت بروز هريكاز انواع آپنه مغز به مدت كوتاهي فرد را از خواب بيدار مي‌كند تا تنفسآنها به حالت طبيعي بازگردد. در نتيجه خواب افراد مبتلا به آپنه، منقطع وفاقد كيفيت لازم براي استراحت روحي و جسمي و تجديد قوا خواهد بود.
قطع تنفس هنگام خواب پديده بسيار شايعي در حد ديابت بزرگسالان است و بنابر آمار مؤسسه سلامت ملي بيش از دوازده ميليون آمريكايي مبتلا به اينبيماري هستند. عوامل خطر ابتلا به اين بيماري اضافه وزن، سن بالاي چهل سالو جنسيت مذكر است؛ گرچه قطع تنفس هنگام خواب مي‌تواند هر كسي و در هر سنيرا درگير كند. اين بيماري حتي در كودكان نيز گزارش شده است.
متأسفانه به‌دليل كمبود آگاهي مردم و متخصصان سلامت جامعه هنوز اطلاعاتدقيقي از ميزان شيوع بيماري در دست نيست. اين در حالي است كه قطع تنفسهنگام خواب يك بيماري جدي بوده و مي‌تواند عوارض جدي به‌دنبال داشته باشد.
قطع تنفس هنگام خواب مي‌تواند باعث افزايش فشارخون و ساير بيماري‌هايقلبي- عروقي شود. همچنين اختلال حافظه، اضافه شدن وزن، ناتواني جنسي وسردردهاي شديد از ديگر عوارض اين بيماري است. علاوه بر اين آپنه شبانهدرمان نشده مي‌تواند موجب ناتواني شغلي و بروز تصادفات رانندگي شود.
خوشبختانه اين بيماري قابل تشخيص و درمان است. روش‌هاي درماني متعددي براياين مشكل وجود دارد و تحقيق براي يافت روش‌هاي جديد ادامه دارد.

ارتباط تصادفات رانندگي و قطع تنفس هنگام خواب
اما همان‌طور كه اشاره شد تحقيقات تازه نشان مي‌دهند آپنه شبانه ممكن استباعث بروز تصادفات رانندگي شديدي شود. اين مساله توسط يك تيم تحقيقاتيكانادايي مورد بررسي قرار گرفته است.
دكتر آلن مالگرو از بخش اختلالات خواب دانشگاه بريتيش كلمبيا و سرپرست تيمتحقيقاتي مي‌گويد: «دو مورد ما را به‌شدت غافلگير كرد؛ يكي آمار بسياربالا و دور از انتظار بيماران مبتلا به قطع تنفس هنگام خواب بود و ديگرياين‌كه حتي افرادي كه واجد درجات خفيف بيماري بودند تصادفات رانندگي بسيارشديدي داشته‌اند.»
محققان در اين مطالعه ۸۰۰ بيمار داراي قطع تنفس هنگام خواب و ۸۰۰ نفر فاقداين بيماري را مورد بررسي قرار دادند. نتايج بررسي اين محققان نشان داد كهبيماران مبتلا به قطع تنفس هنگام خواب دو بار بيشتر در معرض تصادفاترانندگي بوده و سه تا پنج برابر بيشتر از افراد فاقد اين بيماري در معرضجراحات شديد ناشي از تصادفات خطرناك هستند.
در طي مدت سه ساله اين تحقيق، افراد مبتلا به آپنه شبانه ۲۵۰ تصادفرانندگي داشته‌اند در حالي كه اين رقم در افراد سالم ۱۲۳ مورد بوده است.تحقيقات قبلي به ارتباط ميان قطع تنفس هنگام خواب و بروز تصادفات رانندگياشاره داشتند، اما اين نخستين مطالعه‌اي بود كه شدت تصادفات را نيز موردبررسي قرار داده است.
نكته جالب اين‌كه اظهارات خود بيماران نشان مي‌دهد كه خواب‌آلودگي آنهاهنگام رانندگي ارتباطي با افزايش خطر تصادف نداشته است. در حالت عاديمردها بيشتر از زن‌ها دچار تصادفات رانندگي مي‌شوند اما در ميان بيمارانمبتلا به آپنه شبانه در اين مطالعه آمار تصادفات زن‌ها و مردها با همبرابر بود. نتايج اين مطالعه به‌زودي در كنگره سراسري انجمن توراكس (قفسهسينه) آمريكا ارائه خواهد شد.


نسیم وحی