*اطلاعات دارویی*

[مستور]

آنتي‌هيستامين دکونژستانت - ANTIHISTAMINE DECONGESTANT

نام فارسى آنتي‌هيستامين دکونژستانت نام انگليسىANTIHISTAMINE DECONGESTANT نام تجارى داروNaldecon گروه دارويى آنتي‌هيستامين، آنتاگونيست گيرندۀ H1 گروه شيميايى داروتركيب فنيل‌افرين و آنتاگونيست گيرنده H1 هيستامين موارد مصرف احتقان و آب‌ريزش از بينى و سينوس‌ها ناشى از سرماخوردگي، رينيت آلرژيك. ميزان مصرفدر بالغين: يك قرص سه يا چهار بار در روز برحسب نياز.
در كودكان (12-6سال): حداكثر دو يا سه قرص در روز برحسب نياز. توضيحات دارو(جهت اطلاعات بيشتر به تك‌نگارهاى CHLORPHENIRAMINE و PHENYLEPHIRINE HCL مراجعه شود).

[مستور]

آيوداکينول - IODOQUINOL

نام فارسى آيوداکينول نام انگليسىIODOQUINOL نام تجارى داروAmebaquine گروه دارويى ضد آميب گروه شيميايى دارومشتق دی هالوژنۀ 8- هیدروکسی کینولون مكانيسم اثراثر مستقیم ضدآمیبی: اثر آن در مجرای روده صورت می‌گیرد و مؤثر بر اشکال تروفوزوئیت و کیست آنتامباهیستولیتیکاست. موارد مصرف آمیبیازیس روده‌ای و ناقلان بدون کیست و موارد تثبیت نشده مثل بالانتی دیازیس، انتروپاتی Acrodermatitis، اسهال مسافران. ميزان مصرفبالغین: خوراکی 630mg تا 650mg (سه قرص) سه بار در روز به‌مدت 20 روز، حداکثر تا 2g/day بعد از 3-2 هفته دورۀ درمان مجدداً تکرار می‌شود.
کودکان: خوراکی 40-30 mg/kg در روز در دو تا سه دوز منقسم به‌مدت 20 روز؛ درمان را تا 3-2 هفته تکرار نکنید. توضيحات داروعوارض جانبی:
خونی: آگرانولوسیتوز (نادر).
پوستی: راش، خارش، تغيير رنگ پوست، آلوپسی.
دستگاه عصبی مرکزی: سردرد، سرگیجه، آتاکسی.
چشم، گوش، حلق و بینی: تاری دید، گلودرد، ادم شبکیه، نوروپاتی تحت حاد عصب بینائی.
گوارشی: تهوع، استفراغ، اسهال، ناراحتی در ناحیه اپي‌گاستر، بي‌اشتهائي، گاستريت، يبوست، کرامپ شکمي، تحريک ناحيه مقعد، خارش.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: به مقدار کم. دفع: از طريق مدفوع، کمتر از ۱۰% از راه ادرار (به‌صورت گلوکورونيد).
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ انجام آزمايش مدفوع در تمام طول درمان؛ مدفوع در پايان درمان بايد کاملاً پاک باشد، قبل از آنکه بيمار درمان شده تلقى گردد، در مدفوع نبايد انگل يافت شود.
ـ نسبت I&O؛ مدفوع از نظر تعداد، فرکانس و ويژگي.
توصيه‌ها:
ـ داروى خوراکى براى کاهش علائم گوارشى بعد از غذا مصرف شود.
روش تهيه / تجويز:
ـ در ظروف محکم نگهدارى شود.
ارزيابى باليني:
يديسم، بثورات پوستي، کهير، تغيير رنگ مو و ناخن.
واکنش آلرژيک: تب، راش، خارش، لرز، در اين‌صورت مصرف دارو بايد قطع شود.
تارى ديد.
اضافه شدن عفونت: تب، رشد مونيليا، خستگي، بي‌حالي.
اسهال به‌مدت ۲ تا ۳ روز.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ رعايت اصول بهداشتى بعد از اجابت مزاج: تکنيک شستن دست‌ها.
ـ از تماس يافتن دارو با چشم، دهان، بينى و ديگر غشاهاى مخاطى جلوگيرى کنيد.
ـ نياز به پذيرفتن دوره درمانى و دوز دارو.
تداخل با تست‌هاى آزمايشگاهي:
مثبت کاذب: PKU.
افزايش: يد متصل به پروتئين.
کاهش: برداشت I۱۳۱

[مستور]

آيوداين - iodine

نام فارسى آيوداين نام انگليسىiodine گروه دارويى داروهای تیروئید، ضدعفونی موضعی موارد مصرف آمادگی قبل از عمل تیروئید وکتومی در پرکاری تیروئید، کریزتیروتوکسیکوز، وقفه عملکرد تیروئید در تماس ناخواسته با تشعشات، ضدعفونی پوست (قبل از عمل) و یا جراحات سطحی. ميزان مصرف محلول 5% یا 10% خوراکی ید (محلول لوگول) به مقدار نیاز بسته به نظر پزشک مصرف می‌شود. برای ضدعفونی از محلول تنتورید (موضعی) استفاده می‌شود. توضيحات داروملاحظات پرستاری:
توصیه‌ها:
- برای تغئیر طعم محلول لوگل آن را با آب میوه رقیق کنید.
- پوشاندن زخم‌های ضدعفونی شده با تنتورید ممکن است باعث تحریک و التهاب شدید پوست شود.
آموزش به بیمار و خانواده:
- در صورت مشاهدۀ تب، بثورات پوستی، دردگلو، سوزش دهان، زخم لثه، احتقان شديد گوارش و يا گواتر مصرف دارو را قطع کنيد.
ـ براى برطرف کردن لکه يد از لباس از محلول ۲% هيپوسولفيت سديم استفاده کنيد.

[مستور]

آيوکسى‌تليمت مگلوماين سديم – IOXITALAMATE MEGLUMINE SODIUM

نام فارسى آيوکسي‌تليمت مگلوماين سديم نام انگليسىIOXITALAMATE MEGLUMINE SODIUM نام تجارى داروTelebrix 38 گروه دارويى ماده حاجب موارد مصرف رادیوگرافی دستگاه ادراری و آنژیوگرافی ميزان مصرف برحسب وزن بیمار و عملکرد کلیه متفاوت است.

[مستور]

آيوهگزول - IOHEXOL

نام فارسى آيوهگزول نام انگليسىIOHEXOL نام تجارى داروOmnipaqu گروه دارويى ماده حاجب موارد مصرف میلوگونی، CT Scan، آنژیوگرافی عروق محیطی، اوروگرافی ترشحی، آئورتوگرافی، آنژیوگرافی عروق مغزی، آنژیوکاردیوگرافی، ونتریکولوگرافی. ميزان مصرف میلوگرافی: با استفاده از غلظت‌های 300-240 mg/ml.
انژیوگرافی مغزی: با استفاده از غلظت: 300mg/ml.
CT Scan و آنژیوگرافی ترشحی: با استفاده از غلظت 350-300mg/ml
ونترکیولوگرافی، آنژیوکاردیوگرافی: با استفاده از غلظت 350mg/ml.
موارد منع مصرف و ملاحظات:
حاملگی (گروه C)، شیردهی (تا 24 ساعت پس از دارو). توضيحات داروملاحظات پرستاری:
توصیه‌ها:
- بیمار باید از 2 ساعت قبل از انجام میلوگرافی چیزی نخورد.
- به بیمار بگوئید تا چند ساعت پس از میلوگونی استراحت کند.

[مستور]

ابيدوکسيم کلرايد - OBIDOXIME CHLORIDE

نام فارسى ابيدوکسيم کلرايد نام انگليسىOBIDOXIME CHLORIDE نام تجارى داروToxogonin گروه دارويى پادزهر مسموميت با سموم ارگانوفسفره گروه شيميايى داروفعال‌کننده کولين‌استراز مكانيسم اثرباعث افزايش فعاليت کولين استراز مهار شده توسط ترکيبات ارگانوفسفره مي‌شود. موارد مصرف آنتي‌دوت اختصاصى در مسموميت ناشى از حشره‌کش‌هاى ارگانوفسفره. ميزان مصرف بالغين: ۵ دقيقه پس از تزريق دوز اول سولفات آتروپين، ۶۵۰mg از دارو به‌صورت وريدى تزريق مي‌شود، در صورت لزوم براى ۲ـ۱ بار ديگر در فواصل ۲ ساعته قابل تکرار است (حداکثر ۵ـ۳ mg/kg).
کودکان: مقدار ۸ـ۴ mg/kg از راه وريدى به‌صورت تک‌دوز قابل تزريق است. توضيحات داروملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ علائم مسموميت با سموم ارگانوفسفره: شامل علائم تحيک پاراسمپاتيک مانند ميدرياز، اسپاسم راه‌هاى تنفسي، براديکاردي، کوليک، کلاپس، استفراغ، اسهال، تشنج، ادم ريوى و اختلالات تنفسي، اسپاسم عضلاني.
توصيه‌ها:
ـ در درمان فرد مسموم اقدامات ذيل بايد بدون تأخير شروع شود: شستشوى معده، استفاده از مقدار کافى ذغال فعال.
ـ از خوراندن شير يا روغن کرچک به بيمار خوددارى کنيد و مراقب احتمال آسپيراسيون ريوى مايعات داخل معده باشيد.
ـ در مسموميت ناشى از تماس پوستي، لباس‌هاى بيمار را خارج کرده و تمام بدن وى را با آب و صابون بشوئيد.
ـ بهتر است بيمار را روى يک پهلو بخوابانيد و ضمن خارج کردن ترشحات از محرک‌هاى تنفسى استفاده کنيد (احتمال نياز به انتوباسيون و استفاده از تنفس مصنوعى وجود دارد).

[مستور]

اپي‌روبيسين - EPIRUBICIN HCL

نام فارسى اپي‌روبيسين نام انگليسىEPIRUBICIN HCL گروه دارويى آنتي‌نئوپلاستيک گروه شيميايى داروداروى سيتوتوكسيك و ضدميتوز موارد مصرف نئوپلاسم تخمدان، نئوپلاسم پستان، كارسينوم كولوركتال، كارسينوم معده، لمفوم لوسمي، مولتيپل ميلوما. ميزان مصرف بالغين: 75 تا 90mg/m2 به‌صورت منقسم طى مدت 5-3 دقيقه به‌صورت وريدى در دو روز متوالي؛ اين دورۀ درمانى هر 21 روز يكبار قابل تكرار است.
موارد منع مصرف: ضايعات و تضعيف مغز استخوان، افت عملكرد قلبي، مصرف (انوروبيسين و دوكسوروبيسين). توضيحات داروعوارض جانبي:
گوارشي: گلوسيت، تهوع، استفراغ، اسهال.
ديگر موارد: قرمزشدن ادرار، آلوپسي.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ عملكرد كبدى در شروع درمان و حين درمان.
ـ وضعيت عملكرد مغز استخوان با انجام CBC در فواصل منظم (معمولاً تعداد گلبول‌هاى سفيد بين روزهاى ۱۴ـ۱۰ پس از درمان به‌صورت گذرا کاهش مي‌يابد و ۲۱ روز پس از مصرف دارو به‌حالت طبيعى برمي‌گردد.
ـ محل تزريق از نظر خطر ترومبوز يا نشست دارو به بافت اطراف که سبب بروز سلوليت و نکروز شديد مي‌شود. تزريق در وريدهاى کوچک يا تزريق مکرر در يک وريد سبب اسکلروز وريدى مي‌شود.

[مستور]

اپي‌نفرين - EPINEPHRINE

نام فارسى اپي‌نفرين نام انگليسىEPINEPHRINE نام تجارى داروAdrenalin گروه دارويى آگونيست آدرنرژيك گروه شيميايى داروكاته‌كولامين مكانيسم اثرآگونيست β1 و β2 و بوده كه با افزايش سطح cAMP باعث گشادشدن برونش، تحريك سيستم عصبى مركزى و افزايش در فعاليت قلبى مي‌شود؛ مقادير بالا باع انقباض عروقى و مقدار كم از طريق گرينده‌هاى β2 عروقى باعث گشادى عروق مي‌شود. موارد مصرف حملۀ حاد آسم، هموستاز، اسپاسم برونش، آنافيلاكسي، واكنش آلرژيك، ايست قلبي. ميزان مصرف آنافيلاكسي:
بالغين: ۵/۰ـ۱/۰ ml محلول ۰۰۱/۰ به‌صورت عضلانى يا زيرجلدى كه مي‌توان هر 15-10 دقيقه تكرار نمود. تزريق وريدي۱/۰ تا ۲۵/۰ ميلي‌ليتر محلول ۰۰۱/۰.
بچه‌ها: ۰۱/۰ ml/kg از محلول ۰۰۱/۰ كه مي‌توان هر 20 دقيقه 4 ساعت تكرار كرد، تنفس ml/kg ۰/۰۰۵ محلول ۲۰۰/۱ كه مي‌تواند هر ۱۲ـ۸ ساعت تكرار گردد.
آسم: بالغين و بچه‌ها: ۵/۰ـ۱/۰ ml از محلول ۰۰۱/۰ به‌صورت زيرجلدى هر 20 دقيقه تا نيم‌ساعت.
هموستاز:
بالغين: داروى موضعي۵۰۰۰۰/۱ تا ۱۰۰۰/۱ به‌مقدار نياز براى قطع خونريزى استفاده مي‌شود.
ايست قلبي:
بالغين: ۱ـ۵/۰ميلي‌گرم (۱ـ۵/۰ ml) از راه وريدى هر 5 دقيقه و يا داخل قلبى و به‌دنبال آن تزريق وريدى 1 تا 4mg در دقيقه.
بچه‌ها:mg/kg ۰/۰۱ به‌صورت وريدى هر 5دقيقه يا ۱۰ـ۵ mg/kg داخل‌قلبي.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط به مقلدهاى سمپاتيك، گلوكوم با زاويۀ تنگ، شوك هموراژيك يا كارديوژنيك، آرتريواسكلروز مغزي، اختلالات كرونري، آريتمي‌ها، بيمارى ارگانيك قلبى و مغزي، طى مرحله دوم زايمان، جهت بي‌حسى موضعى انگشتان دست و پا، گوش و بينى و دستگاه ژنيتال. توضيحات داروعوارض جانبي:
ادرارى تناسلي: احتباس ادراري.
دستگاه عصبى مركزي: لرزش، اضطراب، بي‌خوابي، سردرد، سرگيجه، گيجي، توهم، خونريزى مغزي.
قلبى عروقي: طپش قلب، تاكيكاردي، افزايش فشارخون، اختلال ريتم، افزايش موج T.
گوارشي: بي‌اشتهايي، تهوع، استفراغ.
تنفسي:‌ تنگي‌‌نفس
احتياطات:
در حاملگى (در گروه C قرارد دارد)، اختلالات قلبي، پرکارى تيروئيد، ديابت قندي، هيپرتانسيون، پارکينسون، سل، COPD همراه اختلالات قلبي، کودکان کوچک‌تر از ۶ سال هيپرتروفى پروستات بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: شروع اثر: عضلانى / تحت جلدي: ۱۰ـ۵ دقيقه. اوج اثر: ۲۰ دقيقه. مدت اثر: ۴ـ۱ ساعت. انتشار: از CNS عبور نمي‌کند. متابوليسم: در کبد، بافت‌ها و پايانه‌هاى عصبى توسط آنزيم منوآمين اکسيداز (MAO) و کاتکول آمين ترانسفراز (COMT). دفع: کليوى (به مقدار کم).
تداخلات داروئي: باعث تشديد هيپوتانسيون ناشى از فنوتيازين‌ها مي‌شود؛ مصرف همزمان با آنتاگونيست‌هاى آلفا ـ آدرنرژيک مانند ارگوتامين و ايندرال باعث کاهش اثرات آدرنالين مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ ECG مداوم در طول تجويز دارو، در صورت افزايش فشار خون دارو قطع مي‌شود.
ـ اندازه‌گيرى فشارخون و نبض هر ۵ دقيقه بعد از مصرف تزريقي.
ـ در صورت امکان اندازه‌گيرى CVP يا PWP در طول تزريق.
توصيه‌ها:
ـ تزريق وريدى به‌طور آهسته، بعد از مخلوط کردن ۱mg (محلول ۰۰۱/۰) با ۱۰ml يا بيشتر سالين نرمال؛ براى ادامه درمان مي‌توان آن را در ۵۰۰mL محلول قندى به مقدار بيشتر رقيق کرد و ۱mg يا کم‌تر از آن از طريق لوله Y يا شير سه‌راه تجويز نمود.
روش تهيه / تجويز:
ـ محلول آماده شده را بيش از ۲۴ ساعت در يخچال نگهدارى کنيد.
ـ در صورت تغيير رنگ از محلول استفاده نکنيد.
ارزيابى باليني:
محل تزريق: نکروز بافتي؛ در اين صورت مخلوط فنتول آمين يا سالين نرمال تجويز کنيد.
پاسخ درماني: افزايش فشار خون با پايدار شدن وضعيت مريض يا بهبود وضعيت تنفسي.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ دليل استفاده از دارو را براى بيمار توضيح دهيد.
ـ شستشوى دهان بعد از استفاده از دارو براى جلوگيرى از خشکى دهان.
ـ عدم استفاده از فرآورده‌هاى OTC.
درمان مصرف بيش از حد دارو: استفاده از يک مسدود‌کننده گيرنده α و يک مسدودکننده ديگر

[مستور]

اتاکرينات اسيد/ سديم - ETHACRYNATE ACID/SODIUM

نام فارسى اتاکرينات اسيد/ سديم نام انگليسىETHACRYNATE ACID/SODIUM نام تجارى داروEdecrin گروه دارويىديورتيك گروه شيميايى دارومشتق كتون مكانيسم اثرضمن مهار بازجذب سديم و كلر در لوله پروگسيمال و قوس هنله باعث افزايش دفع پتاسيم و هيدروژن و كاهش pH ادرار مي‌شود. موارد مصرف ادم پولمونر، ادم در CHF، بيمارى كبدي، سندرم نفروتيك، آسيت و موارد تثبيت‌نشده مثل ديابت بي‌مزه نفروژنيك، هيپركلسمي، هيپرتانسيون. ميزان مصرف ا‍ِدم محيطي:
بالغين:۲۰۰ـ۵۰ mg خوراكى در روز كه مي‌توان تا 200mg دوبار در روز افزايش داد.
بچه‌ها: 25mg خوراكى كه مي‌توان 25mg در روز براى رسيدن به پاسخ مطلوب افزايش داد.
ادم پولمونر:
بالغين: تزريق وريدى 50mg كه در مدت چند دقيقه داده مي‌شود و يا ۱ـ۵/۰
mg/kg.
موارد منع مصرف: حسايت مفرط به دارو، آنوري، هيپووُلمي، كوماى كبدي، اسهال شديد، دهيدراتاسيون، شيردهي، شيرخواران، كاهش الكتروليت‌ها. توضيحات داروعوارض جانبي:
ادرارى تناسلي: پلي‌اوري، نارسائى كليه، دفع قند در ادرار.
الكتروليتي: هيپوكالمي، آلكالوز هيپوكلراميك، هيپومنيزيمي، هيپراوريسمي، هيپوكلسمي، هيپوناترمي.
دستگاه عصبى مركزي: سردرد، خستگي، ضعف، سرگيجه.
گوارشي: تهوع، اسهال شديد، خشكى دهان، استفراغ، بي‌اشتهائي، درد شکم، کرامپ، دل‌آشوبه، پانکراتيت حاد، يرقان، خونريزى گوارشي.
چشم، گوش، حلق و بيني: از دست دادن شنوائي، درد گوش، وزوز گوش.
عضلانى ـ اسکلتي: گرفتگى عضلاني، آرتريت، سفتي.
اندوکرين: هيپرگليسمي
خوني: ترومبوسيتوپني، آگرانولوسيتوز، لکوپني، نوتروپني.
قلبى عروقي: درد سينه، کاهش فشارخون، کولاپس عروقي، تغييرات ECG.
احتياطات: در سيروز کبدي، بيمارى شديد کليوي، حاملگى (در گروه B قرار دارد)، کاهش پروتئين خون، ديابت قندي، سابقه نقرس، ادم ريوى ناشى از انفارکتوس حاد، سابقه پانکراتيت بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: کامل. شروع اثر: ۳۰ دقيقه. اوج اثر: ۲ ساعت. مدت اثر: ۸ـ۶ ساعت. انتشار: از CNS رد نمي‌شود. متابوليسم: کبدى (به سيستئين کونژوگه). دفع: از راه کليوى و صفراوى (نيمه عمر ۷۰ـ۳۰ دقيقه).
تداخلات داروئي: مصرف همزمان با مدرهاى تيازيدى باعث تشديد خطر هيپوکالمى و خطر مسموميت با ديگوکسين مي‌شود؛ آمفوتريسين B خطر هيپوکالمى را افزايش مي‌دهد باعث افزايش خطر مسموميت با ليتيوم مي‌شود؛ باعث هيپرگليسمى و کاهش اثر سولفونيل اوره‌ها مي‌شود؛ مصرف همزمان آمينوگليکوزيدها سبب افزايش اتوتوکسيسيتى مي‌شود؛ باعث تشديد اثر وارفارين مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ وزن I&O به‌طور روزانه براى تعيين از دست‌ دادن مايعات؛ اثر دارو ممکن است در صورت استفاده هر روز کاهش يابد.
ـ تعداد، عمق و ريتم تنفس، اثر زور زدن.
ـ اندازه‌گيرى فشار خون در وضعيت ايستاده و درازکشيده، زيرا کاهش فشارخون وضعيتى ممکن است ايجاد شود.
ـ الکتروليت‌ها: پتاسيم، سديم، کلر، و نيز BUN، قندخون، CBC، کراتينين سرم، PH خون، ABG، اسيداوريک، کلسيم، منيزيم.
ـ گلوکز ادرار در بيمار ديابتي.
ـ اندازه‌گيرى وضعيت شنوائى در صورت استفاده از دوز بالا.
توصيه‌ها:
ـ تزريق وريدى بعد از رقيق کردن با ۵۰ ميلي‌ليتر، NaCl که از راه لوله Y يا شير سه‌راه داده مي‌شود و در ۱ دقيقه ۱۰mg يا کمتر تزريق مي‌شود يا انفوزيون مقدار فوق در مدت نيم‌ساعت.
ـ در صورتى که دارو به‌عنوان ديورتيک استفاده مي‌شود، براى جلوگيرى از ايجاد اختلال در خواب، دارو صبح هنگام مصرف شود.
ـ در صورتي‌که پتاسيم به کمتر از ۳ کاهش يابد، پتاسيم جايگزين تجويز شود.
ـ اگر باعث تهوع مي‌شود دارو با غذا مصرف شود، گرچه جذب آن مختصرى کاهش مي‌يابد.
ـ هرگز دارو را به‌صورت عضلانى يا زيرجلدى مصرف نکنيد بلکه فقط به‌صورت خوراکى يا وريدى استفاده شود.
ارزيابى باليني:
بهبود ادم پاها، ساق پا، ناحيه ساکروم به‌طور روزانه به‌هنگام استفاده از دارو در CHF.
بهبود CVP در هر ۸ ساعت.
علائم آلکالوز متابوليک: خواب‌آلودگي.
علائم هيپوکالمي: هيپوتانسيون وضعيتي، بي‌حالي، خستگي، تاکيکاردي، انقباض عضلانى در ساق پا، ضعف.
راش، افزايش درجه حرارت هر روز.
گيجى به‌خصوص در زمان پيري: در صورت لزوم جانب احتياط را رعايت کنيد.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ افزايش مصرف مايعات تا ۳ـ۲ ليتر در روز مگر آنکه ممنوع شده باشد؛ بيمار از حالت دراز کشيده يا نشسته به آهستگى بلند شود.
ـ واکنش‌هاى نامطلوب: انقباض عضلاني، ضعف، تهوع، سرگيجه؛ براى علائم گوارشى همراه غذا يا شير مصرف شود.
ـ براى پيشگيرى از شب‌ادرارى در اوايل شب مصرف شود.
درمان مصرف بيش از حد دارو: لاواژ، در صورتي‌که به‌طور خوراکى مصرف شده است، کنترل الکتروليت‌ها، تجويز (دکستروز در سالين)، کنترل هيدراسيون، وضعيت کليوى و قلبى عروقي.

[مستور]

اتامبوتول - ETHAMBUTOL HCL

نام فارسى اتامبوتول نام انگليسىETHAMBUTOL HCL نام تجارى داروEtibi, Myambutol گروه دارويى ضد سل گروه شيميايى دارومشتق دي‌ايزوپروپيل اتيلن دي‌آميد مكانيسم اثريك داروى باكتريواستاتيك است سنتز RNA را مهاركرده، دوباره‌سازى باسيل سل را كاهش مي‌دهد. موارد مصرف سل ريوي، همراه با داروهاى ديگر. ميزان مصرفبالغين و بچه‌هاى بزرگتر از 13 سال: 15mg/kg در روز به‌طور خوراكى به‌عنوان يك دوز منفرد.
درمان مجدد:
بالغين و بچه‌هاى بزرگ‌تر از 13 سال: 25mg/kg در روز به‌عنوان دوز منفرد به‌مدت 6 روز كه سپس به‌مقدار 15mg/kg كاهش مي‌يابد.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط، نوريت عصب چشمي، بچه‌هاى كوچك‌تر از 13 سال. توضيحات داروعوارض جانبي:
گوارشي: بي‌اشتهايي، تهوع، استفراغ، ناراحتى شكمي.
پوستي: درماتيت، حساسيت به نور.
قلبى عروقي: CHF، اختلال ريتم.
دستگاه عصبى مركزي: سردرد، اضطراب، خواب‌آلودگي، لرزش، تشنج، بي‌حالي، افسردگي، گيجي، سايكوز، تهاجم.
چشمي: تارى ديد، نوريت عصب اپتتيک، فتوفوپي، کاهش دقت بينائي، کوررنگى قرمز ـ سبز، اسکوتوماى محيطى و مرکزي، درد چشم، ترس از نور.
خوني: کم‌خونى مگالوبلاستيک، کمبود ويتامين B۱۲ و اسيد فوليک.
احتياطات: در حاملگى (در گروه D قرار دارد) و بيمارى کليوي، آرتريت حاد نقرسي، رتينوپاتى ديابتي، کاتاراکت، نقايص چشمى بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: ۸۰ـ۷۰%. اوج اثر: ۴ـ۲ ساعت. انتشار: در کليه، ريه، بزاق و اريتروسيت تغليظ مي‌شود. متابوليسم: کبدي. دفع: کليوى و صفراوى (نيمه عمر ۴ـ۳ ساعت)، به‌وسيله همودياليز از خون پاک مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ اندازه‌گيرى درجه حرارت: اگر کمتر از ۱۰۱ درجه فارنهايت بود مصرف دارو بايد قطع شود.
ـ انجام مطالعات کبدى به‌طور هفتگى شامل: AST, ALT, بيلي‌روبين.
ـ وضعيت کليوى قبل از درمان و بعد از شروع، هر ماه شامل: BUN، کراتينين، برون‌ده ادراري، وزن مخصوص ادرار، U/A.
- سطح خونى دارو.
ـ علائم کم‌خوني: هماتوکريت، هموگلوبين، خستگي.
توصيه‌ها:
ـ براى کاهش علائم گوارشى با غذا مصرف شود.
ـ در صورت ايجاد استفراغ از ضداستفراغ استفاده شود.
ـ تجويز دارو بعد از کامل شدن C&S صورت گرفته و C&S هر ماه براى کشف مقاومت داروئى انجام شود.
ارزيابى باليني:
اثر سمى برروى گوش: وزوز گوش، سرگيجه، تغييرات شنوائي.
وضعيت رواني: خلق، احساس، تغييرات رفتاري؛ امکان ايجاد سايکوز وجود دارد.
وضعيت کبدي: کاهش اشتهاء، زردي، ادرار تيره رنگ، خستگي.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ از بيمار بخواهيد که الگوى مصرف دارو را رعايت کند و نيز اينکه زمان در نظر گرفته شده براى مصرف دارو ضرورى است.
ـ در صورت عدم رعايت برنامه مصرف دارو، بيمارى ممکن است عود کند.

[مستور]

اترتينات - ETRETINATE

نام فارسى اترتينات نام انگليسىETRETINATE نام تجارى داروTigasone, Tegison گروه دارويى ضدپسوريازيس گروه شيميايى دارومشتق ويتامين A مكانيسم اثربا مكانيسم نامشخص باعث كاهش سرخي، پوسته پوسته شدن و شاخي‌شدن ضايعات پسوريازيس و برگشت ديفرانسيون اپيدرمى به‌حالت طبيعى مي‌شود. موارد مصرف پسوريازيس شديد. ميزان مصرفبالغين: خوراكى به‌مقدار ۱ـ۷۵/۰ mg/kg در 3-2 دوز منقسم (حداكثر۵/۱ mg/kg) كه پس از 10-8 هفته درصورت امكان به ۷۵/۰ـ۵/۰ mg/kg/day كاهش مي‌يابد.
موارد منع مصرف: عدم تحمل به دارو، عدم تحمل به ترتينوئين و ويتامين A، چاقى شديد، حاملگى (گروه X)، شيردهي. توضيحات داروعوارض جانبي:
(اكثر عوارض ناخواسته مشابه سندرم هيپرويتامينوز A است).
قلبى - عروقي: ترومبوآمبولى عروق كرونر، هيپرتانسيون ارتواستاتيك، اختلالات انعقادي.
دستگاه عصبي: سردرد، خستگي، تب، اضطراب، افسردگي، سرگيجه، فراموشي، سود و تومور سربري.
چشم: تحريك، افت ديد در شب، دوبيني، سايش و خراشيدگى قرنيه، خشکى و درد چشم، پراشکى اسکوتوما، ترس از نور.
گوارشي: کاهش يا افزايش اشتهاء، استوماتيت و زخم‌زبان، درد شکم، تهوع، اسهال، يبوست، کاهش وزن، خونريزى لثه، هپاتيت سمي، هيپرترى گليسيريدمي، هيپرکلسترولمي.
گوش و حلق و بيني: خشکى و خونريزى از بيني، آب‌ريزش از بيني، گوش‌درد، افت شنوائي، التهاب گوش خارجي.
ادرارى ـ تناسلي: افزايش BUN و Cr، سوزش ادرار، احتباس ادرار، پرادراري، سنگ کليه، اختلال قاعدگي، واژينيت آتروفيک.
خوني: کاهش هموگلوبين Hb، افت پلاکت‌ها.
تنفسي: سرفه، تنگي‌نفس.
پوست: ترک برداشتن و کنده شدن پوست، حساسيت به نور، ريزش مو، خشکى و آترومى پوست، خارش و بثورات، اشقاق و زخم پوست.
عضلانى ـ اسکلتي: درد مفاصل و استخوان‌ها، کرامپ و درد عضلاني، هيپراستوز.
احتياطات:
سابقه اختلالات قلبى عروقي، اختلالات کبدي، ديابت مليتوس، هيپرکلسترومى و هيپرترى گليسريدمي، کودکان.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: کامل. اوج اثر: ۵ـ۵/۲ ساعت. مدت اثر: تا مدت‌ها بعد در سرم يافت مي‌شود. انتشار: در بافت چربى و کبد تغليظ مي‌شود. متابوليسم: کبدي. دفع: عمدتاً از طريق مدفوع (نيمه عمر ۱۲۰ ساعت).
تداخلات داروئي: مصرف ويتامين A و مشتقات آن مانند ايزوترتينوئين باعث تشديد عوارض جانبى مي‌شود؛ مصرف تتراسکلين باعث تشديد افزايش فشار داخل مغزى مي‌شوند؛ متوترکسات باعث تشديد عوارض کبدى مي‌شود؛ مصرف شير باعث افزايش جذب گوارشى دارو مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ آزمون‌هاى کبدى قبل از شروع درمان، سپس هر ۲ هفته به‌مدت ۲ـ۱ ماه و سپس هر ۳ـ۱ ماه.
ـ اندازه‌گيرى کلسترول و چربى خون قبل از درمان، سپس هر ۲ هفته به‌مدت ۲ـ۱ ماه.
ـ از نظر حاملگى ۲ هفته قبل از شروع درمان. بهتر است دارو پس از شروع قاعدگى مصرف شود. روش مؤثر ضدباردارى از يک ماه قبل تا ۴ سال پس از پايان درمان.
توصيه‌ها:
ـ با توجه به عوارض دارو، اين ماده مي‌بايست با نظارت پزشک متخصص مصرف شود.
ـ کپسول‌ها بايد در دماى ۳۰ـ۱۵ درجه سانتي‌گراد از نور و رطوبت مصرف شود.
ارزيابى باليني:
درماني: برطرف شدن تدريجى علائم پوستى (علائم بيمارى ممکن است طى دوره اوليه درمان به‌طور گذرا تشديد شود).
درد و محدوديت حرکت در مچ پا، زانوها و لگن ناشى از استخوان شدن غيرطبيعي. در مورد کودکان راديوگرافى استخوان (مخصوصاً از زانو) پيش از درمان و به‌طور سالانه توصيه مي‌شود. در صورت مشاهده علائم فوق تجويز دارو را قطع کنيد.
از نظر سودوتومور سربري: (افزايش فشار داخل مغزي) با علائمى مانند سردرد، تهوع، استفراغ و تاري‌ديد.
وضعيت دهان و لثه از نظر خشکى و التهاب و زخم.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ در صورت استفاده از لنزهاى تماسى ممکن است به‌علت خشکى چشم نياز به استفاده از اشک مصنوعى داشته باشد.
ـ توصيه کنيد از استعمال آب و الکل و ديگر موادى که باعث تشديد خشکى و ترک برداشتن پوست مي‌شود خوددارى کند.
ـ بيمار بايد از مصرف غذاهاى پرچربى حتي‌الامکان خوددارى کند. هم‌چنين از مصرف ويتامين A به‌عنوان مکمل غذائى خوددارى کند زيرا باعث تشديد عوارض جانبى مي‌شود.
ـ بيمار بايد از خطرات تراتوژنيک دارو آگاه باشد و در صورت اطمينان از باردارى دارو را قطع کند. هم‌چنين بيمار حتى تا چند سال پس از پايان درمان بايد از اهداء خون خوددارى کند زيرا ممکن است زنان باردار دريافت‌کننده خون باشند.

[مستور]

اتيپوسايد - ETOPOSIDE

نام فارسى اتيپوسايد نام انگليسىETOPOSIDE نام تجارى داروVepside, VP-16-23 گروه دارويى آنتي‌نئوپلاستيک گروه شيميايى داروپودوفيلوتوكسين نيمه‌صناعى مكانيسم اثربا تأثير در مرحله متافازميتوز، فعاليت ميتوزى را مهار مي‌كند، ورود سلول‌ها به مرحلۀ ميتوز را مهار مي‌كند، سنتز RNA،DNA را تضعيف مي‌كند. موارد مصرف لوسمي، لنفوم، سرطان بيضه و ريه، نوروبلاستوم، ملانوم، سرطان تخمدان. ميزان مصرفبالغين: تزريق وريدى 50 تا 100mg/m2 در روز به‌مدت 3 تا 5 روز كه هر 3 تا 5 هفته و براى 5-3 دوره داده مي‌شود يا دوبرابر مقدار وريدى به‌صورت خوراكى به همان صورت تجويز مي‌شود.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط، تضعيف مغز استخوان، بيمارى شديد كبدى يا كليوي، عفونت باكتريال، حاملگى (در گروه D قرار دارد). توضيحات داروعوارض جانبي:
خوني: ترومبوسيتوپني، لكوپني، سركوب مغز استخوان، كم‌خوني.
گوارشي:‌تهوع، استفراغ، بي‌اشتهايي، مسموميت كبدي.
پوستي: آلوپسى برگشت‌پذير، درماتيت منتشر، راش، پيگمانتاسيون ناخن، سندرم اسيتون - جانسون.
تنفسي: اسپاسم برونش، تجمع مايع پلور.
قلبى عروقي: کاهش فشار خون و افزايش فشارخون گذرا، تاکي‌کاردي، انفارکتوس قلبي، ادم ريوي.
دستگاه عصبى مرکزي: سردرد، تب نوروپاتى محيطي، پارستنري، خواب‌آلودگي، ضعف، افسردگي.
ادرارى تناسلي: مسموميت کليوي.
ديگر موارد: درد در محل تزريق وريدي، نکروز و فلبيت در صورت نشت دارو، مهار سيستم ايمنى و عفونت، کرامپ‌هاى عضلاني، مهار غدد جنسي، کاهش بينائى گذرا.
احتياطات: در بيمارى کليوي، کبدي، شيردهي، بچه‌ها، نقرس بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: ۵۰%. اوج اثر: ۵/۱ـ۱ ساعت. انتشار: از CNS رد مي‌شود. متابوليسم: کبدي. دفع: کليوي، به ميزان کمتر صفراوى (نيمه عمر ۱۰ـ۵ ساعت).
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ CBC با تعيين درصد گلبول‌ها، شمارش پلاکتى هر هفته؛ در صورتي‌که WBC کمتر از ۴۰۰۰ يا شمارش پلاکت کمتر از ۷۵۰۰۰ است مصرف دارو را متوقف کرده و نتيجه را به پزشک اطلاع دهيد.
ـ مطالعات عملکرد کليوي: BUN، اسيد اوريک سرم، کليرانس کراتينين سرم، الکتروليت‌ها قبل و حين درمان.
ـ نسبت I&O: کاهش برون‌ده ادرارى کمتر از ۳۰ml در ساعت را گزارش کنيد.
ـ کنترل درجه حرارت هر ۴ ساعت: مي‌تواند شروع عفونت را نشان دهد.
ـ مطالعات عملکرد کليوى قبل و در زمان درمان (ALT, AST، بيلي‌روبين، LDH)، در صورت لزوم و يا ماهيانه.
ـ اندازه‌گيرى هماتوکريت، هموگلوبين و شمارش RBC، زيرا ممکن است کاهش يابند.
توصيه‌ها:
ـ بعد از رقيق کردن ۱۰۰mg در ۲۵۰ml يا بيشتر از سرم قندى يا Nacl تا رسيدن به غلظت ۴/۰ـ۲/۰ mg/ml و به‌منظور کاهش خطر افت فشارخون و برونکواسپاسم در مدت ۶۰ـ۳۰ دقيقه تزرق شود.
ـ قبل از دادن دارو و در صورت نياز براى جلوگيرى از استفراغ تجويز شود.
ـ تجويز آلوپورنيول يا بي‌کربنات سديم براى نگهدارى سطح پائين اسيداوريک و آلکالينيزه کردن ادرار.
ـ هيالورونيداز ۱۵۰ واحد در ميلي‌ليتر را با يک ميلي‌ليتر کلريد سديم در نواحى ارتشاحى به کار رود، همراه کمپرس يخ.
ـ موارد کم‌خونى خون تزريق شود.
ـ تجويز ضداسپاسم.
ـ رژيم مايعات: کولا، jell-o، در صورتي‌که حالت تهوع و استفراغ وجود نداشته باشد نان خشک يا بيسکويت مي‌توان اضافه نمود.
ـ براى جلوگيرى از رسوب اورات و تشکيل سنگ، مايع مصرفى را تا ۳ـ۲ ليتر در روز افزايش دهد.
ـ رژيم غذائى با اسيدآمينه کم‌پورين: گوشت اعضاء (کبد، کليه)، لوبياى خشک، نخود براى کاهش آلکالين ادراري.
ـ افزودن آهن و مکمل‌هاى ويتامينى به غذا.
ـ بالا بردن سرتخت براى تسهيل تنفس.
ارزيابى باليني:
خونريزي: هماچوري، دفع خون در مدفوع (تست گاياک)، کبودى يا پتشي، خونريزى از مخاطات يا سوراخ‌هاى بدن.
غذاهاى مورد علاقه: ليست غذاهاى مورد علاقه و غذاهاى نامطلوب از نظر بيمار.
اثرات آلوپسى بر وضعيت بدن، در مورد احساس بيمار راجعه به تغييرات بدنى بحث کنيد.
زردشدن اسکلرا و پوست، مدفوع به رنگ گل رس، خارش پوست، درد شکمي، تب، اسهال.
معاينه حفره دهانى هر ۸ ساعت براى خشکي، زخم، لکه‌هاى سفيد رنگ، درد دهان، خونريزي، ديسفاژي.
تحريک موضعي، درد، سوزش، تغيير رنگ در محل تزريق.
علائمى که نشانه واکنش شديد آلرژيک هستند: راش، خارش، کهير، ضايعات پوستى پورپوريک، برافروختگي.
علائم آنافيلاکسي: گرگرفتگي، بي‌قراري، سرفه، دشوارى تنفسى که ممکن است طى ۲ـ۱ دقيقه پس از تزريق ايجاد شود.
دفعات اجابت مزاج، کرامپ و اسيدوز مشخص، نشانه‌هاى دهيدراتاسيون مثل تنفس سريع، کاهش تورگور پوستي، کاهش برون‌ده ادراري، پوست خشک، بي‌قراري، ضعف.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ هر نوع شکايت يا عارضه جانبى را به پرستار يا پزشک گزارش کند.
ـ هر نوع تغيير در تنفس و سرفه را گزارش دهد.
ـ به بيمار گفته شود که در طى درمان ممکن است موها بريزد؛ يک کلاه‌گيس يا کلاف مو احساس بهترى براى بيمار به‌وجود مي‌آورد. به بيمار بگوئيد که موى جديد ممکن است قوام و رنگ متفاوتى داشته باشد.
ـ براى جلوگيرى از غش کردن، تغيير وضعيت به آهستگى صورت گيرد.