پرسش و پاسخ های هوافضايی و هوانوردی

[Mahdi Mahdavi]

با اجازه اساتید.بنده هم تا جایی که میتونم کمک میکنم.
1- ...
2- ا ماخ دقیقا 1234.80 کیلومتر بر ساعت و 666.74 ناتیکال مایل
3- عامل اصلی کاهش غلظت هواست که هم روی کارایی موتور برای احتراق تاثیر میزاره و هم باعث کاهش نیروی بالا برمده یا همون لیفت میشه و هر هواپیما هم با توجه به ضریب منظری بال ها و طراحیش تا یه ارتفاع خاصی بالا میره
4- نه فقط خلبانان نظامی بلکه تمام خلبانان باید برای تماس با برج مراقبت یا ارتباط با سایر هواپیما ها به زبان انگلیسی صحبت کنند.چون هم یک زبان جهانیه و هم اینکه برای اینکه مکالامات در جعبه سیاه ذخیره میشه اگر به زبان انگلیسی باشه کار راحت تر میشه و مثلا در صورت بروز صانحه اگر همه هواپیما ها به یک زبان صجبت کنند کار راحت تر میشه.
منزل ما نزدیک فرودگاه شهید بهشتیه.یه مدت که با رادیو FM تونستم موج برج مراقبت رو بگیرم خلبان ایرانی فقط سلام و خسته نباشی رو فارسی میگفت و بقیه چیزا مثل اجازه فرود و اطلاعات فرودگاه و ... ر. انگلیسی میپرسید.
سوال 1 رو هم مطمئن نبودم

[sokuteasemuni]

سلام

ضمن تشکر از مهدی مهدوی عزیزم ,

چرا هوا پیما ها سقف پروازی دارند؟

khashayar1 ، سلام
ارتفاع قابل دسترس براي هر هواپيما ، تابعي از چندين عامل از جمله "حداكثر نيروي محركه موتور" ، "مساحت ناخالص بال" ، "ضريب مقاومت هوا يا پسا " و سرعت هست كه خود سرعت هم بستگي به چندين عامل از جمله وزن هواپيما داره.
از طرف ديگه ، هر نوع موتوري ( پيستوني ، توربوپراپ ، توربوجت و توربوفن) در بيشينه ي ارتفاع مشخصي كار ميكنه(از يك ارتفاعي به بالا قابليت كاركردن رو نداره) و حداكثر سرعت هواپيمايي هم كه از اون نوع موتور استفاده ميكنه ، مشخصه.
مثلا يك هواپيماي موتور پيستوني با موتور تقويت نشده( بدون توربوشارژر) نهايتا ميتونه به ارتفاع پروازي حدود 25000 پا و سرعت 0.4 ماخ برسه.
اين موضوع هم برميگرده به اين پديده كه با افزايش ارتفاع ، چگالي هوا ، كم ميشه و در نتيجه ، قدرت توليدي موتور هم پايين مياد.
به اين ترتيب با افزايش ارتفاع پروازي ، سرعت در جايي، به اندازه ايي ميشه كه تنها پرواز افقي و يكنواخت امكان پذيره و " قدرت اضافي" هم براي اوج گيري وجود ندارد و نرخ صعود صفر شده و هواپيما ديگه نميتونه از اون بيشتر اوج گيري كنه.

در مورد عدد ماخ , می دانیم عدد ماخ برابر است با سرعت جسم(یا جریان سیال) به سرعت صوت هست. سرعت صوت برابر رادیکال( گاما*R*دما) هست که R ثابت جهانی گازهاست برابر با 8.314 با واحد ژول بر کلوین-مول هست. بنابر این , سرعت صوت با تغییر دما , تغییر می کند که دما هم با تغییر ارتفاع تغییر می کند. در نتیجه سرعت صوت در ارتفاعات مختلف متفاوت هست و با فرض ثابت بودن سرعت جسم , عدد ماخ برای آن در ارتفاعات مختلف متفاوت هست.( البته تا ارتفاع 10 ک.م. دما کاهش پیدا می کند. البته گاما نسبت گرمای ویژه ی فشار ثابت به نسبت گرمای ویژه ی حجم ثابت است که خود این دو با دما و فشار تغییر می کنند.)

در مورد حرکت هواپیماهای جنگنده تا سر باند هم , عمدتاً با کمک مولد برق خارجی و هوای کمکی , موتور روشن شده و تا سر باند میان (و این سوخت رو هم البته حساب می کنند!)

[MAHDI 1993]

با تشکر فراوان از جنابMahdi Mahdavi
خواستم بدو نم که چرا رادار هایی مثل رادار تامکت نمیتونن عوارض زمین رو شناسایی کنن (فرق این رادار ها بارادار های چند منظوره چیه که اونا میتونن اهدا زمینی رو مورد هدف قرار بدن)؟ ودوم اینکه یک جنگنده میتونه بدون اینکه شیئی رو رهگیری کنه موشک رو رها کنه(موشک هوا به هوا) که مثلا بارش سبک بشه وموشک بدون اینکه روشن بشه یا... به زمین برخورد کنه؟
وسئوال سوم یک هوا پیمای جنگنده میتونه در حالت اظطراری یک شخص را از جایی به جای دیگری انتقال بده(مثلا یک فرمانده نظامی)؟

[SAMAN]

سلام

قبل از پاسخ به این دوست علاقمند HADI 1993 بهتره به دو مطلب اشاره کنم, اول اینکه سوال محمد حسین عزیز بدون جواب ماند! و دوم در مورد عدد ماخ هست, با توجه به روابطی که محمد حسین عزیز هم اشاره کردند اگر بخواهیم عدد ماخ را بر حسب کیلومتر بنویسم به طوری که سرعت در یک ارتفاع ثابت ( مثلا" 40000 پا) برای هواپیماها صدق کند:

هر ماخ برابر با 298 متر بر ثانیه معادل با 1103 کیلومتر خواهد شد.برای صحت این گفته می توانید سرعت های جنگنده ها را با عدد داده شده چک کنید

و اما در مورد سوال محمد حسین عزیز بنده می توان به 2 مورد از وظایف رادر اشاره کنم:

1- گردش به سمت ها
2- جلوگیری از انحرافات نخواسته هواپیما حین پرواز


اما سوال HADI 1993 :

خواستم بدو نم که چرا رادار هایی مثل رادار تامکت نمیتونن عوارض زمین روشناسایی کنن (فرق این رادار ها بارادار های چند منظوره چیه که اونا میتونناهدا زمینی رو مورد هدف قرار بدن)؟

ساختار رادار تامک اینچین است چون وظیفه تامک A رهگیری اهداف هوایی و نقش هوا پیما هم شکاری رهگیر و برتری هوایی هست. در واقع AWG-9 مـــــد هوا به سطح ندارد هر چند اهدافی پرنده را در سطح 15 متری زمین می تواند کشف کند. رادار های جدید کاملا" با رادار های قدیمی متفاوت هستند و اصلا" از ویژگی های رادار های جدید اضفه کرد مد ه ای هوا به سطح برای جنگنده های چند منظوره هست. شما می توانید بخش الکترونیک هواپیمایی را مطالعه کنید.

ودوم اینکه یک جنگنده میتونه بدون اینکه شیئی رو رهگیری کنه موشک رو رهاکنه(موشک هوا به هوا) که مثلا بارش سبک بشه وموشک بدون اینکه روشن بشهیا... به زمین برخورد کنه؟

برای سبک شدن یا حالت های اضطراری هواپیماها حالتی دارند که می توانند تمام مهمات را یکباره رهاسازی کنند.اما در مورد شلیک موشک بدون رهگیری اگر نوع موشک از نوع مادون قرمز باشد بله شدنی هست اما اگر از نوع راداری باشند و نیمه فعال ( مثل اسپارو) خیر امکان پذیر نیست! اما در مورد موشک های فعال مطمن نیستم!

وسئوال سوم یک هوا پیمای جنگنده میتونه در حالت اظطراری یک شخص را از جایی به جای دیگری انتقال بده(مثلا یک فرمانده نظامی)؟

اگر سرعت زیر صوت و حتی کمتر باشه, و هیچ گونه مانور خاصی انجام نده بله شدنی هست. البته هیچ وقت چنین کاری رو انجام نمیدن و معمولا" فرماندهان و مقامات عالی رتبه را برای حضور سریع در محلی به بالگرد جا به جا می کنند. چون بحث هزینه هم مطرح هست.

[SAMAN]

سلام دوستان,

من هم یک سوال ساده می پرسم:

منظور از داشتن قابلیت LPI در یک رادار چیست؟

[hamed_713]

سلام دوستان,

من هم یک سوال ساده می پرسم:

منظور از داشتن قابلیت LPI در یک رادار چیست؟

سلام.با کسب اجازه.

low probability of intercept : احتمال رهگیری پایین.

يك سيستم رادار از نوع «كمتر قابل رهگيري شدن»، هنگامي كه در جستجوي اهداف مي‏باشد (Track While Scan)، شناسايي‏اش به وسيلهء ادوات غيرفعالي نظير «گيرندهء‌ اخطار راداري» (Radar Warning Receiver) بسيار مشكل و تقريبن غيرممكن است. اين ويژگي بسيار مهمي است، زيرا حين جستجو و يافتن هدف، علائمي دال بر حضور رادار جستجوگر به گيرنده هاي دشمن نمي رسد.

آشنايي با رادار پنهان کار APQ-181


یا حق

[sokuteasemuni]

وسئوال سوم یک هوا پیمای جنگنده میتونه در حالت اظطراری یک شخص را از جایی به جای دیگری انتقال بده(مثلا یک فرمانده نظامی)؟

MAHDI 1993 ، سلام

قبل از عمليات فتح المبين يا بيت المقدس ، آقاي محسن رضايي براي يك مشورت اضطراري با امام با يك اف-5 دونفره(احتمالاً مدل اف) به تهران منتقل شدند(فكر كنم از دزفول) كه پيشنهاد اين قضيه رو خود خلبان اون پرواز داده بودند.

بنده اين مطلب رو اولين بار در كتاب ناگفته هاي جنگ ، خاطرات شهيد صياد شيرازي خوندم و اخيراً هم آقاي شمخاني در برنامه ي شبكه ي سه ، بدون ذكر اسم ، اين قضيه رو گفتن.

[MAHDI 1993]

با تشکر فر اوان وسلام به sokuteasemuni و SAMAN
دو سئوال دیگه هم داشتم اینکه اندازه ی ورودی های هوای جنگنده ها چه مزایا ومعایبی میتونه داشته باشه؟(اگه بزرگ باشه یا کوچیک برای هواپیما های مختلف)
رادار آواکس ها چه جاهایی رو پوشش میده ؟(منظورم اینه که مناطقی که زیر هواپیما قرار دارن ویا مثلا اگر آواکس در ارتفاع 5 کیلو متری زمین باشه میتونه هواپیما هایی که در ارتفاع 15 کیلومتری زمین هستند رو شناسایی کنه؟)

[SAMAN]

درود

رادار آواکس ها چه جاهایی رو پوشش میده ؟(منظورم اینه که مناطقی که زیرهواپیما قرار دارن ویا مثلا اگر آواکس در ارتفاع 5 کیلو متری زمین باشهمیتونه هواپیما هایی که در ارتفاع 15 کیلومتری زمین هستند رو شناسایی کنه؟)

  

  ها هر هدفی را در[HIGHLIGHT=#f2dcdb] هر   کشف میکنند! حتی آواکس های مثلE3 سری C می توانند پریسکوپ های بیرون آمده از زیر دریایی را را نیز کشف کنند[HIGHLIGHT=#dbe5f1]!این هواپیماها می توانند محوطه ی وسیعی را تحت پوشش خود قرار دهند بطوری که در ارتفاع 30000 پایی ( 9 کیلومتری) برد افقی آن بالغ بر 240 مایل معادل با 380 کیلومتر و در سایر جهات این برد به 400 مایل معادل با 640 کیلومتر می رسد.  

علوه بر کشف اهداف هوایی آواکس ها می توانند سیستم های راداری و هواپیماهای مستقر در زیمن را یافته و به مراکز فرماندهی گزارش کنند.

دلیل ساخت آواکس ها هم هواپیماهای ضربتی جدیدی روسی بودند که در ارتفاع پست و خارج از دید رادارها , قادر به حمله بودند.


 

 تصویر و توضیحات از مجله علم الکترونیک مورخ 17 فروردین 1363 - کامل علیزاده

در مورد سوال اول هم دوستان بهتر می توانند پاسخ دهند اما به نظر بنده بزرگ یا کوچک بوئدن دهانه وردی بسته به قدرت موتور و محاسبات خاص دارد یعنی نمی توان به طور دلخواه دهانه ورودی یه موتور پرقدرت را کوچک یا بزرک کرد و بالعکس.

  

[sokuteasemuni]

اندازه ی ورودی های هوای جنگنده ها چه مزایا ومعایبی میتونه داشته باشه؟(اگه بزرگ باشه یا کوچیک برای هواپیما های مختلف)

سلام بر شما دوست عزيز

همونطور كه سامان خان جان جانان اشاره داشتند ، ابعاد ورودي هواي موتور( نه لزوماً شكل آن) تابع شرايط مختلفي هست از جمله ميزان هواي ورودي مورد نياز موتور در واحد زمان(دبي هاي جرمي/حجمي) كه خود وابسته به نوع موتور هست(توربوجت يا توبوفن مثلاً) به اين ترتيب ابعاد كلي مورد نياز براي ورودي هوا بدست مياد. حتي در رژيم هاي مختلف پرواز و در ارتفاعات مختلف ، ميزان دبي هواي ورودي تغييراتي ميكنه كه براي نزديك شدن به حالت بهينه ، براي ورودي هوا ، صفحاتي با شكل هاي مختلف طراحي مي كنند تا با تغيير اون ، متناسب با شرايط ، به حالت بهينه برسيم. و اين البته تفاوت محسوسي در كارايي هواپيما داره. مثلاً ميراژ 2000 و اف-16 ، دو جنگنده ي تقريباً همكلاس با ابعاد و اوزان نزديك به هم هستند و هر دو هم تك موتوره ، اما ميراژ2000 به دليل استفاده از صفحات مذكور(به صورت مخروطي ، چسبيده به بدنه) داراي بيشنه سرعت 2.2 ماخ هست و اف-16 ، 2 ماخ. هرچند اين صفحات و مكانيزم هاي مربوطه ، وزن و پيچيدگي اي رو به طرح ، تحميل مي كنند كه باعث شده (طبق مطالب منابع) در اف-22 هم از اونها صرف نظر بشه.

براي مطالعه ي بيشتر به اينجا مراجعه بفرماييد.

[MAHDI 1993]

با تشکر خیلی زیاد ازsokuteasemuniوSAMAN
دو سوئال داشتم : اول اینکه آیا هوا پیما مولد برق داره؟ (مثل دینام اتو موبیل) و اگر هم داره از چه راهی برق تولید میکنه ؟ ودوم اینکه اگر هواپیما در ارتفاع پائین پرواز کنه احتمال داره به کسانی که روی زمین هستند آسیب وارد کنه؟(منظورم حرارت موتوره)

خواستم بدونم که آیا در جنگنده های نظامی نحوه ی قرار گرفتن تسلیحات در هر دو بال یازیر بدنه تعادل هوا پیما رو به هم نمیزنه؟ اخه من بعضی وقتا دیدم یک موشک بزرگ یک طرف هوا پیما لود شده واونطرفش یک موشک ریزه میزه

[CAPTAIN PILOT]

دوست عزیز و گرامی, جناب MAHDI 1993
درود بر شما

ابتدا جا دارد از زحمات تمامی دوستان در طراحی سوالات و همچنین ارسال پاسخ های جامع و کامل طی چندین پست اخیر سپاسگذاری نماییم.
با توجه به تاریخ ارسال آخرین سوالات, جسارتا" بنده پاسخ را خدمت دوستان بزرگوار ارائه میدهم.

آیا هواپیما مولد برق داره؟

بله ! در کلیه هواپیماهای مسافربری و باربری و کلبه نمونه های جنگنده مدرن, برای تامین برق مورد نیاز هواپیما در طول پرواز از یک یا چند مولد (Generator) برق استفاده میشود که نیروی خود را از بخش Accessory Section موتور تامین مینمایند. عموما" ژنراتورهای هواپیما جربان DC تولید میکنند و اگر در قطعه ای جریان متناوب AC نیاز باشد در آن از یک مبدل (Converter) به نام Rectifire استفاده میشود که جریان را تبدیل مینماید. همچنین در هواپیماهای سبک و فوق سبک همچون Technam به جای ژنراتورهای سنگین و پر قدرت از یک دینام با قدرت خروجی 24 ولت استفاده میشود که نیروی خود را از میل لنگ و همان بخش متعلقات کسب مینماید.

 [External Link Removed for Guests] 


 لازم به ذکر است که در هواپیماهای سنگین همچون B 747 و A 380 از 4 ژنراتور قدرتمند استفاده میشود که هریک نیری خود را از یک موتور مجزا کسب مینمایند و به طور کلی با سیستم برق کمکی APU نیز در ارتیاط هستند.  
 
[External Link Removed for Guests] 
    

اگر هواپیما در ارتفاع پائین پرواز کنه احتمال داره به کسانی که روی زمین هستند آسیب وارد کنه ؟

در صورتیکه موتور هواپیما از نوع توربینی و جت باشد (مانند هواپیماهای مسافربری و جنگنده), جریان های هوایی ایجاد شده در پشت آن ها بعث ایجاد Turbolance های چرخشی بسیار شدید و همراه با گرمای بسیار زیاد حاصل از اگزوز مینمایند, که در صورت به دام افتادن در آنها, میتوانند یک اتومبیل را با کلیه سرنشینان چندین دور در هوا بگردانند !! اما این حالت فقط در زمانی امکان دارد که هواپیما با تمام نیروی موتورها بر روی زمین و یا در ارتفاق چند متری آن در حال حرکت و پرواز باشد (همچون زمان Take Off).  
 
[External Link Removed for Guests] 
    این خطر در زمان Take Off هواپیماهای جنگنده و استفاده از After Burner در آنها چندین برابر بیشتر میشود و شدت گرمای آن میتواند انسان را چندین متر پرتاب کند و حتی او را بسوزاند !   
[External Link Removed for Guests]  
   

آیا در جنگنده های نظامی نحوه ی قرار گرفتن تسلیحات در هر دو بال یا زیر بدنه تعادل هواپیما رو به هم نمیزنه؟

یکی از مهمترین عوامل و فاکتورها در هر پرواز بحث تعادل وزنی و Weight & Balance میباشد که مهمترین کاربرد آن تعیین مرکز ثقل (CG) هواپیما و متعاقب آن محاسبه و تنظیمات لازم در پرواز میباشد. در هواپیماهای جنگنده عمدتا" سعی میشود وزن تسلیحات Load شده بر روی پرنده همواره در 2 طرف آن یکسان باشد اما اگر بنابر هر دلیلی این امر محقق نشد, طبیعی است که CG کمی از محدوده بالانس خود منحرف میشود و لازم است تا خلبان تمهیدات لازم را در پرواز در نظر بگیرد.

 [External Link Removed for Guests]  

 در هواپیماهای مدرن نظامی با استفاده از ژیروسکوپ های نصب شده در بال ها و ارتباط آنها با سیستم های پایداری اتوماتیک (AS), این کسر وزن به صورت خودکار و توسط حرکت فرامین جبران میگردد.     [External Link Removed for Guests]        موفق باشید