بررسی جامع حادثه انفجار نیروگاه اتمی چرنوبیل

در اين بخش مي‌توانيد در موارد متفرقه در مورد جنگ افزار به بحث بپردازيد

مدیران انجمن: شوراي نظارت, مديران هوافضا

ارسال پست
Commander
Commander
نمایه کاربر
پست: 2875
تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۸ اسفند ۱۳۸۷, ۳:۲۳ ب.ظ
محل اقامت: DE - CZE
سپاس‌های ارسالی: 39753 بار
سپاس‌های دریافتی: 34089 بار
تماس:

بررسی جامع حادثه انفجار نیروگاه اتمی چرنوبیل

پست توسط CAPTAIN PILOT »

 (قسمت اول) 

 [External Link Removed for Guests] 
در ۲۵ و ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ متصدیان راکتور برای انجام آزمایشی سیستم ایمنی راکتور را غیر فعال کردند (کندکننده‌های نوترون را از آن خارج کردند). نتیجه آن راکتوری بدون کندکننده مناسب و از کنترل خارج شدن آن بود. بدون توانایی در کنترل رآکتور، دمای آن به حدی رسید که بیشتر از حرارت خروجی طرح ریزی شده بود.

 [External Link Removed for Guests] 
 حادثه زمانی آغاز شد که در ۱۰:۱۱ شب ۲۵ آوریل ۱۹۸۶نیروگاه چرنوبیل دستور کاهش میزان قدرت رآکتوربرای تست را دریافت نمود و نیروگاه شروع به کاهش قدرت رآکتور شماره چهار تا ۳۰ درصد نمود.دو اشتباه واقعه مهلک چرنوبیل را رقم زد اولین اشتباه زمانی بود که کنترل کننده رآکتور به اشتباه و بر اثر عدم تنظیم کردن میله‌های جذب نوترون نیروی راکتور را تا یک درصد کاهش داد و رآکتور بیش از پیش افت قدرت پیدا کرد.  
 [External Link Removed for Guests] 
 در اینجا بود که پرسنل دومین اشتباه خود را انجام دادند و تقریبا تمامی میله‌های کنترل را از داخل رآکتوربیرون کشیدند. این همانند زمانی است که اتومبیلی را در آن واحد هم گاز داد و هم ترمز گرفت.در این زمان و با وجود نبود میله‌های کنترل کننده قدرت در داخل منطقه فعال نیروی رآکتور به ۷ درصد افزایش پیدا نمود.


 انفجار اول :
 

در ۱:۲۴ صبح یک انفجار اولیه پوشش ۱۰۰۰ تنی بالای رآکتور را بلند و راه را برای خروج مقدار زیادی بخار آب داغ هموار کرد. و این مقدمه‌ای بود بر انفجار دوم ناشی از هیدروژن، که ممکن است حاصل ترکیب بخار آب لوله‌های پاره شده و زیرکونیوم و یا حتی گرافیت هسته رآکتور بوده باشد.
 

 [External Link Removed for Guests]   

انفجار دوم :

انفجار دوم سقف رآکتوررا پاره کرد و ۲۵ درصد از تأسیسات هسته رآکتور را از بین برد. گرافیت (کندکننده) سوزان و مواد داغ هسته که در اثر انفجار بیرون ریخته بود، باعث ایجاد حدود ۳۰ آتش سوزی جدید شد، واین شامل سقف قیر اندود و قابل اشتعال واحد ۳ نیز می‌شد که مجاور واحد ۴ واقع شده بود.   [External Link Removed for Guests]  
عواقب :

تعداد زیادی از کارکنان تأسیسات در عرض چند ساعت نشانه‌های دریافت تشعشع رادیو اکتیو را نشان دادند. عده زیادی کارمند و آتش نشان که بدون محافظ مشغول به کار بودند، بیشتر بخاطر شروع آتش سوزی در سقف واحد ۳ بود که پیش بینی‌های ایمنی را نادیده گرفتند. عده افرادی که در بیمارستانها بستری شدند، تا ساعت ۶ صبح به ۱۰۸ و تا پایان روز اول به ۱۳۲ نفر رسید. پس از انفجار ابتدا محیط اطراف تاسیسات به امواج رادیواکتیو آلوده گشت و بعد به تدریج ابرهای آلوده به نواحی دورتر سرکشیدند و بارش باران سبب شد که بخش‌های وسیعی از اروپا به مواد رادیواکتیو آلوده شود.
  

[External Link Removed for Guests]  
 در اثر انفجار در راکتور بلوک چهار تاسیسات اتمی چرنوبیل، مواد رادیواکتیو برای ساختن حدود ۱۰۰ بمب اتمی آزاد شدند. اگرچه در آن سال مقامات اتحاد شوروی سابق در آن زمان، پخش هر گونه خبری را در مورد این فاجعه به شدت ممنوع ساختند اما در مقایسه جوامع بشری، فاجعه چرنوبیل وحشتناک ترین فاجعه تکنولوژیک انسانی در تمام تاریخ به شمار می‌آید در اثر فاجعه چرنوبیل قریب به ۵ میلیون نفر آسیب دیدند، حدود ۵ هزار مرکز مسکونی در جمهوری روسیه سفید، اوکراین و فدراسیون روسیه با ذرات رادیو اکتیو آلوده شدند. از میان آنها، ۲۲۱۸ شهر و روستا با جمعیت حدود ۲/۴ میلیون نفر در محدوده اوکراین قرار داشتند، فاجعه چرنوبیل جمعیت کشورهای مذکور را تحت الشعاع قرار داد. غیر از اوکراین، جمهوری روسیه سفید و فدراسیون روسیه، کشورهای فنلاند، سوئد، نروژ، لهستان، بریتانیای کبیر و برخی کشورهای دیگر نیز اثرات فاجعه را احساس کردند.  
 [External Link Removed for Guests] 
 عوامل اصلی فاجعه انجام آزمایش بدون فراهم بودن شرایط، سطح پایین دانش امنیت هسته‌ای دانشمندان شوروی، سطح ناکافی ایمنی در راکتور، اشتباهات پرسنل اعلام شد.عملیات امحاء نتایج فاجعه در نیروگاه چرنوبیل از تاریخ ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ تحت ریاست کمیسیون دولتی شوروی آغاز شد. این عملیات از نیمه دوم روز ۲۶ آوریل شروع شد و تا سال ۱۹۹۱ ادامه یافت.در اولین گام یک منطقه انزوا در محدوده ۳۰ کیلومتری اطراف نیروگاه چرنوبیل تعیین شد. از ۲۷ آوریل سال ۱۹۸۶ حکومت اوکراین ساکنین شهرهای پریپیتت و چرنوبیل، و روستاهای داخل منطقه ۳۰ کیلومتری (حدود ۱۰۰ هزار نفر) را به خارج این محدوده انتقال داد.پنهان کردن اطلاعات مربوط به فاجعه چرنوبیل باعث شکل گیری و گسترش شایعات باور نکردنی پیرامون نتایج فاجعه شد. ریاست شوروی از پذیرش همکاری بین المللی برای انجام عملیات امحاء نتایج فاجعه هسته‌ای امتناع کرد. تنها در سال ۱۹۸۹ بود که حکومت شوروی از آژانس انرژی اتمی به منظور ارزیابی کارشناسی عملیات امحاء، درخواست کمک کرد.فاجعه چرنوبیل وضعیت تشعشع در محدوده‌های بسیاری از کشورهای اروپایی را به شدت تغییر داد. در ماه می‌سال ۱۹۸۶ در تمامی کشورهای نیمکره جنوبی، در اقیانوسهای آرام، اتلانتیک و منجمد شمالی ملاحظه می‌شدند.  
 [External Link Removed for Guests] 


ادامه دارد ....

======================

به تقل از: [External Link Removed for Guests]

تصاویر: CAPTAIN PILOT

======================




 *-* Special Edit For CentralClubs *-* 
  When once you have tasted Flight, you will forever walk the earth with your eyes turned skyward, for there you have been and there you will always long to return
 

[External Link Removed for Guests]
Major I
Major I
پست: 152
تاریخ عضویت: یک‌شنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۶, ۹:۱۱ ب.ظ
سپاس‌های ارسالی: 180 بار
سپاس‌های دریافتی: 201 بار

Re: *-* بررسی جامع حادثه انفجار نیروگاه اتمی چرنوبیل *-*

پست توسط Hosein1395 »

CAPTAIN PILOT نوشته شده:
 اولین اشتباه زمانی بود که کنترل کننده رآکتور به اشتباه و بر اثر عدم تنظیم کردن میله‌های جذب نوترون نیروی راکتور را تا یک درصد کاهش داد و رآکتور بیش از پیش افت قدرت پیدا کرد.   
  
قطعه کندکننده نوترون،سرعت نوترون هابرای برخوردباU-235 تعدیل میشود.که پوشش این قطعه ازجنس گرافیت هست.
[External Link Removed for Guests]   
CAPTAIN PILOT نوشته شده:  در اینجا بود که پرسنل دومین اشتباه خود را انجام دادند و تقریبا تمامی میله‌های کنترل را از داخل رآکتوربیرون کشیدند.   
 

[External Link Removed for Guests]
1-چهارچوب فلزی کناری
2-انشعاب لوله آب تکی
3-چهارچوب فلزی داخلی
4-میله حیاتی ایمنی
5-پوشش گرافیتی

 این امرنشون میده که پرسنل به دنبال یکنواخت کردن دمای راکتوربودند.وازتاثیراین کاردررفتارکلی راکتورناآگاه بودند.  [External Link Removed for Guests]  [External Link Removed for Guests]  
CAPTAIN PILOT نوشته شده:  در اثر انفجار در راکتور بلوک چهار تاسیسات اتمی چرنوبیل، مواد رادیواکتیو برای ساختن حدود ۱۰۰ بمب اتمی آزاد شدند.   
  ،این مطلب به این گونه صحیح نمیباشد.   работы реакторов этого типа составляет более 100 реакторолет.   درطی 100بار واپاشی موادرادیواکتیو به طبیعت بازخواهند گشت.(اشتباه مترجم اولیه هست،به دلیل آشنانبودن بافیزیک)   نیروگاه درمجموع 3200 مگاواتی بوده،که امکان وجودداشتن این میزان اورانیم منتفی است.   مشخص نشده بمب چندمگاتنی؟  
CAPTAIN PILOT نوشته شده:  فاجعه چرنوبیل وضعیت تشعشع در محدوده‌های بسیاری از کشورهای اروپایی را به شدت تغییر داد. در ماه می‌سال ۱۹۸۶ در تمامی کشورهای نیمکره جنوبی، در اقیانوسهای آرام، اتلانتیک و منجمد شمالی ملاحظه می‌شدند.   
  
[External Link Removed for Guests]  
Commander
Commander
نمایه کاربر
پست: 2875
تاریخ عضویت: پنج‌شنبه ۸ اسفند ۱۳۸۷, ۳:۲۳ ب.ظ
محل اقامت: DE - CZE
سپاس‌های ارسالی: 39753 بار
سپاس‌های دریافتی: 34089 بار
تماس:

Re: *-* بررسی جامع حادثه انفجار نیروگاه اتمی چرنوبیل *-*

پست توسط CAPTAIN PILOT »

 (نگاه دوم) 
26 آوریل سال 1986 در اثر انفجار شدید٬ چهارمین بلوک تولید انرژی نیروگاه اتمی چرنوبیل ابرهایی شامل حدود 200 نوع مواد رادیواکتیو در منطقه‌ای به وسعت هزاران کیلومتر در اطراف نیروگاه اتمی چرنوبیل منتشر شد که در می 1986 در همه کشورهای نیم کره شمالی و در برخی نواحی اقیانوس آرام٬ اطلس و اقیانوس قطب شمالی قابل مشاهده بود. در این مقطع، دولت جمهوری اکراین تصمیم گرفت که منطقه 30 کیلومتری اطراف نیروگاه اتمی را قرنطینه کند. پیش از این، ساکنان این منطقه (حدودا 100000 نفر) از 27 آوریل 1986منزل‌هایشان را ترک کرده و به مکان‌های دیگری منتقل شده بودند.

 [External Link Removed for Guests]  

انفجار رآکتور نیروگاه اتمی چرنوبیل جدی‌ترین و مصیبت‌بار‌ترین فاجعه‌ای انسان‌ْباعث در سراسر تاریخ بشر به شمار می‌رود که در اثر آن تقریباً 5000 شهر و شهرستان در مساحتی به ابعاد بیش از 145000 کیلومتر مربع در کشور‌های اکراین٬ بلاروس و روسیه (که از این میان 2218 شهر و شهرستان با جمعیتی حدود 2.4 میلیون نفر در خاک اکراین قرار داشتند) با مواد رادیواکتیو آلوده شدند و بیش از 5 میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم از این حادثه آسیب دیدند. کارشناسان دلایل اصلی فاجعه چرنوبیل را به شرح زیر می‌دانند؛

1- انجام نادرست و ناقص آزمایش‌های برقی
2- سطح پایین صلاحیت فنی کارکنان و مدیریت نیروگاه و وزارت برق در زمینه امنیت هسته‌ای
3- سطح پایین امنیت رآکتور گرافیت اورانیمی RBMK - 1000
4- اشتباهات پرسنل نیروگاه اتمی چرنوبیل

 [External Link Removed for Guests] 
فاجعه چرنوبیل زیان زیادی به اقتصاد و کشاورزی و جامعه اکراین وارد کرده و اثرات جبران‌ناپذیری را بر شرایط جمعیتی این کشور به دنبال داشته است. خلال سال‌های 1987 تا 2004 از میان آسیب‌‌دیدگان فاجعه چرنوبیل تنها در اکراین 504117 نفر جانشان را از دست دادند که 497348 نفر آنها بزرگسال و جوان و 6769 نفر دیگر کودک بودند. طبق برآوردها در آوریل 2010 نیز بیش از 2.3 میلیون نفر همچنان در ردیف آسیب‌دیدگان حادثة چرنوبیل قرار دارند که از این میان، بیش از نیم میلیون نفر کودک هستند.


 [External Link Removed for Guests] 
افزون بر این، در اثر فاجعه چرنوبیل بیش از 5 میلیون هکتار از زمین‌های کشاورزی منطقه که در آنجا حدود 3 میلیون نفر زندگی می کردند، به عناصر رادیواکتیو آلوده شد. در سال‌های ابتدایی پس از این فاجعه گوسفندداری و کشت ذرت و رازک در مناطق شمالی اکراین تقریباً به طور کامل متوقف شد و زمین‌های کشاورزی منطقه 30 کیلومتری اطراف نیروگاه به طور کامل لم‌یزرع شد. طبق اعلام مقامات اکراینی، هزینه‌های اختصاص‌یافتة از سوی این کشور برای جبران خسارات فاجعه چرنوبیل از سال 1986 تا سال 1991 حدود 6 میلیارد دلار بوده است. در طول 15 سال بعد نیز بیش از 10 میلیارد دلار به ‌این منظور اختصاص داده شده که در برخی از سال ها 8-10 درصد کل بودجه دولت اکراین را تشکیل می‌داده است.


 [External Link Removed for Guests] 
با این وجود، تعیین میزان دقیق زیان‌های غیر‌مستقیم این فاجعه از جمله در اثر عدم استفاده از زمین‌های کشاورزی٬ منابع آبی و جنگلی٬ تقلیل تولید انرژی و در نتیجه تقلیل تولید کالا و خدمات٬ بسیار سخت به نظر می‌رسد. با این ملاحظه و بنا به تخمین‌های کارشناسان اکراینی کل خسارات اقتصادی این فاجعه تا سال 2015 برای اکراین 179 میلیارد دلار خواهد بود.

 [External Link Removed for Guests] 
شایان ذکر است که دولت اکراین به منظور اظهار و تأیید حسن نیت خود که در تفاهم نامه میان این کشور و کشورهای گروه هفت و کمیسیون اروپا در تاریخ 25 دسامبر 1995 تصریح شده٬ تصمیم توقف سریع بهره‌برداری از نیروگاه اتمی چرنوبیل را به تصویب رساند. بر این اساس، 15 دسامبر ٬2000 ساعت یک و هفده دقیقه بعد از ظهر به دستور رئیس جمهور اکراین با چرخاندن کلید محافظت٬ رآکتور بلوک انرژی شماره 3 نیروگاه اتمی چرنوبیل برای همیشه از کار انداخته شد و از آن لحظه تولید انرژی در این نیروگاه برای همیشه متوقف شد. با این وجود، انجام عملیاتِ توقف کامل بهره‌برداری از نیروگاه اتمی چرنوبیل سال‌های زیادی به طول خواهد انجامید و شامل مراحل زیر خواهد بود؛

1- توقف نهایی و از کار انداختن دستگاه‌های بلوک‌های تولید انرژی‌ (طی این مرحله رآکتور‌ها و دستگاه‌هایی که بیشتر از همه در معرض آلودگی رادیواکتیو قرار گرفته‌اند، متوقف خواهند شد و پیش‌بینی می‌شود این عملیات تا سال 2013 به طور کامل پایان خواهد گرفت)

2- نگهداری رآکتورها (خلال این مدت تشعشع رادیواکتیو باید به صورت طبیعی تا حد مورد تأیید کاسته شود (زمان تقریبی این مرحله تا سال 2045 است.)

3- جمع‌آوری رآکتورها (در این مرحله به منظور برداشتن محدودیت‌ها و اتمام نظارت تنظیم کننده‌ها، رآکتورها جمع‌آوری و فضای نیروگاه از آنان تخلیه خواهد شد (تا سال 2065)

 [External Link Removed for Guests] 
همان طور که روندها نشان می‌دهد، عواقب فاجعه‌بار حادثة چرنوبیل مانع‌ای جدی برای پیشرفت اکراین و همچنان تثبیت آن به عنوان کشوری مستقل بوده است. میزان خسارات اقتصادی و اجتماعی که از این ناحیه به اکراین وارد آمده٬ از توانای اقتصادی موجود در این کشور بیشتر است و با توجه به موارد بازگفته٬ اکراین برای مقابله نهایی با آثار و پیامدهای چرنوبیل به کمک جامعه بین‌المللی نیاز دارد، چرا که بار سنگین هزینه‌های مربوط به مقابله با عوارض این حادثه طی سال‌های ‌آینده نیز تأثیرات منفی خود را بر اقتصاد این کشور خواهد گذاشت.

 [External Link Removed for Guests] 
به همین دلیل، در شرایط حاضر و 24 سال پس از وقوع این فاجعه٬ ارائه کمک انسان‌دوستانه از سوی دولت‌های مختلف، سازمان‌ها و جامعه بین‌الملل به آسیب‌دیدگان اکراینی همچنان در دستور روز بوده و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به این اعتبار، سفارت اکراین مشتاقانه از هر گونه پیشنهادات کمکی از سوی سازمان‌های دولتی و عموم مردم ایران استقبال خواهد کرد. انفجار رآکتور نیروگاه چرنوبیل نشان داد که فاجعه‌های هسته‌ای عواقب مصیبت باری در سطح جهانی به دنبال دارند و به منافع حیاتی کشورهای زیادی لطمه وارد می کنند. تأمین منابع‌ لازم برای از بین بردن عوارض فاجعه‌های انسانْ‌‌باعثدر این وسعت از توانایی و امکانات اقتصادی و تکنولوژی یک کشور فراتر است و نیاز به مساعی مشترک تمام جامعه بین‌المللی دارد.


 [External Link Removed for Guests] 

فاجعه چرنوبیل ابعاد گوناگونی دارد٬ اما در وهله نخست بعد انسانی- جهانی آن حائز اهمیت است. این مصیبت بزرگ باعث زیر تأثیر قرار گرفتن زندگی و سرنوشت بسیاری از ساکنان کشورها و نمایندگان بسیاری از ملت‌ها گردیده و درس‌های حاصل از آن باید برای همیشه در خاطره تمام بشریت باقی بماند.


ادامه دارد ....
==========================

به نقل از: [External Link Removed for Guests]

تصاویر: CAPTAIN PILOT

==========================





 *-* Special Edit For CentralClubs *-*  
  When once you have tasted Flight, you will forever walk the earth with your eyes turned skyward, for there you have been and there you will always long to return
 

[External Link Removed for Guests]
Captain II
Captain II
پست: 473
تاریخ عضویت: جمعه ۱۵ دی ۱۳۸۵, ۱۲:۳۷ ب.ظ
سپاس‌های ارسالی: 696 بار
سپاس‌های دریافتی: 4448 بار

مروری بر فاجعه هسته ای چرنوبیل

پست توسط TD »

تصویر

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]نیروگاه برق اتمی  
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]فاجعه چرنوبیل یا حادثه چرنوبیل،یک حادثه هسته ای فاجعه بار در 26 آوریل سال 1986 می باشد.این انفجار و آتش سوزی که در تاسیسات نیروگاهی هسته ای چرنوبیل اکراین به وقوع پیوست، مقدار بسیار زیادی از مواد آلوده به رادیو اکتیو را در مقیاس گسترده ی اروپا و خاک شوروی وارد هوا نمود.این نیروگاه در آن زمان تحت نظر مستقیم شوروی اداره می شد. 
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]از فاجعه چرنوبیل به عنوان بدترین حادثه نیروگاهی اتمی در تاریخ و یکی از دو دسته بندی سطح 7 (سطح حداکثر) در وقایع بین المللی هسته ای یاد می شود.حادثه فوکوشیما نیز نوع دیگر این سطح می باشد.تلاش برای جلوگیری از گسترش آلودگی و حادثه ای بزرگ تر در نهایت 500 هزار گارگر را درگیر و 18 میلیارد روبل هزینه بر جای گذاشت که آثار آن امروزه نیز در سرطان ها و نقص عضو ها دیده می شود. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]مروری بر این حادثه؛ 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]این حادثه زمانی به وقوع پیوست که در روز 26 آوریل کارکنان در حال انجام تست بر روی راکتور شماره 4 این نیروگاه واقع در شهر کوچک پریپیات و مرزهای بلاروس رودخانه ی دنیپر بودند که به طور ناگهانی میزان انرژی تولیدی به حد بالایی رسید و کارکنان بخش فورا راکتور را خاموش کردند، اما این عمل اشتباه آنها موجب شد قدرت خروجی خط به طور چند برابری افزایش یابد.در نتیجه لوله های انتقال از هم پاشیده و بخارهای آن، قسمت گرافیت راکتور را منفجر ساخت.در نهایت ذرات رادیو اکتیو ناشی از انفجار هوای بخش گسترده ای از جمله شهر کوچک پرپیات که در نزدیکی نیروگاه قرار داشت تحت تاثیر خود قرار داد.گستردگی این آلودگی به حدی بود که توده های آن بخش هایی از غرب اتحاد جماهیر شوروی و اروپا را نیز در برگرفت. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]بین سالهای 1986 تا 2000 حدود 350 الی 400 نفر ساکنان مناطق آلوده در بلاروس،اکراین و روسیه از این مکانها تخلیه و مجدد اسکان داده شدند.طبق داده های رسمی منتشر شده پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به تنهایی 60% از ذرات آلوده در بلاروس فرود آمدند.پس از آن نگرانی های زیادی از درباره ی ایمنی در صنعت هسته ای شوروی و همچنین خطرهای استفاده از انرژی هسته ای مطرح شد،که به دنبال آن برای سالها شوروی ناچار شد توسعه ها و سری بودن مراحل آن را کاهش دهد.پوشش دولت از فاجعه ی چرنوبیل به نوع نقش شتاب دهنده را برای تحولات گلاسنوست بازی کرد.گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز در بررسی پیامدهای زیست محیطی این حادثه عنوان کرد تلاش گسترده ی روسیه اکراین و بلاروس برای از کنترل و از بین بردن آلودگی و مراقبت های بهداشتی هزینه های زیادی بر دوش این کشورها گذاشته است.یکی دیگر از آزانس های وابسته به سازمان ملل ( UNSCEAR) میزان تخمین زده شده از دوز جمعیت جهانی قرار گرفته در معرض پرتوهای حادثه را به طور میانگین برابر با 21 روز قرار گرفتن در معرض تابش های طبیعی دانست.از جمله 530 هزار کارگر بهبود یافته محلی که در معرض میزانی برابر با 50 سال قرار گرفتن در برابر پرتوهای طبیعی بوده اند. 
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اما تعداد مرگ میر ناشی از این فاجعه نیز بحث های فراوانی به دنبال داشته و اختلافات زیاد همراه با عدم وجود مستندات محکم برای تعیین کمیت مرگ و میر با مقیاس جغرافیایی و یا مدت زمان مرگ پس از وقوع حادثه باعث شده که اطلاعات دقیقی از کشته شدگان آن در دسترس نباشد.تعداد کشته شدنگان مستقیم در حادثه 31 تن بوده که همگی آنها از کارکنان راکتور نیروگاه و بخش اورژانس را تشکیل می دهند.انجمن چرنوبیل در آمارهای خود از مرگ 4000 نفر در اثر پرتوهای شدید،200 هزار نفر کارگر،116 هزار نفر مهاجر و 270 هزار نفر از ساکنان مناطق آلوده منتشر و آنها را پیش بینی ها از تعداد کل مرگ و میر دانست و بیشترین علت مرگ های غیر مستقیم را سرطان های خون و تیروئید معرفی کرد. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]حادثه ؛  

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]آزمایش مورد نظر چیزی نبود جز تست قابلیت و ایمنی خنک کنندگی اضطراری اصلی نیروگاه که بعد از خاموش شدن عادی در ساعت 1.23دقیقه روز 26 آوریل، افزایش قدرت خارج از کنترل منجر به حادثه ی فاجعه بار انفجار در راکتور شماره 4 و آزاد شدن مقدار زیادی سوخت هسته ای آلوده در هوا گردید.آتش گرفتن بخش گرافیتی نیز باعث ایجاد دود هایی حامل ذرات رادیو اکتیو بوده و لوله های کنترل راکتور هیچ گونه محافظی برای آنها تعبیه نشده بود.پس از انفجار با وجود غیر فعال شدن راکتور اما همچنان از باقی مانده های آن گرمای فوق العاده زیادی به اطراف منتقل میکرد.در حالت اولیه خاموش کردن (برای مثال خاموش کردن به صورت اضطراری و یکباره که به آن اسکرام گفته می شود) در راکتور در اطراف خود گرمایی در حدود 7 درصد کل گرمای خروجی تولید می کند و برای جلوگیری از آسیب دیدن و ذوب شدن پوسته ی فلزی محفظه ی سوخت آن باید فورا خنک شود.راکتور هسته ای چرنوبیل از نوع کانال پر قدرت که با نام RBMK یا راکتور آب جوشان نیز شناخته می شوند بود و همانند دیگر راکتورهای روسی کلاس تعدیل گرافیتی پر قدرت با استفاده از آب خود را خنک می کند.در راکتور شماره 4 چرنوبیل تعداد 1600 تک کانال سوختی را شامل می شود که برای خنک نگاه داشتن هر یک ار آنها لازم بود هر ساعت 28 هزار لیتر آب درون آن جریان داشته باشد.هنگامی که یک راکتور را بصورت اضطراری اسکرام خاموش شود لازم است پمپ های برقی آب وارد عمل شوند و در صورت خرابی شبکه برق باید 3 ژنراتور دیزلی پشتیان نیروگاه چرنوبیل ظرف 15 ثانیه روشن و برق مورد نیاز را تامین کنند این در حالی بود که زمان آن از 60 ثانیه تجاوز می کرد.برای حل این وقفه ی یک دقیقه ای تئوری مطرح شد که از باقی مانده فشار چرخشی زیر تورین برای تولید انرژی استفاده شود که در تجزیه و تحلیل ها به نظر عملی می امد و می توانست خلا وقفه روشن شدن ژنراتورهای اضطراری را برای مدت 45 ثانیه پر کند.این امکان هنوز هم نیاز به تایید شدن داشت و آزمایش های قبلی ناموفق به اتمام رسیدند. 



[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]نقشه فنی راکتور RBMK  
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]پنل سوختگیری منحصر به فرد 6 ضلعی نیروگاه RBMK 
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]آزمایش های اولیه در سال 1982 نشان داد که میدان مغناطیسی توربین پس از خاموش شدن مقدار ولتاز دلخواه را تامین نمی کند.با وجود اصلاحات انجام شده در جهت بهبود در آزمایش بعدی سال 1984 بار هم نتیجه نا امید کننده بود.آزمایش سوم با روشی دیگر در سال 1985 انجام شد که این بار نتیجه ای منفی به دنبال داشت.قرار شد بار دیگر این روش را در سال بعد تکرار شود و برنامه ریزی ها به گونه ای بود که راکتور شماره ی چهار بصورت اضطراری خاموش شود.آزمایش با خاموش کردن متوالی کلید ها و بصورت خاموشی خودکار آغاز می شد که در آن صورت اثر مضرری برای ایمنی راکتور نداشته باشد.اما هیچ هماهنگی با طراح راکتور و مدیر بخش علمی صورت نگرفت و این تنها مدیر نیروگاه بود که با موافقت خود کار را تایید کرد. بر اساس خصوصیات آزمایش، گرمای خروجی در شروع آزمایش باید کمتر از 700 مگاوات می بود و اگر شرایط طبق برنامه ریزی ها باشد این آزمایش هیچ مورد خارج از ایمنی ندارد. 
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]موقعیت راکتورها  
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]نیروگاه چرنوبیل برای دو سال عملا فاقد توانایی استفاده از قابلیت از دست دادن کل برق در 60 ثانیه اول بود و این یک ضعف ایمنی مهم به شمار می رفت.و پرسش اینکه چرا ادامه آزمایشات در حالی صورت گرفت که نتایج قبلی نشان از خطرناک بودن آن داشتند بود علت را نگرانی مسئولان و خواست رفع هرچه سریع تر آن با وجود آنکه هیچ موافقتی از سوی نظارت بر انرژی هسته ای شوروی در کار نبود دانست. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]روش های آزمایش به شرح زیر در نظر گرفته شد؛  
  • [FONT=tahoma, geneva, sans-serif]راکتور باید در سطح فعالیتی پایین نزدیک میان 700-800 مگاوات باشد 
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]زنراتور توربینی بخار با حداکثر سرعت در حال کار  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]در صورتی که شرایط مورد نظر آماده شود،بخار داده شده به توربین قطع  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]ثبت عملکرد ژنراتور برای مشاهده ی توانایی لازم چرخش توربین برای تولید برق مورد نیاز روشن شدن پمپ ها تا زمانی که ژنراتور پشتیبان وارد مدار  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]پس از آنکه قدرت و سرعت ژنراتور پشتیبان به حداکثر توان خود برای تولید برق رسید،توربین بخار به حال خود رها شده تا از حرکت باز  
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]تاریخ انجام تست برای 25 آوریل 1986 و قبل از تغییر شیفت روزانه در نظر گرفته شده و کارگران شیفت از پیش آموزش دیده و با روش کار آشنایی داشتند و یک تیم از مهندسین برق نیز برای نظارت بر ولتاژ در آنها حضور یافتند.همانطور که برنامه ربزی شده بود یک کاهش خروجی قدرت در ساعت 1:06 دقیقه در 25 آوریل آغاز شد و سطح قدرت حرارتی به 50% از 3200 مگاوات قدرت نامی در شروع شیفت روز رسید.در همین حال یکی از ایستگاه های برق منطقه به طور غیر منتظره ای خاموش شد و مرکز کنترل شبکه برق کیف از نیروگاه برق چرنوبیل خواست تا موقتا از کاهش برق تولیدی خودداری کند و توضیح داد که مصرف انرژی در این ساعت بالاست،مدیر نیروگاه نیز موافقت و آزمایش را به تعویق انداخت.با وجود به تعویق افتادن آزمایش، مقدمات تست بدون اثر بر روی راکتور انجام شد و سیستم خنک کننده هسته ی اصلی از کار انداخته شد و به جای آن یک سیستم فعال/غیر فعال خنک کننده برای تامین آب مورد نیاز هسته در یک حادثه ی از دست دادن خنک کننده ها. با توجه به حوادث قبلی که آشکار شدند سیستم کارکرد محدودی داشت و دلیل آن نبود توجه کافی به مراحل آزمایش بود.در ساعت 23:04 دقیقه مرکز کنترل شبکه برق کیف به نیروگاه اطلاع داد که می تواند راکتور را خاموش کند.این تاخیر پیامدهای جدی به دنبال داشت چرا که شیفت روز مورد نظر آزمایش مدت زیادی است که عوض شده و شیفت شب نیز در حال ترک نیروگاه بودند این در حالی بود که می بایست آزمایش را در همان شیف روز به پایان می رساندند و شیفت شب تنها برای نگه داری از سیستم های خنک کننده پوسته در نیروگاه می ماندند. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]شیفت شب نیز زمان محدودی برای آماده سازی و انجام آزمایش داشت.کاهش سریع قدرت از 50% در میان تغییر شیفت اجرا شد.الکساندر آکیموف مدیریت شیفت شب و لئونید تاپتانوف مدیریت راکتور ها شامل کنترل میله های شکاف هسته ای اورانیوم را بر عهده داشتند.لئونید تاپتانوف تنها سه ماه بود که به عنوان مهندس ارشد کار خود را شروع کرده بود. 
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]آزمایش مورد نظر که کاهش تدریجی انرژی راکتور شماره 4 به 700 الی 1000 مگاوات خوانده می شد در ساعت 00:05 به سطح 700 مگاوات رسید.با این حال به طور طبیعی شروع به ساخت و جذب ایزوتوپ زنون 135 که از جذب نوترون ها پدید می آید نمود.این موضوع در علم هسته ای موجب می شود نوترون ها که عامل اصلی واکنش هسته ای در میله های کنترل سوختی هستند به ایزوتوپ های ناپایدار زنون تبدیل شوند که در این صوت قدرت راکتور به طرز چشمگیری کاهش خواهد یافت و عموما آن را مسمومیت هسته ی راکتور می نامند.ادامه ی این روند باعث شد توان راکتور به کمتر از 700 مگاوات کاهش یابد.لئونید به اشتباه بیش از حد وارد میله های کنترل شکاف هسته ای می شود ولی به دلیل مرگ لئونید و تاپتانوف در بیمارستان حدود 3 هفته بعد از این حادثه به همین علت نمی توان شرایط دقیق ماجرا را مشخص کرد.به همین ترتیب به طور ناخواسته سطح فعالیت راکتور به کمتر از 30 مگاوات و نزدیک به خاموشی می رسد.پرسنل اتاق کنترل با مشاهده ی این وضعیت فورا تصمیم به از کار انداختن حالت اتوماتیک و از طریق دستی اقدام به خارج کردن اکثریت میله های کنترل شکاف هسته ای کرده و چند دقیقه بعد قدرت راکتور را به 200 مگاوات می رسانند.اما باز هم مسمومیت هسته ای راکتور بیشتر شده و قدرت آن در حال کاهش بود.پرسنل ناچارا مقدار بیشتر ای میله های کنترل شکاف هسته ای را خارج کردند و بعد از مدتی موفق به ایجاد حالتی پایدار برای راکتور شدند.ولی برنامه آزمایش همچنان پا بر جا بود،سپس به عنوان قسمتی از آزمایش در ساعت 1:05 دقیقه پمپ های خنک کننده شروع به کار نمودند. 



[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]طرح گرافیکی از میله های  
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]پرسنل در حال بارگذاری سوخت جدید در هسته  
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]ساعت 1:23 دقیقه بامداد آزمایش آغاز شد.4 پمپ از مجموع 8 پمپ گردشی فعال شدند و با قطع بخار توربین،از فعالیت توربین بخار کاسته شد.به دنبال آن ژنراتور دیزلی وارد مدار شده تا نیاز بارهای موتور پمپ های گردشی را تامین کند چیزی که قبل از انرژی خود را از توربین ژنراتور دریافت می کرد.در این فاصله به دلیل اینکه موتور پمپ ها همچنان از توربین بخار انرژی خود را دریافت می کردند و توربین در حال افت سرعت بود موجب کاهش پمپاژ آب و خلا حباب در هسته اصلی شد.از آنجا که ضریب خلا مثبت راکتورهای RBMK در سطح قدرت راکتور کم است به منظور شکل گیری یک حلقه بازخورد مثبت،به صورتی که در آن مایع خنک کننده یعنی آب می تواند نوترون جذب کرده و منجر به افزایش قدرت خروجی راکتور شود.این افزایش قدرت خروجی که با افزایش دمای هسته همراه است آب را در لحظه به بخار تبدیل می کند اما از آنجا که پرسنل قبلا تعداد زیادی از میله های کنترل شکاف هسته ای که نقش کند کننده را در راکتور بازی می کنند خارج کرده و فقط 12 میله در راکتور مانده بودند دمای راکتور به سمت مقدار غیر قابل کنترلی در حال افزایش بود. 



[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]کنترل پنل کامپیوتر اسکالا  
تصویر

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اسکالا کامپیوتر متمرکز کنترل سیستم به طور ناخواسته راکتور را خاموش می کند چرا که او تصور کرده که در راکتور شماره 4 وضعیت غیر عادی رخ داده است.سپس وارد کردن میله های کند کننده آغاز می شود،این عمل حدود 20 ثانیه زمان می برد. ولی کار بسیار مشکلی بود چرا که طراحی این بخش کار را سخت می کرد چند ثانیه بعد از آغاز وضعیت خاموش شدن اضطراری سیستم میله گرافیتی اشتباها وارد پیل سوختی می شوند، هسته که به شدن گرم شده حرارت تولیدی آن میله های سوختی را در هم می شکند،میله های شکسته راه را بر میله های کند کننده یا همان میله های کنترل می بندند و گرافیت نیز در مرکز هسته قرار می گیرد،قدرت خروجی راکتور به طرز ناگهانی به بالاتراز 530 مگاوات افزایش می یابد. 



[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]نمونه هایی از میله های کند کننده گرافیتی  
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اما داستان به اینجا ختم نمی شود،ظاهرا تیر قدرت باعث افزایس درجه حرارت سوخت و تجمع زیاد بخار و افزایش فشار سریع آن منجر به شکسته شدن و آزاد شدن عناصر سوخت در مایع خنک کننده و قطع شبکه ای که عناصر در آنجا قرار داشتند شده بود.سپس طبق بر آورد ها راکتور شروع به افزایش قدرت خروجی تا 30000 مگاوات حرارت تولید می کند که این 10 برابر بیشتر حالت کار عادی راکتور بود،آخرین عددی که بر روی پنل کنترل نیروگاه ثبت شده بود 33 هزار مگاوات را نشان می داد. 



[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]کنترل پنل نیروگاه بعد از انفجار 
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]انفجار اول، بخار حاصله به دنبال راه خروج از طریق خنک کننده بیرونی منجر به انفجار و بلند شدن پوشش فلزی 2 هزار تنی که راکتور را پوشانده بود شد.و احتمالا این اولین انفجاری بود که افراد شنیده بودند.قطع خطوط خنک کننده و تبدیل شدن آب باقی مانده به بخار قدرت راکتور را افزایش داده بود.  

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]انفجار بزرگتر و دوم حدود 3 ثانیه بعد از انفجار اول روی داد،قدرت آن به حدی بود که تمامی هسته اصلی را به اطراف پراکنده کرد و واکنش هسته ای متوقف شد.لوله های کنترل راکتور در معرض خطر قرار گرفت و تکه هایی فوق العاده داغ و سوزان از میله های کند کننده گرافیتی به بیرون پرتاب شد.چندی نگذشت که لوله های کنترل نیز در معرض قرار گرفتن با هوا آتش گرفته و راه آزاد شدن مواد آلوده رادیواکتیو به هوا باز شد.این ذرات مناطق دوردست را نیز تحت تاثیر قرار داده و آلوده کردند.فرضیات متعددی درباره ی چگونگی انفجار دوم مطرح شده و محتمل ترین آنها هیدورژن را عامل انفجار معرفی کرده اند .به این صورت که هیدروژن و بخار فوق العاده داغ زیرکونیوم راکتور و یا در اثر واکنش تکه های سوزان میله های کند کننده گرافیتی با بخار و تولید هیدروژن/مونوکسید راه را برای انفجار دوم هموار ساخته است.عده ای دیگر علت را در تبخیر شدن سریع آب و رهایی سریع خارج از کنترل نوترون ها می دانند.با این حال رادیو ایزوتوپ های زنون انتشار یافته در اطراف راکتور نشان می دهد که یک قدرت زود گذر و چیزی شبیه به انفجار هسته ای با 40 میلیارد ژول انرژی بوده است. 



[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]راکتور شماره 4 بعد از انفجار 
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]عوامل غیر مستقیم مرتبط به حادثه؛ 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]بر خلاف دستورات ایمنی در ساخت سقف راکتور و سالن توربین از مواد قابل اشتعال استفاده شده و مواد آتشین پرتاب شده به اطراف سبب ایجاد چندین آتش سوزی در مجاورت سقف راکتور شماره ی 3 شده بودند.مسئول شیفت شب راکتور شماره ی یوری باگداساروف با دیدن این صحنه به برای حفاضت از سیستم های خنک کننده فورا دستور خاموش کردن راکتور را صادر می کند ولی مهندس ارشد نیکولای فامین این دستور را نمی پذیرد.به اپراتورها قرص های پتاسیم یدید و ماسک تنفس داده میشود تا کارشان را ادامه دهند. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]سطح تابش؛ 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]سطح تابش تخمینی پس از انفجار در مکان های مختلف به شرح زیر است. 




تصویر

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]در نیروگاه، 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]مدیریت فوری بحران؛ 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]بد ترین نقطه از سطح تابش ها در قسمت راکتور برآورد شده که دارای تابش 5.6 رونتگن (واحد اندازه گیری اشعه گاما و ایکس) در ثانیه بود.این مقدار در ساعت به حدود 20 هزار رونتگن می رسید در حالی که دوز کشنده برای این واحد اندازه گیری 500 رونتگن در 5 ساعت می باشد.این بدان معنا بود که کارگران بدون محافظ این محل در کمتر از 1 دقیقه دوز کشنده پرتو ها را دریافت می کردند. 
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]از آنجا که خواندن دقیق مقدار پرتو ها دقیق نبود اکیموف مدیر بخش با فرض اینکه راکتور سالم است قطعات گرافیت پخش شده در اطراف را نادیده گرفت.و اعداد دوزیمتر های جدید را هم با تصور معیوب بودن کنار گذشته شدند.پرسنل تا صبح مشغول خنک کردن و پمپاژ آب به داخل راکتور شدند بدون اینکه لباس محافظ پوشیده باشند،در نتیجه همگی آنها از جمله خود اکیموف به دلیل قرار گرفتن در معرض اشعه ها سه هفته بعد جان باختند. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]مهار آتش؛ 



[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]پس از آن برای کنترل آتش سوزی یک تیم از آتش نشانان مرکز نیروگاهی چرنوبیل وارد عمل شد اما اشتباه در پس اشتباه ،پرسنل که خود به اعداد و دوز بالای پرتوها و دود ناشی از رادیو اکتیو بی توجهی کرده بودند آتش نشان ها را نیز از وضعیت مطلع نکرده و حتی به آنها نگفته بودند علت حادثه چه چیزیست و فرض بر آتش سوزی الکتریکی قرار داشت ،فرمانده آتش نشان ها ستوان ولایدیمر پراویک از جمله کسانی بود که دو هفته بعد به علت دریافت تشعشعات بالای رادیو اکتیو فوت کرد. 




[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]تکه های کند کننده ی گرافیتی آلوده در اطراف  
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]راننده یکی از موتورهای آب حادثه ار اینگونه شرح می دهد؛ 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]ما حدود 10 الی 15 دقیقه بعد از دو صبح به انجا رسیدیم و گرافیت های پراکنده در اطراف راکتور قابل مشاهده بود،میشا به من گفت که آیا اینها گرافیت هستند؟ من با لگد آن را به یک طرف پرت کردم اما یکی دیگر اون رو از روی زمین بلند کرد و رو به ما گفت که این گرم است! بسیاری از این گرافیت ها در هر اندازه ای اطراف پراکنده بود و کسی نیز به ما در باره ی اشعه ها صحبتی نکرده بود.ما مشغول پاشیدن آب شدیم. واشیک، کولا، پراویک و بقیه که برای خاموش کردن اتش به سقف نیروگاه رفته بودند همگی جان باختند و من دیگر هرگز آنها را ندیدم. 


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]وضعیت راکتور بعد از پاشیدن ماسه بر روی  
[External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اولویت آتش نشان ها بر این بود که آتش سوزی های اطراف راکتور شماره 3 و خنک کننده آن را خاموش کرده و خطر رفع شود.با تلاش آتش نشان ها در ساعت 5 صبح آتش خاموش شد ولی آنها همگی دوز بالایی از پرتو ها را دریافت کرده بودن.  

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]آتش سوزی در درون راکتور شماره 4 تا دو هفته ی بعد همچنان ادامه داشت و نیمی از گرافیت ها در آتش سوختند. به وسیله ی تعداد بسیاری بالگرد ترکیبی از 5000 تن خاک رس، شن و ماسه، نوترون های جذب بورون بر روی قلب راکتور ریخته و موفق به خاموش کردن آن شدند .گرچه بعد ها مشخص شد که هیچ کدام از جذب کننده های نوترونی به هسته راکتور نرسیده بودند. 
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]ربات های بلدوزری کنترل از راه دور می توانستند باقی مانده های رادیو اکتیو گرم را حمل کنند اما طبق گفته ی والری لیگاسوف اولین معاون موسسه انرژی اتمی گوچادف مسکو در سال 1987 گفت،ما یاد گرفتیم که رباتها می تواننند برای همه چیز درمانگر باشند اما در حادثه چرنوبیل چنین نشد چرا که قسمت های الکترونیکی ربات ها بر اثر تابش شدید پرتو های رادیو اکتیو پس از مدت کوتاهی از کار می افتادند. 

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]خط زمانی حادثه ؛  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]1:26 دقیقه؛ هشدار آتش سوزی فعال  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]1:28 دقیقه؛ ورود آتش نشانان نگبانی  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]1:35 دقیقه؛ ورود آتش نشانان از شهر  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]1:40 دقیقه؛ ورود لئونید پتروویج رئیس بخش آتش نشانان نیروگاه  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]2:10 دقیقه؛ خاموش شدن آتش سقف سالن توربین  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]3:30 دقیقه؛ رسیدن آتش نشانان کیف  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]4:50 دقیقه؛ آتش سوزی ها بیشتر موضعی  
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]6:35 دقیقه؛ همه آتش سوزی ها خاموش شدند. 
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]***به غیر از آتش سوزی درون راکتور شماره 4 که همچنان در حال سوختن بود.  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]سیر تخلیه؛  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]با وجو اینکه مردم اطراف نیروگاه ابر رادیو اکتیو را بر فراز آن مشاهده کرده بودند،ولی باز هم شهرهای نزدیک مانند پریپیات تخلیه نشده بود و مردم در حال زندگی عادی بودند غافل از آنکه در حال تنفش چه چیزی هستند.چند ساعت پس از انفجار ده ها نفر بیمار شدند به دنبال آن موارد سردرد و مزه آهن در دهان همراه با سرفه و حالت تهوع گزارش شد.مردم شوروی دو روز بعد از انفجار بواسطه اخبار تلوزیون از حادثه مطلع شدند.اما در هزار کیلومتر آن طرف تر در نیروگاه هسته ای فورسمارک سوئد آنها اخطار تابش های هسته ای در سطح هشدار دهند دریافت کردند ولی مقامات شوروی همچنان با پافشاری سعی در کوچک نشان دادن ابعاد فاجعه و پناهنکاری در مورد انفجار داشتند.  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]تخلیه شهر در 27 آوریل با انتشار پیام زیر در رسانه خبر آغاز شد؛  
 [FONT=Helvetica Neue, Arial, Verdana, sans-serif][External Link Removed for Guests]  
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]"" توجه، توجه. توجه ، توجه. دوستان عزیز ،مشاوران شهر از نمایندگان مردم به علت حادثه در نیروگاه هسته ای چرنوبیل در شهر پریپیات شرایط نامطلوب تشعشعی را اطلاع می دهد اقدامات لازم توسط اعضای حزب جماهیر شوروی, بوسیله ی واحدهای نظامی در حال انجام گرفتن است با این حال به منظور تامین امنیت کامل برای مردم مخصوصاً برای کودکان لازم است که ساکنین بطور موقت به نقاط تخلیه در استان کیف منتقل شوند به منظور انجام این امر امروز به هر آپارتمان , 27 آوریل, که از 2:00 بعد از ظهر آغاز می شود تکرار میکنم که از 2:00 بعد از ظهر آغاز می شود اتوبوس هایی تدارک دیده خواهد شد، که همراه با افسران نظامی و نمایندگان کمیته اجرایی حزب شهر هستند توصیه می شود که همراه با خودتان کارت های شناسایی, لوازم اساسی و مواد غذایی یکبار مصرف ببرید. مدیران شرکت ها و موسسات فهرستی از کارکنان فراهم شده است که به منظور اطمینان از عملکرد عادی شهر بمانند و کلیه آپارتمان ها در مدت تخلیه توسط نیروهای نظامی نگهبانی می شوند. رفقا در حالی که خانه های خود را بطور موقت ترک می کنید لطفاً, فراموش نکنید که پنجره ها را ببندید و تمامی تجهیزات الکتریکی و وسائل گازی را خاموش کنید, و شیرها را ببندید.لطفاً خونسرد بمانید, منظم باشید و در طول تخلیه موقت نظم را حفظ کنید""  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]به منظور سرعت بخشیدن به کار تخلیه شهر تنها در سه روز ،مردم فقط موارد مهم خود را همراه با خود برده بودند و بقیه وسایل در همان مکان در دست نخورده باقی مانده است.امروزه این منطقه به وسعت 30 کیلومتر به عنوان مکانی ممنوعه به شمار می آید.صبح روز 27 آوریل اتوبوس ها برای تخلیه مردم وارد شهر شدند و 53 هزار نفر را به مناطق مختلف کیف پایتخت اکراین منتقل کردند. در ابتدا قرار بود این انتقال موقتی باشد ولی بعدا به علت وخامت اوضاع تصمیم بر دائمی بودن تخلیه گرفتند.روز بعد از آن تخلیه به ساکنان شعاع ده کیلومتری آغاز شد 

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]خطر انفجار بخار؛  

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]سوخت مذاب رادیو اکتیو در حال جا به  
 [External Link Removed for Guests] 
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]استخر دو طبقه ی بابلر که در زیر راکتور قرار داشته و وظیفه ی آن خنک نگاه داشتن راکتور با پمپاژ آب بود حال خطری برای انفجار محسوب می شد،طبقه زیرین راکتور شکسته و سوخت مذاب با حرارتی نزدیک به 1200 درجه به لوله های مرتبط با استخر نزدیک شده بود و امکان داشت سوخت گذازه مانند در اثر برخود با آب ایجاد بخار کند و انفجاری همانند انفجار اول صورت بگیرد.خطر جدی بود و باید هرچه زود تر آن را رفع می کردند.  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]نقشه ی حفر تونل 
 [External Link Removed for Guests] 
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]آنها تونلی از زیر نیروگاه عبور دادند و خود را به نزدیکی استخر بابلر رساندند،سپس سه غواص داوطلب برای باز کردن دریچه های خروج آب وارد عمل شده و با تلاش موفق با باز کردن دریچه گشتند ،گروه خوشحال از رفع شدن خطر به هوا پریدند .پس از تخلیه آب، اتاق زیر بخش خنک کننده با بتن پوشیده شد.اما آن سه غواص شجاع به دلیل دریافت تابش شدید رادیواکتیو با سرنوشتی مشابه پرسنل قبلی دچار سندرم حاد پرتو شده و جان باختند.سندرم حاد پرتو دی ان ای و دیگر ساختار مولوکولی کلیدی بدن کارگردان را تخریب می کرد.  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]کارگران در حال حفر تونل  
[External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]حذف باقی مانده ها؛  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]بدترین باقی مانده های رادیو اکتیو در داخل راکتور به وسیله ی ربات های ارتش (بیو ربات) جمع آوری شد.به دلیل اثر تابش زیاد تشعشع رادیو اکتیو تنها می توانستند 40 ثانیه بر روی پشت بام ساختمان های اطراف دوام بیاورند چرا که اشعه ها مدارات الکترونیکی آنها را از کار می انداخت .راکتور نیز خود با استفاده از 5000 تن سرب ، بوریک اسید ، شن و ماسه ای که بالگرد های فرو می ریختند پوشیده شده بود.با این وجود پرسنل همچنان از آغاز دوباره واکنش های شکاف هسته ای در قبل راکتور وحشت داشتند تا مبادا دوباره راکتور به هوا برود.  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]ربات های نظامی مورد استفاده در حادثه  
 [External Link Removed for Guests] 
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]یک کار عمرانی بزرگ شکل گرفت و 250 هزار کارگر مشغول به ساخت یک دیوار بتنی برای مهر و موم نمودن راکتور شدند و کارگران برای انجام چنین کار خطر ناکی مدال دریافت کردند.کار بخوبی انجام شده بود ولی کارگران به دلیل اثر رادیو اکتیو دریافتی عمرشان به چند ماه محدود شد.ماشین آلاتی که برای این کار استفاده شدند همگی به دلیل آلودگی در چرنوبیل ماندند.  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]قبرستان ماشین آلات آلوده چرنوبیل (منطقه ممنوعه) 
 [External Link Removed for Guests] 
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]پس از گذشت 6 ماه از انفجار، دوربین کنترلی به قسمت های پایینی راکتور فرستاده شد تا وضعیت را بررسی کند، مقدار بسیار زیادی سوخت هسته ای در قسمت زیرین واحد 4 جمع شده بود.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اشتباهات اپراتور؛  

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]نیروگاه پس از انفجار واحد شماره  
 [FONT=Helvetica Neue, Arial, Verdana, sans-serif][External Link Removed for Guests]  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]گرچه بعد از این ماجرا گروه مشاوران هسته ای INSAG پرسنل را در حادثه نیروگاه چرنوبیل معرفی کردند ولی این مورد به دو دلیل انداختن ایرادات فنی نیروگاه کلاس RBKM به گردن پرسنل آن بود.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]دلیل اول؛  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]راکتور دارای ضریب خلا مثبت خطرناکی بود.ضریب خلا اندازه گیری شده پاسخ می دهد که چگونه باعث افزایش تشکیل بخار در مایع خنک کننده می شود.در بسیاری از طراحی های نیروگاه هسته ای این ضریب منفی است و درست زمانی که حباب های بخار در مایع خنک کننده تشکیل شود نرخ واکنش کاهش می یابد زیرا بخار سبب می شود که سرعت جذب نوترون ها کمتر شده و در نتیجه برق تولید راکتور کاهش می باید(باز خورد منفی)   
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اما داستان در نیروگاه چرنوبیل فرق می کند،راکتور RBKM نیروگاه چرنوبیل از گرافیت به عنوان کند کننده سرعت شکافت سوخت هسته ای استفاده می کرد که در مجاورت آب بر عکس عمل می کند.گرافیت خاصیت جذب نوترون خود را تقریبا از دست داده و موجب افزایش سرعت آهنگ واکنش شکافت می شد.پرسنل نیروگاه از این موضوع اطلاعی نداشته و نمی توان آنها را مقصر دانست.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]دلیل دوم؛   

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]میله های گرافیتی کند کننده باید کوتاه تر از مقدار خود می بود،چرا که هنگام وارد شدن آب قسمت پایین میله گرافتی را در بر می گیرد(قسمت کاربردی میله گرافتی در نوک آن است) مقداری از نوترون ها را جذب می کند و کم شدن مقدار نوترون سرعت زنجیره شکافت هسته را سرعت می بخشد.این دومین دلیلی بود که ضعف طراحی نیروگاه های RBKM شوروی را آشکار می ساخت در حالی که مشاوران هسته ای در گزارش خود به آن اشاره نکردند و اپراتور نیز از این ضعف آگاه نبود.  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اگر چه در گزارش بحث بر انگیز سال 1986 علت حادثه را پرسنل معرفی می کرد،در سال 1993 این پرونده دوباره بررسی شد و آژانس بین المللی انرژی اتمی علت حادثه را ضعف در طراحی نیروگاه دانست.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اثرات بعدی؛  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]گسترش بین المللی مواد رادیو اکتیو نیروگاه چرنوبیل به حدی بود که کارشناسان آن را 400 برابر بیشتر از آلودگی ناشی از انفجار هیروشیما تخمین زده بودند.این مقدار فاجعه بار مساحتی به وسعت 1000 کیلومتر مربع را تحت تاثیر آلودگی های ذرات رادیو اکتیو قرار می داد و کشورهای روسیه،اکراین، بلاروس کشورهایی بودند که بیشترین آسیب را دریافت کردند. دیگر کشورها نیز به ترتیب ار این آلودگی در امان نماند و ابر رادیواکتیو تمام اروپا را در بر گرفت.شواهد.  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اولین شواهد از انتشار این سطح آلودگی بر خلاف تصورات از کشورهای اتحاد جماهیر شوروی نیست بلکه از کشور سوئد در 28 آوریل با فاصله 1100 کیلومتری از نیروگاه چرنوبیل پرسنل نیروگاه نورمانسک این کشور ذرات رایو اکتیو روی لباس خود کشف کردند.پرنسل نورمانسک ابتدا تصور کرده که نشتی از نیروگاه خود می باشد اما خیلی زود متوجه شدند که نیروگاه سالم است و نتایج نشان داد که در غرب شوروی اتفاق بسیار جدی رخ داده است. علاوه بر سوئد سطح تابش ها در فنلاند نیز اندازه گیری شده بودند.ذرات بسته به نوع شرایط آب و هوایی اروپا به طور نامنظمی پخش شدند.بیشتر رسوبات در رشته کوه های آلپ ، ولز و اسکاتلند در اثر بارش باران های ابر رادیو اکتیو جمع شده بودند.سوئد و نروژ نیز از ابر رادیو اکتیو به نصیب نمانده و با برخورد جبهه هوای سرد با آن باعث ریزش باران و متحمل شدن ضرر های سنگینی شدند.نیروی هوایی شوروی با ایجاد یک باران مصنوعی برای جلوگیری از پیشروی ابرهای آلوده به رادیو اکتیو بر فراز منطقه به وصعت 10 هزار کیلومتر مربع از خاک جمهوری بلاروس شوروی، بارانی سیاه رنگ بر سر شهر گومل یکی از شهرهای بلاروس فرود آمد و شرایطی نزدیک به تخلیه شهر را ایجاد کرد .بعدا دانشمندان روس و غربی در آمارهای خود تخمین زدند که از 100% آلودگی ها حدود 60% آن در خاک بلاروس متمکز بود با این حال در یک گزارش که در سال 2006 انتشار یافت میزان آلودگی خارج از خاک سه کشور اکراین بلاروس و روسیه را حدود 50% کل آن دانست.مطالعات در کشورهای اطراف نشان می داد که بیش از 1 میلیون نفر از مردم در معرض تابش پرتو های آلوده قرار گرفته بودند.در غرب اروپا اقدامات پیشگیرانه آغاز شده و واردات بدون اجازه ممنوع شد.مقامات فرانسوی اظهار داشتند که حادثه چرنوبیل برای انها خطری نداشته اما در آلمان نتایج نشان میداد که برخی گیاهان وحشی خوارک دام ها حاوی مقدار قابل توجهی سزیوم با سطح رادیو اکتیو بالا هستند.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]این آثار به موجودات زنده نیز رسید و ایزوتوپ های ید 131 و سزیم 137 به شدت آلوده به پرتو رادیو اکتیو در زنجیره خوراکی نفوذ کردند ، حیوانات و انسان ها دچار جهش ژنتیکی شده و 350 حیوان با ظاهر عجیب متولد شد.  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]جهش های ژنتیکی در انسان و حیوانات 
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests] [External Link Removed for Guests]
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]گرچه امار انسان های جهش یافته به طور رسمی فقط 5 نفر اعلام شد ولی تعداد آنها بسیار زیادتر بودند.پس از حادثه کارگرانی که بعد از انفجار برای کنترل راکتور حضور یافتند آمارها به شرح زیر است؛  

[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]دو فرد مبتلا به سرطان تیروئید  
 
تصویر
 
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]از میان 237 نفری که دچار سندرم حاد پرتو شده بودند 31 نفر از آنها در سه ماهه اول فوت کردند. 
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]از میان 72 هزار کارگر با ملیت روسی حدود 216 نفر به علت سرطان جان باختند. 
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]از میان 66 هزار کارگر بلاروسی حدود 150 نفر به سرونوشت مرگ دچار شدند. 
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]از میان کارگران پاک کننده اکراینی 5722 مورد تلفات گزارش شد. 
  • [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]ساکنان محلی شهر های اطراف تعداد 135 هزار نفر تخلیه شدند که 55 هزار نفر آن متعلق به پرپیات بود. 
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]آمارهای دیگر از این این حادثه؛  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]آمار های منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهانی و آژانس انرژی اتمی علت 4000-6000 مورد سرطان و ناهنجاری های نوزادان را به حادثه چرنوبیل مرتبط دانست.  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]پزشکان آلمانی ابتلا به 50 هزار سرطان تیروئید را در سالهای آینده تخمین زده اند.  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]پیامدهای فاجعه چرنوبیل منتشر شده در سال 2007 تعداد 985 هزار مرگ زود رس را نتیجه ی آلودگی رادیواکتیو دانست.این آمار درسال 2009 نیز توسط آکادمی علمی نیویورک نیز منتشر شد.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]رادیو اکتیو در محیط باقی می ماند؛  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]1-رودخانه ها و مخازن آب؛  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]تصویر ماهواره ای از رودخانه پرپیات  
 [FONT=Helvetica Neue, Arial, Verdana, sans-serif][External Link Removed for Guests]  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]نیروگاه هسته ای چرنوبیل در کنار رودخانه پریپیات که از سد بزرگ رودخانه دنیپر استفاده می کند واقع شده است که در آن زمان آب 2.4 میلیون نفر ساکن کیف را تامین می کرد بلافاصله باعث ایجاد آلودگی در این آب راه شد.آلودگی ها همگی توسط ایزوتوپ های به شدت آلوده پرتوزا که قبلا چرخه خوراکی را نیر آلوده کرده بود به راه افتاد و حضورشان به مدت طولانی (ماه ها) در این آب نگرانی های زیادی پدید آورد.هرچند که گفته شده بود این موضوع جای نگرانی ندارد ولی مدتی بعد تامین آب آشامیدنی کیف از رودخانه دنیپر به دسنا تغییر داده شد که نشان از شدت بالای آلودگی در آب های این رودخانه با وجود گذشت یک سال از حادثه داشت و ماهیان این منطقه دارای دوز چند هزار بکوئرل (واحد سزیم) شده بودند.این در حالی بود که حداکثر میزان آن باید کمتر از 1000 می بود.اما این آلودگی در بخش هایی از بلاروس و روسیه خطرناک تر بود چرا که تا 60000 بکوئرل هم می رسید و قسمت هایی از کشورهای اسکاندیناوی،آلمان و بریتانیا نیز نگران شده بودند.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]2- گیاهان و جانوران؛  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]عکس هوایی از جنگل سرخ مدتی پس از  
تصویر

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]بعد از حادثه حدود 4 کیلومتر مربع از جنگل هایی که در مسیر مستقیم عبور بادهای راکتور قرار داشتند به رنگ قرمز در آمده و از بین رفتند.این جنگل بعد ها جنگل سرخ نام گرفت.حیوانات ساکن حتی در دور ترین نواحی نیز همگی کشته یا تولید مثل آنها متوقف شد.گاوهای موجود یا خیلی زود مردند و یا عمرشان به دلیل آسیب های تیروئیدی عمر کوتاهی داشتند.در نهایت منطقه ممنوعه ی شکل گرفته خالی از هرگونه حیوان اهلی   


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]وسعت منطقه ممنوعه 
[External Link Removed for Guests]
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]مدتی بعد یک ربات به نیروگاه ارسال شد،آنها متوجه شدند که تعدادی قارچ رادیو تروفیک با رنگ دانه های ملانین بر روی دیوارهای راکتور رشد کرده بود،این قارچ ها از اشعه ی گاما راکتور برای رشد خود استفاده می کردند و رنگ هایی سفید و سیاه دارند.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]این آلودگی ها بسیار پایدار بودند چرا که در سال 2010 از 400 گراز شکار شده در آلمان سطح تابش رادیو اکتیو بالاتر از 1000 بکوئرل را داشتند در حالی که حداکثر این مقدار باید 600 می بود.این موضوع سبب شد شکار تقریبا ممنوع شود.در بریتانیا و اسکاتلند نیز از ورود دام ها به مناطق مرتفع که احتمال وجود سزیوم آلوده وجود داشت جلوگیری و.چراگاه های این دامها بسیار محدود گشت.  
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اگرچه اثرات سزیوم 137رادیو اکتیویته فاجعه ی چرنوبیل در حال کاهش است اما کارشناسان تخمین می زنند که آلودگی تا بیش از 100 سال آینده همچنان پا بر جا خواهد بود.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]ضرر های اقتصادی؛  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اندازه گیری دقیق هزینه های مالی این حادثه کاری دشوار است با این حال با توجه به گفته های رهبر اتحاد جماهیر شوری میخائیل گورباچف آن را 18 میلیارد روبل (18 میلیارد در آن زمان) عنوان کرده بود.در بلاروس برآورد شد که هزینه های فاجعه چرنوبیل بعد از 30 سال به 235 میلیارد دلار خواهد رسید. در اکراین نیز اوضاع به همین گونه بود دولت همواره 7% از بودجه خود را در مخارج بعد از حادثه صرف می کرد.  

 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]منطقه ممنوعه؛  


[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]حصارهای ورود ممنوع در اطراف منطقه  
 [External Link Removed for Guests] 
 [FONT=tahoma,geneva,sans-serif]منطقه ای به وصعت 30 کیلومتر (2600 کیلومتر مربع) از همه ی جهات و در مرکز آن نیروگاه به عنوان منطقه ای ممنوعه اعلام شد،اگرچه این منطقه خالی از سکنه می باشد ولی حدود 300 نفر از ساکنان حاضر به ترک محل نشدند.پوشش گیاهی این منطقه تا حد زیادی باز گشته و ظاهر جنگلی آن دوباره شکل گرفته است.اما با وجود این ها سطح تابش هنوز هم بسیار بالاست و کارگران سازنده پوشش بتنی راکتور تنها می توانند 5 ساعت در روز آن هم فقط در یک ماه کار کنند.مقامات اوکران برآورد می کنند که با توجه به وضعیت کنونی تا 20 هزار سال آینده نیز این منطقه کسی قادر به زندگی نخواهد بود.در سال 2011 اکراین در را به روی گردشگرانی که می خواهند از منطقه ممنونعه بازدید کنند باز نمود.البته برای این کار باید دو هفته قبل از آن با مسئولین حفاظت هماهنگی های لازم را انجام دهند.  



[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]اتوبوس توریست های خارجی در پرپیات(منطقه ممنوعه) 
 [External Link Removed for Guests] 
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]تصاویری از شهر پریپیات،قبل و بعد از تخلیه 
[External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests][External Link Removed for Guests]
[FONT=tahoma,geneva,sans-serif]مترجم و گرد آورنده ؛ ALFARD 
 [External Link Removed for Guests] 



[FONT=tahoma, helvetica, arial, sans-serif]  [FONT=tahoma, helvetica, arial, sans-serif]  [FONT=Arial, Verdana, Helvetica, Helvetica Neue, Verdana, sans-serif]        [FONT=tahoma, helvetica, arial, sans-serif]   military.ir    
****************************************************************************************************
گالری جامع رادارهای پدافند ایران -
تصاویر جالب ، سرگرم کننده و خنده دار - تصاویر جالب و خنده دار نظامی- گالری کامل قایق های نیروی دریایی ایران

**************************
وقتی خدا مشکلات تو رو حل می کنه

تو به توانایی های او ایمان داری

وقتی خدا مشکلاتت رو حل نمی کنه

او به توانایی های تو ایمان داره
Major II
Major II
پست: 103
تاریخ عضویت: شنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۹, ۸:۵۳ ب.ظ
سپاس‌های ارسالی: 229 بار
سپاس‌های دریافتی: 230 بار

Re: بررسی جامع حادثه انفجار نیروگاه اتمی چرنوبیل

پست توسط حسين لاويو »

از همه دوستان تشکر و قدردانی ...مطالب ارزشمندی تهیه شده..ممنون..یاحق
ارسال پست

بازگشت به “متفرقه در مورد جنگ افزار”