*-* آشنایی با موتور JTF30, قلب تپنده F-111 و F-14 *-*

[CAPTAIN PILOT]

 [External Link Removed for Guests] 
موتور توربوفن JTF10 ( که با نام نظامی TF30 شناخته میشود ) اولین موتور توربوفن با پس سوز ساخت شرکت پرات اند ویتنی می باشد که کار طراحی و ساخت ان در سال 1959 شروع شد . در سال 1962 توسط وزارت دفاع ایالات متحده به عنوان اولین پیشرانه ی توربوفن با پس سوز برای جنگنده ی جدید ( که تحت عنوان پروژه ی TFX که بعد ها منجر به تولید هواپیماهای F111 شد ) انتخاب شد و در سال 1964 اولین پرواز خودش را بر بستر هواپیمای F111 با موفقیت به انجام رساند .

 [External Link Removed for Guests] 
موتور TF30 را میتوان یکی ناموفق ترین و بدشانس ترین محصول ساخت شرکت پرات اندویتنی دانست موتوری که علارغم داشتن ویژگی های عملیاتی بالا به علت مشکل مادر زادی *واماندگی* که از بدو تولد تا اخر خدمت گریبان گیرش بود نتوانست هوانند دیگر محصولات ساخت این شرکت موفق باشد .

 [External Link Removed for Guests] 
اواخر دهه ی 50 میلادی را می توان سال های اوج فعالیت شرکتهای موتورسازی جهان دانست ، شرکت های مطرح موتور سازی جهان دست به ساخت نسل جدیدی از موتورهای روز جهان زدند موتورهایی که به واسطه ی استفاده از تکنولوژی فن جت دارای ویژگی های خوبی همچون سرعت بالا ، نسبت رانش به وزن بالا ، پس سوز با راندمان و کاهش مصرف سوخت بودند .

 [External Link Removed for Guests]   از جمله این شرکتها ، شرکت معروف موتور سازی پرات اند ویتنی بود که اقدام به طراحی جدید ترین نسل موتور های نظامی جهان کرد کار طراحی این موتور در سال 1958 اغاز شد و مراحل ساخت اولین پیش نمونه ی این موتور در سال 1959 اغاز شد .درسال 1961 وزارت دفاع ایالات متحده نیاز نیروی هوایی و دریایی خود را به یک جنگنده / بمب افکن مافوق صوت و ناونشین در قالب پروژه ی TFX اعلام کرد و از تمامی شرکت های مطرح هواپیماسازی ان زمان درخواست شرکت دراین مناقصه را کرد.            [External Link Removed for Guests]  
درسال 1962 شرکت جنرال داینامیک ( امروزه لاکهید مارتین )با طرح F111 برنده این مناقصه اعلام شد.در این مناقصه موتور توربوفن TF30-P1 ( اولبن مدل ساخته شده ) به عنوان قلب تپنده ی این هواپیما انتخاب شد. ساخت اولین پیش نمونه ی F111 درپاییز سال 1963 اغاز شد واولین F111 در 15 اکتبر سال 1964 یعنی 16 روزدتر از برنامه از پیش تعیین شده اماده شد. در سوی دیگر شرکت پرات اندویتنی در حال انجام اخرین مراحل تست موتورTF30-P1 خود برای انجام اولین پرواز بر بستر F111A بود ، شرکت پرات اند ویتنی اخرین مرحله ی تونل باد موتورTF30 را برای سازگاری ورودی هوای موتور در سال 1964 انجام داد.  

 [External Link Removed for Guests] 
و اما روز موعود فرا رسید ماه دسامبر ماه پرواز دو تکنولوژی جدید بود پرواز جدیدترین نسل موتورهای نظامی جهان بر بستر جدید ترین نسل جنگنده بمب افکن های جهان اولین موتور توبوفن با پس سوز نظامی جهان بربستر اولین F111 ( یا بهتره بگیم اولین VTF30 بر بستر اولین VF111 ) . اولین پرواز هر دوتکنولوژی جدید با موفقیت انجام شد هردوشرکت به موفقیتهای بزرگی دست پیدا کرده بودند خصوصا پرات اند ویتنی !

 [External Link Removed for Guests] 
درسته که شرکت پرات اند ویتنی تنها شرکتی نبود که بر روی موتورهای توربوفن با پس سوز کارمیکرد ولی این شرکت اولین شرکت موتورسازی در جهان بود که این نسل از موتورها را در جهان عملیاتی کرد .

 [External Link Removed for Guests] 

=============================
 مدل های مختلف موتور TF30 :

TF30-P-1
اولین سری موتورهای پرات اند ویتنی TF30 این مدل بود که در سال 1964 بر روی هواپیمای جنرال داینامیک F111A نصب شد.

TF30-P-2
این مدل با TRUST برابر 10,200 پوند (45.5KN ) درهواپیمای دو موتوره F6D Missileer نصب شد.

TF30-P-3
این مدل با تراست 10,750 پوند ( با پس سوز ) بر روی F111 A/D/E نصب شد.

TF30-P-5
این مدل بر روی نخستین 67 فروند A-7E نصب شد ( این مدل فاقد پس سوز بود )

TF30-P-6
با مجموع تراست 11,353 پوند بر روی A-7A نصب شد ( این مدل فاقد پس سوز بود )

TF30-P-7
این مدل بر روی FB 111A نصب شد.

TF30-P-8
با مجموع تراست 12,159 پوند بر روی A-7B نصب شد ( این مدل فاقد پس سوز بود )

 [External Link Removed for Guests] 

TF30-P-9
این مدل با مجموع تراست 20,907 پوند بر روی F111D/E نصب شد. مدل های D و E دارای مشکلاتی در زمینه ی ورودی هوای این موتور داشتند این مشکل با طراحی دوباره ورودی هوای موتور برطرف شد.

TF30-P-12
این مدل با مجموع تراست 22000 پوند بر روی هواپیمای F111B نصب شد.

TF30-P-18
این مدل با مجموع تراست 15000 پوند بر روی هواپیمای A-7F نصب شد ( این مدل فاقد پس سوز بود)

TF30-P-100
با مجموع تراست 25,100 پوند ( با پس سوز ) بر روی هواپیمای F111F نصب شد. این موتور درسال 1985-1986 به TF30-P-111 ارتقا داده شد.

TF30-P-103
این مدل با تراست 18000 پوند بر روی F111C نیروی هوایی استرالیا نصب شد.

 [External Link Removed for Guests] 

TF30-P-107
این مدل با تراست 19,980 پوند بر روی F111G نیروی هوایی استرالیا نصب شد.

TF30-P-108
این مدل بعدها بر روی F111C نیروی هوایی استرالیا نصب شد.

TF30-P-109
این مدل بر روی F111C/G نیروی هوایی امریکا نصب شد.

TF30-P-408
این مدل با مجموع تراست 13,400 پوند بر روی A-7B/CE و A-7P ، EA-7 L ، TA-7C/P نصب شد.

 [External Link Removed for Guests] 

TF30-P-412
این مدل با مجموع تراست 20,900 پوند بر روی F14A نصب شد. این موتور بر روی F14A مشکلات زیادی را به وجود اورد.
واماندگی کمپرسور خصوصا در زاویه ی حمله ی زیاد وحرکت سریع اهرم گاز و مشکلات ورودی هوای موتور از جمله ی بزرگترین مشکلات این موتور بود

TF30-P-414
ارتقای TF30-P-414 در ماه مارس 1969 اغاز شد و این موتور در سال 1982 وارد خدمت شد ( گفتنی هست که مدل های اولیه این موتور در دهه ی 70 بر روی F14A ایران نصب شد) این مدل با مجموع تراست 20,900 پوند دارای 3 فن سه مرحله ای با کنارگذر پایین بود.

 [External Link Removed for Guests] 
 
سخن اخر:
این موتور هم نتوانست به طور کامل مشکل واماندگی موتور هواپیماهارو حل کند.پس 18 مدل ارتقا و 28 سال خدمت زمان ان فرا رسیده بود تا نیروی هوایی ایالات متحده از دست موتورهای پرمشکل TF30 خلاص شود. سر انجام موتور F110 جنرال الکتریک با تراست 25000 پوند وارد کارزار شد و سپس F14B/D همگی به این موتور مجهز شدند.گفتنی است که قرار بود F14A نیروی هوایی ایران در اولین مرحله اورهال خودش در سال 60-62 به موتورهای F110 مجهز شود که با مقوع انقلاب در ایران این امر هیچ گاه عملی نشد.  
 [External Link Removed for Guests] 
 
===================  
موتورهای توربوفن مورد استفاده در F-14 تامکت :

TF30[COLOR=#000000]-P-414A :    
قطر موتور: 1245میلی متر
وزن: 1825 کیلوگرم
Air Mass Flow: 118 kg/s
بیشترین حرارت در محفظه ی احتراق: 1590 کلوین
نیروی پیشرانش: حدود 15100 پوند
نیروی پیشران با پس سوز: حدود 24800 پوند  
 
[External Link Removed for Guests] 
 
F110[COLOR=#000000]-GE-  :   
قطر موتور: 1180میلی متر
وزن : 1740کیلوگرم
Air Mass Flow: 120 kg/s
بیشترین حرارت در محفظه ی احتراق: 1745 کلوین
نیروی پیشران: 73.8 کیلو نیوتن (حدود 16400 پوند)
نیروی پیشران با پس سوز: 124.5 کیلو نیوتن (حدود 27600 پوند)   [External Link Removed for Guests]  
 ===================================== 
 به نقل از: [External Link Removed for Guests] 
 تصاویر: CAPTAIN PILOT 
 ===================================== 




 *-* Special Edit For CentralClubs *-*  

[sohraba]

TF30-P-412 از لحاظ تعمیراتی چطور هستن یعنی بعد چه مدت فعالیت باید تعمیر بشن؟

[CAPTAIN PILOT]

sohraba, دوست عزیز و گرامی
درود بر شما

عموما" موتورهای سری TF30 از نظر سرویس و تعمیرات و همچنین Overhaul شبیه هم هستند و تنها تفاوت های اندکی وجود دارند که بیشتر در زمینه قطعات و نوع سرویس آنها میباشد که دلیل اصلی آن نیز استفاده از PlateForm مشترک در بین اغلب نمونه ها میباشد.

 [External Link Removed for Guests] 
اما موتورهای TF30-P-412 که در F-14A مورد استفاده قرار میگیرند در هر 2000 ساعت و یا 2 سال مورد تعمیر اساسی و Overhaul قرار میگیرند که در ایران, انجام این عمل به عهده مرکز (یاشی) واقع در فرودگاه مهرآباد میباشد. البته موتورهای TF30 در هر 6 ماه نیز مورد یک بازبینی و تست قرار میگیرند که در آن, محفظه احتراق (Combustion Chamber) و قطعات داخلی آن همچون Fuel Nozzle ها و Lighter و همچنین Drainer مورد بازدید و سرویس و در صورت نیاز تعویض قرار میگیرند.

 [External Link Removed for Guests] 
البته در این بین نباید از Check های روزانه و هفته ای و همچنین ماهیانه نیز قافل شد که معمولا" در دوره های خاص اعمال میشوند.


موفق باشید

[azeRilA]

 گربه ی افسانه ای و TF-30 (البته JTF30!)!

[External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]