درختان خودروی کنار در مناطق گرمسیری ایران و عمدتا در استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان، فارس، بوشهر و خوزستان یافت میشوند که به صورت پراکنده روییده و مردم از میوههای آن استفاده میکنند.
سطح زیرکشت این درخت در هند نیز ۲۲هزار هکتار تخمین زده شده و بیش از ۱۲۵رقم کنار در این کشور وجود دارد.
کنار با نام علمی Zizyphus mauritianaمتعلق به خانواده Rhamnaceaeو دارای ۴۰گونه است که در تمام مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری پراکندهاند.
این میوه علاوه بر هند در کشورهای افغانستان، ایران، سوریه، برمه، استرالیا، آمریکا، ایتالیا، فرانسه، روسیه، اسپانیا، پرتغال و شمال آفریقا نیز وجود دارد.
کشت تجاری آن به صورت باغ یکدست از ارقام پیوندی مرغوب در جنوب بلوچستان از حدود ۵۰سال پیش متداول بوده که عمدتا این ارقام از هند و پاکستان به کشور وارد شدهاند.
کنار در سیستان و بلوچستان میوهای است بسیار درشت در دو شکل کروی و بیضی کشیده با درصد گوشت بالا و هسته بسیار ریز که دارای طعم و مزه مطبوعی است.
با توجه بهاقتصادی بودن محصول برداشت شده و وجود بازار مصرف مناسب برای میوه آن در سالهای اخیر سطح زیر کشت این محصول در شهرستانهای چابهار، نیکشهر، سرباز و حواشی ایرانشهر رو به گسترش است.
۸۰هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستانها زیرکشت کنار قرار دارد که این میزان علاوه بر درختان کناری است که به صورت خودروی در سراسر استان وجود دارند.
در سیستان و بلوچستان بطور متوسط از هر درخت ۶۰تا ۷۰کیلوگرم میوه کنار به دست میآید.
کنار میوه مغذی و سرشار از ویتامین سی و مقادیر نسبتا خوبی از ویتامین بی وای و محتوی کلسیم، فسفر و آهن است.
ارزش غذاییمیوه کنار از لحاظ پروتیین، مواد معدنی، کلسیم، فسفر، کاروتن و ویتامین از سیب غنیتر و میزان کالری و ویتامین سی آن نسبت به پرتغال بیشتر است.
میوه آن براحتی هضم و اثر ملینآور دارد و گوشت میوه آن شیرین و خوشمزه است.
کنار در ماههای دی و بهمن به بازار میآید و تا اواخر فروردین عرضه میشود. کنار با قیمتی ارزانتر نسبت به سایر میوهها در دسترس بوده و تقاضا برای آن زیاد است.
درخت کنار مقاومترین درخت میوه به صورت درختچهای کوچک، خاردار با تاج پهن است.
پوست درخت زبر، خاکستری یا سیاه تیره، برگها بیضی، گرد و کشیده غالبا دارای سه گلبرگ اصلی، گلهای سبز مایل به زرد که به صورت خوشه جانبی روی شاخهها ظاهر میشوند.
میوه زکنار سفت، کروی کشیده یا بیضی شکل با رنگ قرمز، نارنجی یا زرد طلایی و براق است.
درخت کنار نسبت به خشکی و خاکهای شور و قلیایی مقاوم و سازگار است.
این درخت در تابستان به خواب میرود که باعث کاهش نیاز آن به آب و میزان تبخیر میشود.
علاوه بر تازهخوری میوه کنار، از آن برای عملآوری ترشی، مربا و ژله هم استفاده میشود.
اجزا درخت کنار هم دارای مصرف دارویی از جمله ریشه و پوست آن برای رفع اسهال خونی است.
همچنین مغز بذر کنار مقوی بوده و از برگ آن برای معالجه زخم بهره گرفته میشود.
از برگهای درخت برای تغذیه گوسفند، بز، گاو، شتر و کرم ابریشم و از چوب آن برای ساخت ابزارآلات کشاورزی، صنایع دستی و زغال استفاده میشود.
کنار شامل ۴۰ گونه میشود:
* angolito
* Ziziphus apetala
* Ziziphus attopensis
* Ziziphus celata
* Ziziphus cinnamomum
* Ziziphus fungi
* Ziziphus funiculosa
* Ziziphus glabarrima
* Ziziphus guaranitica
* Ziziphus horrida
* Ziziphus hutchinsonii
* Ziziphus incurva
* Ziziphus joazeiro
* Ziziphus laui
* Ziziphus lotus
* Ziziphus mairei
* Ziziphus mauritiana
* Ziziphus melastomoides
* Ziziphus mexicana
* Ziziphus mistol
* Ziziphus montana
* Ziziphus mucronata
* Ziziphus nummularia
* Ziziphus obtusifolia
* Ziziphus oenoplia
* Ziziphus oxyphylla
* Ziziphus parryi
* Ziziphus pubinervis
* Ziziphus reticulata
* Ziziphus rignonii
* Ziziphus robertsoniana
* Ziziphus rugosa
* Ziziphus saeri
* Ziziphus spina-christi
* Ziziphus spinosa
* Ziziphus talanai
* Ziziphus taylorii
* Ziziphus trinervia
* Ziziphus xiangchengensis
* Ziziphus xylopyrus
* Ziziphus zizyphus (syn. Z.
طبقهبندی علمی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: دولپهای
راسته: Rosales
خانواده: Rhamnaceae
سرده: سدر
Tourn. ex کارل لینه
Species
منبع:
* الحافظ، ابوعبدالله، الذهبی، . (الطب النبوی) دار احیار العلوم : بیرت، لبنان، چاب دوم، انتشار سال ۱۹۸۶ میلادی. (به عربی).
* القزوینی، زکریا، محمد، . (عجائب المخلوقات وغرائب الموجودات) منشورات دار آفاق الجدیدة: بیرت، لبنان، چاب ششم، انتشار سال ۱۹۸۱ میلادی. (به عربی).
* محمدیان، کوخری، محمد ، “ «به یاد کوخرد» “، جلد دوم. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
* کتاب مفردات پزشکی و گیاهان دارویی ایران نوشته دکتر یعقوب آیینه چی.
* منبع جعبهزیست (انگلیسی). ویکیپدیا انگلیسی. بازدید در تاریخ ۲۵ نوامبر ۲۰۰۸.
تقدیم به همه دوستان به خصوص دوست ارجمندmorteza_1234m
