آشنایی با هواپیمای پهن پیکر و دوربرد Boeing 767 (قسمت سوم)

[CAPTAIN PILOT]

قسمت سوم  ([COLOR=#c00000]پایانی)  

[External Link Removed for Guests]

انواع:

بطور کلی 3 نمونه پایه بر اساس هواپیمای B767 طراحی و تولید گشته است که تنها تفاوت عمده آنها در اختلاف طول با یکدیگر میباشد.

B767[COLOR=#000000]- :

این نمونه اولین سری از مجموعه هواپیماهای B 767 بود که تحقیقات اولیه آن در سال 1978 آغاز گردید و نهایتا" در سال 1982 منجر به تولید نمونه ای موسوم به B 767-200 گردید و اولین نمونه آن به شرکت هواپیمایی United Airlines آمریکا تحویل داده شد. پس از آن نیز اولیان مشتریان این مدل شرکت های Delta Airlines و American Airlines محسوب میگشتند که از این هواپیما در مسیرهای فرا قاره ای و داخلی همچون نیویورک به لس آنجلس بهره میبردند. هواپیمای B 767-200 بطور کلی در 3 کلاس با ظرفیت های مختلف تولید میشد که از آن جمله میتوان به چیدمان 1 کلاس با 255 صندلی, 2 کلاس با 224 صندلی و 3 کلاس با 181 صندلی اشاره داشت. همچنین یک چیدمان ویژه با طرح 2-4-2 وجود داشت که در صورت بهره گیری از آن, ظرفیت هواپیما تا 290 صندلی افزایش میافت اما طبق دستورات ایمنی, در این شرایط باید از درب های خروج اضطراری بیشتری بهره گرفته میشد.

[External Link Removed for Guests]
B767-200

برخی از B767-200 ها با اندکی تغییرات به نمونه های B767-200ER تبدیل شدند. در سال 1998 کمپانی Boeing پیشنهادی مبنی بر تبدیل B767-200 به یک نمونه باربری و جایگزینی ان با هواپیمای DC-8 دریافت نمود و تحقیقات اولیه این طرح نیز در همان سال آغاز گردید. نهایتا" در سال 2005 میلادی سازمان صنایع هوافضای اسرائیل موفق به دریافت گواهینامه تبدیل B767-200 به نمونه باربری موسوم به B767-200SF شد. بطور کل تا ماه July سال 2010 میلادی, مجموعا" 157 فروند هواپیمای B767-200/200ER/200SF تحویل خطوط هوایی شد که از این تعداد 128 فروند مربوط به نمونه پایه 200 بود. در آن سال ها رقیب اصلی این هواپیما Airbus های A300 و A310 بودند.

[External Link Removed for Guests]
B767-200

B767[COLOR=#000000]- ER:

این هواپیما در واقع نمونه دارای برد افزایش یافته از B767-200 محسوب میشود و اولین نمونه آن در سال 1984 به شرکت هواپیمایی EL AL Airlines اسرائیل تحویل داده شد. B767-200ER به سرعت به یکی از هواپیماهای پهن پیکر محبوب و با ظرفیت بالا در سراسر دنیا تبدیل گشت اما ظرفیت آن همچنان کمتر از B747 بود! این مدل اولین هواپیمای دو موتوره در دنیا بود که میتوانست یک سفر فرا اقیانوسی را بدون توقف و سوخت گیری طی نماید و در همان سال ها رکورد طولانی ترین پرواز هواپیماهای Twinjet توسط یک فروند B767-200ER شرکت هواپیمایی Air Mauritius با مسافتی بالغ بر 16.162 کیلومتر در بین شهرهایHalifax , Nova Scotia در کانادا وPort Louis در جمهوری Mauritius به ثبت رسید.

[External Link Removed for Guests]


در طول سالیان متمادی این هواپیما هیچ رقییی بر سر راه خود نداشت اما با تولید و معرفی B787-8 یک رقیب جدی برای آن ظاهر شد. یک فروند B767 شرکت هواپیمایی American Airlines در طول یک مسیر رفت و برگشت بین شهرهای نیویورک و لس آنجلس به طور متوسط 15.982 گالن آمریکایی (معادل 60.500 لیتر) سوخت جت مصرف میکند و این در حالیست که انتظار میرود با ورود هواپیمای B787 این مقدار برای هر مسافر به میزان 20% کاهش یابد !

[External Link Removed for Guests]
B767-200ER Air Muritus


B767[COLOR=#000000]- :

B767-300 مجموعا" 6.43 متر کشیده تر از B767-200 میباشد و طول کلی آن با احتساب این مقدار به رقم 54.94 متر ختم میشود. این هواپیما برای اولین بار در سال 1983 و توسط خطوط هوایی Japan Airlines سفارش داده شد. این هواپیما در 30 January سال 1986 برای اولین بار پرواز کرد و در 25 September یک سال بعد به خطوط هوایی JAL تحویل داده شد. اصلی ترین رقیب B767-300 هواپیمای A330-200 میباشد. انتظار میرود Boeing این نمونه را با B787-8 جایگزین نماید. در مجموع تا ماه July سال 2010 تعداد 670 فروند از انواع B767-300/300ER/300F تولید و وارد خطوط هوایی شد.

[External Link Removed for Guests]
B767-300


B767[COLOR=#000000]- ER:

هواپیمای B767-300ER نمونه افزایش برد (Extended Range) یافته B767-300 میباشد. این هواپیما اولین پرواز خود را در سال 1986 به انجام رساند و اولین سفارش تجاری خود را نیز در 1987 و از جانب American Airlines دریافت نمود و نهایتا" در سال 1988 از جانب AA وارد خدمت شد. در سال 1995 شرکت هواپیمایی EVA Air تایوان با بهره گیری از B767-300ER اقدام به افتتاح اولین مسیر فرا اقیانوسی خود نمود. 300ER محبوبترین مدل از مجموعه هواپیماهای 767 میباشد. تا ماه January سال 2011 مجموعا" تعداد 545 سفارش قطعی و 24 سفارش تائید نشده, برای B767-300ER به ثبت رسیده است.

[External Link Removed for Guests]
B767-300ER

در صورت تمایل میتوان B767-300ER را همراه با Winglet (بالچه های نوک بال) مخصوص سفارش داد. این Winglet ها 3.4 متر طول داشته و با خنثی سازی جریانات حلقوی نوک بال, میتوانند تا میزان 6.5% از مصرف سوخت در 300ER بکاهند. شرکت هواپیمایی American Airlines اولین پیشگام در سفارش B767-300ER همراه با Winglet بود و پس از آن شرکت های All Nippon Airways و Delta Air Lines سفارش دهندگان بعدی بودند.

[External Link Removed for Guests]
B767-300ER With Winglet
B767[COLOR=#000000]- F:

هواپیمای B767-300F نمونه باربری ر مبنای B767-300ER میباشد. این نمونه برای اولین بار توسط شرکت ترابری UPS Airlines سفارش داده شد و اولین پرواز خود را در تاریخ 20 June سال 1995 به انجام رساند. پس از انجام برنامه های پروازی, تحویل این هواپیما از October همان سال آغاز گردید. B767-300F بطور استاندارد توانایی حمل 24 کانتینر ویژه بار (با ابعاد 2.200 در 3.200 میلیمتر) را در عرشه مرکزی خود دارا میباشد. این مدل دارای 2 درب در عرشه اصلی و 3 درب در عرشه تحتانی میباشد. یکی از 2 درب عرشه اصلی مربوط به تردد کادر پرواز و یکی جهت بارگذاری تعبیه شده است, و از مجموع 3 درب عرشه تحتانی, 2 درب در سمت راست و یکی در قسمت انتها و سمت چپ هواپیما میباشد. تا ماه January سال 2011 مجموعا" 59 سفارش قطعی و 25 سفارش غیر قطعی برای B767-300F به ثبت رسید.

[External Link Removed for Guests]
B767-300F

در October سال 2007 میلادی, خطوط هوایی All Nippon Airways یک فروند هواپیمای B767-.300F خود را جهت انجام تغییرات به شرکت ST Aviation Services Co به Paya Lebar در سنگاپور فرستاد و این هواپیما پس از اندکی تغییرات به عنوان اولین B767 PTF یا همان Passenger To Freighter مبدل شد. این تغییرات در June سال 2008 به پایان رسید و این هواپیما طی یک بازنگری مجدد با نام B767-300BCF یا همان Boeing Converted Freighter نامگذاری گردید. هم اکنون 3 شرکت خدمات هوایی در دنیا وجود دارند که اقدام به تبدیل B767-300 به نمونه های باربری مینمایند, این 3 شرکت عبارت هستند از: Boeing, IAI و Wagner Aeronautical.


B767[COLOR=#000000]- ER:

B767-400ER آخرین نمونه از هواپیماهای افزای طول یافته B767 بود که در ماه January سال 1997 توسط Boeing تکمیل گردید. این هواپیما برای اولین بار توسط شرکت هواپیمایی Delta Airlines در ماه March سال 1997 و در جهت جایگزینی با Lockheed L-1011 ها سفارش داده شد. به دنبال این برنامه شرکت هواپیمایی Continental Airlines در ماه June سال 1997 جهت جایگزین نمودن هواپیماهای DC-10 خود, اقدام به سفارش B767-400ER نمود. سایر شرکت های هواپیمایی نیز سفارشاتی جهت خرید این هواپیما به ثبت رسانده بودند که در نهایت به مرحله اجرا در نیامد.

[External Link Removed for Guests]
B767-400ER

B767-400ER عمدتا" نمونه توسعه یافته ای از B767-300 میباشد. این هواپیما 6.43 متر کشیده تر از نمونه های 300 میباشد و با این احتساب طول کلی آن به 61.4 متر ختم میشود. همچنین این هواپیما از Glass Cockpit و پنجره های بزرگتر از B777 به همراه کابین با آرایش Signature و ارابه های فرود جدید به همراه بال هایی با 4.36 متر افزایش, بهره میبرد. همچنین این هواپیما تنها مدل از مجموعه B767 ها میباشد که به طور استاندارد از بالچه های Raked در جهت کاهش مصرف سوخت بهره میبرد. این مدل, تنها هواپیما B767 از سری 400 میباشد. هواپیمای B767-400ER به نسب سایر مدل های ER دارای برد کمتری میباشد اما در سال 2000 میلادی, تحقیقات بر روی نمونه دوربرد و موسوم به B767-400ERX آغاز گردید اما این پروژه در سال 2001 میلادی لغو شد. B767-400ER اولین پرواز خود را در تاریخ 9 October سال 1999 به انجام رساند و در 14 September سال 2000 برای اولین بار وارد ناوگان شرکت هواپیمایی Continental Airlines شد.

[External Link Removed for Guests]
Boeing Signature Cabin Class

همچنین B767-400ER تا پیش از ورود به خدمت, با انجام 180 دقیقه پرواز, موفق به دریافت گواهینامه ETOPS از FAA شد. رقیب اصلی این مدل هواپیمای A330-200 محسوب میگردد و انتظار میرود Boeing این مدل را با هواپیمای جدید B787-9 جایگزین نماید. در مجموع 38 فروند هواپیمای B767-400ER تولید شد که از این تعداد 16 فروند متعلق به Continental Airlines و 21 فروند متعلق به Delta Airlines میباشد و هم اکنون 37 فروند از این مدل در حال خدمت در ناوگان جهانی میباشد.

[External Link Removed for Guests]


مدل های نظامی:

مدل های مختلی از B767 هم اکنون در خدمت سرویس های نظامی میباشد که از این تعداد بیشتر آنها نمونه های ارتقا یافته بر اساس B767-200ER میباشند.

نظارت هوابرد (AOA):

هواپیمای دیدبانی و نظارت هوایی (AOA یا همان Airborne Optical Adjunct) در سال 1987 و بر مبنای مدل پایه B767-200 تولید شد و پس از آن به نظارت هوابرد Tetbed (AST یا همان Airborne Surveillance Testbed) تغییر نام داد. عمده تغییرات و مشخصات ظاهری این هواپیما, وجود یک برآمدگی یا گنبد بزرگ در امتداد سقف و در پشت کابین خلبان تا انتهای لبه فرار بال ها بود. در داخل این گنبد (Cupola) مجموعه ای از حسگرها و فرستنده های مادون قرمز قرار دارند که در جهت شناسایی موشک های بالستیک مورد آزمایش قرار گرفتند. پس از انجام این قبیل آزمایشات پروازی, این هواپیما در سال 2003 میلادی در فرودگاه Victorville در کالیفرنیا ذخیره شد و نهایتا" در سال 2007 میلادی, Scrap و از رده خارج گردید.

[External Link Removed for Guests]
B767 AOA

E[COLOR=#000000]- :

این هواپیما نمونه هشدار زود هنگام هوابرد (AWACS) بر پایه B767-200ER میباشد که توسط نیروی دفاعی ژاپن (Self-Defense Forces) مورد سفارش واقع شد. ژاپن مجموعا" 4 فروند E-767 در اختیار دارد و اولین E-767 در سال 1998 به این کشور تحویل داده شد.



[External Link Removed for Guests]
E-767 Japan Self-Defense Forces


KC[COLOR=#000000]- :

در ابتدا این نمونه با نشات گرفتن از مدل B767-200ER و در جهت آماده سازی برای پروژه KC-X نیروی هوایی آمریکا و جایگزین نمودن تانکرهای سوخت رسان قدیمی KC-135E آماده شد. هواپیمای KC-767 در سال 2003 به عنوان طرح منتخب پروژه KC-X انتخاب گردید و از آن پس با نام KC-767A نامگذاری گردید. با اینحال در سال 2006 میلادی, پنتاگون به دلیل وجود تضاد منافع و منابع مالی, اقدام به مسدود نمودن این قرارداد نمود و این پروژه در همان سال لغو گردید و پس از آن Boeing مجددا" پروژه KC-767 Advanced Tanker را پیشنهاد نمود که بر پایه هواپیمای B767-200LRF یا همان Long Range Freighter استوار بود.

[External Link Removed for Guests]
KC-767 Itali Air Force - Air Refueling B-52


KC[COLOR=#000000]-767  Tanker Transport:

این هواپیما نیز نمونه ارتقا یافته و سوخت رسان هوایی بر اساس B767-200ER میباشد که توسط نیروی هوایی ایتالیا (Aeronautica Militare) و نیروی دفاعی ژاپن (Japan Self-Defense Forces) سفارش داده شد. نیروی دفاعی ژاپن یا همان JASDF مجموعا" 4 فروند KC-767J دریافت نمود و نیروی هوایی ایتالیا نیز تا ماه January سال 2011 مجموعا" 4 فرود KC-767A را دریافت کرد.

[External Link Removed for Guests]
KC-767TT JASDF


مدل های توسعه نیافته:

B767[COLOR=#000000]- ERX:

Boeing در سال 2000 میلادی تصمیم به تولید یک نمونه دوربرد بر اساس B767-400ER گرفت و نام آن را B767-400ERX گذاشت. این پروژه همراه با پروژه ای موسوم به Boeing 747X(هم اکنون B747-8) رونمایی شد و در ابتدا قرار بود از موتورهای نصب شده بر روی B747X همچون: Engine Alliance GP7172 و Rolls Royce Trent 60 بر روی ERX استفاده شود. B767-400ERX در ابتدا با پارامترهایی همچون حداکثر وزن برخاست 211.000 کیلوگرم و برد 11.400 کیلومتر پا به عرصه تحقیقات نهاد. خطوط هوایی Kenya Airways بمنظور تکمیل ناوگان هوایی خود, اقدام به سفارش موقت 3 فروند B767-400ERX نمود, اما با اینحال Boeing در سال 2001 پروژه B767-400ERX را لغو نمود و Kenya Airways نیز هواپیمای B777-200ER را جایگزین B767-400ERX نمود.

[External Link Removed for Guests]
Engine Alliance GP7172


E-10 MC2A:

هواپیمای E-10 MC2A که جایگزینی بر مبنای B767400ER محسوب میشد, با هدف جایگزین شدن با هواپیماهای فرسوده نیروی هوایی آمریکا همچون: E-3 Sentry AWACS ,Boeing 707 ,E-8 Join STARو RC-135 SIGINT پا به عرصه تحقیقات نهاد. این هواپیما از سامانه های Active Electronically Scanned Array بهره میبرد و تکنولوژی به کار رفته در آن بطور کلی با E-767 AWACS های ژاپن متفاوت بود. در آغاز یک فروند B767-400ER یه عنوان هواپیما آزمایشی به این پرو|ژه اختصاص یافت اما پس از لغو این پروژه, این هواپیما نیز در January سال 2009 به عنوان هواپیمای V.I.P به دولت بحرین فروخته شد.

[External Link Removed for Guests]
E-10 MC2A USAF


کاربران:

تا ماه July سال 2010 مجموعا" 863 فروند B767 فعال به همراه 55 فروند تحت سفارش, در خطوط هوایی دنیا مشغول به کار بودند. کاربران این هواپیما شامل شرکت های زیر میشود:

(Delta Air Lines (101
(American Airlines (73
(All Nippon Airways (60
(Japan Airlines (49
(ABX Air (38
(Air Canada (47
(UPS Airlines (37
(United Airlines (35

و سایر شرکت های هوایی با تعداد کمتر

[External Link Removed for Guests]


(پایان)


آشنایی با هواپیمای پهن پیکر و دوربرد Boeing 767 (قسمت اول)

آشنایی با هواپیمای پهن پیکر و دوربرد Boeing 767 (قسمت دوم)

============================

ترجمه, تالیف و تنظیم: CAPTAIN PILOT

منابع: [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests]

[HIGHLIGHT=#ffc000]هرگونه کپی برداری از این مطلب, تنها با ذکر نام CentralClubs به عنوان منبع و نویسنده مجاز میباشد.  

============================

[Achilles]

با سپاس از مطالب ارزنده شما کاپیتان گرامی؛

بنظر میرسه تصویر چهارم از بالا متعلق به 737 میباشد.


به پوزه باریک، پخی زیر موتورها و همچنین درپوش بزرگ چرخ جلوی هواپیما توجه بفرمایید:

[CAPTAIN PILOT]

دوست عزیز و بزرگوار, جناب Achilles گرامی
درود بر شما

همانطور که اشاره فزمودید, تصویر فوق متعلق به یک فروند B737-700 میباشد که متاسفانه اشتباها" در بین تصاویر B767 قرار گرفته است و بنده بابت این اشتباه از حضور شما دوست گرامی و سایر خوانندگان ارجمند پوزش میطلبم. یکی از شاخصترین مشخصات ظاهری B737 وجود پنجره های کوچک در بخش فوقانی پنجره های اصلی Cockpit و حالت خمیده ورودی موتورها میباشد.


موفق باشید