آشنایی با گلایدر LET L-23 Super Blanik

[CAPTAIN PILOT]

 [External Link Removed for Guests]  
LET L-23 Super Blaník یک گلایدر دو نفره, بال بالا (High Wing) و بدون ستون کمکی (Cantilever) و با بدنه تماما" فلزی میباشد. این هواپیما در درجه اول جهت آموزش خلبانان استفاده میشود.

 طراحی و توسعه:

این هواپیما دارای دو Canopy میباشد که بخش اول به سمت راست و بخش دوم به سمت بالا و رو به غقب باز میشود. از شماره سریال No. 96-8401 به بعد, این هواپیما همراه با یک Canopy یکپارچه و باز شونده به سمت راست عرضه شد که تنها دارای یک قطعه بسیار کوچک در قسما ریشه (Root) بال ها بود. اما در کلیه نمونه ها حداکثر تعداد سرنشینان قابل حمل توسط L-23 تعداد دو نفر میباشد. چنانچه این هواپیما توسط یک خلبان و بصورت یک پرواز یک نفره کنترل شود, خلبان موظف است در صندلی جلو بنشیند و حداقل وزن (با احتساب چتر نجات) نیز 70 کیلوگرم میباشد. چنانچه وزن خلبان کمتر از 70 کیلوگرم باشد, باید با استفاده از Ballast و وزنه های مخصوص, وزن را به 70 کیلوگرم رساند. یک تشک 15 کیلویی نیز در داخل هواپیما وجود دارد که میتوان آن را بر روی صندلی جلو قرار داد و وزن را توسط آن تنظیم نمود.

 [External Link Removed for Guests]

Super Blaníkدر واقع نسخه تکامل یافته LET L-13 Blanik میباشد. در این نمونه (L-23) جهت کاهش وزن کلی هواپیما از بال های جدید و بدون Flap استفاده شد. در حالیکه Flap ها در L-23 حذف گردیده اند اما این هواپیما در بال های خود به ترمزهای هوایی (Air Brakes) مجهز میباشد. این ترمزها در هر دو بال به صورت 2 صفحه جناحی در قسمت تحتانی و فوقانی بال موجود میباشند. همچنین کمپانی LET سکان افقی (Horizontal Stabilizer یا Tailplane) این هواپیما را در بالاترین بخش سکان عمودی (Vertical Stabilizer) قرار داد تا چنانچه هواپیما در هنگام فرود دچار انحراف یا همان OutLanding گردید, خلبان به راحتی بتواند آن را Recovery نماید.

[External Link Removed for Guests]

این مدل نسبت به L-13 دارای Panel آلات دقیق پیشرفته و Canopy های دو تکه میباشد که در نمونه اولیه خبری از آنها نبود. نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا, جهت آموزش خلبانان و دانشجویان علاقه مند به گشت هوایی غیر نظامی (Civil Air Patrol) از گلایدرهای L-23 استفاده میکند.

[External Link Removed for Guests]

 مشخصات عمومی:

خدمه: 2 نفر
طول: 8.5 متر
دهانه بال: 16.2 متر
ارتفاع: 1.9 متر
مساحت بال: 19.2 متر مربع
وزن: 310 کیلوگرم
حداکثر وزن: 530 کیلوگرم
کشور سازنده: چک اسلواکی
سازنده: Let Kunovice
اولین پرواز: 1988

مشخصات فنی:

حداکثر سرعت قابل تحمل: 230 کیلومتر بر ساعت
سرعت پیمایش هوایی (محدوده زرد): 150 کیلومتر بر ساعت
حداکثر سرعت یدک (بکسل) هوایی: 150 کیلومتر بر ساعت
حداکثر سرعت یدک توسط Winch زمینی: 120 کیلومتر بر ساعت
سرعت واماندگی (Stall) با حداکثر وزن: 60 کیلومتر بر ساعت
سرعت واماندگی همراه با بال اضافه: 54 کیلومتر بر ساعت
حداکثر فشار G قابل تحمل همراه با 2 خلبان: 5.3+ / 2.62-
حداکثر فشار G قابل تحمل همراه با 1 خلبان: 6.0+ / 3.0-

حداکثر Glide Ratio (ضریب گلاید): 28 به 1 *
نرخ نزول در ضریب گلاید: 0.82 متر بر ثانیه *

 [External Link Removed for Guests]


* نگارنده: Glide Ratio به منظله حداکثر توان حرکت افقی یک هواپیما بدون کاهش ارتفاع و بر مبنای واحد متر میباشد, به عنوان مثال Glide Ratio گلایدر L-23 معادل 28 به 1 میباشد و این بدان معناست که L-23 در هر 28 متر پیمایش افقی, 1 متر از ارتفاع خود را از دست میدهد و مقدار این کاهش نیز با واحدی به نام Rate of Sink و بر مبنای واحد متر بر ثانیه سنجیده میشود که در L-23 این میزان 0.82 متر بر ثانیه (m/s) در ازای هر متر پیمایش افقی میباشد. هرچه مساحت و Aspect Ratio (نسبت وتر به طول بال) در بال یک هواپیما بیشتر باشد, Glide Ratio آن نیز بهتر و بیشتر است.


==================================

ترجمه, تالیف و تنظیم: CAPTAIN PILOT

منابع: [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests]

[HIGHLIGHT=#ffc000] هرگونه کپی برداری از این مطلب, تنها با ذکر نام CentralClubs به عنوان منبع و نویسنده مجاز میباشد.   

==================================

[F-4G]

با سلام خدمت دوستان و اساتید محترم،

آیا در زمان رژیم سابق در ایران این گلایدر‌ها ساخته نمیشدند؟ منظورم Blanik L23 یا L13 می‌باشد.

با تشکر

[CAPTAIN PILOT]

دوست عزیز و گرامی, جناب F-4G
درود بر شما

در حد فاصل سال های 1350 الی 1352 و در جهت آموزش خلبانان نیروی هوایی مجموعا" 5 فروند گلایدر Super Blanik L-23 و 5 فروند L-13 از طریق نیروی هوایی از کشور جمهوری چک و کمپانی LET خریداری گردید. این گلایدرها در ابتدا تنها در اختیار خلبانان نیروی هوایی بودند تا اینکه پس از مدتی اجازه استفاده عمومی و انجام پرواز تفریحی نیز صادر گردید. اما تا آن زمان هیچگاه برنامه ای جهت تولید این گلایدرها در داخل کشور وجود نداشته است.

پس از پیروزی انقلاب تعدادی از این گلایدرها (تعداد دقیق مشخص نیست) به کشورهای ترکیه و ... فروخته شدند و از سرنوشت دقیق آنها نیز اطلاعات چندانی در دسترس نمیباشد. همچنین یک فروند L-23 در اثر یک سانحه هوایی از ناحیه بال به شدت آسیب دید و هم اکنون از سرونشت آن اطلاعاتی در دسترس نیست اما شنیده میشود از قطعات این هواپیما به عنوان Spare برای سایر گلایدرها استفاده شده است.

یک فروند L-13 دیگر با شماره ریجستر CP-AJA در یکی از فرودگاه های اطراف شیراز و در اثر یک مانور Spin شدید و فشار G بیش از حد, منهدم و خلبانان آن در دم جان باختند. بقایای این هواپیما هم اکنون در گوشه ای از فرودگاه ذرقان شیراز در حال خاک خوردن میباشند.

 [External Link Removed for Guests]  EP-AJA 
  سالیان گذشته یک فروند L-13 با شماره ریجستر CP-JAC در فرودگاه آسمان ری تهران مشغول به انجام پروازهای تفریحی بود و متاسفانه این گلایدر به دلیل شرایط نامناسب نگهداری و عمر بسیار زیاد, از وضعیت چندان خوبی برخوردار نبود تا اینکه در شهریور 1386 در اثر یک Landing اشتباه بطور کلی از بین رفت.

 [External Link Removed for Guests]  EP-JAC 
 2 فروند L-23 دیگر با شماره ریجسترهای EP-JAR و EP-JAP هم اکنون در فرودگاه آسمان ری تهران مشغول انجام پروازهای آموزشی و تفریحی میباشند. این 2 هواپیما نیز از شرایط چندان مطلوبی برخوردار نمیباشند.

 [External Link Removed for Guests]  EP-JAP 

 [External Link Removed for Guests]  EP-JAR 
هم اکنون تنها یک فروند L-23 با شماره ریجستر EP-JAO در فرودگاه ذرقان شیراز مشغول انجام پروازهای تفریحی و آموزشی میباشد. این هواپیما از شرایط نسبتا" خوبی برخوردار است.

 [External Link Removed for Guests]  EP-JAO 
اما در همان سال های 1352متاسفانه در اثر حمل و نقل نادرست, یکی از گلایدرهای L-23 در داخل کشتی و در بندر عباس از ناحیه دم (Empinage) دچار سانحه شد و پس از آن به لطف متخصصان نیروی هوایی در آن زمان مورد مرمت و تعمیر واقع گردید. این گلایدر هم اکنون چابکترین L-23 موجود در کشور و با شماره ریجستر EP-JAQ واقع در فرودگاه باغرود نیشابور میباشد و به لطف کارکنان محترم این سایت پروازی, از وضعیت تعمیر و نگهداری بسیار خوبی برخوردار است. اما متاسفانه عمر این هواپیما نیز رو به پایان میباشد.

 [External Link Removed for Guests]  EP-JAQ 
بنده نیز بخشی از آموزش های پروازی GPL خود را بر روی گلایدرهای EP-JAR و EP-JAQ گذرانده ام و انشاالله طی روزهای آینده تصاویری از دوران آموزش را در این تاپیک قرار خواهم داد.


موفق باشید