آمریكا از سال 2015 در تیررس موشكهای قارهپیمای ایران قرار میگیرد
طبق برآوردهای وزارت دفاع آمریكا، ایران تا سال 2015 احتمالاً میتواند موشكهای بالستیك قارهپیمایی را بسازد كه حتی می توانند خاك آمریكا را نیز هدف قرار دهند.
اندیشكده "رند " در گزارش "آینده هستهای ایران و گزینههای سیاسی پیش روی آمریكا " به برسی نحوه جلوگیری ایران از استفاده سلاح هستهای و دكترین نظامی ایران در جنگ نامتقارن پرداخته است.
بخش هشتم:
* جلوگیری از حمله ایران (پس از دستیابی به سلاح هستهای) به آمریكا و متحدانش در منطقه بستگی به یادآوری هزینههای این كار به ایران و كاهش منافع احتمالی و رویكرد منطقی ایران در محاسبه سود و ضرر آن دارد
- بازداشتن ایران از تبدیل شدن به قدرتی هستهای:
در صورتیكه ایران قادر به دستیابی به سلاح اتمی باشد، آمریكا بایستی راههایی بیابد تا ایران را از حمله به آمریكا، نیروهای نظامی آمریكا در منطقه و متحدان آمریكا در منطقه بازدارد. با توجه به نوشتههای پیشین و درسهای تاریخی این درك كلی حاصل شده كه بازداری بستگی به این دارد بتوانیم هزینههای استفاده از سلاح اتمی را به ایران یادآوری كنیم، منافع احتمالی استفاده از سلاح را كاهش دهیم و صد البته اراده لازم جهت مبادرت به این اقدامات از خود نشان دهیم. موفقیت در بازداشتن ایران از ساخت سلاح بستگی كامل به این مسأله دارد كه ایران در ارزیابی هزینهها و منافع رویكردی منطقی داشته باشد. این بخش با مقدمهای درباره چگونگی بازداشتن ایران از ساخت سلاح آغاز میشود و طی آن شرحی از رفتار و برنامهریزی نظامی ایران، راههای محتمل برای حل درگیری ایران و آمریكا، و سپس راههایی برای حل معضل استفاده ایران از سلاح هستهای ارائه میشود. سپس رویكردهای آمریكا برای بازداشتن ایران از كاربرد سلاح هستهای علیه نیروی نظامی آمریكا و متحدان آمریكا در منطقه مطرح میشود.
* رویارویی ایران با آمریكا همواره نه به شكل مستقیم، بلكه به شكل غیرمستقیم و با استفاده از عوامل نیابتی ایران علیه آمریكا در منطقه بوده است
- رفتار و برنامهریزی نظامی ایران در تاریخ:
تاریخ نشان میدهد كه جمهوری اسلامی ایران همواره از رویارویی نظامی مستقیم با آمریكا اجتناب كرده است و ترجیح داده از عوامل نیابتی خود علیه متحدان منطقهای آمریكا سود ببرد تا بهانهای برای كاربرد نیروهای نظامی قدرتمند دست آمریكا ندهد. نخبگان ایرانی از برتری نظامی آمریكا به خوبی آگاهند و به ویژه پس از اینكه آمریكا صدام حسین را در سالهای 1991 و 2003 شكست داد بیش از پیش به این برتری پی بردند.
* بیشترین احتمال جنگ بین ایران و آمریكا در خلال جنگ نفتكشها بود
تنها زمانی كه بیشتری احتمال جنگ و رویارویی مستقیم بین نیروهای ایران و آمریكا پیش آمد طی جنگ نفتكشها در خلال سالهای 1988-1984 بود، اما این برهه تاریخی را بیشتر از جهت تلاش ایران برای گسترش دامنه جنگ ایران و عراق به متحدان عراق و مجازات آنها بابت پشتیبانی از عراق میشناسند.
* ایران با عوامل نیابتی خود مثل حزبالله در لبنان و گروههای ویژه عراق به آمریكا آسیب میزند تا هم قدرتش را به آمریكا و در منطقه نشان دهد و هم بتواند نقش خود در این اقدامات را انكار كند
ایران برای وارد آوردن ضربههای غیرمستقیم به منافع آمریكا از عوامل نیابتی خود چون حزبالله در لبنان و جیشالمهدی و گروههای ویژه در عراق سود میبرد. حملاتی كه طی دهه 1980 به سفارت آمریكا و پایگاه نیروی دریایی آمریكا در لبنان صورت گرفت و كمك مرگبار اخیر به شورشیان عراق و افغانستان برای درگیری با نیروهای آمریكایی را میتوان به ایران نسبت داد. این رویكرد به ایران امكان میدهد هم به اهداف خود مبنی بر منع آمریكا از حمله و گسترش نفوذ منطقهای به هزینه آمریكا دست یابد، و هم دست داشتن در این اعمال را انكار كند. علاوه بر این، حملات سطح پایین و نامتقارن علیه نیروهای آمریكا مانع از ورود به درگیری همهجانبه و بزرگ با این كشور، كه قطعاً شكست ایران را در پی خواهد داشت، میشود.
* استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی در جنگ با ایران دكترین نظامی ایران را طوری شكل داد كه از جنگ با قدرتی برتر پرهیز كند و به تاكتیكهای جنگی نامتقارن روی آورد
- دكترین نظامی ایران:
تجربه ایران طی جنگ ایران و عراق - جنگی ایستا و پرهزینه كه در آن عراق از سلاحهای شیمیایی و موشكهای بالستیك علیه نیروها و شهرهای ایرانی استفاده كرد - دكترین نظامی كلی ایران را شكل داده است. ارتش ایران از رویارویی با دشمنی قویتر و مجهزتر پرهیز دارد. ایران در مقابل تواناییهای نظامی برتر آمریكا، آن دكترین نظامی و تواناییهای نظامی معمولی را به كار گرفته كه بر جلوگیری از حمله آمریكا، جذب حملات معمول آمریكا (به ویژه حملات هوایی)، و سپس مجازات متجاوز از طریق تاكتیكهای نامتقارن تأكید دارد.
* آرمانهای اسلامی-شیعی و فرهنگ مقاومت و شهادت دكترین نظامی ایران را شكل داده و در حال حاضر این كشور پیروزیهای سیاسی در مقابل آمریكا را ارج مینهد
دكترین نظامی ایران را تا حدی انقلاب اسلامی-شیعی و آرمان مقاومت و شهادت شكل داده است. اما بر اساس این واقعیت نیز هست كه حالا كه ایران نمیتواند در جنگی نظامی علیه آمریكا پیروز شود، با اعلام پیروزیهای سیاسی یا "نمادین " (مشابه پیروزی حزبالله طی جنگ با اسرائیل در تابستان 2006) هزینههایی را به آمریكا تحمیل میكند.
* دكترین نظامی ایران با "پدافند عامل "، "پدافند غیرعامل " و "پدافند موزاییكی " كه دفاعی نامتقارن است شكل گرفته
دكترین نظامی ایران "پدافند عامل "، "پدافند غیرعامل " و "پدافند موزاییكی " را سرلوحه كار خود قرار داده. پدافند موزائیكی به دفاع نامتقارنی اشاره دارد كه در مقابل حمله یك قدرت نظامی برتر به كار میآید. ایران برای به اجرا درآوردن این دكترین، نیروهای فرماندهی و نظارت و نیروهای نظامی خود را در واحدهای بسیاری پخش كرده كه در صورت حمله هوایی یا زمینی آمریكا، هر كدام توانایی این را دارند به شكل مستقل وارد جنگ شوند.
* در ایران دو نیروی نظامی به موازات هم فعالیت دارند: ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران؛ هر دو در مقابل حملات خارجی از كشور دفاع میكنند، اما سپاه امنیت داخلی را هم بر عهده دارد
- تواناییهای معمول نظامی ایران:
ایران دو نیروی نظامی موازی را رهبری میكند: ارتش، نیروهای نظامی زمینی، هوایی، دریایی كه تعدادشان بالغ بر 300 الی 400 هزار نفر است و وظیفهشان دفاع از وطن در مقابل تهدیدهای خارجی است، و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه وظیفه پاسداری از اصول انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی را بر عهده دارند. سپاه پاسداران، كه بالغ بر 125 هزار عضو (به علاوه 100 الی 300 هزار نیروی شبهنظامی بسیجی) دارد، نیروی امنیتی و اطلاعاتی غالب مسلط در داخل ایران است، اما وظیفه جلوگیری از حملات دشمنان خارجی و دفاع كشور را نیز بر عهده دارند.
* سپاه نیروهای خود را دارد، مسئول اجرای دكترین نظامی نامتقارن است، نیروهای موشكی نیز تحت فرماندهی سپاه است؛ در نتیجه، سپاه مسئول نیروهای هستهای نیز خواهد بود
سپاه نیروی زمینی، هوایی و دریایی خود را رهبری میكند و نیروهای ویژه سپاه قدس نیز مسئول طراحی و اجرای دكترین نظامی نامتقارن ایران است. نیروهای موشكی راهبردی و تاكتیكی ایران نیز تحت فرماندهی سپاه پاسداران است. با توجه به اینكه سپاه پاسداران نیروی نظامی و امنیتی اصلی ایران است، نقش مهمی در شكل بخشیدن به دكترین نظامی ایران ایفا میكند، منابع بیشتری از ارتش دریافت میكند، و نیروهای موشكی ایران را نیز تحت فرمان دارد، میتوان نتیجه گرفت كه آنها مسئول نیروهای هستهای ایران، در صورت دستیابی به آن نیز خواهند بود.
* دكترین نظامی نامتقارن متكی به متحدان شورشی منطقه است و نیروهای پیشرفته موشكی نیز هم در صورت جنگ و هم در دوران صلح، برای دریافت سهم مساوی از نفت و گاز در منطقه به كار میآیند
نیروهای نظامی معمول ایران شكل گرفتهاند تا جلوی حمله آمریكا و اسرائیل را بگیرند. با توجه به اینكه نیروی هوایی/دفاع هوایی و نیروهای زمینی ایران آسیبپذیر است، دكترین نظامی نامتقارن متكی به تواناییهای متحدان منطقه و گروههای تروریست است. دكترین نظامی معمول ایران متكی به نیروهای دریایی و نیروهای پیشرفته موشكی است كه میتواند در صورت درگیری نظامی از آنها برای هدف قرار دادن نیروهای آمریكا و كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس استفاده كند. این نیروها نیز برای دستیابی ایران به اهداف سیاست خارجی طی دوران صلح (از جمله دریافت سهم "مساویتری " از منابع نفت و گاز خلیج فارس) مفیدند.
* از جمله تواناییهای نیروی دریایی ایران در مقابل آمریكا بستن تنگه هرمز و بالا بردن بهای نفت، و استفاده شناورهای هجومی و زیردریاییهای كوچك است
نیروی دریایی ایران و راهبرد آن طوری طراحی شده كه برای جلوگیری از حملات آمریكا هزینههای احتمالی این كار را نشان دهد؛ از جمله كارهایی كه در این راستا صورت میدهد "بستن " تنگه هرمز است كه باعث به شدت بالا رفتن بهای نفت و وارد آمدن آسیبهای جدی به اقتصاد آمریكا، كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس، و دنیای صنعتی (از جمله متحدان آمریكا و رقبایش چون چین و ژاپن) میشود. مضاف بر این، ایران در پی استفاده از نیروهای دریایی خود برای آسیب زدن به آمریكا و تحقیر اراده سیاسی آمریكا برای درگیری است. دكترین نظامی ایران متكی بر پایگاهها و تواناییهای نظامی معمول، و مهمتر از آن پایگاههای تسلیحاتی نامتقارن، از جمله شناورهای هجومی كوچك و زیردریاییهای كوچك است.
* اولویت ایران در جلوگیری از حملات آمریكا استفاده از موشكهای بالستیك در منطقه و موشكهای سجیل و شهاب 3 برای اروپا است كه به ایران اعتبار قدرت نظامی بزرگ بخشیده است
اولویت برنامه ایران در جلوگیری از حملات آمریكا (یا اسرائیل) ذخیره روبهافزایش موشكهای بالستیك است كه میتواند تهدیدی برای پایگاههای آمریكا در خلیج فارس، عراق، و افغانستان؛ رقبای منطقهایاش، مانند اسرائیل و عربستان سعودی؛ و كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس كه پایگاه نیروهای نظامی آمریكا هستند (مانند بحرین، كویت، و امارات متحده عربی) تلقی شود. علاوه بر این، موشكهای پیشرفتهتری مانند شهاب 3 و سجیل فرصتی برای هدف قرار دادن بخشهایی از اروپا در اختیار ایران میگذارد. اما، حتی اگر ایران هیچ علاقهای برای هدف گرفتن اروپا نداشته باشد، مجموعه روبهرشد موشكهایش به آن اعتبار میبخشد و این كشور را در زمره قدرت نظامی "بزرگ " قرار میدهد.
* برآورد وزارت دفاع آمریكا این است كه ایران تا سال 2015 موشك قارهپیمایی میسازد كه به آمریكا برسد
ایران پیگیر دستیابی به توانایی موشكهای بالستیك قارهپیما نیز هست و برآورد وزارت دفاع آمریكا از قدرت نظامی ایران این بوده كه: "تا سال 2015، ایران احتمالاً میتواند با كمكهای خارجی كافی موشكهای بالستیك قارهپیمایی را بسازد و آزمایش كند كه تا آمریكا هم میرسند. "
* رزمایشهای نظامی ایران فرصتی برای نمایش قدرت نظامی و اعلام توانایی عملیات مشترك برای شكست حملاتی موشكی دشمن با نهادهای متفاوت است
- رزمایشهای نظامی:
دكترین نظامی پدافند عامل، پدافند غیرعامل، و پدافند موزائیكی ایران با رزمایشهایی از جمله آسمان ولایت 2 نشان داده شده، كه در تاریخ نوامبر سال 2009 صورت گرفت و هدف آن حفاظت از ایران در مقابل حملات هوایی به تأسیسات هستهایاش بود. رزمایشهای نظامی مهم دیگر ایران (از قبیل رزمایش سپاه محمد رسولالله، رزمایش ضربت ذوالفقار، و رزمایش مدافعان آسمان ولایت) دكترین جلوگیری، جذب، و انتقامجویی را مشخص كرده و توانایی صورت اجرای عملیات مشترك با نهادهای متفاوت را نشان داده است. به علاوه، ایران از هر فرصتی برای به رخ كشیدن تواناییهای موشكی از طریق تكرار آزمایش موشكهای متفاوت و موشكهای آتشبار استفاده كرده است. هدف مشخص این رزمایشها این است كه اقدامات متقابل دشمن یا سیستمهای موشكی ضدبالستیك دشمن را میتوانند شكست دهند.
يا مهدي مدد
ضمن اینکه حامل های خانواده کاوشگر نیز جالب توجه اند.
