کبد چرب: از اشنایی تا درمان

[رونین]

آشنایی با آنزیم های کبدی

(تخصصی)

آنزیم های کبدی اولین گام در تشخیص آسیب کبدی انجام آزمایش ساده خون است که حضور آنزیم های کبدی مشخص را در نشان می دهد. تحت شرایط عادی این آنزیم ها درون سلول های کبدی وجود دارند اما زمانی که کبد آسیب می بیند این آنزیم ها وارد جریان خون می شوند. حساس ترین و پر مصرف ترین آنزیم های تشخیصی کبد، آمینوترانسفرازها هستند. آن ها آسپارتات آمینوترانسفراز (SGOT یا AST) و آلانین آمینوترانسفراز (SGPT یا ALT) هستند. این آنزیم ها بطور معمول داخل سلول های کبدی قرار دارند

زمانی که کبد دچار آسیب می شود سلول های کبدی آنزیم ها را وارد جریان خون می كنند، بالارفتن سطح آنزیم ها در خون نشانه آسیب کبدی است. آمینوترانسفرازها چه هستند؟ آمینوترانسفرازها باعث کاتالیز واکنش های شیمیایی در سلول ها می شوند که در آن گروه آمین از یک مولکول دهنده به مولکول گیرنده منتقل می گردد. به همین دلیل به آن ها آمینوترانسفراز گفته می شود. واژه های پزشکی در خصوص این آنزیم ها می تواند گاهی گیج کننده باشد. نام دیگر آمینوترانسفرازها، ترانس آمیناز است. آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز(AST) نيز به نام ترانس آمینازاگزالواستیک سرم (SGOT) نیز نامیده می شود و آلانین آمینوترانسنفراز(ALT) نیز به نام ترانس آمینازپیرویک گلوتامیک سرم(SGPT) مشهور است. بطور خلاصه SGOT= AST و SGPT= ALTاست.


بطور طبیعی آمینوترانسفرازها در کجا قرار دارند؟ (SGOT) AST بطور طبیعی در انواع مختلف بافت ها از قبیل کبد، قلب، ماهیچه، کلیه و مغز قرار دارد. این آنزیم در زمان آسیب به هر کدام از این بافت ها وارد خون می شود. برای مثال میزان غلظت سرمی آن در هنگام حمله های قلبی و مشکلات ماهیچه ای افزایش می یابد. قسمت عمده ي (SGPT) ALTبرعکس AST بطور طبیعی آن در کبد یافت می شود.


اگر چه نمی توان گفت که این آنزیم منحصراً در کبد قرار دارد اما کبد جایی است که در برگیرنده بیشترین غلظت این آنزیم است. این آنزیم در نتیجه آسیب کبدی وارد خون می گردد، بنابراین نسبتاً از این آنزیم بعنوان شناساگر ویژه موقعیت کبدی استفاده می شود. میزان طبیعی AST و ALT چه اندازه هستند؟ میزان طبیعی (SGOT) AST ، ۵ تا ۴۰ واحد در هر لیتر سرم است (بخش مایع خون) و میزان طبیعی(SGPT) ALT۷تا۶۵ واحد در هر لیتر سرم است. بالارفتن میزان AST و ALT به چه معناست؟ (SGOT) AST و(SGPT) ALTنشانگرهای حساس در انواع مختلف بیماری های کبدی هستند. اما سطح بالاتر از حد معمول این آنزیم های کبدی نباید به طور خودکار با آسیب کبدی برابر دانسته شود. آن ها ممکن است نشانه مشکلات کبدی باشند یا نباشند. تفسیر سطح بالای AST وALT بستگی به همه نشانه های بالینی دارد.


بنابراین بهترین کار این است که این موارد توسط پزشک ارزیابی گردند. سطح دقیق این آنزیم ها دقیقاً به میزان آسیب کبدی و تشخیص بیماری، بستگی ندارد. بنابراین سطح دقیق (SGOT) AST و(SGPT) ALTنمی تواند معین کننده درجه بیماری کبدی یا پیشگویی آن در آینده باشد. برای مثال بیماران با هپاتیتA ویروسی حاد ممکن است سطح بالایی از AST و ALT را نشان دهند (گاهگاهی هزاران واحد در لیتر). اما بیشتر بیماران با هپاتیتA ویروسی کاملاً بهبود می یابند بدون اینکه بیماری در وجود آنها باقی بماند. بر خلاف هپاتيت A ويروسي، بیماران دارای عفونت هپاتیتC مزمن بطور عادی فقط مقداري جزئی افزايش در سطح آنزیم های ALT و AST دارند. با این وجود بعضی از این بیماران ممکن است بیماری مزمنی از قبیل هپاتیت مزمن و سیروز کبد را تا آخر عمر به همراه داشته باشند. چه بیماری های کبدی باعث ایجاد میزان غیر طبیعی آمینوترانسفرازها می شود؟ بالاترین میزان ALT و AST به علت مرگ گسترده سلول های کبدی (نکروز گسترده کبد) ایجاد می گردد.


این حالت در شرایطی مانند هپاتیتA ویروسی حاد یا B و آسیب کبدی مشخص بر اثر سمیت ناشی از دوز بیش از حد استامینوفن، ایجاد می شود. این حالت هم چنين در زمانی بوجود مي آيد که کبد بخاطر عدم حضور اکسیژن و مواد غذایی دچار شوک طولانی مدت می گردد. سطح سرمی ALT و AST در چنین شرایطی از ۱۰برابر حالت عادی تا هزاران واحد در لیتر متغیر است. افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی معمولاً اتفاق می افتد. آن ها معمولاً بصورت غیر قابل انتظار در آزمون هاي روتین خونی علی رغم سلامت فرد شناسایی می گردند. سطح ALT و AST در چنین شرایطی معمولاً بین ۲برابر حالت عادی تا چندین صد واحد در لیتر متغیر است. معمول ترین حالت افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی، کبد چرب است. در ایالات متحده آمریکا شایع ترین علت ایجاد کبد چرب استفاده نابجا از الکل است.


سایر دلایل کبد چرب شامل دیابت ملیتوس و چاقی هستند هپاتیتC مزمن هم چنین یکی از مهم ترین دلایل ایجاد افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی ست.

چه داروهایی باعث ایجاد سطح غیرطبیعی آمینوترانسفرازها می گردند؟

گروهی از داروها که می توانند باعث ایجاد سطح غیرطبیعی آنزیم ها گردند شامل موارد زیر هستند: · داروهایی که برای كاهش درد استفاده مي شوند مانند آسپرین، استامینوفنTynlenol، ایبوپروفن(motrin,Advil)، ناپروکسن(Narosyn)، دیکلوفناک ( Voltaren) و فنیل بوتازون(Butazolidine) · داروهای ضد صرع شامل فنی توئین(Di lantin)، الرپروئیک اسید، کاربامازپین(Tegretol) و فنوباربیتال. · آنتی بیوتیک هایی مانند تتراسایکلین ها، سولفونامیدها، ایزونیازید(INH)، سولفا متوکسازول، تری متوپریم، نیتروفورانتوئین و … · داروهای پایین آورنده کلسترول شامل استاتین ها(Lipitor,Pravachol,Mevacorو…) و نیاسین · داروهای ضد افسردگی شامل سه حلقه ای ها سطح غیر طبیعی ایجاد شده آنزیم های کبدی معمولاً هفته ها و ماه ها پس از قطع دارو به حالت طبیعی باز می گردند.

موارد سطح غیر طبیعی آنزیم های کبدی چه هستند؟

نادرترین دلایل ایجاد غیر طبیعی آنزیم های کبدی در ایالات متحده آمریکا شامل هپاتیتB مزمن، هماکروماتوزیس، بیماری ویلسون، کمبود Alpha-۱-antitrypsin، بیماری سلیاک،بیماری کرون، کولیت اولسراتیو و التهاب هپاتیت اتوایمون است. هپاتیتB می تواند باعث ایجاد بیماری کبدی مزمن با تغییر غیر طبیعی مداوم در آنزیم های کبدی گردد، اگر چه این حالت به اندازه هپاتیتC معمول و شایع نيست.

هماکروماتوزیس اختلالی ژنتیکی است که در آن جذب بیش از حد آهن اتفاق می افتدو همین امر منجر به تجمع آهن در کبد، التهاب ، زخم و اسکار کبد می گردد. بیماری ویلسون ؛ بیماری ارثی بوده که به دلیل تجمع بیش از حد مس در بافت های مختلف از قبیل کبد و مغز ايجاد مي شود. وجود مس در کبد می تواند منجر به التهاب مزمن کبد شده در حالی که تجمع این عنصر در مغز منجر به مشکلات روانی و حرکتی می شود. کمبود Alpha-۱-antitrypsin اختلالی ارثی بوده که در آن کمبود glycoprotein (مجموعه پروتئین کربوهیدرات) که alpha-۱-antitrypsin نامیده می شود منجر به بیماری ریوی مزمن(emphysema ) و بیماری کبدی می گردد. التهاب کبد اتوایمون در نتیجه آسیب کبدی ایجاد می شود که به دلیل آنتی بادی های خود بدن و حمله آن به کبد صورت می پذیرد. بیماری سلیاک بیماری مربوط به روده کوچک است که در آن بیمار به گلوتن حساسیت داشته و همین امر باعث ایجاد گاز، نفخ، اسهال و در موارد پیشرفته باعث سوء تغذیه می گردد. بیماران مبتلا به این بیماری هم چنین می توانند دارای سطوح غیرطبیعی آنزیم های ALT و AST در خونشان باشند.

بیماری کرون و کولیت اولسراتیو در نتیجه التهاب مزمن روده ها ایجاد می گردد. در این بیماران التهاب کبد یا مجاری صفراوی (primary sclerosing cholangitis) نیز می تواند ایجاد گردد که در نتیجه آن تست های کبدی غیر طبیعی می شوند. سطح غیر طبیعی آنزیم ها بندرت می تواند یکی از نشانه های سرطان کبد باشد. سرطانی که از سلول های کبدی ايجاد مي شود hepatocellularcarcinoma یا hepatoma نامیده می شود . سرطانی که از سایر ارگان ها(همانند کولون، پانکراس، معده و…) به کبد پخش می شودmetastatic malignancies نامیده می شود. افراد سالم چگونه از نظر میزان افزایش آمینوترانسفرازها ارزیابی می گردند؟ ارزیابی افراد سالم با آنزیم های غیر طبیعی، باید بصورت فردی صورت پذیرد. پزشک ممکن است نتایج آزمون های قدیمی را به منظور مقایسه با آزمون جدید درخواست نماید.

اگر آزمون های قدیمی وجود نداشته باشند پزشک ممکن است آزمون خون را در هفته یا ماه های بعد به منظور بررسی این موضوع که آیا این سطح غیر طبیعی مداوم یا خیر، تکرار نماید. پزشک عوامل خطر بیماری هپاتیت B یا C كه شامل است موارد جنسی، تاریخچه انتقال خون، استفاده از داروهای تزریقی و قرارگیری در برابر محصولات خونی هستند ارزیابی می كند. تاریخچه خانوادگی از بیماری کبدی ممکن است باعث افزایش بیماری های توارثی از قبیل هماکروماتوزیس، بیماری ویلسون یا کمبود alpha-۱-antitrypsin شود. الگوی غیرطبیعی آنزیم کبدی می تواند شواهد مفیدی را در ایجاد بیماری کبدی فراهم نماید. برای مثال اکثر بیماران با بیماری کبد الکلی دارای سطح آنزیم های غیر طبیعی هستند که البته این افزایش به اندازه افزایش در هپاتیت ویروسی حاد نيست. در کبد الکلی میزان AST بیشتر از ALT بوده و اندازه آن معمولاً زیر ۳۰۰ واحد در لیتر و میزان ALT معمولاً زیر ۱۰۰واحد در لیتر است. اگر الکل یا دارو مسئول غیر طبیعی آنزیم های کبدی باشد در صورت قطع مصرف آنها(تحت نظارت پزشک) هفته ها یا ماه ها بعدسطح آنزیم ها به سطح عادی و طبیعی باز می گردد.

اگر چاقی مسئول ایجاد کبد چرب باشد کاهش وزن به میزان ۵ تا ۱۰ درصد منجر به بازگشت آنزیم ها به سطح عادی و طبیعی می شود. اگر سطح غیر طبیعی آنزیم ها علی رغم قطع الکل، کاهش وزن و قطع دارويی همچنان ادامه یابد آزمون های خونی انجام شده مي تواند به تشخیص روند درمانی کمک نماید. خون می تواند از نظر حضور ویروس هپاتیت B وC و آنتی بادی های مربوط به آنها ارزیابی گردد. سطح آهن خون، آهن اشباع شده و فریتین(میزان آهنی که در بدن ذخیره شده است) معمولاً در بیماران مبتلا به هماکروماتوزیس افزایش می یابد. سطح خونی ماده ای به نام Ceruloplasmin معمولاً در بیماران مبتلا به ویلسون کاهش می یابد. سطح خونی آنتی بادی های مشخص (آنتی نوکلئار آنتی بادی یا ANA، آنتی بادی ماهیچه ای anti-smoth و آنتی بادی ضد کبدی و آنتی بادی میکروزوم کلیه) در بیماران مبتلا به التهاب هپاتیت اتوایمون افزایش می یابد. بیوپسی از کبد روشی است که در آن سوزن از طریق پوست وارد قسمت راست بالای شکم می شود و لایه نازکی از بافت کبدی به منظور آزمایش زیر میکروسکوپ برداشته می شود. البته این روش برای تمام افراد دارای سطح آنزیم کبدی غیرطبیعی ضروری نيست.

پزشک معمولاً این روش را در موارد زیر توصیه می كند اگر ۱) اطلاعات بدست آمده از بیوپسی احتمالاً در برنامه ریزی درمانی کمک کننده باشد. ۲) پزشک نیازمند دانستن اندازه و وخامت آسیب و التهاب کبدی باشدو ۳) به منظور ارزیابی تاثیر درمانی. بیوپسی از کبد مناسب ترین روش در تأیید تشخیص شرایطی است که مستعد درمان است. بیماری هاي کبدی که بالقوه قابل درمان هستند شامل هپاتیتB و C هماکروماتوزیس، بیماری ویلسون، التهاب هپاتیت اتوایمون و کمبود alpha-۱-antitrypsin هستند.

کنترل کردن سطوح آمینوترانسفرازها چگونه است؟ مساله بسیار مهم این است که آزمون های دوره ای AST (SGOT) وALT (SGPT) بايد در طول زمان انجام شود. تا سطح سرمی افزایش یافته، ثابت مانده یا پایین آمده است، مشخص شود. برای مثال، بیماران تحت درمان با بیماری هپاتیتC مزمن از نظر آزمون های آنزیمی دوره ای باید ارزیابی شوند.


هرگونه پاسخ به درمان باعث کاهش آنزیم های کبدی به سطح طبیعی یا نزدیک سطح طبیعی می شوند، بيماران مبتلا به هپاتیتC كه پس از اتمام دوره درمان بيماري شان دوباره عود می كند معمولاً سطح غیر طبیعی آنزیم های کبدی را نشان مي دهند. سایر آنزیم های کبدی چگونه هستند؟ جدا از آنزیم های AST وALT سایر آنزیم ها شامل آلکالین فسفات،۵¢-nucleotidase و گاماگلوتامیل ترانس پپتیداز(GGT) هستند که اغلب به منظور تشخیص بیماری های کبدی ارزیابی می شوند. ما توجه و دقت خود را به آنزیم های AST وALT محدود نموده ایم زیرا این آنزیم ها از نظر بیوشیمیایی به یکدیگر وابسته بوده و بسیار مهم هستند. این دو آنزیم در رده مهمترین آنزیم های کبدی قرار گرفته اند.


ارسال این مورد صرفا برای آشنایی با آنزیم های کبدی و در رابطه با موضوع قبلی یعنی فیزیولوژی کار کبد است

سیم میثم ک.
مرکز تخصصی بدنسازی

[رونین]

اعمال سلول کبدی

پروتئین سازی
سلولهای کبدی پروتئینهای متعددی را سنتز و بطور مداوم به خون ترشح می‌کنند که از جمله آنها می‌توان آلبومین ، پروترومبین ، فیبرینوژن لیپو پروتئینها و هپارین را نام برد.

ذخیره سازی
سلولهای کبدی قارد به ذخیره سازی مواد مختلفی می‌باشند که از جمله آنها می‌توان تری گلیسریدها ، گلیکوژن و ویتامینها را نام برد. تجمع چربی زیاد در هپاتوسیتها باعث پیدایش شرایطی به نام کبد چرب می‌گردد که قابل برگشت است.

اعمال متابولیک
از مهمترین اعمال متابولیک سلولهای کبدی ، گلوکونئوژنز یا تبدیل چربیها و اسیدهای آمینه به گلوکز و دآمیناسیون اسیدهای آمینه برای تولید اوره است.

سم زدایی
سلولهای کبدی با استفاده از آنزیمهای شبکه آندوپلاسمی صاف خود و به طرق اکسیداسیون و متیلاسیون ، مواد متعددی نظیر الکل ، استروئیدها ، باربی توراتها را غیر فعال می‌سازند.

ترشح صفرا
تولید و ترشح صفرا از اعمال خارجی کبد می‌باشد. مهمترین اجزای تشکیل دهنده صفرا ، علاوه بر آب و الکترولیتها اسیدهای صفراوی و بیلی روبین می‌باشد. بیلی روبین حاصل از تجزیه هموگلوبین که به صورت غیر محلول در آب و خون وجود دارد، توسط هپاتوسیتها گرفته شده و به صورت محلول در آب درآمده و به کانالیکولهای صفراوی ترشح می‌شود.


ترمیم کبد

با آنکه سلولهای کبدی دارای عمری طولانی هستند ولی قدرت ترمیم (Regeneration) فوق العاده‌ای دارند. بطوری که موشها قادرند 75 درصد کبد خود را در یک ماده ترمیم کنند. با وجود این قدرت ترمیم کبد در انسان محدود است. عاملی که تقسیم سلولهای کبدی را پس از رسیدن به حجم اصلی خود مهار می‌کند، کالون (Chalone) نامیده می‌شود. کالون تولید شده در هر عضو متناسب با تعداد سلولهای تشکیل دهنده آن عضو می‌باشد. در صورت کاهش تعداد سلولها ، کاهش مقدار کالون محرک تقسیم سلولها می‌باشد.

بیماریهای کبد :

یرقان
اختلال در ترشح یا دفع صفرا باعث افزایش بیلی روبین خون و بروز بیماری یرقان می‌گردد. اگر بیماری یرقان در اثر آسیب سلولهای کبدی بروز نماید یرقان هپاتیک نامیده می‌شود. ولی اگر از انسداد مجاری صفراوی مثل تشکیل سنگهای صفراوی یا پیدایش تومور ، ناشی شود آن را یرقان انسدادی می‌نامند. در صورتی که به علت همولیز زیاد گویچه‌های قرمز مقدار بیلی روبین تولید شده به حدی باشد که کبد نتواند همه بیلی روبین را به صورت محلول درآورده و دفع نماید، یرقان را یرقان همولیتیک گویند.

سیروز کبد
این بیماری نتیجه از بین رفتن بافت کبدی و جانشین شدن آن توسط بافت پیوندی است که در آن کبد سفت می‌شود. علت سیروز استعمال مشروبات الکلی ، اختلال مزمن و طولانی دستگاه گوارش و آتروفی حاد زرد کبد است. سیروز کبد با بی‌اشتهایی ، اختلال در عمل هضم ، نفخ شکم ، خارش پوست و یرقان شروع می‌شود. گاه خونریزی مری و استفراغ نخستین علامت سیروز کبد را تشکیل می‌دهد. جهت متوقف ساختن پیشروی بیماری پرهیز غذایی و دادن ویتامین مفید است.

منابع گیاهی مفید برای کبد:

نعناع ، کاسنی ، انجیر ، آب انگور ، توت فرنگی ، هویچ ، آب سیب ، آب لیمو ، پوست مرکبات ، شلغم ، انگور فرنگی و دمکرده برگ
روش برخورد با بیماری های کبدی

ملاﺣﻅات بیو لوژیک:

با آگاهی اﺯ ساختاﺭ کارکرد ﻄبیعی کبد می‌توان بیماری‌های کبد و تظاهر بالینی آنها را درک کرد.توجه به آناتومی کبد ، مجاری صفراوی و هپاتوسیت‌ها برای فهم تظاهرات بالینی بیماری‌های کبدی لازم است. خون رسانی دوگانه به کبد که منحصر به کبد است وشامل سیستم وریدی پورت می‌شود کبد را به مشابه یک صافی در سر راه خون وریدی احشای شکمی در اورده‌است.

این امر باعث می‌شود که کبد به طور ثانویه به تعدادی از بیماری‌های خارج کبدی مبتلا شود و مکان نسبتاٌ شایعی برای متاستاز تومرهای توپر باشد. به علاوه توجه به آناتومی کبد خصوصاٌ سیستم وریدی پورت جهت درک تظاهرات بالینی مهم هیپرتانسیون پورت که از عوارض شایع بیماری‌های مزمن کبدی است و بر اثر تغییر شکل عروق ریز داخل کبدی در نتیجه ایجاد اسکار وبازسازی مجدد به وجود می‌آید بسیار با اهمیت است . در این موارد شواهدی همچون بزرگ شدن طحال وهیپراسپلنیسم و خون ریزی گوارشی و تجمع مایع آسیت و نشانه‌های آنسفالوپاتی پورت سیستمیک وجود دارد.

اناتومی مجاری صفراوی از کانالیکولها تا مجرای مشترک صفراوی در پیامدهای یرقان انسدادی امری نقش دارند. در حالی که التهاب کیسه صفرا ممکن است سبب تب ودرد شود. کولدوکولیتیاز باعث کولیک صفراوی و یرقان می‌گردد. خون از طریق ونولهای پورت که در محیط قرار دارند وارد لوبول کبدی می‌شود و از طریق سینوزوئیدهای کبدی به طرف ورید مرکزی حرکت می‌کند ونولهای پورت و مجاری کوچک صفراوی و آرتریولهای کبدی در یک تریاد قرار دارند.

اگاهی از این سازمان ونیز وجود نواحی متحد المرکز کارکردی در یک لوبول برای درک انواع الگوهای صد مه کبدی ضروری است این خصوصیات ساختمانی بی شک دلیل حفظ شدن نسبی کارکرد هپاتوسیتها در جریان بسیاری از بیماری‌ها مثل شیستوزومیازیس سیروزصفراوی که باعث هیپر تانسیون قابل توجه پورت می‌شوند می‌باشد.

سلولهای کبدی بسیاری از ترکیبات بالقوه سمی درونزاد و برونزاد را از طریق اکسیداسیون احیا و کونژوگاسیون توسط آنزیمهای متعدد شبکه آندوپلاسمی تغییر می‌دهند.کونژوگاسیون مواد اولیه : با تبدیل کرن مواد غیر محلول در آب به محلول در آب عموماٌ دفع کبدی آنها را تسهیل می‌کند. بنابر این تعجب اور نیست که بیماری‌های پارانشیمی کبد ممکن است سبب هایپربیلی روبینمی و یرقان شوند.

سایر اعمال سلولهای کبدی شامل تولید انواع مختلفی از پروتئینهای محلول در آب برای ترشح انها به داخل گردش خون ونیز وجود گیرنده‌هایی است که نسبت به لیگاندهای مختلف موجود در گردش خون اختصاصی عمل می‌کنند. البته سلولهای کوپفر نیز بیشتر وظایف خویش را به صورت یکی از اعضا رتیکولواندوتلیال از طریق کلیرانس شماری از گلیکوپروتئینهای سرم به روش آندوسیتوز با واسطه گیرنده آسیالوگلیکوپروتئین انجام می‌دهند در این خصوصیت سلولهای کبدی سهیم هستند.

آخرین خصوصیت بیولوژی سلولی هپاتوسیتها که در بروز بیماری‌ها نقش دارد استعداد کبد برای تکثیر و بازسازی است. گرچه در پارانشیم طبیعی کبد اشکال میتوزی ناچیزی مشاهده می‌شود باز سازی سریع که شامل تکثیر و هیپرتروفی سلولی است به دنبال برداشتن تجربی بخشی از کبد حیوانات و آدمی مشاهده می‌شود

منابع: ویکی پدیا
تابوت استخوانی
سایت ایرانیان

[رونین]

[COLOR=#7030a0]تغذیه مناسب برای سلامت  






كبد عضوی بسیار حیاتی برای بدن است. این عضو با وزن تنها 5/1 كیلوگرم ۵۰۰ كار متفاوت انجام می دهد كه مهمترین وظیفه آن سوخت و ساز پروتئینها و كربوهیدرات ها و چربیهاست. كبد همچنین عمل ذخیره سازی و فعال سازی ویتامینها و مواد معدنی را انجام می دهد؛ تولید صفرا می كند كه برای هضم و جذب چربیها لازم است؛ آمونیاك را كه بسیار سمی است (با تبدیل به اوره) از خون پاك و سم زدایی می كند؛ انواع پروتئینهای خونی و شاخصهای انعقادی در كبد ساخته می شود .

كبد همچنین استروئیدها را متابولیزه می كند، داروها و الكل را از خون پاك می كند، و باكتریها و مواد زاید را از خون میگیرد؛ و تقریبا ۱۵۰۰سی سی خون در دقیقه از كبد عبور می كند.

اگر كبد فردی را برداریم، فرد ظرف ۲۴ ساعت می میرد؛ با این حال انسان می تواند با 10 تا 20 درصد كبد خود زنده بماند.

كبد بیشترین سهم مصرف انرژی پایه را نیز به خود اختصاص می دهد. (۲۹% انرژی پایه).

مواردی كه به كبد آسیب می رساند عبارت است از:

۱- خوردن زیاد

۲- بد خوردن؛ مثلا خوردن زیاد محصولات تهیه شده از آرد تصفیه شده، غذاهای آماده، شكر زیاد، چیپس، ...

۵- انواع داروهای خوراكی مثلا قرصهای ضد بارداری

۶- افزودنیهای مواد غذایی

توصیه های تغذیه ای برای سلامت كبد :

- از نیكوتین، الكل، كافئین، گوشت قرمز، قند ساده، غذاهای سرخ شده، كمتر استفاده كنید.

- از منابع غذایی پتاسیم بیشتر استفاده كنید؛ مثل موز، كشمش، آلو، بادام، انواع سبزیجات.

-آب زیاد بنوشید؛ سعی كنید هر ساعت مقداری آب بخورید.

- سبزیجات خام بیشتر مصرف كنید.

- آب هویج و آب چغندر بیشتر مصرف كنید.

-روغن مایع مصرف كنید و خوردن از كره و مارگارین و روغن جامد و دنبه اجتناب كنید.

- ویتامین «کا» برای جلوگیری از سیروز كبدی مفید است.

- از مصرف زیاد ویتامین «آ» پرهیز كنید، بدین منظور نباید روغن كبد ماهی زیاد مصرف كنید. بهتر است كه از منابع حاوی پیش ساز ویتامین «آ» (بتاكاروتن؛ مانند هویج، زردآلو، طالبی، …) استفاده كنید.

- هرگز مرغ و ماهی و گوشت خام یا نیمپز نخورید؛ زیرا خطر شدید عفونت با باكتریها و پارازیت ها و … را به همراه دارد.

-لیمو یكی از بهترین دوستان كبد است؛ بیشتر لیمو بخورید.

- کوآنزیم «Q10» به رساندن اكسیژن به كبد كمك می كند.

- لسیتین از تجمع چربی در كبد جلوگیری می كند.

- از ملین های قوی استفاده نكنید؛ اما همیشه هم از بروز یبوست جلوگیری كنید.

۳- برنامه غذایی كم پروتئین، پر كربوهیدرات، پرچربی؛ بخصوص برنامه غذایی سرشار از چربیهای اشباع و روغنهای هیدروژنه

۴- موادی همچون الكل، سیگار، كافئین، تئوبرومین ...

پارسی طب

[رونین]

وقتي صافي بدنتان چرب مي‌شود!


عمومی- كبد(جگر) اندام مهمي در بدن است كه بدون آن ادامه حيات غيرممكن است.

پانكراس (لوزالمعده) و كبد، نقش مهمي در هضم و متابوليسم مواد غذايي به‌عهده دارند. كبد بزرگ‌ترين غده بدن است و 2 لوب اصلي (راست و چپ) دارد. كبد كارخانه شيميايي بدن است و بسياري از اعمال پيچيده شيميايي را كه براي ادامه زندگي ارزش حياتي دارند، انجام مي‌دهد.

نقش كبد در حذف مواد و سموم اضافي حاصل از سوخت‌و‌ساز مواد غذايي بسيار حياتي است. كبد بزرگ‌ترين اندام داخلي بدن است و نقش مهمي در تنظيم پديده‌هاي حياتي بر عهده دارد. وزن كبد در بالغين حدود 5/1 تا 5/2 كيلوگرم است.

در قسمت فوقاني كبد عضله ديافراگم قرار دارد. خون‌رساني به كبد بسيار زياد است و به آن «جگر سياه» نيز گفته مي‌شود. گرچه پزشكان در معاينه، متوجه برخي از تغييرات در اندازه كبد مي‌شوند، ولي در اكثر موارد استفاده از سونوگرافي ضروري است.

چاقي، تا ۲۶ درصد بيماري كبد چرب را افزايش داده است. اين در حالي است كه پيش از اين، اين بيماري ارثي بوده است.در كبد انسان 50هزار نوع آنزيم توليد مي‌شود كه يكي از آنها اينترفرون است و وظيفه آن مبارزه با ويروس است.

در كبد انسان سلول‌هايي به نام كوفلر وجود دارد كه وظيفه آنها از بين بردن ميكروب و ويروس‌هاست. كبد انسان محل ذخيره آهن و ضايعات غذايي است و با خوردن غذاهايي كه ضررشان بيشتر از فوايد آنهاست كبد را بيمار مي‌كنيم و نمي‌تواند به وظيفه اصلي خود خوب عمل كند و انسان دچار انواع بيماري مي‌شود.

منظور از كبد چرب، رسوب چربي (عمدتا از چربي‌هاي خنثي) در كبد است كه پيدايش آن در افراد چاق، مبتلايان به ديابت و چربي خون بالا و بي‌تحرك، بيشتر ديده مي‌شود. سوء‌تغذيه پروتئيني يا كاهش سريع وزن مي‌تواند اين عارضه را در پي داشته باشد.

اين بيماري در40 تا 60 سالگي شايع است و در بيشتر موارد اين عارضه بدون علامت است و پزشك در بررسي آزمايشگاهي يا سونوگرافي يا سي‌تي‌اسكن كه به‌علل ديگر انجام مي‌شود، متوجه آن مي‌شود.

فرد به‌ندرت از ضعف و خستگي و احساس سنگيني و فشار در ناحيه فوقاني و راست شكم شاكي است و به‌خصوص اين علائم در مواردي كه كبد چرب سريع ايجاد شده باشد، بيشتر بروز مي‌كند.

چاقي عامل مهمي براي بروز بسياري از بيماري‌ها و مشكلات در فرد است؛ به همين دليل براي پيشگيري از بروز بسياري از بيماري‌ها لازم است وزن خود را كاهش دهيد.

در حالت عادي امكان رسوب چربي در كبد كه يكي از اركان‌ مهم سم‌زدايي محسوب مي‌شود وجود ندارد ولي اضافه‌وزن و چاقي از شاخص‌هاي اساسي تجمع و رسوب چربي در غده 5/1 كيلويي بدن (كبد) است.

چربي خون بالا، ديابت و مصرف برخي داروها مانند كورتون نيز از دلايل بروز بيماري كبد چرب است.



مشكلات كبد چرب

كبد فرد مبتلا به اين عارضه در مقابل رسوب چربي از خود واكنش نشان مي‌دهد كه در درازمدت سبب آسيب كبد مي‌شود.

شيوع اين بيماري در زنان به‌علت كم‌تحركي، بيشتر و در كودكان از شيوع كمتري برخوردار است و با افزايش سن و در گروه ميانسالان به ميزان مبتلايان افزوده مي‌شود. با تخريب و ايجاد اختلال در عملكرد سم‌زاديي كبد، كاركرد بسياري از اعضا و اركان‌ بدن ازجمله مغز، ريه، كليه و سيستم انعقادي خون مختل مي‌شود.

مهم‌ترين اصل براي درمان كبدچرب، برطرف كردن بيماري‌هاي زمينه‌اي ايجادكننده آن است. اگر پزشك تشخيص دهد كه چاقي علت بروز بيماري است، فرد مي‌تواند با كم كردن حداقل 5‌كيلوگرم از وزن خود، چربي كبد را كاهش دهد و حتي اين بيماري را درمان كند.

افراد مبتلا به ديابت هم به‌دليل مختل شدن متابوليسم چربي در بدنشان، مستعد اين بيماري هستند كه با تجويز داروهاي مناسب بهبود مي‌يابند. بسياري از اين بيماران با مصرف آنتي‌اكسيدان از جمله ويتامين E و مصرف داروي متفورمين، هم قند خونشان كنترل مي‌شود و هم سوخت‌و‌ساز چربي در كبد آنها منظم مي‌شود.

چاقي آفت سلامت است و براي كنترل آن و بسياري از بيماري‌هاي ديگر بايد الگوي تغذيه‌اي، از غذاهاي پركالري چرب و كم‌فيبر به سمت غذاهاي سالم و تازه تغيير پيدا كند و ورزش و تحرك بدني جزء برنامه روزانه افراد قرار بگيرد.

80‌درصد بيماري‌هاي عروق كرونر قلب، 90‌درصد موارد ديابت نوع 2، يك‌سوم سرطان‌ها و بسياري از بيماري‌ها و مشكلات ديگر با داشتن رژيم غذايي سالم، حفظ وزن در حد طبيعي و فعاليت بدني مناسب و مستمر قابل پيشگيري است.



وظايف اصلي كبد

- متابوليسم كربوهيدرات، پروتئين و چربي
- ذخيره و فعال كردن ويتامين‌ها و مواد معدني
- تبديل آمونياك به اوره
- متابوليسم استروئيدها
- عمل كردن به‌عنوان يك صافي براي محافظت در برابر سيل مواد مضري كه به‌ خون سرازير مي‌شوند.

كبد صفرا توليد مي‌كند. نمك‌هاي صفراوي براي هضم و جذب چربي و ويتامين‌هاي محلول در چربي استفاده مي‌شوند و بيلي‌روبين- محصول نهايي انهدام گلبول‌هاي قرمز- در كبد تركيب شده و از طريق صفرا دفع مي‌شود.



چي بخوريم، چي نخوريم؟

غذاهاي مضر: براي جلوگيري از آسيب‌ديدن كبدتان، از خوردن غذا‌هاي زير اجتناب كنيد:

چاي (‌انسان را دچار كم‌خوني مي‌كند كه حاصل خارج‌شدن يون‌هاي كلسيم از استخوان است.ايجاد سنگ‌هاي كليوي، ساييدگي استخوان، دوبرابر شدن كار كليه و.... نيز از ديگر مضرات آن است) سرخ‌كردني، ادويه تند، غذاهاي چرب و پرحجم، سيرداغ، پيازداغ، آب همراه غذا، ماست، دوغ همراه غذا، تخم‌مرغ، دارو، تنقلات‌شور، پفك، يخمك، روغن سرخ‌كردني، شيريني قنادي، غذاي فريزشده، غذاي زودپزشده، نمك زياد، ترشيجات، رب، سس و...

غذاهاي مفيد براي كبد:آب (‌روزي 6 ليوان آب كه حتما بايد نيم ساعت قبل از غذا و دو ساعت و نيم بعد از غذا نوشيده شود‌)، ميوه‌جات، ليموترش، هفته‌اي يك‌بار سوپ‌جو، روزي 3ليوان شربت عسل، ترشيجات طبيعي (‌‌مثل زرشك يا شاتوت كه بهترين داروي هپاتيت است‌)، انواع مركبات.



سيروز كبدي

نوعي بيماري مزمن كبدي است كه به‌دليل افزايش بافت فيبري، ساختمان طبيعي كبد نابود مي‌شود و مي‌تواند در نتيجه ابتلا به بيماري‌هاي كبدي مثل هپاتيتB، بيماري كبد الكلي (بيماري ناشي از مصرف زياد الكل) و بيماري‌هاي خود ايمني باشد.

در عارضه «سيروز كبدي» نسج كبد به‌طور كامل تخريب مي‌شود كه مي‌توان يكي از دلايل آن را «كبد چرب» دانست كه در افراد چاق در درازمدت اتفاق مي‌افتد.

بيماري كبد چرب علامت و مشخصه خاصي ندارد و بيشتر افرادي كه به آن دچار هستند، اطلاعي از بيماري خود ندارند و تنها گاهي با درد خفيف و مبهم در سمت راست و فوقاني شكم به پزشك مراجعه مي‌كنند.

ساده‌ترين راه تشخيص كبد چرب انجام سونوگرافي از كبد است و انجام تست‌هاي كبدي هم براي بررسي علل افزايش آنزيم‌هاي كبدي به‌منظور جلوگيري از تخريب كبد ضروري است.

طبق تحقيقات انجام‌شده، در كشور ما مهم‌ترين دليل افزايش آنزيم‌هاي كبدي، بيماري كبد چرب است كه بايد آن را كنترل كرد.

كبد قادر به توليد مجدد بافت خود است وجود 10‌ تا 20درصد از كل كبد براي ادامه حيات كافي است ولي با خارج كردن آن از بدن، مرگ در عرض24 ساعت اتفاق مي‌افتد. كبد براي انجام بيشتر اعمال متابوليك بدن ضروري بوده و بيش از 500‌عمل مختلف را انجام مي‌دهد.



تظاهرات باليني سيروز

- سوء‌تغذيه
- جمع‌شدن آب در شكم (آسيت)
- آنسفالوپاتي كبدي
- تغييرات قند خون

تغذيه‌درماني صحيح مي‌تواند در كاهش بروز عوارض مؤثر باشد ولي دريافت كافي مواد مغذي به‌دليل بي‌اشتهايي، تهوع و فقدان حس چشايي مشكل است.

تعداد وعده‌هاي غذايي بيشتر و كوچك‌تر، بهتر از 3 وعده غذايي تحمل مي‌شوند. مكمل‌هاي مايع خوراكي نيز بايد دريافت و تغذيه اضافي در بيماران مبتلا به سوء‌تغذيه و همچنين در افرادي كه در معرض خطر عوارض كشنده بيماري هستند، در نظر گرفته شود.

سایت دکتر محمد حسن عامری

[رونین]

مصرف آبغوره برای کبد مفید است

يک کارشناس ارشد طب سنتي با بيان اين که ماليدن پودر غوره بر روي بدن باعث خوشبو کردن تعريق بدن مي‌شود، گفت: غوره در برطرف کردن جوش‌هاي صورت و خارش بدن نيز کاربرد دارد.

مينا موحد در گفت وگو با ايسنا با اشاره به اين مطلب که غوره مزاج سرد و خشک دارد، اظهار داشت: اين ميوه نارس، حرارت خون و صفرا را کم مي کند و باعث از بين رفتن صفرا و بلغم موجود در معده مي‌شود. وي مصرف آب غوره را باعث تقويت کبد و برطرف کننده تشنگي و سستي اعضاي بدن دانست و افزود:   کم آب غوره همراه با غذاي روزانه در زنان باردار به حفظ جنين آنها کمک مي‌کند اما اين افراد بايد توجه داشته باشند که مصرف بيش از حد آن ممکن است موجب سقط جنين شود. موحد با اشاره به افزايش خونريزي بيني در فصل تابستان گفت: اگر اين افراد چند قطره از آب غوره را هنگام خونريزي بيني به درون بيني بچکانند در مدت زمان کوتاهي موجب توقف خونريزي مي‌شود. اين کارشناس ارشد طب سنتي اضافه کرد: مصرف رب غوره اشتها آوراست و در برطرف کردن اسهال و استفراغ صفراوي (ناشي از صفرا) و سوزش مقعد نيز کاربرد دارد.  

موحد با تاکيد بر اين مطلب که کساني که طبع سرد دارند، نبايد از غوره و فرآورده‌هاي آن استفاده کنند، اظهار داشت: مصرف زياد آب غوره باعث نفخ و دل پيچه مي‌شود و براي اينکه اين حالت اتفاق نيفتد توصيه مي‌شود به همراه آن گل قند، انيسون و يا انجير مصرف کنند.


روزنامه خراسان(روزنامه صبح ایران)

[رونین]

مترجم دکتر متین محمدی پور

اداره دارو و غذاي آمريكا‌ (FDA)، قرص‌هاي Nexavar (Sorafenib) را برايدرمان بيماران مبتلا به سرطان كبد (كارسينوم هپاتوسلولار غير قابل جراحييا HCC) مورد تاييد قرار داده است.
، Nexavar FDA را براي درمان سرطان كبد تاييد كرد



اداره دارو و غذاي آمريكا‌ (FDA)، قرص‌هاي Nexavar (Sorafenib) را براي درمان بيماران مبتلا به سرطان كبد (كارسينوم هپاتوسلولار غير قابل جراحي يا HCC) مورد تاييد قرار داده است. اين نخستين داروي سيستميك تاييد شده براي درمان سرطان كبد است. نكساوار تنها داروي تاييد شده به وسيله FDA است كه به طرز چشم‌گيري باعث افزايش طول عمر در بيماران مبتلا به سرطان كبد مي‌شود.


ماه پيش (اكتبر 2007)، نكساوار در اروپا به منظور درمان HCC مورد تاييد قرار گرفت. ابن دارو در حال حاضر در بيش از شصت كشور جهان مورد تاييد قرار گرفته و مصرف مي‌شود. نكساوار هم‌چنين جديدترين دارو در درمان سرطان كليه در طي 10 سال اخير بوده است.


آرتورهيگينز رئيس كميته اجرايي مراقبت‌هاي بهداشتي باير اظهار مي‌دارد: «تاييد نكساوار در HCC، عرضه‌كننده يك مهاركننده جديد كيناز براي بيماراني است كه در گذشته از شانس درماني محدودي برخوردار بودند. اين رخداد عظيم نكساور را به عنوان يك دارو سيستميك استاندارد براي درمان سرطان كبد مشخص مي‌سازد. بهره‌گيري از نكساوار باعث ايجاد پيشرفت چشم‌گيري در بيماراني‌ شده است كه با اين بيماري ويران كننده دست و پنجه نرم مي‌كنند.»


هولينگزسي رنتون رئيس و مدير عامل كمپاني داروسازي انيكس مي‌گويد: «سرطان كبد جزء آن دسته از سرطان‌هايي است كه تعداد مرگ و مير ناشي از آن به طور پيوسته رو به افزايش است.» او مي‌افزايد: «تاييد اين دارو براي دومين بار حاكي از تعهدما در تسريع پيشرفت‌هاي باليني به منظور ارائه يك درمان جديد و نوين براي بيماران نيازمند مبتلا به سرطان كبد است.»


HCC در برگيرنده‌ي 90 درصد از تومورهاي كبدي بدخيم اوليه در بزرگسالان است كه در ضمن شايع‌ترين فرم سرطان كبد نيز است. سرطان كبد سومين عامل مرگ و مير وابسته به سرطان در سراسر جهان است و از نظر شيوع سرطان‌ها در سراسر جهان سرطان كبد در رده‌ي ششم قرار دارد. هر ساله 600000 نفر در سراسر دنيا با علايم بيماري كبد مورد شناسايي قرار مي‌گيرد و هم‌اكنون نيز وقوع آن در حال افزايش است. 19000 نفر در ايالات متحده آمريكا، 54000 نفر در اروپا و 390000 نفر در چين، كره و ژاپن هر ساله به سرطان كبد مبتلا مي‌شوند.


دكتر جيمز‌ال‌بوير رئيس بنياد كبد آمريكا بيان مي‌كند: «بنياد كبد آمريكا (ALF)، هميشه از درمان‌هاي موثر تاييد شده براي بيماران مبتلا به سرطان كبد استقبال مي‌كند و محققان ما منظور دست‌يابي به يافته‌‌هاي جديد در مورد سرطان كبد در سراسر جهان به مدت چند دهه مورد حمايت بنياد كبد آمريكا قرار گرفته‌اند. تاييد نكساوار شانس درماني ارزشمندي را در اختيار بيماران مبتلا به سرطان كبد قرار مي‌دهد و ALF را قادر مي‌سازد تا از طريق دانش و تلاش‌هاي مدافعانه خود به ارتقاء درمان بيماران تحت پوشش خود بپردازد.»


تاييد داروي نكساوار به وسيله‌ي FDA ناشي از نتايج مثبت آزمايشات بين‌المللي فاز 3 بوده است. اين آزمايشات بر مبناي آزمايشات دارونما – كنترل ارزيابي شده و پروتكل درماني به صورت تصادفي انجام پذيرفته است. يافته‌هاي ناشي از اين پژوهش حاكي از آن بود كه بيماران مصرف‌كننده نكساوار در مقايسه با دارونما پيشرفت 44 درصدي را بقاء عمرشان تجربه كردند. (HR=0/69 , P=0/0006) ميزان متوسط افزايش طول عمر در بيماران مصرف‌كننده نكساوار 10/7 ماه در مقايسه با 7/9 ماه، در مصرف كنندگان دارونما بود.


عوارض جانبي جدي در هيچ يك از گروه‌هاي مصرف‌كننده نكساوار و دارونما مشاهده نشد. اسهال و واكنش‌هاي پوستي دست‌ها و پاها شايع‌ترين عوارض جانبي ايجاد شده در نتيجه مصرف نكساوار بوده است.


نكساوار داراي مكانيسم متفاوتي از ساير داروهاست. نكساوار سلول‌ها و عروق تومورها را مورد هدف قرار مي‌دهد. آزمايشات قبل از آزمايشات باليني نشان‌گر آن بوده‌اند كه نكساوار دو دسته از كينازها را در ايجاد، رشد تومورها و خون‌رساني (آنژيوژنزيز) دخيل هستند را مورد هدف قرار مي‌دهد. هر دوي اين عوامل براي رشد و توسعه تومورهاي سرطاني حياتي و مهم هستند. اين كينازها شامل راف كيناز (Raf Kinase) و RET هستند كه خود راف‌كيناز شامل KIT , PDGFR-B , VEGFR-3 , VEGFR-2 , VEGFR-1 و FLT-3 است.


مدل‌هاي استفاده شده پس از آزمايشات باليني حاكي از آن بودند كه Raf/MEK/ERK در ايجاد HCC نقش دارد. بنابراين متوقف ساختن سيگنال‌هاي مخابره شده از Raf-1 ممكن است سودمندي‌ها و شانس درماني جديدي را در اختيار بيماران مبتلا به سرطان كبد يا HCC قرار دهد.


هدف از ارسال اين پست فقط آشنايي با داروي مورد استفاده در درمان كبدي ميباشد، اين دارو در سال 2007 مورد تاييد قرار گرفته است

سايت سلامت و پزشكي

[رونین]

آناتومی کبددر یک نگاه
















سایت جنجالی

[رونین]

آنزیم های کبدی

كبد Liver

بزرگترين غده بدن است و بعد از پوست بزرگترين عضو بدن است كه در زير پرده ديافراگم قرار گرفته است كبد در بسياري از اعمال متابوليكي بدن از جمله پروتئين سازي و سم زدايي شركت دارد . از ديگر اعمال سلولهاي كبدي ذخيره سازي مواد مختلفي از جمله تري گليسريد ، گليكوژن و ويتامينها مي باشد ، اعمال متابوليكي سلولهاي كبدي كه مهمترين آن گلوكونئوژنز يا تبديل چربيها و اسيد هاي آمينه به گلوكز و دآميناسيون اسيدهاي آمينه براي توليد اوره است .

آنزيمهاي پلاسما :

در پلاسما دو دسته آنزيم وجود دارد :

1. آنزيم هايي كه عمل بخصوصي را در خون به عهده دارند مانند فاكتورهاي انعقادي

2. آنزيم هايي كه در اثر ضايعات وارد به سلولها و متلاشي شدن آنها وارد خون مي شوند.

در افراد سالم فعاليت آنزيمها در پلاسما در سطح نسبتاً پائيني قرار دارد . البته سطح بعضي از آنزيمهاي پلاسما متعاقب ورزش ( CK ) و غذا خوردن ( Alp ) افزايش پيدا مي كند .

افزايش سطح آنزيمهاي پلاسما به علت تراوش غير طبيعي آنها از سلولها و ورودشان به جريان خون به يكي از حالات زير بستگي دارد :

1- نكروز يا ضايعات شديد سلولي كه بيشتر در اثر نرسيدن خون به سلول يا مواد سمي ايجاد مي شود كه اين آنزيمها جزو آنزيمهاي سيتوپلاسم سلول هستند .

2- افزايش تكثير سلولي : اين حالت در بيماري نئوپلاستيك يا مواردي كه فعاليت استئوبلاست ها افزايش مي يابد اتفاق مي افتد .

3- افزايش غلظت آنزيم در داخل سلول : كه در برخي بيماريها يا مصرف بعضي از داروها اتفاق مي افتد مانند گاما گلوتاميل ترانسفراز

4- انسداد مجاري صفراوي : مانند افزايش فعاليت آنزيم الكالن فسفاتاز

آنزيمهاي كبدي

اولين گام در تشخيص آسيب كبدي انجام آزمايش ساده خون است كه حضور آنزيمهاي خاص از نشان ميدهد .

تحت شرايط عادي اين آنزيمها درون سلولهاي كبدي وجود دارند اما زماني كه كبدي آسيب مي بيند اين آنزيمها وارد جريان خون مي شوند . حساسترين و پر مصرف ترين آنزيمهاي كبدي آمينوترانسفرازها هستند . آنها آسپارتات آمينوترانسفراز SGOT يا AST و آلانين آمينوترانسفراز SGPT يا ALT هستند .

آمينوترانسفرازها چه هستند ؟

آمينوترانسفرازها باعث كاتاليز واكنش هاي شيميايي در سلولها مي شوند كه در آن گروه آمين از يك مولكول دهنده به مولكول گيرنده منتقل مي گردد . ويتامين6 B به صورت فسفاته در عمل به اين طبقه آنزيمها كمك مي كند . نقش اين آنزيمها تأمين اسيدهاي آمينه ضروري و نيمه ضروري براي بافت هاي بدن است .

به طور طبيعي آمينوترانسفرازها در كجا قرار دارند ؟

AST به طور طبيعي درانواع مختلف بافتها از قبيل كبد ، قلب ، ماهيچه و مغز قرار دارد اين آنزيم در زمان آسيب به هر كدام از اين بافتها وارد خون مي شوند . به عنوان مثال ميزان غلظت سرمي آن در هنگام حمله هاي قلبي و مشكلات ماهيچه اي افزايش مي يابد .

قسمت عمده ALT برعكس AST در كبد يافت مي شود و كبد جايي است كه در بر گيرنده بيشترين غلظت اين آنزيم است . اين آنزيم در نتيجه آسيب كبدي وارد خون مي گردد .

آسپارتات آمينوترانسفراز ( AST ) يا ترانس آميناز اگزالواستيك سرم ( SGOT )

اين انزيم واكنش زير را كاتاليز ميكند .

آسپارتات + کتوگلوتارات توسط آنزیم AST طی واکنش دوطرفه به گلوتارات + اگزالواستات تبدیل می شود.

اين آنزيم در سيتوپلاسم و ميتوكندري سلولهاي بافتهاي قلب ، كبد و عضلات وجود دارد . در صورتي كه اين بافتها دچار ضايعه شوند ميزان AST سرم افزايش مي يابد . در ضايعات مزمن سلولهاي كبدي ايزوآنزيم AST كه در سيتوپلاسم و ميتوكندري وجود دارند در پلاسما افزايش مي يابند ( سيروزكبدي )

در آنفاركتوس ميوكارد فعاليت AST سرم 6-4 ساعت بعد از حمله بالا مي رود و در عرض 36 تا 24 ساعت به بالاترين حد رسيده و سپس شروع به كاهش مي كند .

در دستروفي عضلاني و بيماري هاي كليوي نيز ميزان AST سرم افزايش مي يابد .

ميزان طبیعی آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز ۵ تا ۴۰ واحد در هر ليتر سرم است .

آلانين آمينوترانسفراز ( ALT ) يا ترانس آميناز پيرويك گلوتاميك سرم ( SGPT )

مانند آنزيم AST در اكثر بافتهاي پراكنده بود ولي ميزان به مراتب از AST كمتر است . اين آنزيم در تشخيص بيماري هاي كبدي بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد . در هپاتيت ويروسي و يا ساير ضايعات حاد كبدي سطح آن به طور قابل ملاحظه اي بالا مي رود . در انفاركتوس ميوكارد فعاليت ALT كمي بالاتر از حد طبيعي است ولي در نارسايي قلبي افزايش قابل ملاحظه اي دارد كه ممكن است به علت تجمع خون در كبد باشد . در ارزيابي نحوه عملكرد سلولهاي كبدي آنزيم ALTاختصاصي تر و حساستر از AST است و ميزان افزايش آن درابتداي ضايعات بيشتر از AST است .

اين انزيم واكنش زير را كاتاليز مي كند :

اگزالواستات + آلانین توسط آنزیم ALT طی یک واکنش دو طرفه به گلوتامات+ پیروات تبدیل می شود.

ميزان طبيعي آنزیم آلانین آمینو ترنسفراز ۷ تا ۶۵ واحد در هر ليتر سرم است



چه بيماري هاي كبدي باعث ايجاد ميزان غير طبيعي آمينوترانسفرازها مي شوند ؟

بالاترين ميزان ALTو AST به علت مرگ گسترده سلولهاي كبدي ( نكروز گسترده كبد ) ايجاد مي گردد . اين حالت در شرايطي مانند : هپاتيت A ويروسي حاد يا B و آسيب كبدي مشخص بر اثر سميت ناشي از دوز بيش از حد استامينوفن ايجاد مي شود . افزايش خفيف تا متوسط در كبد چرب ديده مي شود كه دلايل ايجاد كبد چرب ، مصرف الكل ، ديابت ، مليتوس و چاقي مي باشد

نادر ترين دلايل ايجاد غير طبيعي انزيمهاي كبدي شامل هپاتيت B مزمن ، هماتوكروماتوزيس ، بيماري ويلسون ، كمبود Alpha / Antitripsin ، بيماري سيلياك ، بيماري كرون ، كوليت الستراتیو و التهاب هپاتيت اتوايميون است .

چه داروهايي كه باعث ايجاد سطح غير طبيعي آمينوترانسفرازها مي گردند؟

-داروهايي كه براي كاهش درد استفاده مي شوند مانند آسپرين ، استامينوفن ، ايبوپروفن ، ناپروكسن ، ديكلوفناك و فنيل بوتازون

- داروهاي ضد صرع شامل فني توئين، الرپروئيك اسيد ، كاربامازبين ، فنوباربيتال

- آنتي بيوتيك هايي مانند تتراسايكلين ها ، سولفاناميدها ، ايزونيازيد ، سولفامتوكسازول ، تري متوپريم

-داروهاي پائين آورنده كلسترول شامل استاتين ها و نياسين

-داروهاي ضد افسردگي شامل سه حلقه اي ها

سطح غير طبيعي ايجاد شده آنزيم هاي كبدي معمولاً هفته ها تا ماهها پس از قطع دارو به حالت طبيعي باز مي گردد .



الكالن فسفاتاز Alkalin Phosphates

الكالن فسفاتازها به آن دسته از فسفاتازها اطلاق مي شود كه در pH قليايي (5/10-9 ) فعاليت مي كنند اين در بافتهاي مختلف وجود داشته كه هر بافتي داراي ايزو آنزيم مخصوص به خود است .

الكالن فسفاتاز باعث هيروليز فنيل فسفات شده و آنرا به فنل ويون فسفات تبديل مي كند.

PNP توسط آنزیم ALK.ph در ۵/pH =۱۰ و یک واکنش دو طرفه به PNK+P تبدیل می شود.

ايزو آنزيمهاي اين انزيم در استخوان ، جفت و روده ها وجود دارد . با تعيين فعاليت ايزو آنزيمهاي مربوط در اين بافتها مي توان منشأ ضايعه را مشخص كرد . اين انزيم در غشاء سلول وجود دارد و به نظر مي رسد در عمل تبديل غشاء سلولي دخالت دارد . علاوه بر الكتروفورز از روشهاي ديگري نيز در تشخيص ايزوآنزيمهاي الكالن فسفاتاز استفاده مي شود .

الكالن فسفاتاز روده اي در مقابل ال – فنیل – آلانين حساس است و ايزوآنزيم جفتي در برابر حرارت پايدار مي باشد . مجاورت سرم با جوانه گندم يا نور آمينداز باعث جداشدن الكالن فسفاتاز استخواني از كبدي به روش الكتروفورز مي شود زير حركت نوع استخواني كندتر از كبدي خواهد شد .

در افراد بالغ آنزيم موجود در سرم منبع كبدي دارد اندازه گيري اين آنزيم در بيماري هاي كبدي ، صفراوي ، و استخواني داراي اهميت است . اين انزيم براي فعاليش به یون منيزيم نياز دارد .

نمونه مورد آزمايش سرم بدون هموليز يا پلاسماي هپارينه كه در اولين فرصت جدا شده باشد .

مقادير طبيعي بزرگسالان 60تا250 U/L،افراد زير 15 سال 150تا850 U/L


تغييرات فيزيولوژيكي الكالن فسفاتاز

در كودكان فعاليت ALP پلاسما ممكن است تا سه برابر افراد بالغ بر سد كه علت فعاليت شديد استئوپلاست در مغز استخوان بوده كه به رشد استخوان ارتباط دارد .

در سه ماهه دوم و سوم حاملگي ممكن است الكالن فسفاتاز جفتي باعث افزايش سطح اين آنزيم در پلاسما شود .

مصرف لبنيات مي تواند باعث آزاد شدن ايزآنزيم الكالن فسفاتاز از سلولهاي روده اي شده كه از اين طريق وارد جريان خون شده كه در نتيجه سبب افزايش كاذب و موقت فعاليت آنزيم در پلاسما مي شود .

تغييرات پاتولوژيكي الكالن فسفاتاز پلاسما

1-در بيماريهاي كارسينوماي استخوان ، كبد ، فعاليت الكالن فسفاتاز پلاسما افزايش مي يابد .

2-بيماري هاي استخواني: از جمله بيماريهاي استخوانيDisease PageT,s هيپرپاراتيروئيديسم ، راشتيم ، استئومالاسيا و كارسينوماي همراه با متاستاز استئوبلاستيك

3- بيماريهاي كبدي ، كلستاز : اين بيماري از دو راه باعث افزايش آنزيم در پلاسما مي شود از طرفي مستند ALP كبدي را افزايش مي دهد و از طرفي ديگر باعث تراوش آن در جريان خون مي شود .

4- كارسينوما

5- در فسفاتازي و در بعضي از بيماريهاي مانند نكروز كبد و در فقر روي مقدار اين آنزيم كاهش مي يابد .


گاما گلوتاميل ترانسفراز

اين آنزيم يك پيتيداز است و پيتيدها را به اسيدهاي آمينه يا مولكولهاي كوچكتر هيروليز مي نمايد ، اين آنزيم قبلاً به نام ترانس پيتيداز معروف بوده ولي امروزه به نام گاماگلوتاميل ترانسفراز معروف است

آنزيم GGT نيز مانند ALP در غشا سلولي جا داشته در جريان بيماريهاي كبد ، كيسه صفرا و پانكراس از سلولهاي اين اندامها آزادش و وارد جريان خون مي شود مقداري از اين آنزيم بصورت محلول وجود دارد .

گاماگلوتامیل پارانیتروآنیلید+ گلایسیل گلیسین توسط GGT و در ۲/pH =۸ در واکنشی دوطرفه به پارانیتروآنیلین+ گاماگلوتامیل گلایسیل گلایسین تبدیل می شود.

اهميت باليني

فعاليت آنزيم GGT منحصراً در بيماري هاي كبدي ، مجاري صفراوي و پانكراس در پلاسما افزايش يافته و در بيماريهاي نظير انفاركتورس ميوكارد نيز به علت آسيب وارده به كبد سطح اين آنزيم در كبد بالا مي رود .

با اينكه در تمام بيماريهاي كبدي اعم از بيماريهاي مزمن و حتي ميزان اين آنزيم بالاست ولي نسبت افزايش در کلستاز به مراتب بيشتر است . در بيماريهاي عفوني كبدي نيز GGT سرم افزايش مي يابد ولي در اين شرايط اندازه گيري ترانس اميناز ها حساستر و دقيق تر به شمار مي آيد .

در افرادي كه بار بيتورات مصرف مي كنند و همچنين افراد الكلي سطح GGT سرم بالاتر از حد طبيعي مي باشد كه احتمالاً به علت تحريك انزيم كبدي است .

اندازه گيري ميزان فعاليت GGT پلاسما احتمالاً حساسترين تست در ارزيابي بيماريهاي كبدي بخصوص در کلستاز كبدي است . درتشخيص افتراقي بين ضايعات سلولهاي كبدي و كلستاز حساسترین تست در ارزیابی بیماریهای کبدی بخصوص در کلستاز کبدی است. لکن در تشخیص افتراقی بین ضایعات سلولهای کبدی و کلستاز حساسیت اين روش كمتر از ALP است و با توجه به اينكه سطح GGT سرم دربيماريهاي استخواني تغييري نمي يابد از اين رو مي توان با اندازه گيري فعاليتALP و GGT به منشاء بافت ضايعه دیده پی برد .

مقادير زيادي از آنزيم GGT در پروستات وجود دارد . در نتيجه فعاليت آنزيم در مردان 50 برابر زنان است و همچنين در بدخيمي هاي پروستات افزايش آنزيم مشاهده مي شود.



منابع :

آزمونهاي موضوعي كنكور علوم آزمايشگاهي ( بيوشيمي )

ازدكتر جمال الدين گهر نژاد و بهنام قلعه نويي

بيوشيمي باليني امير هوشنگ رسولي



نوشته شده توسط : خانم مریم قنبری( کارشناس علوم آزمایشگاهی)

سایت صدرا

[رونین]

درمان های کبدی


کبد چرب یا (استئا تو هپاتیت )با تجمع چربی در سلولهای کبدی والتها ب کبد مشخص می شود .این حالت ممکن است در افرادی که الکل مصرف می کنند ایجاد می شود ولی در ایران بیماری به علل دیگر ایجاد شده وکبد غیر الکلی نامیده می شود .

فرم غیر الکلی این بیماری در مقداری از اختلالات با لینی مانند : دیابت، چاقی، سو تغذیه رخ می دهد، اغلب بیماران 40تا60 سال سن داشته و بیماری در جنس مونث شا یع تر است. کبد چرب در کودکان با سن بالاتر از 10سال نیز می تواند ایجاد شود .این اختلال کبدی مزمن بوده وبرای سالها پایدار خواهد ماند .

در اکثر بیماران مبتلا به کبد چرب مشکل جدی برای کبد ایجاد نمی شود ولی در تعداد اندکی از بیماران با گذشت زمان با فت جوشگاهی وفیبروز در کبد ایجاد شده ودر نهایت سیروز ونا رسایی کبد ایجاد می شود .چون پیش بینی مسیر بیماری در یک فرد واینکه کدام بیمار پیشرفت خواهد کرد مشکل است ،درمان وکنترل الزامی است .در حال حاضر درمان بر روی کنترل مشکلات طبی واختلالاتی که زمینه ساز کبد چرب هستند متمرکز است.داروهای جدید مختلفی برای درمان کبد چرب عرضه شده اند که تاثیر آنها ثابت نشده است .علت اصلی بروز کبد چرب ناشناخته است ولی تعدادی از اختلالات بالینی معین به عنوان علل زمینه ای شناخته شده اند. هفتاد درصد بیماران مبتلا به کبد چرب چاق هستند.


دیابت وهیپرلیپیدمی (بالا بودن چربی های خون ) نیز از علل زمینه ای آن است. فاکتورهای مختلفی که با عث تغییر متا بولیسم در بدن می شوند شامل کاهش ناگهانی وزن، سوء تغذیه، تغذیه وریدی ،گرسنگی طولانی مدت نیز ممکن است با کبد چرب همراه باشند.

انجام بعضی از جراحی ها ی شکم شامل برداشتن کیسه صفرا ،برداشتن قسمتی از روده یا معده،جراحی روی لوزالمعده ومصرف بعضی از داروهای خاص شامل قرص های ضد با رداری ،هورمون استروژن ،کورتون (استروئید ها ، آمیودارون، تاموکسی فن ،والپروات سدیم نیز از علل زمینه ساز کبد چرب هستند . در کودکان اختلالات مادر زادی شامل سو جذب چربی ها ،سیستیک فیبروزیس وبیماری ویلسون با کبد چرب همراه هستند وبه ندرت احساس ناراحتی در قسمت فوقانی وراست شکم وخستگی وجود دارد.

برای درمان وبهبود کبد چرب باید اختلالات زمینه ساز درمان شوند. اختلال در بیشترموارد به دنبال بررسی ها ی روتین آزمایشگاهی (مانند بررسیهای استخدامی )کشف می شود .در بررسی های روتین ،آنزیم ها ی کبدی افزایش یافته اند ودر صورت شک به این اختلال اقدامهای بعدی برای کشف علت زمینه ای وبررسی سایر علل بیماری کبدی ضروری است .

آزمایشهای لازم برای قند وچربی های خون وهمچنین برای ویروسهای هپاتیتی ضروری است .با مطالعات تصویر برداری مانند سونو گرافی ،تجمع چربی در کبد نشان داده می شود .گاهی برای اثبات تشخیص نمونه برداری از کبد ومطالعه میکروسکوپی بر روی آن لازم است ولی گاهی نمونه برداری انجام نشده وبیمار به مدت 6ماه تا یکسال از نزدیک زیر نظر گرفته می شود تا طبیعی شدن آنزیم های کبدی به دنبال درمان اختلالات زمینه ساز اثبات شود. برای درمان وبهبود کبد چرب باید اختلالات زمینه ساز درمان شوند .

کاهش تدریجی وزن در افراد چاق لازم بوده ومفید است، ولی کاهش ناگهانی وزن ،این اختلال را تشدید می کند .در کبد چرب مقاومت به انسولین شایع بوده وداروهایی که مقاومت به انسولین را درمان می کنند مانند :مت فورمین موجب بهبود آنزیم های کبدی می شوند .ویتامین E با دوز 400میلی گرم در روز باعث کاهش آسیب به سلولهای کبدی و بهبود آنزیم های کبدی می شود ولی چون با خطر افزایش بیماریهای قلبی همراه است مصرف دراز مدت آن توصیه نمی شود .کبد چرب از نظر بالینی یک اختلال پایدار وساکت شناخته شده ودر بیشتر موارد موجب بیماری جدی در کبد نمی شود وبا درمان بهبود می یابد.

این بیماری به ندرت در مواردی درمان نشده وبه سوی بیماری جدی کبدی وسیروز پیشرفت کرده و باعث نا رسایی کبد می شود .داروهای جدید که تاثیر ثابت شده ای در درمان کبد چرب ندارد نیز به بازار عرضه شده اند .

در کودکان علل زمینه ای شامل دیابت، سو جذب چربی، چاقی، ماراسموس، کواشیورکور، ویلسون ،سیستیک فیبروزیس، آبتا لیپوپروتئینمی ونا رسایی پانکراس باید بررسی و درمان شود

راهی به سوی سلامتی

[رونین]

وظایف کبد دریک نگاه:

1) کبد مسوول بیش از 500 کار کرد حیاتی در بدن است.

2) ******** در مورد وظیفه دوم موردی پیدا نکردم که مورد تایید باشه

3) تفکیک مواد مغذی از مواد زاید، سم زدایی، تجزیه مواد شیمیایی و یا تبدیل مواد شیمیایی سمی ‌و غیرقابل دفع به مواد غیرسمی ‌و قابل دفع (متابولیزه کرده و غیرفعال کردن سموم) از کارکردهای کبد است.

4) یک کبد سالم قادر است 100 درصد باکتری‌ها و سموم را پیش از آنکه به جریان عمومی‌خون بدن راه یابند، از بدن دفع کند.

5) کبد در حفظ تعادل و تنظیم هورمون‌های بدن نقش دارد.

6) کبد در ذخیره‌سازی و متابولیسم چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها و پروتئین‌ها نقش دارد.

7) کبد محل ذخیره گلوکز (قند) خون است. کبد گلوکز را تبدیل به گلیکوژن کرده و در خود ذخیره می‌کند. در صورت نیاز مجددا گلیوکوژن را تبدیل به گلوکز کرده و به جریان خون وارد می‌سازد.

8) کبد محل ذخیره چربی‌ها، ویتامین‌ها (به ویژه ویتامین‌های A,D,E,K,B12)، املاح معدنی (آهن، فولات، مس) و سایر مواد مغذی است.

9) کبد یک کارخانه بیوشیمیایی است:

سنتز آلبومین: پروتئینی که تبادل آب میان خون و بافت‌های بدن را تنظیم می‌کند.

سنتز کلسترول: کبد تمام کلسترول مورد نیاز بدن را می‌سازد.

سنتز فاکتور های انعقاد خون

ساخت گلوگز از برخی آمینو اسیدهای خاص، گلیسرول و لاکتات

سنتز گلوبین: بخشی از هموگلوبین خون

سنتز فاکتورهای ایمنی سیستم ایمنی بدن

سنتز فسفولیپیدها و لیپوپروتئین‌ها-سنتز‌تری‌گلیسیریدها از اسیدهای چرب و گلیسرول

10) کـبد صفرا را ‌ترشح می‌کند. صفرا وظیفه کمک به گوارش و جذب چربی‌ها و دفـع مــواد زاید را بر عهده دارد.

11) کبد مسوول زدودن بیلی‌‌روبین از خون. طحال مسوول انهدام گلبول‌های قرمز فرسوده و پیر است. از انهدام هموگلوبین گلبول‌های قرمز ماده‌ای زرد رنگ به نام بیلی‌‌روبین پدید می‌آید اما این بیلی‌‌روبین نا محلول در آب در کبد به بیلی‌‌روبین قابل دفع تبدیل می‌گردد.

12) آمونیاک حاصل از تجزیه پروتئین‌ها یک ماده سمی ‌خطرناک است که کبد با تبدیل آمونیاک به اوره ‌این ماده سمی ‌را از طریق ادرار از بدن دفع می‌کند.

13) کبد تصفیه خانه و پالایشگاه بدن است. هر چیزی که ما می‌خوریم، می‌آشامیم، تنفس می‌کنیم و یا با پوستمان تماس می‌یابد، سرانجام به کبد‌مان می‌رسد. کبد وظیفه تصفیه آلاینده‌های هوا، آفت‌کش‌ها، دود سیگار، مواد شیمیایی، الکل، مواد مخدر و تمام داروهای مصرفی ما را به عهده دارد. اگر کبد وجود نداشت داروها برای همیشه در بدنمان باقی می‌ماندند و الکل هیچ‌گاه از بدن دفع نمی‌گردید.

14) در 3 ماه نخست بارداری تولید گلبول‌های قرمز در جنین منحصرا توسط کبد صورت می‌گیرد. از هفته 24 بارداری به بعد مغز استخوان این وظیفه را به عهده می‌گیرد.


سایت جنجالی

[رونین]

تغذیه مناسب برای سلامت كبد

كبد عضوی بسیار حیاتی برای بدن است. این عضو با وزن تنها 5/1 كیلوگرم ۵۰۰ كار متفاوت انجام می دهد كه مهمترین وظیفه آن سوخت و ساز پروتئینها و كربوهیدرات ها و چربیهاست. كبد همچنین عمل ذخیره سازی و فعال سازی ویتامینها و مواد معدنی را انجام می دهد؛ تولید صفرا می كند كه برای هضم و جذب چربیها لازم است؛ آمونیاك را كه بسیار سمی است (با تبدیل به اوره) از خون پاك و سم زدایی می كند؛ انواع پروتئینهای خونی و شاخصهای انعقادی در كبد ساخته می شود .

كبد همچنین استروئیدها را متابولیزه می كند، داروها و الكل را از خون پاك می كند، و باكتریها و مواد زاید را از خون میگیرد؛ و تقریبا ۱۵۰۰سی سی خون در دقیقه از كبد عبور می كند.

اگر كبد فردی را برداریم، فرد ظرف ۲۴ ساعت می میرد؛ با این حال انسان می تواند با 10 تا 20 درصد كبد خود زنده بماند.

كبد بیشترین سهم مصرف انرژی پایه را نیز به خود اختصاص می دهد. (۲۹% انرژی پایه).

مواردی كه به كبد آسیب می رساند عبارت است از:

۱- خوردن زیاد

۲- بد خوردن؛ مثلا خوردن زیاد محصولات تهیه شده از آرد تصفیه شده، غذاهای آماده، شكر زیاد، چیپس، ...

۳- برنامه غذایی كم پروتئین، پر كربوهیدرات، پرچربی؛ بخصوص برنامه غذایی سرشار از چربیهای اشباع و روغنهای هیدروژنه

۴- موادی همچون الكل، سیگار، كافئین، تئوبرومین ...

۵- انواع داروهای خوراكی مثلا قرصهای ضد بارداری

۶- افزودنیهای مواد غذایی

توصیه های تغذیه ای برای سلامت كبد :

- از نیكوتین، الكل، كافئین، گوشت قرمز، قند ساده، غذاهای سرخ شده، كمتر استفاده كنید.

- از منابع غذایی پتاسیم بیشتر استفاده كنید؛ مثل موز، كشمش، آلو، بادام، انواع سبزیجات.

-آب زیاد بنوشید؛ سعی كنید هر ساعت مقداری آب بخورید.

- سبزیجات خام بیشتر مصرف كنید.

- آب هویج و آب چغندر بیشتر مصرف كنید.

-روغن مایع مصرف كنید و خوردن از كره و مارگارین و روغن جامد و دنبه اجتناب كنید.

- ویتامین «کا» برای جلوگیری از سیروز كبدی مفید است.

- از مصرف زیاد ویتامین «آ» پرهیز كنید، بدین منظور نباید روغن كبد ماهی زیاد مصرف كنید. بهتر است كه از منابع حاوی پیش ساز ویتامین «آ» (بتاكاروتن؛ مانند هویج، زردآلو، طالبی، …) استفاده كنید.

- هرگز مرغ و ماهی و گوشت خام یا نیمپز نخورید؛ زیرا خطر شدید عفونت با باكتریها و پارازیت ها و … را به همراه دارد.

-لیمو یكی از بهترین دوستان كبد است؛ بیشتر لیمو بخورید.

- کوآنزیم «Q10» به رساندن اكسیژن به كبد كمك می كند.

- لسیتین از تجمع چربی در كبد جلوگیری می كند.

- از ملین های قوی استفاده نكنید؛ اما همیشه هم از بروز یبوست جلوگیری كنید.

پارسی طب

[رونین]

غذاهای مفید و مضر برای سلامت کبد


اطمینان حاصل کنید که از مصرف غذاهای پرچرب و پر کلسترول اجتناب می‌کنید، و اقلام غذایی سالم و روغن‌های غیر اشباع چند زنجیره‌ای مفید برای بدن را مصرف می‌نمایید. تغذیه سالم به حفظ سلامت و عملکرد مطلوب کبدتان کمک شایانی می‌کند.

همان‌طور که می‌دانیم، کبد یکی از اندام‌های مهم بدن است و طیف وسیعی از عملکردهای بدن را بر عهده دارد. بنابراین مراقبت از سلامت کبد بسیار حائز اهمیت است.

آنتی اکسیدان‌ها و غذاهای غنی از فیبر فراوانی هستند که برای کبد مفید می‌باشند و غذاهای غنی از ویتامین و اسید چرب امگا 3 از کبدتان محافظت نموده و سلامت آن را حفظ می‌نمایند.

از میان تمام ارگان‌های بدن؛ کبد یکی از ضروری‌ترین اعضای بدن به شمار می‌آید. کبد دارای نقش کلیدی در متابولیسم است و به تولید مواد بیو‌شیمیایی لازم برای هضم کمک می‌نماید.

 کبد عملکردهای متعددی را بر عهده دارد از جمله: ذخیره سازی گلوکز، مواد معدنی، ویتامین‌ها، و پاک‌سازی و سم‌زدایی خون. کبد بزرگ‌ترین غده در بدن انسان است و سلامت کلی انسان منوط به سلامت کبد است. 
غذاهایی که مصرف می‌کنید بر سلامت و عملکرد کبد شما بسیار موثرند. غذاهای طبیعی ارگانیک بسیاری هستند که برای کبد مفید می‌باشند.


غذاهای مفید

مصرف خوردنی‌های غنی از آنتی‌اکسیدان بهترین راهکار برای حفظ سلامت کبدتان به موازات سلامت عمومی بدن‌تان می‌باشد.



غذاهای غنی از بتاکاروتن

 غذاهای غنی از آنتی‌اکسیدان به پاک‌سازی اثر رادیکال‌های آزاد و مواد مضر در کبد کمک می‌نمایند. سبزیجاتی نظیر چغندر و هویج حاوی آنتی‌اکسیدان‌های کاروتنوئید و بتاکاروتن می‌باشند. تمام آنتی‌اکسیدان‌ها به پروسه‌ی سم زدایی کبد کمک نموده و از کبد در برابر بیماری‌ها محافظت می‌کنند. جالب است که متذکر شویم بتاکاروتن (پیش ساز ویتامین A) موجود در هویج، یک آنتی‌اکسیدان مفید و موثر می‌باشد؛ لذا مفید است که مصرف هویج را در الگوی رژیم غذایی خود بگنجانید. 
همچنین سیر نیز مفید است و سلنیوم و گلوتاتیون موجود در سیر دارای عملکردی مشابه با آنتی‌اکسیدان‌ها می‌باشند.



غذاهای غنی از ویتامین‌های B، C و E

 غذاهای حاوی مقادیر فراوان از ویتامین‌های B، C و E می‌بایست به صورت روزانه برای تقویت سلامت کبد مصرف شوند. غذاهای غنی از ویتامین C و ویتامین E همانند آنتی‌اکسیدان‌های مذکور بسیار مفید می‌باشند. مواد با خاصیت آنتی‌اکسیدانی به کاهش تخریب ناشی از رادیکال‌های آزاد کمک می‌نمایند، بنابراین برای تقویت و پاک‌سازی کبد مفیدند. غذاهای غنی از ویتامین ب عملکرد کبد را تقویت می‌کنند و به کاهش احتقان کبدی کمک می‌نمایند. ویتامین ب 12 نیز به متابولیسم چربی‌ها و بهبود عملکرد کبد کمک می‌نماید. 


توصیه می‌شود از مصرف بی رویه نوشیدنی‌های غنی از کافئین (به ویژه قهوه و مانند آن) اجتناب کنید و به جای آن‌ها از نوشیدنی‌های سالم و مفیدتری مثل چای سبز استفاده کنید

بسیاری از غذاها (برای مثال: بروکلی، تخم مرغ، اسفناج، برنج قهوه‌ای، غلات و غیره) حاوی ویتامین ب می‌باشند. بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات نیز حاوی ویتامین ث می‌باشند از جمله: گوجه‌فرنگی، توت فرنگی، بروکلی، فلفل، مرکبات و غیره.

 سبوس گندم منبع خوبی از ویتامین E و سلنیوم می‌باشد. بادام، آووکادو، گردو، غلات غنی شده، تخم آفتابگردان، کره بادام زمینی، سبزیجات روغنی نیز از منابع خوب ویتامین E می‌باشند. 


غذاهای غنی از فیبر

غذاهای فیبردار برای تقویت عملکرد کبدتان ضروری هستند. استفاده از غذاهای فیبردار نظیر نان‌های دارای غله کامل، برنج و دیگر محصولاتی که حاوی غلات کامل باشند؛ مطمئناً پروسه هضم را تقویت می‌نمایند. میوه‌ها و سبزیجات نیز از محتوای فیبر بالایی برخوردار می‌باشند.



امگا 3

 مصرف غذاهای غنی از امگا 3 نیز برای سلامت کبد مهم است. غذاهای مرسوم غنی از امگا 3 عبارتند از: ماهی‌ها (از جمله : ساردین، سالمون، قزل آلا و...)، مغزها و روغن‌هایی گیاهی (شامل: کانولا، سویا، دانه کتان و کنجد). 


* اطمینان حاصل کنید که از مصرف غذاهای پرچرب و پرکلسترول اجتناب می‌کنید، و اقلام غذایی سالم و روغن‌های غیر اشباع چند زنجیره‌ای مفید برای بدن را مصرف می‌نمایید. تغذیه سالم به حفظ سلامت و عملکرد مطلوب کبدتان کمک شایانی می‌کند.



غذاهایی که مضر هستند و باید از آن‌ها پرهیز کنید

* کافئین و الکل

غذاهای غنی از کافئین و الکل، می‌توانند به عملکرد کبدتان آسیب برسانند. مصرف کافئین، پاک‌سازی کبد را دشوار می‌کند.

توصیه می‌شود از مصرف بی رویه نوشیدنی‌های غنی از کافئین (به ویژه قهوه و مانند آن) اجتناب کنید و به جای آن‌ها از نوشیدنی‌های سالم و مفیدتری مثل چای سبز استفاده کنید. چای سبز به تقویت ایمنی بدن کمک می‌نماید و محتوای کافئین آن در حداقل است.



* غذاهای پرچرب و حاوی چربی حیوانی اشباع شده

غذاهایی که پرچرب و حاوی چربی اشباع بالایی هستند، می‌توانند موجب افزایش سطح آنزیم ALT (آلانین آمینو ترانسفراز) کبدی گردند. سطح بالای آنزیم ALT نشانگر تخریب کبدی است. این در حالی است که بسیاری از شیرینی‌جات، فست‌فودها و غذاهای رستورانی حاوی محتوای چربی اشباع بالایی هستند.

 برای مثال در این زمینه یک تیم تحقیق سوئدی یک بررسی را بر روی 18 دانش آموز جوان سالم لاغر اندام انجام دادند. از دانش آموزان مذکور خواسته شد؛ یک الگوی فعالیت بدنی نشسته (کم تحرک) و مصرف 2 وعده غذایی روزانه در رستوران‌های فست فود را برای مدت یک ماه، داشته باشند. از گزینه‌های رایج رژیم غذایی آنان؛ همبرگر و دیگر غذاهای فست فود غنی از چربی اشباع بود. 
در پایان نمونه‌های خونی افراد جمع آوری گشت و نتایج مطالعه حاکی از افزایش یافتن سطوح آنزیم کبدی ALT در آنان بود. که این امر نشان می‌دهد این الگوی غذایی - رفتاری به کبد آن‌ها فشار مازادی را تحمیل نموده و در نتیجه شانس آسیب‌های کبدی را در دراز مدت افزایش می‌دهد.

 غذاهایی که پرچرب و حاوی چربی اشباع بالایی هستند، می‌توانند موجب افزایش سطح آنزیم ALT (آلانین آمینو ترانسفراز) کبدی گردند. سطح بالای آنزیم ALT نشانگر تخریب کبدی است. 
انتخاب غذاهای سالم تأثیر بسزایی را در تقویت و حفظ سلامت کبدتان دارد. فراموش نکنید که کبد مانند قلب اهمیت بسیاری را در ارتقای سلامت شما بر عهده دارد. بهتر است برای بهبود رژیم غذایی خود در جهت حفظ سلامت کبدتان از رهنمودهای یک متخصص تغذیه بهره‌مند باشید. در پایان خاطرنشان می‌کنیم اگر شرایط بالینی یا بیماری خاصی دارید، هرگز خودسرانه و بدون تایید پزشک معالجتان اقدامی را در جهت تغییر الگوی زندگی یا رژیم غذایی خود انجام ندهید.

منبع:novindiet.com
سایت بیتوته